Shiva Sahasra Nama Stotram

ॐ

ശിവ സഹസ്ര നാമ സ്തോത്രമ്

Shiva Stotram Malayalam

പൂര്വപീഠികാ ॥

വാസുദേവ ഉവാച ।

തതഃ സ പ്രയതോ ഭൂത്വാ മമ താത യുധിഷ്ഠിര ।

പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രാഹ വിപ്രര്ഷിര്നാമസങ്ഗ്രഹമാദിതഃ ॥ 1 ॥

ഉപമന്യുരുവാച ।

ബ്രഹ്മപ്രോക്തൈരൃഷിപ്രോക്തൈര്വേദവേദാങ്ഗസമ്ഭവൈഃ ।

സര്വലോകേഷു വിഖ്യാതം സ്തുത്യം സ്തോഷ്യാമി നാമഭിഃ ॥ 2 ॥

മഹദ്ഭിര്വിഹിതൈഃ സത്യൈഃ സിദ്ധൈഃ സര്വാര്ഥസാധകൈഃ ।

ഋഷിണാ തണ്ഡിനാ ഭക്ത്യാ കൃതൈര്വേദകൃതാത്മനാ ॥ 3 ॥

യഥോക്തൈഃ സാധുഭിഃ ഖ്യാതൈര്മുനിഭിസ്തത്ത്വദര്ശിഭിഃ ।

പ്രവരം പ്രഥമം സ്വര്ഗ്യം സര്വഭൂതഹിതം ശുഭമ് ॥ 4 ॥

ശ്രുതൈഃ സര്വത്ര ജഗതി ബ്രഹ്മലോകാവതാരിതൈഃ ।

സത്യൈസ്തത്പരമം ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മപ്രോക്തം സനാതനമ് ॥ 5 ॥

വക്ഷ്യേ യദുകുലശ്രേഷ്ഠ ശൃണുഷ്വാവഹിതോ മമ ।

വരയൈനം ഭവം ദേവം ഭക്തസ്ത്വം പരമേശ്വരമ് ॥ 6 ॥

തേന തേ ശ്രാവയിഷ്യാമി യത്തദ്ബ്രഹ്മ സനാതനമ് ।

ന ശക്യം വിസ്തരാത്കൃത്സ്നം വക്തും സര്വസ്യ കേനചിത് ॥ 7 ॥

യുക്തേനാപി വിഭൂതീനാമപി വര്ഷശതൈരപി ।

യസ്യാദിര്മധ്യമന്തം ച സുരൈരപി ന ഗമ്യതേ ॥ 8 ॥

കസ്തസ്യ ശക്നുയാദ്വക്തും ഗുണാന് കാര്ത്സ്ന്യേന മാധവ ।

കിം തു ദേവസ്യ മഹതഃ സങ്ക്ഷിപ്താര്ഥപദാക്ഷരമ് ॥ 9 ॥

ശക്തിതശ്ചരിതം വക്ഷ്യേ പ്രസാദാത്തസ്യ ധീമതഃ ।

അപ്രാപ്യ തു തതോഽനുജ്ഞാം ന ശക്യഃ സ്തോതുമീശ്വരഃ ॥ 10 ॥

യദാ തേനാഭ്യനുജ്ഞാതഃ സ്തുതോ വൈ സ തദാ മയാ ।

അനാദിനിധനസ്യാഹം ജഗദ്യോനേര്മഹാത്മനഃ ॥ 11 ॥

നാമ്നാം കിഞ്ചിത്സമുദ്ദേശം വക്ഷ്യാമ്യവ്യക്തയോനിനഃ ।

വരദസ്യ വരേണ്യസ്യ വിശ്വരൂപസ്യ ധീമതഃ ॥ 12 ॥

ശൃണു നാമ്നാം ച യം കൃഷ്ണ യദുക്തം പദ്മയോനിനാ ।

ദശനാമസഹസ്രാണി യാന്യാഹ പ്രപിതാമഹഃ ॥ 13 ॥

താനി നിര്മഥ്യ മനസാ ദധ്നോ ഘൃതമിവോദ്ധൃതമ് ।

ഗിരേഃ സാരം യഥാ ഹേമ പുഷ്പസാരം യഥാ മധു ॥ 14 ॥

ഘൃതാത്സാരം യഥാ മണ്ഡസ്തഥൈതത്സാരമുദ്ധൃതമ് ।

സര്വപാപാപഹമിദം ചതുര്വേദസമന്വിതമ് ॥ 15 ॥

പ്രയത്നേനാധിഗന്തവ്യം ധാര്യം ച പ്രയതാത്മനാ ।

മാങ്ഗല്യം പൌഷ്ടികം ചൈവ രക്ഷോഘ്നം പാവനം മഹത് ॥ 16 ॥

ഇദം ഭക്തായ ദാതവ്യം ശ്രദ്ദധാനാസ്തികായ ച ।

നാശ്രദ്ദധാനരൂപായ നാസ്തികായാജിതാത്മനേ ॥ 17 ॥

യശ്ചാഭ്യസൂയതേ ദേവം കാരണാത്മാനമീശ്വരമ് ।

സ കൃഷ്ണ നരകം യാതി സഹ പൂര്വൈഃ സഹാത്മജൈഃ ॥ 18 ॥

ഇദം ധ്യാനമിദം യോഗമിദം ധ്യേയമനുത്തമമ് ।

ഇദം ജപ്യമിദം ജ്ഞാനം രഹസ്യമിദമുത്തമമ് ॥ 19 ॥

യം ജ്ഞാത്വാ അന്തകാലേപി ഗച്ഛേത പരമാം ഗതിമ് ।

പവിത്രം മങ്ഗലം മേധ്യം കല്യാണമിദമുത്തമമ് ॥ 20 ॥

ഇദം ബ്രഹ്മാ പുരാ കൃത്വാ സര്വലോകപിതാമഹഃ ।

സര്വ സ്തവാനാം രാജത്വേ ദിവ്യാനാം സമകല്പയത് ॥ 21 ॥

തദാ പ്രഭൃതി ചൈവായമീശ്വരസ്യ മഹാത്മനഃ ।

സ്തവരാജ ഇതി ഖ്യാതോ ജഗത്യമരപൂജിതഃ ॥ 22 ॥

ബ്രഹ്മലോകാദയം സ്വര്ഗേ സ്തവരാജോഽവതാരിതഃ ।

യതസ്തണ്ഡിഃ പുരാ പ്രാപ തേന തണ്ഡികൃതോഽഭവത് ॥ 23 ॥

സ്വര്ഗാച്ചൈവാത്ര ഭൂര്ലോകം തണ്ഡിനാ ഹ്യവതാരിതഃ ।

സര്വമങ്ഗലമാങ്ഗല്യം സര്വപാപപ്രണാശനമ് ॥ 24 ॥

നിഗദിഷ്യേ മഹാബാഹോ സ്തവാനാമുത്തമം സ്തവമ് ।

ബ്രഹ്മണാമപി യദ്ബ്രഹ്മ പരാണാമപി യത്പരമ് ॥ 25 ॥

തേജസാമപി യത്തേജസ്തപസാമപി യത്തപഃ ।

ശാന്താനാമപി യഃ ശാന്തോ ദ്യുതീനാമപി യാ ദ്യുതിഃ ॥ 26 ॥

ദാന്താനാമപി യോ ദാന്തോ ധീമതാമപി യാ ച ധീഃ ।

ദേവാനാമപി യോ ദേവ ഋഷീണാമപി യസ്ത്വൃഷിഃ ॥ 27 ॥

യജ്ഞാനാമപി യോ യജ്ഞഃ ശിവാനാമപി യഃ ശിവഃ ।

രുദ്രാണാമപി യോ രുദ്രഃ പ്രഭാ പ്രഭവതാമപി ॥ 28 ॥

യോഗിനാമപി യോ യോഗീ കാരണാനാം ച കാരണമ് ।

യതോ ലോകാഃ സമ്ഭവന്തി ന ഭവന്തി യതഃ പുനഃ ॥ 29 ॥

സര്വഭൂതാത്മഭൂതസ്യ ഹരസ്യാമിതതേജസഃ ।

അഷ്ടോത്തരസഹസ്രം തു നാമ്നാം ശര്വസ്യ മേ ശൃണു ।

യച്ഛ്രുത്വാ മനുജവ്യാഘ്ര സര്വാന്കാമാനവാപ്സ്യസി ॥ 30 ॥

ധ്യാനമ് ।

ശാന്തം പദ്മാസനസ്ഥം ശശിധരമുകുടം പഞ്ചവക്ത്രം ത്രിനേത്രം

ശൂലം വജ്രം ച ഖഡ്ഗം പരശുമഭയദം ദക്ഷഭാഗേ വഹന്തമ് ।

നാഗം പാശം ച ഘണ്ടാം പ്രലയഹുതവഹം സാങ്കുശം വാമഭാഗേ

നാനാലങ്കാരയുക്തം സ്ഫടികമണിനിഭം പാര്വതീശം നമാമി ॥

സ്തോത്രമ് ।

ഓം സ്ഥിരഃ സ്ഥാണുഃ പ്രഭുര്ഭീമഃ പ്രവരോ വരദോ വരഃ ।

സര്വാത്മാ സര്വവിഖ്യാതഃ സര്വഃ സര്വകരോ ഭവഃ ॥ 1 ॥

ജടീ ചര്മീ ശിഖണ്ഡീ ച സര്വാങ്ഗഃ സര്വഭാവനഃ ।

ഹരശ്ച ഹരിണാക്ഷശ്ച സര്വഭൂതഹരഃ പ്രഭുഃ ॥ 2 ॥

പ്രവൃത്തിശ്ച നിവൃത്തിശ്ച നിയതഃ ശാശ്വതോ ധ്രുവഃ ।

ശ്മശാനവാസീ ഭഗവാന് ഖചരോ ഗോചരോഽര്ദനഃ ॥ 3 ॥

അഭിവാദ്യോ മഹാകര്മാ തപസ്വീ ഭൂതഭാവനഃ ।

ഉന്മത്തവേഷപ്രച്ഛന്നഃ സര്വലോകപ്രജാപതിഃ ॥ 4 ॥

മഹാരൂപോ മഹാകായോ വൃഷരൂപോ മഹായശാഃ ।

മഹാത്മാ സര്വഭൂതാത്മാ വിശ്വരൂപോ മഹാഹനുഃ ॥ 5 ॥

ലോകപാലോഽന്തര്ഹിതാത്മാ പ്രസാദോ ഹയഗര്ദഭിഃ ।

പവിത്രം ച മഹാംശ്ചൈവ നിയമോ നിയമാശ്രിതഃ ॥ 6 ॥

സര്വകര്മാ സ്വയമ്ഭൂത ആദിരാദികരോ നിധിഃ ।

സഹസ്രാക്ഷോ വിശാലാക്ഷഃ സോമോ നക്ഷത്രസാധകഃ ॥ 7 ॥

ചന്ദ്രഃ സൂര്യഃ ശനിഃ കേതുര്ഗ്രഹോ ഗ്രഹപതിര്വരഃ ।

അത്രിരത്ര്യാ നമസ്കര്താ മൃഗബാണാര്പണോഽനഘഃ ॥ 8 ॥ [ആദ്യന്തലയകര്താ ച]

മഹാതപാ ഘോരതപാ അദീനോ ദീനസാധകഃ ।

സംവത്സരകരോ മന്ത്രഃ പ്രമാണം പരമം തപഃ ॥ 9 ॥

യോഗീ യോജ്യോ മഹാബീജോ മഹാരേതാ മഹാബലഃ ।

സുവര്ണരേതാഃ സര്വജ്ഞഃ സുബീജോ ബീജവാഹനഃ ॥ 10 ॥

ദശബാഹുസ്ത്വനിമിഷോ നീലകണ്ഠ ഉമാപതിഃ ।

വിശ്വരൂപഃ സ്വയം ശ്രേഷ്ഠോ ബലവീരോ ബലോ ഗണഃ ॥ 11 ॥

ഗണകര്താ ഗണപതിര്ദിഗ്വാസാഃ കാമ ഏവ ച ।

മന്ത്രവിത്പരമോ മന്ത്രഃ സര്വഭാവകരോ ഹരഃ ॥ 12 ॥

കമണ്ഡലുധരോ ധന്വീ ബാണഹസ്തഃ കപാലവാന് ।

അശനീ ശതഘ്നീ ഖഡ്ഗീ പട്ടിശീ ചായുധീ മഹാന് ॥ 13 ॥

സ്രുവഹസ്തഃ സുരൂപശ്ച തേജസ്തേജസ്കരോ നിധിഃ ।

ഉഷ്ണീഷീ ച സുവക്ത്രശ്ച ഉദഗ്രോ വിനതസ്തഥാ ॥ 14 ॥

ദീര്ഘശ്ച ഹരികേശശ്ച സുതീര്ഥഃ കൃഷ്ണ ഏവ ച ।

സൃഗാലരൂപഃ സിദ്ധാര്ഥോ മുണ്ഡഃ സര്വശുഭങ്കരഃ ॥ 15 ॥

അജശ്ച ബഹുരൂപശ്ച ഗന്ധധാരീ കപര്ദ്യപി ।

ഊര്ധ്വരേതാ ഊര്ധ്വലിങ്ഗ ഊര്ധ്വശായീ നഭഃസ്ഥലഃ ॥ 16 ॥

ത്രിജടീ ചീരവാസാശ്ച രുദ്രഃ സേനാപതിര്വിഭുഃ ।

അഹശ്ചരോ നക്തഞ്ചരസ്തിഗ്മമന്യുഃ സുവര്ചസഃ ॥ 17 ॥

ഗജഹാ ദൈത്യഹാ കാലോ ലോകധാതാ ഗുണാകരഃ ।

സിംഹശാര്ദൂലരൂപശ്ച ആര്ദ്രചര്മാമ്ബരാവൃതഃ ॥ 18 ॥

കാലയോഗീ മഹാനാദഃ സര്വകാമശ്ചതുഷ്പഥഃ ।

നിശാചരഃ പ്രേതചാരീ ഭൂതചാരീ മഹേശ്വരഃ ॥ 19 ॥

ബഹുഭൂതോ ബഹുധരഃ സ്വര്ഭാനുരമിതോ ഗതിഃ ।

നൃത്യപ്രിയോ നിത്യനര്തോ നര്തകഃ സര്വലാലസഃ ॥ 20 ॥

ഘോരോ മഹാതപാഃ പാശോ നിത്യോ ഗിരിരുഹോ നഭഃ ।

സഹസ്രഹസ്തോ വിജയോ വ്യവസായോ ഹ്യതന്ദ്രിതഃ ॥ 21 ॥

അധര്ഷണോ ധര്ഷണാത്മാ യജ്ഞഹാ കാമനാശകഃ । [മര്ഷ]

ദക്ഷയാഗാപഹാരീ ച സുസഹോ മധ്യമസ്തഥാ ॥ 22 ॥

തേജോപഹാരീ ബലഹാ മുദിതോഽര്ഥോഽജിതോഽവരഃ ।

ഗമ്ഭീരഘോഷോ ഗമ്ഭീരോ ഗമ്ഭീരബലവാഹനഃ ॥ 23 ॥

ന്യഗ്രോധരൂപോ ന്യഗ്രോധോ വൃക്ഷകര്ണസ്ഥിതിര്വിഭുഃ ।

സുതീക്ഷ്ണദശനശ്ചൈവ മഹാകായോ മഹാനനഃ ॥ 24 ॥

വിഷ്വക്സേനോ ഹരിര്യജ്ഞഃ സംയുഗാപീഡവാഹനഃ ।

തീക്ഷ്ണതാപശ്ച ഹര്യശ്വഃ സഹായഃ കര്മകാലവിത് ॥ 25 ॥

വിഷ്ണുപ്രസാദിതോ യജ്ഞഃ സമുദ്രോ ബഡബാമുഖഃ ।

ഹുതാശനസഹായശ്ച പ്രശാന്താത്മാ ഹുതാശനഃ ॥ 26 ॥

ഉഗ്രതേജാ മഹാതേജാ ജന്യോ വിജയകാലവിത് ।

ജ്യോതിഷാമയനം സിദ്ധിഃ സര്വവിഗ്രഹ ഏവ ച ॥ 27 ॥

ശിഖീ മുണ്ഡീ ജടീ ജ്വാലീ മൂര്തിജോ മൂര്ധഗോ ബലീ ।

വേണവീ പണവീ താലീ ഖലീ കാലകടങ്കടഃ ॥ 28 ॥

നക്ഷത്രവിഗ്രഹമതിര്ഗുണബുദ്ധിര്ലയോഽഗമഃ ।

പ്രജാപതിര്വിശ്വബാഹുര്വിഭാഗഃ സര്വഗോഽമുഖഃ ॥ 29 ॥

വിമോചനഃ സുസരണോ ഹിരണ്യകവചോദ്ഭവഃ ।

മേഢ്രജോ ബലചാരീ ച മഹീചാരീ സ്രുതസ്തഥാ ॥ 30 ॥ [മേഘജോ]

സര്വതൂര്യനിനാദീ ച സര്വാതോദ്യപരിഗ്രഹഃ ।

വ്യാലരൂപോ ഗുഹാവാസീ ഗുഹോ മാലീ തരങ്ഗവിത് ॥ 31 ॥

ത്രിദശസ്ത്രികാലധൃക്കര്മസര്വബന്ധവിമോചനഃ ।

ബന്ധനസ്ത്വസുരേന്ദ്രാണാം യുധിശത്രുവിനാശനഃ ॥ 32 ॥

സാങ്ഖ്യപ്രസാദോ ദുര്വാസാഃ സര്വസാധുനിഷേവിതഃ ।

പ്രസ്കന്ദനോ വിഭാഗജ്ഞോ അതുല്യോ യജ്ഞഭാഗവിത് ॥ 33 ॥

സര്വവാസഃ സര്വചാരീ ദുര്വാസാ വാസവോഽമരഃ ।

ഹൈമോ ഹേമകരോഽയജ്ഞഃ സര്വധാരീ ധരോത്തമഃ ॥ 34 ॥ [യജ്ഞഃ]

ലോഹിതാക്ഷോ മഹാക്ഷശ്ച വിജയാക്ഷോ വിശാരദഃ ।

സങ്ഗ്രഹോ നിഗ്രഹഃ കര്താ സര്പചീരനിവാസനഃ ॥ 35 ॥

മുഖ്യോഽമുഖ്യശ്ച ദേഹശ്ച കാഹലിഃ സര്വകാമദഃ ।

സര്വകാലപ്രസാദശ്ച സുബലോ ബലരൂപധൃത് ॥ 36 ॥

സര്വകാമവരശ്ചൈവ സര്വദഃ സര്വതോമുഖഃ ।

ആകാശനിര്വിരൂപശ്ച നിപാതീ ഹ്യവശഃ ഖഗഃ ॥ 37 ॥

രൌദ്രരൂപോഽംശുരാദിത്യോ ബഹുരശ്മിഃ സുവര്ചസീ ।

വസുവേഗോ മഹാവേഗോ മനോവേഗോ നിശാചരഃ ॥ 38 ॥

സര്വവാസീ ശ്രിയാവാസീ ഉപദേശകരോഽകരഃ ।

മുനിരാത്മനിരാലോകഃ സമ്ഭഗ്നശ്ച സഹസ്രദഃ ॥ 39 ॥

പക്ഷീ ച പക്ഷരൂപശ്ച അതിദീപ്തോ വിശാം പതിഃ ।

ഉന്മാദോ മദനഃ കാമോ ഹ്യശ്വത്ഥോഽര്ഥകരോ യശഃ ॥ 40 ॥

വാമദേവശ്ച വാമശ്ച പ്രാഗ്ദക്ഷിണശ്ച വാമനഃ ।

സിദ്ധയോഗീ മഹര്ഷിശ്ച സിദ്ധാര്ഥഃ സിദ്ധസാധകഃ ॥ 41 ॥

ഭിക്ഷുശ്ച ഭിക്ഷുരൂപശ്ച വിപണോ മൃദുരവ്യയഃ ।

മഹാസേനോ വിശാഖശ്ച ഷഷ്ടിഭാഗോ ഗവാം പതിഃ ॥ 42 ॥

വജ്രഹസ്തശ്ച വിഷ്കമ്ഭീ ചമൂസ്തമ്ഭന ഏവ ച ।

വൃത്താവൃത്തകരസ്താലോ മധുര്മധുകലോചനഃ ॥ 43 ॥

വാചസ്പത്യോ വാജസനോ നിത്യമാശ്രമപൂജിതഃ । [നിത്യമാശ്രിതപൂജിതഃ]

ബ്രഹ്മചാരീ ലോകചാരീ സര്വചാരീ വിചാരവിത് ॥ 44 ॥

ഈശാന ഈശ്വരഃ കാലോ നിശാചാരീ പിനാകഭൃത് ।

നിമിത്തസ്ഥോ നിമിത്തം ച നന്ദിര്നന്ദികരോ ഹരിഃ ॥ 45 ॥

നന്ദീശ്വരശ്ച നന്ദീ ച നന്ദനോ നന്ദിവര്ധനഃ ।

ഭഗഹാരീ നിഹന്താ ച കാലോ ബ്രഹ്മാ പിതാമഹഃ ॥ 46 ॥

ചതുര്മുഖോ മഹാലിങ്ഗശ്ചാരുലിങ്ഗസ്തഥൈവ ച ।

ലിങ്ഗാധ്യക്ഷഃ സുരാധ്യക്ഷോ യോഗാധ്യക്ഷോ യുഗാവഹഃ ॥ 47 ॥

ബീജാധ്യക്ഷോ ബീജകര്താ അധ്യാത്മാനുഗതോ ബലഃ ।

ഇതിഹാസഃ സകല്പശ്ച ഗൌതമോഽഥ നിശാകരഃ ॥ 48 ॥

ദമ്ഭോ ഹ്യദമ്ഭോ വൈദമ്ഭോ വശ്യോ വശകരഃ കലിഃ ।

ലോകകര്താ പശുപതിര്മഹാകര്താ ഹ്യനൌഷധഃ ॥ 49 ॥

അക്ഷരം പരമം ബ്രഹ്മ ബലവച്ഛക്ര ഏവ ച ।

നീതിര്ഹ്യനീതിഃ ശുദ്ധാത്മാ ശുദ്ധോ മാന്യോ ഗതാഗതഃ ॥ 50 ॥

ബഹുപ്രസാദഃ സുസ്വപ്നോ ദര്പണോഽഥ ത്വമിത്രജിത് ।

വേദകാരോ മന്ത്രകാരോ വിദ്വാന് സമരമര്ദനഃ ॥ 51 ॥

മഹാമേഘനിവാസീ ച മഹാഘോരോ വശീകരഃ ।

അഗ്നിജ്വാലോ മഹാജ്വാലോ അതിധൂമ്രോ ഹുതോ ഹവിഃ ॥ 52 ॥

വൃഷണഃ ശങ്കരോ നിത്യവര്ചസ്വീ ധൂമകേതനഃ ।

നീലസ്തഥാങ്ഗലുബ്ധശ്ച ശോഭനോ നിരവഗ്രഹഃ ॥ 53 ॥

സ്വസ്തിദഃ സ്വസ്തിഭാവശ്ച ഭാഗീ ഭാഗകരോ ലഘുഃ ।

ഉത്സങ്ഗശ്ച മഹാങ്ഗശ്ച മഹാഗര്ഭപരായണഃ ॥ 54 ॥

കൃഷ്ണവര്ണഃ സുവര്ണശ്ച ഇന്ദ്രിയം സര്വദേഹിനാമ് ।

മഹാപാദോ മഹാഹസ്തോ മഹാകായോ മഹായശാഃ ॥ 55 ॥

മഹാമൂര്ധാ മഹാമാത്രോ മഹാനേത്രോ നിശാലയഃ ।

മഹാന്തകോ മഹാകര്ണോ മഹോഷ്ഠശ്ച മഹാഹനുഃ ॥ 56 ॥

മഹാനാസോ മഹാകമ്ബുര്മഹാഗ്രീവഃ ശ്മശാനഭാക് ।

മഹാവക്ഷാ മഹോരസ്കോ ഹ്യന്തരാത്മാ മൃഗാലയഃ ॥ 57 ॥

ലമ്ബനോ ലമ്ബിതോഷ്ഠശ്ച മഹാമായഃ പയോനിധിഃ ।

മഹാദന്തോ മഹാദംഷ്ട്രോ മഹാജിഹ്വോ മഹാമുഖഃ ॥ 58 ॥

മഹാനഖോ മഹാരോമാ മഹാകേശോ മഹാജടഃ ।

പ്രസന്നശ്ച പ്രസാദശ്ച പ്രത്യയോ ഗിരിസാധനഃ ॥ 59 ॥

സ്നേഹനോഽസ്നേഹനശ്ചൈവ അജിതശ്ച മഹാമുനിഃ ।

വൃക്ഷാകാരോ വൃക്ഷകേതുരനലോ വായുവാഹനഃ ॥ 60 ॥

ഗണ്ഡലീ മേരുധാമാ ച ദേവാധിപതിരേവ ച ।

അഥര്വശീര്ഷഃ സാമാസ്യ ഋക്സഹസ്രാമിതേക്ഷണഃ ॥ 61 ॥

യജുഃ പാദഭുജോ ഗുഹ്യഃ പ്രകാശോ ജങ്ഗമസ്തഥാ ।

അമോഘാര്ഥഃ പ്രസാദശ്ച അഭിഗമ്യഃ സുദര്ശനഃ ॥ 62 ॥

ഉപകാരഃ പ്രിയഃ സര്വഃ കനകഃ കാഞ്ചനച്ഛവിഃ ।

നാഭിര്നന്ദികരോ ഭാവഃ പുഷ്കരസ്ഥപതിഃ സ്ഥിരഃ ॥ 63 ॥

ദ്വാദശസ്ത്രാസനശ്ചാദ്യോ യജ്ഞോ യജ്ഞസമാഹിതഃ ।

നക്തം കലിശ്ച കാലശ്ച മകരഃ കാലപൂജിതഃ ॥ 64 ॥

സഗണോ ഗണകാരശ്ച ഭൂതവാഹനസാരഥിഃ ।

ഭസ്മശയോ ഭസ്മഗോപ്താ ഭസ്മഭൂതസ്തരുര്ഗണഃ ॥ 65 ॥

ലോകപാലസ്തഥാഽലോകോ മഹാത്മാ സര്വപൂജിതഃ ।

ശുക്ലസ്ത്രിശുക്ലഃ സമ്പന്നഃ ശുചിര്ഭൂതനിഷേവിതഃ ॥ 66 ॥

ആശ്രമസ്ഥഃ ക്രിയാവസ്ഥോ വിശ്വകര്മമതിര്വരഃ ।

വിശാലശാഖസ്താമ്രോഷ്ഠോ ഹ്യമ്ബുജാലഃ സുനിശ്ചലഃ ॥ 67 ॥

കപിലഃ കപിശഃ ശുക്ല ആയുശ്ചൈവ പരോ¶ഃ ।

ഗന്ധര്വോ ഹ്യദിതിസ്താര്ക്ഷ്യഃ സുവിജ്ഞേയഃ സുശാരദഃ ॥ 68 ॥

പരശ്വധായുധോ ദേവോ ഹ്യനുകാരീ സുബാന്ധവഃ ।

തുമ്ബവീണോ മഹാക്രോധ ഊര്ധ്വരേതാ ജലേശയഃ ॥ 69 ॥

ഉഗ്രോ വംശകരോ വംശോ വംശനാദോ ഹ്യനിന്ദിതഃ ।

സര്വാങ്ഗരൂപോ മായാവീ സുഹൃദോ ഹ്യനിലോഽനലഃ ॥ 70 ॥

ബന്ധനോ ബന്ധകര്താ ച സുബന്ധനവിമോചനഃ ।

സ യജ്ഞാരിഃ സ കാമാരിര്മഹാദംഷ്ട്രോ മഹായുധഃ ॥ 71 ॥

ബഹുധാ നിന്ദിതഃ ശര്വഃ ശങ്കരഃ ശങ്കരോഽധനഃ ।

അമരേശോ മഹാദേവോ വിശ്വദേവഃ സുരാരിഹാ ॥ 72 ॥

അഹിര്ബുധ്ന്യോഽനിലാഭശ്ച ചേകിതാനോ ഹവിസ്തഥാ । [ഹരി]

അജൈകപാച്ച കാപാലീ ത്രിശങ്കുരജിതഃ ശിവഃ ॥ 73 ॥

ധന്വന്തരിര്ധൂമകേതുഃ സ്കന്ദോ വൈശ്രവണസ്തഥാ ।

ധാതാ ശക്രശ്ച വിഷ്ണുശ്ച മിത്രസ്ത്വഷ്ടാ ധ്രുവോ ധരഃ ॥ 74 ॥

പ്രഭാവഃ സര്വഗോ വായുരര്യമാ സവിതാ രവിഃ ।

ഉഷങ്ഗുശ്ച വിധാതാ ച മാന്ധാതാ ഭൂതഭാവനഃ ॥ 75 ॥

വിഭുര്വര്ണവിഭാവീ ച സര്വകാമഗുണാവഹഃ ।

പദ്മനാഭോ മഹാഗര്ഭശ്ചന്ദ്രവക്ത്രോഽനിലോഽനലഃ ॥ 76 ॥

ബലവാംശ്ചോപശാന്തശ്ച പുരാണഃ പുണ്യചഞ്ചുരീ ।

കുരുകര്താ കുരുവാസീ കുരുഭൂതോ ഗുണൌഷധഃ ॥ 77 ॥

സര്വാശയോ ദര്ഭചാരീ സര്വേഷാം പ്രാണിനാം പതിഃ ।

ദേവദേവഃ സുഖാസക്തഃ സദസത്സര്വരത്നവിത് ॥ 78 ॥

കൈലാസഗിരിവാസീ ച ഹിമവദ്ഗിരിസംശ്രയഃ ।

കൂലഹാരീ കൂലകര്താ ബഹുവിദ്യോ ബഹുപ്രദഃ ॥ 79 ॥

വണിജോ വര്ധകീ വൃക്ഷോ വകുലശ്ചന്ദനശ്ഛദഃ ।

സാരഗ്രീവോ മഹാജത്രുരലോലശ്ച മഹൌഷധഃ ॥ 80 ॥

സിദ്ധാര്ഥകാരീ സിദ്ധാര്ഥശ്ഛന്ദോവ്യാകരണോത്തരഃ ।

സിംഹനാദഃ സിംഹദംഷ്ട്രഃ സിംഹഗഃ സിംഹവാഹനഃ ॥ 81 ॥

പ്രഭാവാത്മാ ജഗത്കാലസ്ഥാലോ ലോകഹിതസ്തരുഃ ।

സാരങ്ഗോ നവചക്രാങ്ഗഃ കേതുമാലീ സഭാവനഃ ॥ 82 ॥

ഭൂതാലയോ ഭൂതപതിരഹോരാത്രമനിന്ദിതഃ ॥ 83 ॥

വാഹിതാ സര്വഭൂതാനാം നിലയശ്ച വിഭുര്ഭവഃ ।

അമോഘഃ സംയതോ ഹ്യശ്വോ ഭോജനഃ പ്രാണധാരണഃ ॥ 84 ॥

ധൃതിമാന് മതിമാന് ദക്ഷഃ സത്കൃതശ്ച യുഗാധിപഃ ।

ഗോപാലിര്ഗോപതിര്ഗ്രാമോ ഗോചര്മവസനോ ഹരിഃ ॥ 85 ॥

ഹിരണ്യബാഹുശ്ച തഥാ ഗുഹാപാലഃ പ്രവേശിനാമ് ।

പ്രകൃഷ്ടാരിര്മഹാഹര്ഷോ ജിതകാമോ ജിതേന്ദ്രിയഃ ॥ 86 ॥

ഗാന്ധാരശ്ച സുവാസശ്ച തപഃസക്തോ രതിര്നരഃ ।

മഹാഗീതോ മഹാനൃത്യോ ഹ്യപ്സരോഗണസേവിതഃ ॥ 87 ॥

മഹാകേതുര്മഹാധാതുര്നൈകസാനുചരശ്ചലഃ ।

ആവേദനീയ ആദേശഃ സര്വഗന്ധസുഖാവഹഃ ॥ 88 ॥

തോരണസ്താരണോ വാതഃ പരിധീ പതിഖേചരഃ ।

സംയോഗോ വര്ധനോ വൃദ്ധോ അതിവൃദ്ധോ ഗുണാധികഃ ॥ 89 ॥

നിത്യ ആത്മസഹായശ്ച ദേവാസുരപതിഃ പതിഃ ।

യുക്തശ്ച യുക്തബാഹുശ്ച ദേവോ ദിവിസുപര്വണഃ ॥ 90 ॥

ആഷാഢശ്ച സുഷാഢശ്ച ധ്രുവോഽഥ ഹരിണോ ഹരഃ ।

വപുരാവര്തമാനേഭ്യോ വസുശ്രേഷ്ഠോ മഹാപഥഃ ॥ 91 ॥

ശിരോഹാരീ വിമര്ശശ്ച സര്വലക്ഷണലക്ഷിതഃ ।

അക്ഷശ്ച രഥയോഗീ ച സര്വയോഗീ മഹാബലഃ ॥ 92 ॥

സമാമ്നായോഽസമാമ്നായസ്തീര്ഥദേവോ മഹാരഥഃ ।

നിര്ജീവോ ജീവനോ മന്ത്രഃ ശുഭാക്ഷോ ബഹുകര്കശഃ ॥ 93 ॥

രത്നപ്രഭൂതോ രക്താങ്ഗോ മഹാര്ണവനിപാനവിത് । [രത്നാങ്ഗോ]

മൂലം വിശാലോ ഹ്യമൃതോ വ്യക്താവ്യക്തസ്തപോനിധിഃ ॥ 94 ॥

ആരോഹണോഽധിരോഹശ്ച ശീലധാരീ മഹായശാഃ ।

സേനാകല്പോ മഹാകല്പോ യോഗോ യുഗകരോ ഹരിഃ ॥ 95 ॥ [യോഗകരോ]

യുഗരൂപോ മഹാരൂപോ മഹാനാഗഹനോ വധഃ ।

ന്യായനിര്വപണഃ പാദഃ പണ്ഡിതോ ഹ്യചലോപമഃ ॥ 96 ॥

ബഹുമാലോ മഹാമാലഃ ശശീ ഹരസുലോചനഃ ।

വിസ്താരോ ലവണഃ കൂപസ്ത്രിയുഗഃ സഫലോദയഃ ॥ 97 ॥

ത്രിലോചനോ വിഷണ്ണാങ്ഗോ മണിവിദ്ധോ ജടാധരഃ ।

ബിന്ദുര്വിസര്ഗഃ സുമുഖഃ ശരഃ സര്വായുധഃ സഹഃ ॥ 98 ॥

നിവേദനഃ സുഖാജാതഃ സുഗന്ധാരോ മഹാധനുഃ ।

ഗന്ധപാലീ ച ഭഗവാനുത്ഥാനഃ സര്വകര്മണാമ് ॥ 99 ॥

മന്ഥാനോ ബഹുലോ വായുഃ സകലഃ സര്വലോചനഃ ।

തലസ്താലഃ കരസ്ഥാലീ ഊര്ധ്വസംഹനനോ മഹാന് ॥ 100 ॥

ഛത്രം സുച്ഛത്രോ വിഖ്യാതോ ലോകഃ സര്വാശ്രയഃ ക്രമഃ ।

മുണ്ഡോ വിരൂപോ വികൃതോ ദണ്ഡീ കുണ്ഡീ വികുര്വണഃ ॥ 101 ॥

ഹര്യക്ഷഃ കകുഭോ വജ്രീ ശതജിഹ്വഃ സഹസ്രപാത് ।

സഹസ്രമൂര്ധാ ദേവേന്ദ്രഃ സര്വദേവമയോ ഗുരുഃ ॥ 102 ॥

സഹസ്രബാഹുഃ സര്വാങ്ഗഃ ശരണ്യഃ സര്വലോകകൃത് ।

പവിത്രം ത്രികകുന്മന്ത്രഃ കനിഷ്ഠഃ കൃഷ്ണപിങ്ഗലഃ ॥ 103 ॥

ബ്രഹ്മദണ്ഡവിനിര്മാതാ ശതഘ്നീപാശശക്തിമാന് ।

പദ്മഗര്ഭോ മഹാഗര്ഭോ ബ്രഹ്മഗര്ഭോ ജലോദ്ഭവഃ ॥ 104 ॥

ഗഭസ്തിര്ബ്രഹ്മകൃദ്ബ്രഹ്മീ ബ്രഹ്മവിദ്ബ്രാഹ്മണോ ഗതിഃ ।

അനന്തരൂപോ നൈകാത്മാ തിഗ്മതേജാഃ സ്വയമ്ഭുവഃ ॥ 105 ॥

ഊര്ധ്വഗാത്മാ പശുപതിര്വാതരംഹാ മനോജവഃ ।

ചന്ദനീ പദ്മനാലാഗ്രഃ സുരഭ്യുത്തരണോ നരഃ ॥ 106 ॥

കര്ണികാരമഹാസ്രഗ്വീ നീലമൌലിഃ പിനാകധൃത് ।

ഉമാപതിരുമാകാന്തോ ജാഹ്നവീധൃദുമാധവഃ ॥ 107 ॥

വരോ വരാഹോ വരദോ വരേണ്യഃ സുമഹാസ്വനഃ ।

മഹാപ്രസാദോ ദമനഃ ശത്രുഹാ ശ്വേതപിങ്ഗലഃ ॥ 108 ॥

പീതാത്മാ പരമാത്മാ ച പ്രയതാത്മാ പ്രധാനധൃത് । [പ്രീതാത്മാ]

സര്വപാര്ശ്വമുഖസ്ത്ര്യക്ഷോ ധര്മസാധാരണോ വരഃ ॥ 109 ॥

ചരാചരാത്മാ സൂക്ഷ്മാത്മാ അമൃതോ ഗോവൃഷേശ്വരഃ ।

സാധ്യര്ഷിര്വസുരാദിത്യോ വിവസ്വാന്സവിതാമൃതഃ ॥ 110 ॥

വ്യാസഃ സര്ഗഃ സുസങ്ക്ഷേപോ വിസ്തരഃ പര്യയോ നരഃ ।

ഋതുഃ സംവത്സരോ മാസഃ പക്ഷഃ സങ്ഖ്യാസമാപനഃ ॥ 111 ॥

കലാ കാഷ്ഠാ ലവാ മാത്രാ മുഹൂര്താഹഃ ക്ഷപാഃ ക്ഷണാഃ ।

വിശ്വക്ഷേത്രം പ്രജാബീജം ലിങ്ഗമാദ്യസ്തു നിര്ഗമഃ ॥ 112 ॥

സദസദ്വ്യക്തമവ്യക്തം പിതാ മാതാ പിതാമഹഃ ।

സ്വര്ഗദ്വാരം പ്രജാദ്വാരം മോക്ഷദ്വാരം ത്രിവിഷ്ടപമ് ॥ 113 ॥

നിര്വാണം ഹ്ലാദനശ്ചൈവ ബ്രഹ്മലോകഃ പരാ ഗതിഃ ।

ദേവാസുരവിനിര്മാതാ ദേവാസുരപരായണഃ ॥ 114 ॥

ദേവാസുരഗുരുര്ദേവോ ദേവാസുരനമസ്കൃതഃ ।

ദേവാസുരമഹാമാത്രോ ദേവാസുരഗണാശ്രയഃ ॥ 115 ॥

ദേവാസുരഗണാധ്യക്ഷോ ദേവാസുരഗണാഗ്രണീഃ ।

ദേവാതിദേവോ ദേവര്ഷിര്ദേവാസുരവരപ്രദഃ ॥ 116 ॥ [ദേവാദി]

ദേവാസുരേശ്വരോ വിശ്വോ ദേവാസുരമഹേശ്വരഃ ।

സര്വദേവമയോഽചിന്ത്യോ ദേവതാത്മാഽഽത്മസമ്ഭവഃ ॥ 117 ॥

ഉദ്ഭിത്ത്രിവിക്രമോ വൈദ്യോ വിരജോ നീരജോഽമരഃ ।

ഈഡ്യോ ഹസ്തീശ്വരോ വ്യാഘ്രോ ദേവസിംഹോ നരര്ഷഭഃ ॥ 118 ॥

വിബുധോഽഗ്രവരഃ സൂക്ഷ്മഃ സര്വദേവസ്തപോമയഃ ।

സുയുക്തഃ ശോഭനോ വജ്രീ പ്രാസാനാം പ്രഭവോഽവ്യയഃ ॥ 119 ॥

ഗുഹഃ കാന്തോ നിജഃ സര്ഗഃ പവിത്രം സര്വപാവനഃ ।

ശൃങ്ഗീ ശൃങ്ഗപ്രിയോ ബഭ്രൂ രാജരാജോ നിരാമയഃ ॥ 120 ॥

അഭിരാമഃ സുരഗണോ വിരാമഃ സര്വസാധനഃ ।

ലലാടാക്ഷോ വിശ്വദേവോ ഹരിണോ ബ്രഹ്മവര്ചസഃ ॥ 121 ॥

സ്ഥാവരാണാം പതിശ്ചൈവ നിയമേന്ദ്രിയവര്ധനഃ ।

സിദ്ധാര്ഥഃ സിദ്ധഭൂതാര്ഥോഽചിന്ത്യഃ സത്യവ്രതഃ ശുചിഃ ॥ 122 ॥

വ്രതാധിപഃ പരം ബ്രഹ്മ ഭക്താനാം പരമാ ഗതിഃ । [ഭക്താനുഗ്രഹകാരകഃ]

വിമുക്തോ മുക്തതേജാശ്ച ശ്രീമാന് ശ്രീവര്ധനോ ജഗത് ॥ 123 ॥

ഉത്തരപീഠികാ (ഫലശൃതി)

യഥാ പ്രധാനം ഭഗവാനിതി ഭക്ത്യാ സ്തുതോ മയാ ।

യം ന ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാ വിദുസ്തത്ത്വേന നര്ഷയഃ ॥ 1 ॥

സ്തോതവ്യമര്ച്യം വന്ദ്യം ച കഃ സ്തോഷ്യതി ജഗത്പതിമ് ।

ഭക്ത്യാ ത്വേവം പുരസ്കൃത്യ മയാ യജ്ഞപതിര്വിഭുഃ ॥ 2 ॥

തതോഽഭ്യനുജ്ഞാം സമ്പ്രാപ്യ സ്തുതോ മതിമതാം വരഃ ।

ശിവമേഭിഃ സ്തുവന് ദേവം നാമഭിഃ പുഷ്ടിവര്ധനൈഃ ॥ 3 ॥

നിത്യയുക്തഃ ശുചിര്ഭക്തഃ പ്രാപ്നോത്യാത്മാനമാത്മനാ ।

ഏതദ്ധി പരമം ബ്രഹ്മ പരം ബ്രഹ്മാധിഗച്ഛതി ॥ 4 ॥

ഋഷയശ്ചൈവ ദേവാശ്ച സ്തുവന്ത്യേതേന തത്പരമ് ।

സ്തൂയമാനോ മഹാദേവസ്തുഷ്യതേ നിയതാത്മഭിഃ ॥ 5 ॥

ഭക്താനുകമ്പീ ഭഗവാനാത്മസംസ്ഥാകരോ വിഭുഃ ।

തഥൈവ ച മനുഷ്യേഷു യേ മനുഷ്യാഃ പ്രധാനതഃ ॥ 6 ॥

ആസ്തികാഃ ശ്രദ്ദധാനാശ്ച ബഹുഭിര്ജന്മഭിഃ സ്തവൈഃ ।

ഭക്ത്യാ ഹ്യനന്യമീശാനം പരം ദേവം സനാതനമ് ॥ 7 ॥

കര്മണാ മനസാ വാചാ ഭാവേനാമിതതേജസഃ ।

ശയാനാ ജാഗ്രമാണാശ്ച വ്രജന്നുപവിശംസ്തഥാ ॥ 8 ॥

ഉന്മിഷന്നിമിഷംശ്ചൈവ ചിന്തയന്തഃ പുനഃ പുനഃ ।

ശൃണ്വന്തഃ ശ്രാവയന്തശ്ച കഥയന്തശ്ച തേ ഭവമ് ॥ 9 ॥

സ്തുവന്തഃ സ്തൂയമാനാശ്ച തുഷ്യന്തി ച രമന്തി ച ।

ജന്മകോടിസഹസ്രേഷു നാനാസംസാരയോനിഷു ॥ 10 ॥

ജന്തോര്വിഗതപാപസ്യ ഭവേ ഭക്തിഃ പ്രജായതേ ।

ഉത്പന്നാ ച ഭവേ ഭക്തിരനന്യാ സര്വഭാവതഃ ॥ 11 ॥

ഭാവിനഃ കാരണേ ചാസ്യ സര്വയുക്തസ്യ സര്വഥാ ।

ഏതദ്ദേവേഷു ദുഷ്പ്രാപം മനുഷ്യേഷു ന ലഭ്യതേ ॥ 12 ॥

നിര്വിഘ്നാ നിശ്ചലാ രുദ്രേ ഭക്തിരവ്യഭിചാരിണീ ।

തസ്യൈവ ച പ്രസാദേന ഭക്തിരുത്പദ്യതേ നൃണാമ് ॥ 13 ॥

യേന യാന്തി പരാം സിദ്ധിം തദ്ഭാവഗതചേതസഃ ।

യേ സര്വഭാവാനുഗതാഃ പ്രപദ്യന്തേ മഹേശ്വരമ് ॥ 14 ॥

പ്രപന്നവത്സലോ ദേവഃ സംസാരാത്താന്സമുദ്ധരേത് ।

ഏവമന്യേ വികുര്വന്തി ദേവാഃ സംസാരമോചനമ് ॥ 15 ॥

മനുഷ്യാണാമൃതേ ദേവം നാന്യാ ശക്തിസ്തപോബലമ് ।

ഇതി തേനേന്ദ്രകല്പേന ഭഗവാന് സദസത്പതിഃ ॥ 16 ॥

കൃത്തിവാസാഃ സ്തുതഃ കൃഷ്ണ തണ്ഡിനാ ശുഭബുദ്ധിനാ ।

സ്തവമേതം ഭഗവതോ ബ്രഹ്മാ സ്വയമധാരയത് ॥ 17 ॥

ഗീയതേ ച സ ബുദ്ധ്യേത ബ്രഹ്മാ ശങ്കരസന്നിധൌ ।

ഇദം പുണ്യം പവിത്രം ച സര്വദാ പാപനാശനമ് ॥ 18 ॥

യോഗദം മോക്ഷദം ചൈവ സ്വര്ഗദം തോഷദം തഥാ ।

ഏവമേതത്പഠന്തേ യ ഏകഭക്ത്യാ തു ശങ്കരമ് ॥ 19 ॥

യാ ഗതിഃ സാങ്ഖ്യയോഗാനാം വ്രജന്ത്യേതാം ഗതിം തദാ ।

സ്തവമേതം പ്രയത്നേന സദാ രുദ്രസ്യ സന്നിധൌ ॥ 20 ॥

അബ്ദമേകം ചരേദ്ഭക്തഃ പ്രാപ്നുയാദീപ്സിതം ഫലമ് ।

ഏതദ്രഹസ്യം പരമം ബ്രഹ്മണോ ഹൃദി സംസ്ഥിതമ് ॥ 21 ॥

ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച ശക്രായ ശക്രഃ പ്രോവാച മൃത്യവേ ।

മൃത്യുഃ പ്രോവാച രുദ്രേഭ്യോ രുദ്രേഭ്യസ്തണ്ഡിമാഗമത് ॥ 22 ॥

മഹതാ തപസാ പ്രാപ്തസ്തണ്ഡിനാ ബ്രഹ്മസദ്മനി ।

തണ്ഡിഃ പ്രോവാച ശുക്രായ ഗൌതമായ ച ഭാര്ഗവഃ ॥ 23 ॥

വൈവസ്വതായ മനവേ ഗൌതമഃ പ്രാഹ മാധവ ।

നാരായണായ സാധ്യായ സമാധിഷ്ഠായ ധീമതേ ॥ 24 ॥

യമായ പ്രാഹ ഭഗവാന് സാധ്യോ നാരായണോഽച്യുതഃ ।

നാചികേതായ ഭഗവാനാഹ വൈവസ്വതോ യമഃ ॥ 25 ॥

മാര്കണ്ഡേയായ വാര്ഷ്ണേയ നാചികേതോഽഭ്യഭാഷത ।

മാര്കണ്ഡേയാന്മയാ പ്രാപ്തോ നിയമേന ജനാര്ദന ॥ 26 ॥

തവാപ്യഹമമിത്രഘ്ന സ്തവം ദദ്യാം ഹ്യവിശ്രുതമ് ।

സ്വര്ഗ്യമാരോഗ്യമായുഷ്യം ധന്യം വേദേന സമ്മിതമ് ॥ 27 ॥

നാസ്യ വിഘ്നം വികുര്വന്തി ദാനവാ യക്ഷരാക്ഷസാഃ ।

പിശാചാ യാതുധാനാ വാ ഗുഹ്യകാ ഭുജഗാ അപി ॥ 28 ॥

യഃ പഠേത ശുചിഃ പാര്ഥ ബ്രഹ്മചാരീ ജിതേന്ദ്രിയഃ । [ഭൂത്വാ]

അഭഗ്നയോഗോ വര്ഷം തു സോഽശ്വമേധഫലം ലഭേത് ॥ 29 ॥

ഇതി ശ്രീമഹാഭാരതേ അനുശാസനപര്വണി മഹാദേവസഹസ്രനാമ സ്തോത്രം നാമ സപ്തദശോഽധ്യായഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

pūrvapīṭhikā ||

vāsudeva uvāca |

tataḥ sa prayato bhūtvā mama tāta yudhiṣṭhira |

prāñjaliḥ prāha viprarṣirnāmasaṅgrahamāditaḥ || 1 ||

upamanyuruvāca |

brahmaproktairṛṣiproktairvedavedāṅgasambhavaiḥ |

sarvalokeṣu vikhyātaṃ stutyaṃ stoṣyāmi nāmabhiḥ || 2 ||

mahadbhirvihitaiḥ satyaiḥ siddhaiḥ sarvārthasādhakaiḥ |

ṛṣiṇā taṇḍinā bhaktyā kṛtairvedakṛtātmanā || 3 ||

yathoktaiḥ sādhubhiḥ khyātairmunibhistattvadarśibhiḥ |

pravaraṃ prathamaṃ svargyaṃ sarvabhūtahitaṃ śubham || 4 ||

śrutaiḥ sarvatra jagati brahmalokāvatāritaiḥ |

satyaistatparamaṃ brahma brahmaproktaṃ sanātanam || 5 ||

vakṣye yadukulaśreṣṭha śṛṇuṣvāvahito mama |

varayainaṃ bhavaṃ devaṃ bhaktastvaṃ parameśvaram || 6 ||

tena te śrāvayiṣyāmi yattadbrahma sanātanam |

na śakyaṃ vistarātkṛtsnaṃ vaktuṃ sarvasya kenacit || 7 ||

yuktenāpi vibhūtīnāmapi varṣaśatairapi |

yasyādirmadhyamantaṃ ca surairapi na gamyate || 8 ||

kastasya śaknuyādvaktuṃ guṇān kārtsnyena mādhava |

kiṃ tu devasya mahataḥ saṅkṣiptārthapadākṣaram || 9 ||

śaktitaścaritaṃ vakṣye prasādāttasya dhīmataḥ |

aprāpya tu tato'nujñāṃ na śakyaḥ stotumīśvaraḥ || 10 ||

yadā tenābhyanujñātaḥ stuto vai sa tadā mayā |

anādinidhanasyāhaṃ jagadyonermahātmanaḥ || 11 ||

nāmnāṃ kiñcitsamuddeśaṃ vakṣyāmyavyaktayoninaḥ |

varadasya vareṇyasya viśvarūpasya dhīmataḥ || 12 ||

śṛṇu nāmnāṃ ca yaṃ kṛṣṇa yaduktaṃ padmayoninā |

daśanāmasahasrāṇi yānyāha prapitāmahaḥ || 13 ||

tāni nirmathya manasā dadhno ghṛtamivoddhṛtam |

gireḥ sāraṃ yathā hema puṣpasāraṃ yathā madhu || 14 ||

ghṛtātsāraṃ yathā maṇḍastathaitatsāramuddhṛtam |

sarvapāpāpahamidaṃ caturvedasamanvitam || 15 ||

prayatnenādhigantavyaṃ dhāryaṃ ca prayatātmanā |

māṅgalyaṃ pauṣṭikaṃ caiva rakṣoghnaṃ pāvanaṃ mahat || 16 ||

idaṃ bhaktāya dātavyaṃ śraddadhānāstikāya ca |

nāśraddadhānarūpāya nāstikāyājitātmane || 17 ||

yaścābhyasūyate devaṃ kāraṇātmānamīśvaram |

sa kṛṣṇa narakaṃ yāti saha pūrvaiḥ sahātmajaiḥ || 18 ||

idaṃ dhyānamidaṃ yogamidaṃ dhyeyamanuttamam |

idaṃ japyamidaṃ jñānaṃ rahasyamidamuttamam || 19 ||

yaṃ jñātvā antakālepi gaccheta paramāṃ gatim |

pavitraṃ maṅgalaṃ medhyaṃ kalyāṇamidamuttamam || 20 ||

idaṃ brahmā purā kṛtvā sarvalokapitāmahaḥ |

sarva stavānāṃ rājatve divyānāṃ samakalpayat || 21 ||

tadā prabhṛti caivāyamīśvarasya mahātmanaḥ |

stavarāja iti khyāto jagatyamarapūjitaḥ || 22 ||

brahmalokādayaṃ svarge stavarājo'vatāritaḥ |

yatastaṇḍiḥ purā prāpa tena taṇḍikṛto'bhavat || 23 ||

svargāccaivātra bhūrlokaṃ taṇḍinā hyavatāritaḥ |

sarvamaṅgalamāṅgalyaṃ sarvapāpapraṇāśanam || 24 ||

nigadiṣye mahābāho stavānāmuttamaṃ stavam |

brahmaṇāmapi yadbrahma parāṇāmapi yatparam || 25 ||

tejasāmapi yattejastapasāmapi yattapaḥ |

śāntānāmapi yaḥ śānto dyutīnāmapi yā dyutiḥ || 26 ||

dāntānāmapi yo dānto dhīmatāmapi yā ca dhīḥ |

devānāmapi yo deva ṛṣīṇāmapi yastvṛṣiḥ || 27 ||

yajñānāmapi yo yajñaḥ śivānāmapi yaḥ śivaḥ |

rudrāṇāmapi yo rudraḥ prabhā prabhavatāmapi || 28 ||

yogināmapi yo yogī kāraṇānāṃ ca kāraṇam |

yato lokāḥ sambhavanti na bhavanti yataḥ punaḥ || 29 ||

sarvabhūtātmabhūtasya harasyāmitatejasaḥ |

aṣṭottarasahasraṃ tu nāmnāṃ śarvasya me śṛṇu |

yacchrutvā manujavyāghra sarvānkāmānavāpsyasi || 30 ||

dhyānam |

śāntaṃ padmāsanasthaṃ śaśidharamukuṭaṃ pañcavaktraṃ trinetraṃ

śūlaṃ vajraṃ ca khaḍgaṃ paraśumabhayadaṃ dakṣabhāge vahantam |

nāgaṃ pāśaṃ ca ghaṇṭāṃ pralayahutavahaṃ sāṅkuśaṃ vāmabhāge

nānālaṅkārayuktaṃ sphaṭikamaṇinibhaṃ pārvatīśaṃ namāmi ||

stotram |

oṃ sthiraḥ sthāṇuḥ prabhurbhīmaḥ pravaro varado varaḥ |

sarvātmā sarvavikhyātaḥ sarvaḥ sarvakaro bhavaḥ || 1 ||

jaṭī carmī śikhaṇḍī ca sarvāṅgaḥ sarvabhāvanaḥ |

haraśca hariṇākṣaśca sarvabhūtaharaḥ prabhuḥ || 2 ||

pravṛttiśca nivṛttiśca niyataḥ śāśvato dhruvaḥ |

śmaśānavāsī bhagavān khacaro gocaro'rdanaḥ || 3 ||

abhivādyo mahākarmā tapasvī bhūtabhāvanaḥ |

unmattaveṣapracchannaḥ sarvalokaprajāpatiḥ || 4 ||

mahārūpo mahākāyo vṛṣarūpo mahāyaśāḥ |

mahātmā sarvabhūtātmā viśvarūpo mahāhanuḥ || 5 ||

lokapālo'ntarhitātmā prasādo hayagardabhiḥ |

pavitraṃ ca mahāṃścaiva niyamo niyamāśritaḥ || 6 ||

sarvakarmā svayambhūta ādirādikaro nidhiḥ |

sahasrākṣo viśālākṣaḥ somo nakṣatrasādhakaḥ || 7 ||

candraḥ sūryaḥ śaniḥ keturgraho grahapatirvaraḥ |

atriratryā namaskartā mṛgabāṇārpaṇo'naghaḥ || 8 || [ādyantalayakartā ca]

mahātapā ghoratapā adīno dīnasādhakaḥ |

saṃvatsarakaro mantraḥ pramāṇaṃ paramaṃ tapaḥ || 9 ||

yogī yojyo mahābījo mahāretā mahābalaḥ |

suvarṇaretāḥ sarvajñaḥ subījo bījavāhanaḥ || 10 ||

daśabāhustvanimiṣo nīlakaṇṭha umāpatiḥ |

viśvarūpaḥ svayaṃ śreṣṭho balavīro balo gaṇaḥ || 11 ||

gaṇakartā gaṇapatirdigvāsāḥ kāma eva ca |

mantravitparamo mantraḥ sarvabhāvakaro haraḥ || 12 ||

kamaṇḍaludharo dhanvī bāṇahastaḥ kapālavān |

aśanī śataghnī khaḍgī paṭṭiśī cāyudhī mahān || 13 ||

sruvahastaḥ surūpaśca tejastejaskaro nidhiḥ |

uṣṇīṣī ca suvaktraśca udagro vinatastathā || 14 ||

dīrghaśca harikeśaśca sutīrthaḥ kṛṣṇa eva ca |

sṛgālarūpaḥ siddhārtho muṇḍaḥ sarvaśubhaṅkaraḥ || 15 ||

ajaśca bahurūpaśca gandhadhārī kapardyapi |

ūrdhvaretā ūrdhvaliṅga ūrdhvaśāyī nabhaḥsthalaḥ || 16 ||

trijaṭī cīravāsāśca rudraḥ senāpatirvibhuḥ |

ahaścaro naktañcarastigmamanyuḥ suvarcasaḥ || 17 ||

gajahā daityahā kālo lokadhātā guṇākaraḥ |

siṃhaśārdūlarūpaśca ārdracarmāmbarāvṛtaḥ || 18 ||

kālayogī mahānādaḥ sarvakāmaścatuṣpathaḥ |

niśācaraḥ pretacārī bhūtacārī maheśvaraḥ || 19 ||

bahubhūto bahudharaḥ svarbhānuramito gatiḥ |

nṛtyapriyo nityanarto nartakaḥ sarvalālasaḥ || 20 ||

ghoro mahātapāḥ pāśo nityo giriruho nabhaḥ |

sahasrahasto vijayo vyavasāyo hyatandritaḥ || 21 ||

adharṣaṇo dharṣaṇātmā yajñahā kāmanāśakaḥ | [marṣa]

dakṣayāgāpahārī ca susaho madhyamastathā || 22 ||

tejopahārī balahā mudito'rtho'jito'varaḥ |

gambhīraghoṣo gambhīro gambhīrabalavāhanaḥ || 23 ||

nyagrodharūpo nyagrodho vṛkṣakarṇasthitirvibhuḥ |

sutīkṣṇadaśanaścaiva mahākāyo mahānanaḥ || 24 ||

viṣvakseno hariryajñaḥ saṃyugāpīḍavāhanaḥ |

tīkṣṇatāpaśca haryaśvaḥ sahāyaḥ karmakālavit || 25 ||

viṣṇuprasādito yajñaḥ samudro baḍabāmukhaḥ |

hutāśanasahāyaśca praśāntātmā hutāśanaḥ || 26 ||

ugratejā mahātejā janyo vijayakālavit |

jyotiṣāmayanaṃ siddhiḥ sarvavigraha eva ca || 27 ||

śikhī muṇḍī jaṭī jvālī mūrtijo mūrdhago balī |

veṇavī paṇavī tālī khalī kālakaṭaṅkaṭaḥ || 28 ||

nakṣatravigrahamatirguṇabuddhirlayo'gamaḥ |

prajāpatirviśvabāhurvibhāgaḥ sarvago'mukhaḥ || 29 ||

vimocanaḥ susaraṇo hiraṇyakavacodbhavaḥ |

meḍhrajo balacārī ca mahīcārī srutastathā || 30 || [meghajo]

sarvatūryaninādī ca sarvātodyaparigrahaḥ |

vyālarūpo guhāvāsī guho mālī taraṅgavit || 31 ||

tridaśastrikāladhṛkkarmasarvabandhavimocanaḥ |

bandhanastvasurendrāṇāṃ yudhiśatruvināśanaḥ || 32 ||

sāṅkhyaprasādo durvāsāḥ sarvasādhuniṣevitaḥ |

praskandano vibhāgajño atulyo yajñabhāgavit || 33 ||

sarvavāsaḥ sarvacārī durvāsā vāsavo'maraḥ |

haimo hemakaro'yajñaḥ sarvadhārī dharottamaḥ || 34 || [yajñaḥ]

lohitākṣo mahākṣaśca vijayākṣo viśāradaḥ |

saṅgraho nigrahaḥ kartā sarpacīranivāsanaḥ || 35 ||

mukhyo'mukhyaśca dehaśca kāhaliḥ sarvakāmadaḥ |

sarvakālaprasādaśca subalo balarūpadhṛt || 36 ||

sarvakāmavaraścaiva sarvadaḥ sarvatomukhaḥ |

ākāśanirvirūpaśca nipātī hyavaśaḥ khagaḥ || 37 ||

raudrarūpo'ṃśurādityo bahuraśmiḥ suvarcasī |

vasuvego mahāvego manovego niśācaraḥ || 38 ||

sarvavāsī śriyāvāsī upadeśakaro'karaḥ |

munirātmanirālokaḥ sambhagnaśca sahasradaḥ || 39 ||

pakṣī ca pakṣarūpaśca atidīpto viśāṃ patiḥ |

unmādo madanaḥ kāmo hyaśvattho'rthakaro yaśaḥ || 40 ||

vāmadevaśca vāmaśca prāgdakṣiṇaśca vāmanaḥ |

siddhayogī maharṣiśca siddhārthaḥ siddhasādhakaḥ || 41 ||

bhikṣuśca bhikṣurūpaśca vipaṇo mṛduravyayaḥ |

mahāseno viśākhaśca ṣaṣṭibhāgo gavāṃ patiḥ || 42 ||

vajrahastaśca viṣkambhī camūstambhana eva ca |

vṛttāvṛttakarastālo madhurmadhukalocanaḥ || 43 ||

vācaspatyo vājasano nityamāśramapūjitaḥ | [nityamāśritapūjitaḥ]

brahmacārī lokacārī sarvacārī vicāravit || 44 ||

īśāna īśvaraḥ kālo niśācārī pinākabhṛt |

nimittastho nimittaṃ ca nandirnandikaro hariḥ || 45 ||

nandīśvaraśca nandī ca nandano nandivardhanaḥ |

bhagahārī nihantā ca kālo brahmā pitāmahaḥ || 46 ||

caturmukho mahāliṅgaścāruliṅgastathaiva ca |

liṅgādhyakṣaḥ surādhyakṣo yogādhyakṣo yugāvahaḥ || 47 ||

bījādhyakṣo bījakartā adhyātmānugato balaḥ |

itihāsaḥ sakalpaśca gautamo'tha niśākaraḥ || 48 ||

dambho hyadambho vaidambho vaśyo vaśakaraḥ kaliḥ |

lokakartā paśupatirmahākartā hyanauṣadhaḥ || 49 ||

akṣaraṃ paramaṃ brahma balavacchakra eva ca |

nītirhyanītiḥ śuddhātmā śuddho mānyo gatāgataḥ || 50 ||

bahuprasādaḥ susvapno darpaṇo'tha tvamitrajit |

vedakāro mantrakāro vidvān samaramardanaḥ || 51 ||

mahāmeghanivāsī ca mahāghoro vaśīkaraḥ |

agnijvālo mahājvālo atidhūmro huto haviḥ || 52 ||

vṛṣaṇaḥ śaṅkaro nityavarcasvī dhūmaketanaḥ |

nīlastathāṅgalubdhaśca śobhano niravagrahaḥ || 53 ||

svastidaḥ svastibhāvaśca bhāgī bhāgakaro laghuḥ |

utsaṅgaśca mahāṅgaśca mahāgarbhaparāyaṇaḥ || 54 ||

kṛṣṇavarṇaḥ suvarṇaśca indriyaṃ sarvadehinām |

mahāpādo mahāhasto mahākāyo mahāyaśāḥ || 55 ||

mahāmūrdhā mahāmātro mahānetro niśālayaḥ |

mahāntako mahākarṇo mahoṣṭhaśca mahāhanuḥ || 56 ||

mahānāso mahākamburmahāgrīvaḥ śmaśānabhāk |

mahāvakṣā mahorasko hyantarātmā mṛgālayaḥ || 57 ||

lambano lambitoṣṭhaśca mahāmāyaḥ payonidhiḥ |

mahādanto mahādaṃṣṭro mahājihvo mahāmukhaḥ || 58 ||

mahānakho mahāromā mahākeśo mahājaṭaḥ |

prasannaśca prasādaśca pratyayo girisādhanaḥ || 59 ||

snehano'snehanaścaiva ajitaśca mahāmuniḥ |

vṛkṣākāro vṛkṣaketuranalo vāyuvāhanaḥ || 60 ||

gaṇḍalī merudhāmā ca devādhipatireva ca |

atharvaśīrṣaḥ sāmāsya ṛksahasrāmitekṣaṇaḥ || 61 ||

yajuḥ pādabhujo guhyaḥ prakāśo jaṅgamastathā |

amoghārthaḥ prasādaśca abhigamyaḥ sudarśanaḥ || 62 ||

upakāraḥ priyaḥ sarvaḥ kanakaḥ kāñcanacchaviḥ |

nābhirnandikaro bhāvaḥ puṣkarasthapatiḥ sthiraḥ || 63 ||

dvādaśastrāsanaścādyo yajño yajñasamāhitaḥ |

naktaṃ kaliśca kālaśca makaraḥ kālapūjitaḥ || 64 ||

sagaṇo gaṇakāraśca bhūtavāhanasārathiḥ |

bhasmaśayo bhasmagoptā bhasmabhūtastarurgaṇaḥ || 65 ||

lokapālastathā'loko mahātmā sarvapūjitaḥ |

śuklastriśuklaḥ sampannaḥ śucirbhūtaniṣevitaḥ || 66 ||

āśramasthaḥ kriyāvastho viśvakarmamatirvaraḥ |

viśālaśākhastāmroṣṭho hyambujālaḥ suniścalaḥ || 67 ||

kapilaḥ kapiśaḥ śukla āyuścaiva paro¶ḥ |

gandharvo hyaditistārkṣyaḥ suvijñeyaḥ suśāradaḥ || 68 ||

paraśvadhāyudho devo hyanukārī subāndhavaḥ |

tumbavīṇo mahākrodha ūrdhvaretā jaleśayaḥ || 69 ||

ugro vaṃśakaro vaṃśo vaṃśanādo hyaninditaḥ |

sarvāṅgarūpo māyāvī suhṛdo hyanilo'nalaḥ || 70 ||

bandhano bandhakartā ca subandhanavimocanaḥ |

sa yajñāriḥ sa kāmārirmahādaṃṣṭro mahāyudhaḥ || 71 ||

bahudhā ninditaḥ śarvaḥ śaṅkaraḥ śaṅkaro'dhanaḥ |

amareśo mahādevo viśvadevaḥ surārihā || 72 ||

ahirbudhnyo'nilābhaśca cekitāno havistathā | [hari]

ajaikapācca kāpālī triśaṅkurajitaḥ śivaḥ || 73 ||

dhanvantarirdhūmaketuḥ skando vaiśravaṇastathā |

dhātā śakraśca viṣṇuśca mitrastvaṣṭā dhruvo dharaḥ || 74 ||

prabhāvaḥ sarvago vāyuraryamā savitā raviḥ |

uṣaṅguśca vidhātā ca māndhātā bhūtabhāvanaḥ || 75 ||

vibhurvarṇavibhāvī ca sarvakāmaguṇāvahaḥ |

padmanābho mahāgarbhaścandravaktro'nilo'nalaḥ || 76 ||

balavāṃścopaśāntaśca purāṇaḥ puṇyacañcurī |

kurukartā kuruvāsī kurubhūto guṇauṣadhaḥ || 77 ||

sarvāśayo darbhacārī sarveṣāṃ prāṇināṃ patiḥ |

devadevaḥ sukhāsaktaḥ sadasatsarvaratnavit || 78 ||

kailāsagirivāsī ca himavadgirisaṃśrayaḥ |

kūlahārī kūlakartā bahuvidyo bahupradaḥ || 79 ||

vaṇijo vardhakī vṛkṣo vakulaścandanaśchadaḥ |

sāragrīvo mahājatruralolaśca mahauṣadhaḥ || 80 ||

siddhārthakārī siddhārthaśchandovyākaraṇottaraḥ |

siṃhanādaḥ siṃhadaṃṣṭraḥ siṃhagaḥ siṃhavāhanaḥ || 81 ||

prabhāvātmā jagatkālasthālo lokahitastaruḥ |

sāraṅgo navacakrāṅgaḥ ketumālī sabhāvanaḥ || 82 ||

bhūtālayo bhūtapatirahorātramaninditaḥ || 83 ||

vāhitā sarvabhūtānāṃ nilayaśca vibhurbhavaḥ |

amoghaḥ saṃyato hyaśvo bhojanaḥ prāṇadhāraṇaḥ || 84 ||

dhṛtimān matimān dakṣaḥ satkṛtaśca yugādhipaḥ |

gopālirgopatirgrāmo gocarmavasano hariḥ || 85 ||

hiraṇyabāhuśca tathā guhāpālaḥ praveśinām |

prakṛṣṭārirmahāharṣo jitakāmo jitendriyaḥ || 86 ||

gāndhāraśca suvāsaśca tapaḥsakto ratirnaraḥ |

mahāgīto mahānṛtyo hyapsarogaṇasevitaḥ || 87 ||

mahāketurmahādhāturnaikasānucaraścalaḥ |

āvedanīya ādeśaḥ sarvagandhasukhāvahaḥ || 88 ||

toraṇastāraṇo vātaḥ paridhī patikhecaraḥ |

saṃyogo vardhano vṛddho ativṛddho guṇādhikaḥ || 89 ||

nitya ātmasahāyaśca devāsurapatiḥ patiḥ |

yuktaśca yuktabāhuśca devo divisuparvaṇaḥ || 90 ||

āṣāḍhaśca suṣāḍhaśca dhruvo'tha hariṇo haraḥ |

vapurāvartamānebhyo vasuśreṣṭho mahāpathaḥ || 91 ||

śirohārī vimarśaśca sarvalakṣaṇalakṣitaḥ |

akṣaśca rathayogī ca sarvayogī mahābalaḥ || 92 ||

samāmnāyo'samāmnāyastīrthadevo mahārathaḥ |

nirjīvo jīvano mantraḥ śubhākṣo bahukarkaśaḥ || 93 ||

ratnaprabhūto raktāṅgo mahārṇavanipānavit | [ratnāṅgo]

mūlaṃ viśālo hyamṛto vyaktāvyaktastaponidhiḥ || 94 ||

ārohaṇo'dhirohaśca śīladhārī mahāyaśāḥ |

senākalpo mahākalpo yogo yugakaro hariḥ || 95 || [yogakaro]

yugarūpo mahārūpo mahānāgahano vadhaḥ |

nyāyanirvapaṇaḥ pādaḥ paṇḍito hyacalopamaḥ || 96 ||

bahumālo mahāmālaḥ śaśī harasulocanaḥ |

vistāro lavaṇaḥ kūpastriyugaḥ saphalodayaḥ || 97 ||

trilocano viṣaṇṇāṅgo maṇividdho jaṭādharaḥ |

bindurvisargaḥ sumukhaḥ śaraḥ sarvāyudhaḥ sahaḥ || 98 ||

nivedanaḥ sukhājātaḥ sugandhāro mahādhanuḥ |

gandhapālī ca bhagavānutthānaḥ sarvakarmaṇām || 99 ||

manthāno bahulo vāyuḥ sakalaḥ sarvalocanaḥ |

talastālaḥ karasthālī ūrdhvasaṃhanano mahān || 100 ||

chatraṃ succhatro vikhyāto lokaḥ sarvāśrayaḥ kramaḥ |

muṇḍo virūpo vikṛto daṇḍī kuṇḍī vikurvaṇaḥ || 101 ||

haryakṣaḥ kakubho vajrī śatajihvaḥ sahasrapāt |

sahasramūrdhā devendraḥ sarvadevamayo guruḥ || 102 ||

sahasrabāhuḥ sarvāṅgaḥ śaraṇyaḥ sarvalokakṛt |

pavitraṃ trikakunmantraḥ kaniṣṭhaḥ kṛṣṇapiṅgalaḥ || 103 ||

brahmadaṇḍavinirmātā śataghnīpāśaśaktimān |

padmagarbho mahāgarbho brahmagarbho jalodbhavaḥ || 104 ||

gabhastirbrahmakṛdbrahmī brahmavidbrāhmaṇo gatiḥ |

anantarūpo naikātmā tigmatejāḥ svayambhuvaḥ || 105 ||

ūrdhvagātmā paśupatirvātaraṃhā manojavaḥ |

candanī padmanālāgraḥ surabhyuttaraṇo naraḥ || 106 ||

karṇikāramahāsragvī nīlamauliḥ pinākadhṛt |

umāpatirumākānto jāhnavīdhṛdumādhavaḥ || 107 ||

varo varāho varado vareṇyaḥ sumahāsvanaḥ |

mahāprasādo damanaḥ śatruhā śvetapiṅgalaḥ || 108 ||

pītātmā paramātmā ca prayatātmā pradhānadhṛt | [prītātmā]

sarvapārśvamukhastryakṣo dharmasādhāraṇo varaḥ || 109 ||

carācarātmā sūkṣmātmā amṛto govṛṣeśvaraḥ |

sādhyarṣirvasurādityo vivasvānsavitāmṛtaḥ || 110 ||

vyāsaḥ sargaḥ susaṅkṣepo vistaraḥ paryayo naraḥ |

ṛtuḥ saṃvatsaro māsaḥ pakṣaḥ saṅkhyāsamāpanaḥ || 111 ||

kalā kāṣṭhā lavā mātrā muhūrtāhaḥ kṣapāḥ kṣaṇāḥ |

viśvakṣetraṃ prajābījaṃ liṅgamādyastu nirgamaḥ || 112 ||

sadasadvyaktamavyaktaṃ pitā mātā pitāmahaḥ |

svargadvāraṃ prajādvāraṃ mokṣadvāraṃ triviṣṭapam || 113 ||

nirvāṇaṃ hlādanaścaiva brahmalokaḥ parā gatiḥ |

devāsuravinirmātā devāsuraparāyaṇaḥ || 114 ||

devāsuragururdevo devāsuranamaskṛtaḥ |

devāsuramahāmātro devāsuragaṇāśrayaḥ || 115 ||

devāsuragaṇādhyakṣo devāsuragaṇāgraṇīḥ |

devātidevo devarṣirdevāsuravarapradaḥ || 116 || [devādi]

devāsureśvaro viśvo devāsuramaheśvaraḥ |

sarvadevamayo'cintyo devatātmā''tmasambhavaḥ || 117 ||

udbhittrivikramo vaidyo virajo nīrajo'maraḥ |

īḍyo hastīśvaro vyāghro devasiṃho nararṣabhaḥ || 118 ||

vibudho'gravaraḥ sūkṣmaḥ sarvadevastapomayaḥ |

suyuktaḥ śobhano vajrī prāsānāṃ prabhavo'vyayaḥ || 119 ||

guhaḥ kānto nijaḥ sargaḥ pavitraṃ sarvapāvanaḥ |

śṛṅgī śṛṅgapriyo babhrū rājarājo nirāmayaḥ || 120 ||

abhirāmaḥ suragaṇo virāmaḥ sarvasādhanaḥ |

lalāṭākṣo viśvadevo hariṇo brahmavarcasaḥ || 121 ||

sthāvarāṇāṃ patiścaiva niyamendriyavardhanaḥ |

siddhārthaḥ siddhabhūtārtho'cintyaḥ satyavrataḥ śuciḥ || 122 ||

vratādhipaḥ paraṃ brahma bhaktānāṃ paramā gatiḥ | [bhaktānugrahakārakaḥ]

vimukto muktatejāśca śrīmān śrīvardhano jagat || 123 ||

uttarapīṭhikā (phalaśṛti)

yathā pradhānaṃ bhagavāniti bhaktyā stuto mayā |

yaṃ na brahmādayo devā vidustattvena narṣayaḥ || 1 ||

stotavyamarcyaṃ vandyaṃ ca kaḥ stoṣyati jagatpatim |

bhaktyā tvevaṃ puraskṛtya mayā yajñapatirvibhuḥ || 2 ||

tato'bhyanujñāṃ samprāpya stuto matimatāṃ varaḥ |

śivamebhiḥ stuvan devaṃ nāmabhiḥ puṣṭivardhanaiḥ || 3 ||

nityayuktaḥ śucirbhaktaḥ prāpnotyātmānamātmanā |

etaddhi paramaṃ brahma paraṃ brahmādhigacchati || 4 ||

ṛṣayaścaiva devāśca stuvantyetena tatparam |

stūyamāno mahādevastuṣyate niyatātmabhiḥ || 5 ||

bhaktānukampī bhagavānātmasaṃsthākaro vibhuḥ |

tathaiva ca manuṣyeṣu ye manuṣyāḥ pradhānataḥ || 6 ||

āstikāḥ śraddadhānāśca bahubhirjanmabhiḥ stavaiḥ |

bhaktyā hyananyamīśānaṃ paraṃ devaṃ sanātanam || 7 ||

karmaṇā manasā vācā bhāvenāmitatejasaḥ |

śayānā jāgramāṇāśca vrajannupaviśaṃstathā || 8 ||

unmiṣannimiṣaṃścaiva cintayantaḥ punaḥ punaḥ |

śṛṇvantaḥ śrāvayantaśca kathayantaśca te bhavam || 9 ||

stuvantaḥ stūyamānāśca tuṣyanti ca ramanti ca |

janmakoṭisahasreṣu nānāsaṃsārayoniṣu || 10 ||

jantorvigatapāpasya bhave bhaktiḥ prajāyate |

utpannā ca bhave bhaktirananyā sarvabhāvataḥ || 11 ||

bhāvinaḥ kāraṇe cāsya sarvayuktasya sarvathā |

etaddeveṣu duṣprāpaṃ manuṣyeṣu na labhyate || 12 ||

nirvighnā niścalā rudre bhaktiravyabhicāriṇī |

tasyaiva ca prasādena bhaktirutpadyate nṛṇām || 13 ||

yena yānti parāṃ siddhiṃ tadbhāvagatacetasaḥ |

ye sarvabhāvānugatāḥ prapadyante maheśvaram || 14 ||

prapannavatsalo devaḥ saṃsārāttānsamuddharet |

evamanye vikurvanti devāḥ saṃsāramocanam || 15 ||

manuṣyāṇāmṛte devaṃ nānyā śaktistapobalam |

iti tenendrakalpena bhagavān sadasatpatiḥ || 16 ||

kṛttivāsāḥ stutaḥ kṛṣṇa taṇḍinā śubhabuddhinā |

stavametaṃ bhagavato brahmā svayamadhārayat || 17 ||

gīyate ca sa buddhyeta brahmā śaṅkarasannidhau |

idaṃ puṇyaṃ pavitraṃ ca sarvadā pāpanāśanam || 18 ||

yogadaṃ mokṣadaṃ caiva svargadaṃ toṣadaṃ tathā |

evametatpaṭhante ya ekabhaktyā tu śaṅkaram || 19 ||

yā gatiḥ sāṅkhyayogānāṃ vrajantyetāṃ gatiṃ tadā |

stavametaṃ prayatnena sadā rudrasya sannidhau || 20 ||

abdamekaṃ caredbhaktaḥ prāpnuyādīpsitaṃ phalam |

etadrahasyaṃ paramaṃ brahmaṇo hṛdi saṃsthitam || 21 ||

brahmā provāca śakrāya śakraḥ provāca mṛtyave |

mṛtyuḥ provāca rudrebhyo rudrebhyastaṇḍimāgamat || 22 ||

mahatā tapasā prāptastaṇḍinā brahmasadmani |

taṇḍiḥ provāca śukrāya gautamāya ca bhārgavaḥ || 23 ||

vaivasvatāya manave gautamaḥ prāha mādhava |

nārāyaṇāya sādhyāya samādhiṣṭhāya dhīmate || 24 ||

yamāya prāha bhagavān sādhyo nārāyaṇo'cyutaḥ |

nāciketāya bhagavānāha vaivasvato yamaḥ || 25 ||

mārkaṇḍeyāya vārṣṇeya nāciketo'bhyabhāṣata |

mārkaṇḍeyānmayā prāpto niyamena janārdana || 26 ||

tavāpyahamamitraghna stavaṃ dadyāṃ hyaviśrutam |

svargyamārogyamāyuṣyaṃ dhanyaṃ vedena sammitam || 27 ||

nāsya vighnaṃ vikurvanti dānavā yakṣarākṣasāḥ |

piśācā yātudhānā vā guhyakā bhujagā api || 28 ||

yaḥ paṭheta śuciḥ pārtha brahmacārī jitendriyaḥ | [bhūtvā]

abhagnayogo varṣaṃ tu so'śvamedhaphalaṃ labhet || 29 ||

iti śrīmahābhārate anuśāsanaparvaṇi mahādevasahasranāma stotraṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ ||