📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
നിര്ഗുണ മാനസ പൂജാ
Nirguna Manasa Puja
Puja Vidhi Adi Shankaracharya Malayalam
ശിഷ്യ ഉവാച
അഖണ്ഡേ സച്ചിദാനന്ദേ നിര്വികല്പൈകരൂപിണി ।
സ്ഥിതേഽദ്വിതീയഭാവേഽപി കഥം പൂജാ വിധീയതേ ॥ 1 ॥
പൂര്ണസ്യാവാഹനം കുത്ര സര്വാധാരസ്യ ചാസനമ് ।
സ്വച്ഛസ്യ പാദ്യമര്ഘ്യം ച ശുദ്ധസ്യാചമനം കുതഃ ॥ 2 ॥
നിര്മലസ്യ കുതഃ സ്നാനം വാസോ വിശ്വോദരസ്യ ച ।
അഗോത്രസ്യ ത്വവര്ണസ്യ കുതസ്തസ്യോപവീതകമ് ॥ 3 ॥
നിര്ലേപസ്യ കുതോ ഗന്ധഃ പുഷ്പം നിര്വാസനസ്യ ച ।
നിര്വിശേഷസ്യ കാ ഭൂഷാ കോഽലങ്കാരോ നിരാകൃതേഃ ॥ 4 ॥
നിരഞ്ജനസ്യ കിം ധൂപൈര്ദീപൈര്വാ സര്വസാക്ഷിണഃ ।
നിജാനന്ദൈകതൃപ്തസ്യ നൈവേദ്യം കിം ഭവേദിഹ ॥ 5 ॥
വിശ്വാനന്ദയിതുസ്തസ്യ കിം താമ്ബൂലം പ്രകല്പതേ ।
സ്വയമ്പ്രകാശചിദ്രൂപോ യോഽസാവര്കാദിഭാസകഃ ॥ 6 ॥
ഗീയതേ ശ്രുതിഭിസ്തസ്യ നീരാജനവിധിഃ കുതഃ ।
പ്രദക്ഷിണമനന്തസ്യ പ്രണാമോഽദ്വയവസ്തുനഃ ॥ 7 ॥
വേദവാചാമവേദ്യസ്യ കിം വാ സ്തോത്രം വിധീയതേ ।
അന്തര്ബഹിഃ സംസ്ഥിതസ്യ ഉദ്വാസനവിധിഃ കുതഃ ॥ 8 ॥
ശ്രീ ഗുരുരുവാച
ആരാധയാമി മണിസന്നിഭമാത്മലിങ്ഗമ്
മായാപുരീഹൃദയപങ്കജസന്നിവിഷ്ടമ് ।
ശ്രദ്ധാനദീവിമലചിത്തജലാഭിഷേകൈ-
ര്നിത്യം സമാധികുസുമൈര്നപുനര്ഭവായ ॥ 9 ॥
അയമേകോഽവശിഷ്ടോഽസ്മീത്യേവമാവാഹയേച്ഛിവമ് ।
ആസനം കല്പയേത്പശ്ചാത്സ്വപ്രതിഷ്ഠാത്മചിന്തനമ് ॥ 10 ॥
പുണ്യപാപരജഃസങ്ഗോ മമ നാസ്തീതി വേദനമ് ।
പാദ്യം സമര്പയേദ്വിദ്വന്സര്വകല്മഷനാശനമ് ॥ 11 ॥
അനാദികല്പവിധൃതമൂലാജ്ഞാനജലാഞ്ജലിമ് ।
വിസൃജേദാത്മലിങ്ഗസ്യ തദേവാര്ഘ്യസമര്പണമ് ॥ 12 ॥
ബ്രഹ്മാനന്ദാബ്ധികല്ലോലകണകോട്യംശലേശകമ് ।
പിബന്തീന്ദ്രാദയ ഇതി ധ്യാനമാചമനം മതമ് ॥ 13 ॥
ബ്രഹ്മാനന്ദജലേനൈവ ലോകാഃ സര്വേ പരിപ്ലുതാഃ ।
അച്ഛേദ്യോഽയമിതി ധ്യാനമഭിഷേചനമാത്മനഃ ॥ 14 ॥
നിരാവരണചൈതന്യം പ്രകാശോഽസ്മീതി ചിന്തനമ് ।
ആത്മലിങ്ഗസ്യ സദ്വസ്ത്രമിത്യേവം ചിന്തയേന്മുനിഃ ॥ 15 ॥
ത്രിഗുണാത്മാശേഷലോകമാലികാസൂത്രമസ്മ്യഹമ് ।
ഇതി നിശ്ചയമേവാത്ര ഹ്യുപവീതം പരം മതമ് ॥ 16 ॥
അനേകവാസനാമിശ്രപ്രപഞ്ചോഽയം ധൃതോ മയാ ।
നാന്യേനേത്യനുസന്ധാനമാത്മനശ്ചന്ദനം ഭവേത് ॥ 17 ॥
രജഃസത്ത്വതമോവൃത്തിത്യാഗരൂപൈസ്തിലാക്ഷതൈഃ ।
ആത്മലിങ്ഗം യജേന്നിത്യം ജീവന്മുക്തിപ്രസിദ്ധയേ ॥ 18 ॥
ഈശ്വരോ ഗുരുരാത്മേതി ഭേദത്രയവിവര്ജിതൈഃ ।
ബില്വപത്രൈരദ്വിതീയൈരാത്മലിങ്ഗം യജേച്ഛിവമ് ॥ 19 ॥
സമസ്തവാസനാത്യാഗം ധൂപം തസ്യ വിചിന്തയേത് ।
ജ്യോതിര്മയാത്മവിജ്ഞാനം ദീപം സന്ദര്ശയേദ്ബുധഃ ॥ 20 ॥
നൈവേദ്യമാത്മലിങ്ഗസ്യ ബ്രഹ്മാണ്ഡാഖ്യം മഹോദനമ് ।
പിബാനന്ദരസം സ്വാദു മൃത്യുരസ്യോപസേചനമ് ॥ 21 ॥
അജ്ഞാനോച്ഛിഷ്ടകരസ്യ ക്ഷാലനം ജ്ഞാനവാരിണാ ।
വിശുദ്ധസ്യാത്മലിങ്ഗസ്യ ഹസ്തപ്രക്ഷാലനം സ്മരേത് ॥ 22 ॥
രാഗാദിഗുണശൂന്യസ്യ ശിവസ്യ പരമാത്മനഃ ।
സരാഗവിഷയാഭ്യാസത്യാഗസ്താമ്ബൂലചര്വണമ് ॥ 23 ॥
അജ്ഞാനധ്വാന്തവിധ്വംസപ്രചണ്ഡമതിഭാസ്കരമ് ।
ആത്മനോ ബ്രഹ്മതാജ്ഞാനം നീരാജനമിഹാത്മനഃ ॥ 24 ॥
വിവിധബ്രഹ്മസന്ദൃഷ്ടിര്മാലികാഭിരലങ്കൃതമ് ।
പൂര്ണാനന്ദാത്മതാദൃഷ്ടിം പുഷ്പാഞ്ജലിമനുസ്മരേത് ॥ 25 ॥
പരിഭ്രമന്തി ബ്രഹ്മാണ്ഡസഹസ്രാണി മയീശ്വരേ ।
കൂടസ്ഥാചലരൂപോഽഹമിതി ധ്യാനം പ്രദക്ഷിണമ് ॥ 26 ॥
വിശ്വവന്ദ്യോഽഹമേവാസ്മി നാസ്തി വന്ദ്യോ മദന്യതഃ ।
ഇത്യാലോചനമേവാത്ര സ്വാത്മലിങ്ഗസ്യ വന്ദനമ് ॥ 27 ॥
ആത്മനഃ സത്ക്രിയാ പ്രോക്താ കര്തവ്യാഭാവഭാവനാ ।
നാമരൂപവ്യതീതാത്മചിന്തനം നാമകീര്തനമ് ॥ 28 ॥
ശ്രവണം തസ്യ ദേവസ്യ ശ്രോതവ്യാഭാവചിന്തനമ് ।
മനനം ത്വാത്മലിങ്ഗസ്യ മന്തവ്യാഭാവചിന്തനമ് ॥ 29 ॥
ധ്യാതവ്യാഭാവവിജ്ഞാനം നിദിധ്യാസനമാത്മനഃ ।
സമസ്തഭ്രാന്തിവിക്ഷേപരാഹിത്യേനാത്മനിഷ്ഠതാ ॥ 30 ॥
സമാധിരാത്മനോ നാമ നാന്യച്ചിത്തസ്യ വിഭ്രമഃ ।
തത്രൈവ ബഹ്മണി സദാ ചിത്തവിശ്രാന്തിരിഷ്യതേ ॥ 31 ॥
ഏവം വേദാന്തകല്പോക്തസ്വാത്മലിങ്ഗപ്രപൂജനമ് ।
കുര്വന്നാ മരണം വാപി ക്ഷണം വാ സുസമാഹിതഃ ॥ 32 ॥
സര്വദുര്വാസനാജാലം പദപാംസുമിവ ത്യജേത് ।
വിധൂയാജ്ഞാനദുഃഖൌഘം മോക്ഷാനന്ദം സമശ്നുതേ ॥ 33 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śiṣya uvāca
akhaṇḍe saccidānande nirvikalpaikarūpiṇi |
sthite'dvitīyabhāve'pi kathaṃ pūjā vidhīyate || 1 ||
pūrṇasyāvāhanaṃ kutra sarvādhārasya cāsanam |
svacchasya pādyamarghyaṃ ca śuddhasyācamanaṃ kutaḥ || 2 ||
nirmalasya kutaḥ snānaṃ vāso viśvodarasya ca |
agotrasya tvavarṇasya kutastasyopavītakam || 3 ||
nirlepasya kuto gandhaḥ puṣpaṃ nirvāsanasya ca |
nirviśeṣasya kā bhūṣā ko'laṅkāro nirākṛteḥ || 4 ||
nirañjanasya kiṃ dhūpairdīpairvā sarvasākṣiṇaḥ |
nijānandaikatṛptasya naivedyaṃ kiṃ bhavediha || 5 ||
viśvānandayitustasya kiṃ tāmbūlaṃ prakalpate |
svayamprakāśacidrūpo yo'sāvarkādibhāsakaḥ || 6 ||
gīyate śrutibhistasya nīrājanavidhiḥ kutaḥ |
pradakṣiṇamanantasya praṇāmo'dvayavastunaḥ || 7 ||
vedavācāmavedyasya kiṃ vā stotraṃ vidhīyate |
antarbahiḥ saṃsthitasya udvāsanavidhiḥ kutaḥ || 8 ||
śrī gururuvāca
ārādhayāmi maṇisannibhamātmaliṅgam
māyāpurīhṛdayapaṅkajasanniviṣṭam |
śraddhānadīvimalacittajalābhiṣekai-
rnityaṃ samādhikusumairnapunarbhavāya || 9 ||
ayameko'vaśiṣṭo'smītyevamāvāhayecchivam |
āsanaṃ kalpayetpaścātsvapratiṣṭhātmacintanam || 10 ||
puṇyapāparajaḥsaṅgo mama nāstīti vedanam |
pādyaṃ samarpayedvidvansarvakalmaṣanāśanam || 11 ||
anādikalpavidhṛtamūlājñānajalāñjalim |
visṛjedātmaliṅgasya tadevārghyasamarpaṇam || 12 ||
brahmānandābdhikallolakaṇakoṭyaṃśaleśakam |
pibantīndrādaya iti dhyānamācamanaṃ matam || 13 ||
brahmānandajalenaiva lokāḥ sarve pariplutāḥ |
acchedyo'yamiti dhyānamabhiṣecanamātmanaḥ || 14 ||
nirāvaraṇacaitanyaṃ prakāśo'smīti cintanam |
ātmaliṅgasya sadvastramityevaṃ cintayenmuniḥ || 15 ||
triguṇātmāśeṣalokamālikāsūtramasmyaham |
iti niścayamevātra hyupavītaṃ paraṃ matam || 16 ||
anekavāsanāmiśraprapañco'yaṃ dhṛto mayā |
nānyenetyanusandhānamātmanaścandanaṃ bhavet || 17 ||
rajaḥsattvatamovṛttityāgarūpaistilākṣataiḥ |
ātmaliṅgaṃ yajennityaṃ jīvanmuktiprasiddhaye || 18 ||
īśvaro gururātmeti bhedatrayavivarjitaiḥ |
bilvapatrairadvitīyairātmaliṅgaṃ yajecchivam || 19 ||
samastavāsanātyāgaṃ dhūpaṃ tasya vicintayet |
jyotirmayātmavijñānaṃ dīpaṃ sandarśayedbudhaḥ || 20 ||
naivedyamātmaliṅgasya brahmāṇḍākhyaṃ mahodanam |
pibānandarasaṃ svādu mṛtyurasyopasecanam || 21 ||
ajñānocchiṣṭakarasya kṣālanaṃ jñānavāriṇā |
viśuddhasyātmaliṅgasya hastaprakṣālanaṃ smaret || 22 ||
rāgādiguṇaśūnyasya śivasya paramātmanaḥ |
sarāgaviṣayābhyāsatyāgastāmbūlacarvaṇam || 23 ||
ajñānadhvāntavidhvaṃsapracaṇḍamatibhāskaram |
ātmano brahmatājñānaṃ nīrājanamihātmanaḥ || 24 ||
vividhabrahmasandṛṣṭirmālikābhiralaṅkṛtam |
pūrṇānandātmatādṛṣṭiṃ puṣpāñjalimanusmaret || 25 ||
paribhramanti brahmāṇḍasahasrāṇi mayīśvare |
kūṭasthācalarūpo'hamiti dhyānaṃ pradakṣiṇam || 26 ||
viśvavandyo'hamevāsmi nāsti vandyo madanyataḥ |
ityālocanamevātra svātmaliṅgasya vandanam || 27 ||
ātmanaḥ satkriyā proktā kartavyābhāvabhāvanā |
nāmarūpavyatītātmacintanaṃ nāmakīrtanam || 28 ||
śravaṇaṃ tasya devasya śrotavyābhāvacintanam |
mananaṃ tvātmaliṅgasya mantavyābhāvacintanam || 29 ||
dhyātavyābhāvavijñānaṃ nididhyāsanamātmanaḥ |
samastabhrāntivikṣeparāhityenātmaniṣṭhatā || 30 ||
samādhirātmano nāma nānyaccittasya vibhramaḥ |
tatraiva bahmaṇi sadā cittaviśrāntiriṣyate || 31 ||
evaṃ vedāntakalpoktasvātmaliṅgaprapūjanam |
kurvannā maraṇaṃ vāpi kṣaṇaṃ vā susamāhitaḥ || 32 ||
sarvadurvāsanājālaṃ padapāṃsumiva tyajet |
vidhūyājñānaduḥkhaughaṃ mokṣānandaṃ samaśnute || 33 ||