📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
സരസ്വതീ സ്തവമ്
Sarasvati Stavam
Saraswati Yajnavalkya Malayalam
യാജ്ഞവല്ക്യകൃത സരസ്വതീ സ്തവമ്
യാജ്ഞവല്ക്യ ഉവാച
കൃപാം കുരു ജഗന്മാതര്‌-മാമേവം ഹതതേജസമ്‌ ।
ഗുരുശാപാത് സ്മൃതിഭ്രഷ്ടം വിദ്യാഹീനം ച ദുഃഖിതമ്‌ ॥ 1 ॥
ജ്ഞാനം ദേഹി സ്മൃതിം വിദ്യാം ശക്തിം ശിഷ്യ പ്രബോധിനീമ്‌ ।
ഗ്രന്ഥകര്തൃത്വ ശക്തിം ച സുശിഷ്യം സുപ്രതിഷ്ഠിതമ്‌ ॥ 2 ॥
പ്രതിഭാം സത്സഭായാം ച വിചാരക്ഷമതാം ശുഭാമ്‌ ।
ലുപ്തം സര്വം ദൈവ യോഗാ-ന്നവീഭൂതം പുനഃ കുരു ॥ 3 ॥
യഥാങ്കുരം ഭസ്മനി ച കരോതി ദേവതാ പുനഃ ।
ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ പരമാ ജ്യോതീരൂപാ സനാതനീ ॥ 4 ॥
സര്വവിദ്യാധിദേവീ യാ തസ്യൈ വാണ്യൈ നമോ നമഃ ।
വിസര്ഗ ബിന്ദുമാത്രാസു യദധിഷ്ഠാനമേവച ॥ 5 ॥
തദധിഷ്ഠാത്രീ യാ ദേവീ തസ്യൈ വാണ്യൈ നമോ നമഃ ।
വ്യാഖ്യാസ്വരൂപാ സാ ദേവീ വ്യാഖ്യാധിഷ്ഠാതൃരൂപിണീ ॥ 6 ॥
യയാ വിനാ പ്രസങ്ഖ്യാവാന് സങ്ഖ്യാം കര്തും ന ശക്യതേ ।
കാലസങ്ഖ്യാ സ്വരൂപാ യാ തസ്യൈ ദേവ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 7 ॥
ഭ്രമ സിദ്ധാന്തരൂപാ യാ തസ്യൈ ദേവ്യൈ നമോ നമഃ ।
സ്മൃതിശക്തി ജ്ഞാനശക്തി ബുദ്ധിശക്തി സ്വരൂപിണീ ॥ 8 ॥
പ്രതിഭാകല്പനാശക്തിര്‌-യാ ച തസ്യൈ നമോനമഃ ।
സനത്കുമാരോ ബ്രഹ്മാണം ജ്ഞാനം പപ്രച്ഛ യത്ര വൈ ॥ 9 ॥
ബഭൂവ മൂകവത്സോസ്പി സിദ്ധാന്തം കര്തു മക്ഷമഃ ।
തദാഷ്ജഗാമ ഭഗവാ-നാത്മാ ശ്രീകൃഷ്ണ ഈശ്വരഃ ॥ 10 ॥
ഉവാച സ ച താം സ്തൌഹി വാണീ മിഷ്ടാം പ്രജാപതേ ।
സ ച തുഷ്ടാവ താം ബ്രഹ്മാ ചാജ്ഞയാ പരമാത്മനഃ ॥ 11 ॥
ചകാര തത്പ്രസാദേന തദാ സിദ്ധാന്ത മുത്തമമ്‌ ।
യദാപ്യനന്തം പപ്രച്ഛ ജ്ഞാനമേകം വസുന്ധരാ ॥ 12 ॥
ബഭൂവ മൂകവത്സോസ്പി സിദ്ധാന്തം കര്തു മക്ഷമഃ ।
തദാ താം ച സ തുഷ്ടാവ സന്ത്രസ്തഃ കശ്യപാജ്ഞയാ ॥ 13 ॥
തത ശ്ചകാര സിദ്ധാന്തം നിര്മലം ഭ്രമ ഭഞ്ജനമ്‌ ।
വ്യാസഃ പുരാണസൂത്രം ച പപ്രച്ഛ വാല്മീകിം യദാ ॥ 14 ॥
മൌനീഭൂത ശ്ച സസ്മാര താമേവ ജഗദമ്ബികാമ്‌ ।
തദാ ചകാര സിദ്ധാന്തം തദ്വരേണ മുനീശ്വരഃ ॥ 15 ॥
സമ്പ്രാപ്യ നിര്മലം ജ്ഞാനം ഭ്രമാന്ധ്യ ധ്വംസദീപകമ്‌ ।
പുരാണസൂത്രം ശ്രുത്വാ ച വ്യാസഃ കൃഷ്ണകലോദ്ഭവഃ ॥ 16 ॥
താം ശിവാം വേദ ദധ്യൌ ച ശതവര്ഷം ച പുഷ്കരേ ।
തദാ ത്വത്തോ വരം പ്രാപ്യ സത്കവീന്ദ്രോ ബഭൂവ ഹ ॥ 17 ॥
തദാ വേദവിഭാഗം ച പുരാണം ച ചകാര സഃ ।
യദാ മഹേന്ദ്രഃ പപ്രച്ഛ തത്ത്വജ്ഞാനം സദാശിവമ്‌ ॥ 18 ॥
ക്ഷണം താമേവ സഞ്ചിന്ത്യ തസ്മൈ ജ്ഞാനം ദദൌ വിഭുഃ ।
പപ്രച്ഛ ശബ്ദശാസ്ത്രം ച മഹേന്ദ്ര ശ്ച ബൃഹസ്പതിമ്‌ ॥ 19 ॥
ദിവ്യ വര്ഷ സഹസ്രം ച സ ത്വാം ദധ്യൌ ച പുഷ്കരേ ।
തദാ ത്വത്തോ വരം പ്രാപ്യ ദിവ്യവര്ഷസഹസ്രകമ്‌ ॥ 20 ॥
ഉവാച ശബ്ദ ശാസ്ത്രം ച തദര്ഥം ച സുരേശ്വരമ്‌ ।
അധ്യാപിതാശ്ച യേ ശിഷ്യാ യൈരധീതം മുനീശ്വരൈഃ ॥ 21 ॥
തേ ച താം പരിസഞ്ചിത്യ പ്രവര്തന്തേ സുരേശ്വരീമ്‌ ।
ത്വം സംസ്തുതാ പൂജിതാ ച മുനീന്ദ്രൈ ര്മനു മാനവൈഃ ॥ 22 ॥
ദൈത്യേന്ദ്രൈ ശ്ച സുരൈശ്ചാപി ബ്രഹ്മ വിഷ്ണുശിവാദിഭിഃ ।
ജഡീഭൂത സ്സഹസ്രാസ്യഃ പഞ്ചവക്ത്ര ശ്ചതുര്മുഖഃ ॥ 23 ॥
യാം സ്തോതും കി മഹം സ്തൌമി താമേകാസ്യേന മാനവഃ ।
ഇത്യുക്ത്വാ യാജ്ഞവല്ക്യ ശ്ച ഭക്തിനമ്രാത്മ കന്ധരഃ ॥ 24 ॥
പ്രണനാമ നിരാഹാരോ രുരോദ ച മുഹുര്മുഹുഃ ।
ജ്യോതീരൂപാ മഹാമായാ തേന ദൃഷ്ടാ7പ്യുവാച തമ്‌ ॥ 25 ॥
സുകവീന്ദ്രോ ഭവേത്യുക്ത്വാ വൈകുണ്ഠം ച ജഗാമ ഹ ।
യാജ്ഞവല്ക്യ കൃതം വാണീ സ്തോത്രമേതത്തു യഃ പഠേത്‌ ॥ 26 ॥
സ കവീന്ദ്രോ മഹാവാഗ്മീ ബൃഹസ്പതിസമോ ഭവേത്‌ ।
മഹാ മൂര്ഖശ്ച ദുര്ബുദ്ധിര്‌-വര്ഷമേകം യദാ പഠേത്‌ ।
സ പണ്ഡിതശ്ച മേധാവീ സുകവീന്ദ്രോ ഭവേദ്ധ്രുവമ്‌ ॥ 27 ॥
ഇതി ശ്രീ ദേവീ ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ നവമസ്കന്ധേ
സരസ്വതീസ്തവം നാമ പഞ്ചമോധ്യായഃ ।
സരസ്വതീ കടാക്ഷ സിദ്ധിരസ്തു ।
ഇദം മയാകൃതം പാരായണം
ശ്രീസദ്ഗുരു ചരണാരവിന്ദാര്പണമസ്തു ।
Roman (IAST) Transliteration
yājñavalkyakṛta sarasvatī stavam
yājñavalkya uvāca
kṛpāṃ kuru jaganmātar‌-māmevaṃ hatatejasam‌ |
guruśāpāt smṛtibhraṣṭaṃ vidyāhīnaṃ ca duḥkhitam‌ || 1 ||
jñānaṃ dehi smṛtiṃ vidyāṃ śaktiṃ śiṣya prabodhinīm‌ |
granthakartṛtva śaktiṃ ca suśiṣyaṃ supratiṣṭhitam‌ || 2 ||
pratibhāṃ satsabhāyāṃ ca vicārakṣamatāṃ śubhām‌ |
luptaṃ sarvaṃ daiva yogā-nnavībhūtaṃ punaḥ kuru || 3 ||
yathāṅkuraṃ bhasmani ca karoti devatā punaḥ |
brahmasvarūpā paramā jyotīrūpā sanātanī || 4 ||
sarvavidyādhidevī yā tasyai vāṇyai namo namaḥ |
visarga bindumātrāsu yadadhiṣṭhānamevaca || 5 ||
tadadhiṣṭhātrī yā devī tasyai vāṇyai namo namaḥ |
vyākhyāsvarūpā sā devī vyākhyādhiṣṭhātṛrūpiṇī || 6 ||
yayā vinā prasaṅkhyāvān saṅkhyāṃ kartuṃ na śakyate |
kālasaṅkhyā svarūpā yā tasyai devyai namo namaḥ || 7 ||
bhrama siddhāntarūpā yā tasyai devyai namo namaḥ |
smṛtiśakti jñānaśakti buddhiśakti svarūpiṇī || 8 ||
pratibhākalpanāśaktir‌-yā ca tasyai namonamaḥ |
sanatkumāro brahmāṇaṃ jñānaṃ papraccha yatra vai || 9 ||
babhūva mūkavatsospi siddhāntaṃ kartu makṣamaḥ |
tadāṣjagāma bhagavā-nātmā śrīkṛṣṇa īśvaraḥ || 10 ||
uvāca sa ca tāṃ stauhi vāṇī miṣṭāṃ prajāpate |
sa ca tuṣṭāva tāṃ brahmā cājñayā paramātmanaḥ || 11 ||
cakāra tatprasādena tadā siddhānta muttamam‌ |
yadāpyanantaṃ papraccha jñānamekaṃ vasundharā || 12 ||
babhūva mūkavatsospi siddhāntaṃ kartu makṣamaḥ |
tadā tāṃ ca sa tuṣṭāva santrastaḥ kaśyapājñayā || 13 ||
tata ścakāra siddhāntaṃ nirmalaṃ bhrama bhañjanam‌ |
vyāsaḥ purāṇasūtraṃ ca papraccha vālmīkiṃ yadā || 14 ||
maunībhūta śca sasmāra tāmeva jagadambikām‌ |
tadā cakāra siddhāntaṃ tadvareṇa munīśvaraḥ || 15 ||
samprāpya nirmalaṃ jñānaṃ bhramāndhya dhvaṃsadīpakam‌ |
purāṇasūtraṃ śrutvā ca vyāsaḥ kṛṣṇakalodbhavaḥ || 16 ||
tāṃ śivāṃ veda dadhyau ca śatavarṣaṃ ca puṣkare |
tadā tvatto varaṃ prāpya satkavīndro babhūva ha || 17 ||
tadā vedavibhāgaṃ ca purāṇaṃ ca cakāra saḥ |
yadā mahendraḥ papraccha tattvajñānaṃ sadāśivam‌ || 18 ||
kṣaṇaṃ tāmeva sañcintya tasmai jñānaṃ dadau vibhuḥ |
papraccha śabdaśāstraṃ ca mahendra śca bṛhaspatim‌ || 19 ||
divya varṣa sahasraṃ ca sa tvāṃ dadhyau ca puṣkare |
tadā tvatto varaṃ prāpya divyavarṣasahasrakam‌ || 20 ||
uvāca śabda śāstraṃ ca tadarthaṃ ca sureśvaram‌ |
adhyāpitāśca ye śiṣyā yairadhītaṃ munīśvaraiḥ || 21 ||
te ca tāṃ parisañcitya pravartante sureśvarīm‌ |
tvaṃ saṃstutā pūjitā ca munīndrai rmanu mānavaiḥ || 22 ||
daityendrai śca suraiścāpi brahma viṣṇuśivādibhiḥ |
jaḍībhūta ssahasrāsyaḥ pañcavaktra ścaturmukhaḥ || 23 ||
yāṃ stotuṃ ki mahaṃ staumi tāmekāsyena mānavaḥ |
ityuktvā yājñavalkya śca bhaktinamrātma kandharaḥ || 24 ||
praṇanāma nirāhāro ruroda ca muhurmuhuḥ |
jyotīrūpā mahāmāyā tena dṛṣṭā7pyuvāca tam‌ || 25 ||
sukavīndro bhavetyuktvā vaikuṇṭhaṃ ca jagāma ha |
yājñavalkya kṛtaṃ vāṇī stotrametattu yaḥ paṭhet‌ || 26 ||
sa kavīndro mahāvāgmī bṛhaspatisamo bhavet‌ |
mahā mūrkhaśca durbuddhir‌-varṣamekaṃ yadā paṭhet‌ |
sa paṇḍitaśca medhāvī sukavīndro bhaveddhruvam‌ || 27 ||
iti śrī devī bhāgavate mahāpurāṇe navamaskandhe
sarasvatīstavaṃ nāma pañcamodhyāyaḥ |
sarasvatī kaṭākṣa siddhirastu |
idaṃ mayākṛtaṃ pārāyaṇaṃ
śrīsadguru caraṇāravindārpaṇamastu |