Narayaniyam Dashaka 96 - Bhagavadvibhutayah Tatha Jnanakarmabhaktiyogah

ॐ

നാരായണീയം ദശക 96 - ഭഗവദ്വിഭൂതയഃ തഥാ ജ്ഞാനകര്മഭക്തിയോഗാഃ

Vishnu Narayana Bhattatiri Malayalam

ത്വം ഹി ബ്രഹ്മൈവ സാക്ഷാത് പരമുരുമഹിമന്നക്ഷരാണാമകാര-

സ്താരോ മന്ത്രേഷു രാജ്ഞാം മനുരസി മുനിഷു ത്വം ഭൃഗുര്നാരദോഽപി ।

പ്രഹ്ലാദോ ദാനവാനാം പശുഷു ച സുരഭിഃ പക്ഷിണാം വൈനതേയോ

നാഗാനാമസ്യനന്തസ്സുരസരിദപി ച സ്രോതസാം വിശ്വമൂര്തേ ॥1॥

ബ്രഹ്മണ്യാനാം ബലിസ്ത്വം ക്രതുഷു ച ജപയജ്ഞോഽസി വീരേഷു പാര്ഥോ

ഭക്താനാമുദ്ധവസ്ത്വം ബലമസി ബലിനാം ധാമ തേജസ്വിനാം ത്വമ് ।

നാസ്ത്യന്തസ്ത്വദ്വിഭൂതേര്വികസദതിശയം വസ്തു സര്വം ത്വമേവ

ത്വം ജീവസ്ത്വം പ്രധാനം യദിഹ ഭവദൃതേ തന്ന കിഞ്ചിത് പ്രപഞ്ചേ ॥2॥

ധര്മം വര്ണാശ്രമാണാം ശ്രുതിപഥവിഹിതം ത്വത്പരത്വേന ഭക്ത്യാ

കുര്വന്തോഽന്തര്വിരാഗേ വികസതി ശനകൈഃ സന്ത്യജന്തോ ലഭന്തേ ।

സത്താസ്ഫൂര്തിപ്രിയത്വാത്മകമഖിലപദാര്ഥേഷു ഭിന്നേഷ്വഭിന്നം

നിര്മൂലം വിശ്വമൂലം പരമമഹമിതി ത്വദ്വിബോധം വിശുദ്ധമ് ॥3॥

ജ്ഞാനം കര്മാപി ഭക്തിസ്ത്രിതയമിഹ ഭവത്പ്രാപകം തത്ര താവ-

ന്നിര്വിണ്ണാനാമശേഷേ വിഷയ ഇഹ ഭവേത് ജ്ഞാനയോഗേഽധികാരഃ ।

സക്താനാം കര്മയോഗസ്ത്വയി ഹി വിനിഹിതോ യേ തു നാത്യന്തസക്താഃ

നാപ്യത്യന്തം വിരക്താസ്ത്വയി ച ധൃതരസാ ഭക്തിയോഗോ ഹ്യമീഷാമ് ॥4॥

ജ്ഞാനം ത്വദ്ഭക്തതാം വാ ലഘു സുകൃതവശാന്മര്ത്യലോകേ ലഭന്തേ

തസ്മാത്തത്രൈവ ജന്മ സ്പൃഹയതി ഭഗവന് നാകഗോ നാരകോ വാ ।

ആവിഷ്ടം മാം തു ദൈവാദ്ഭവജലനിധിപോതായിതേ മര്ത്യദേഹേ

ത്വം കൃത്വാ കര്ണധാരം ഗുരുമനുഗുണവാതായിതസ്താരയേഥാഃ ॥5॥

അവ്യക്തം മാര്ഗയന്തഃ ശ്രുതിഭിരപി നയൈഃ കേവലജ്ഞാനലുബ്ധാഃ

ക്ലിശ്യന്തേഽതീവ സിദ്ധിം ബഹുതരജനുഷാമന്ത ഏവാപ്നുവന്തി ।

ദൂരസ്ഥഃ കര്മയോഗോഽപി ച പരമഫലേ നന്വയം ഭക്തിയോഗ-

സ്ത്വാമൂലാദേവ ഹൃദ്യസ്ത്വരിതമയി ഭവത്പ്രാപകോ വര്ധതാം മേ ॥6॥

ജ്ഞാനായൈവാതിയത്നം മുനിരപവദതേ ബ്രഹ്മതത്ത്വം തു ശൃണ്വന്

ഗാഢം ത്വത്പാദഭക്തിം ശരണമയതി യസ്തസ്യ മുക്തിഃ കരാഗ്രേ ।

ത്വദ്ധ്യാനേഽപീഹ തുല്യാ പുനരസുകരതാ ചിത്തചാഞ്ചല്യഹേതോ-

രഭ്യാസാദാശു ശക്യം തദപി വശയിതും ത്വത്കൃപാചാരുതാഭ്യാമ് ॥7॥

നിര്വിണ്ണഃ കര്മമാര്ഗേ ഖലു വിഷമതമേ ത്വത്കഥാദൌ ച ഗാഢം

ജാതശ്രദ്ധോഽപി കാമാനയി ഭുവനപതേ നൈവ ശക്നോമി ഹാതുമ് ।

തദ്ഭൂയോ നിശ്ചയേന ത്വയി നിഹിതമനാ ദോഷബുദ്ധ്യാ ഭജംസ്താന്

പുഷ്ണീയാം ഭക്തിമേവ ത്വയി ഹൃദയഗതേ മങ്ക്ഷു നങ്ക്ഷ്യന്തി സങ്ഗാഃ ॥8॥

കശ്ചിത് ക്ലേശാര്ജിതാര്ഥക്ഷയവിമലമതിര്നുദ്യമാനോ ജനൌഘൈഃ

പ്രാഗേവം പ്രാഹ വിപ്രോ ന ഖലു മമ ജനഃ കാലകര്മഗ്രഹാ വാ।

ചേതോ മേ ദുഃഖഹേതുസ്തദിഹ ഗുണഗണം ഭാവയത്സര്വകാരീ-

ത്യുക്ത്വാ ശാന്തോ ഗതസ്ത്വാം മമ ച കുരു വിഭോ താദൃശീ ചിത്തശാന്തിമ് ॥9॥

ഐലഃ പ്രാഗുര്വശീം പ്രത്യതിവിവശമനാഃ സേവമാനശ്ചിരം താം

ഗാഢം നിര്വിദ്യ ഭൂയോ യുവതിസുഖമിദം ക്ഷുദ്രമേവേതി ഗായന് ।

ത്വദ്ഭക്തിം പ്രാപ്യ പൂര്ണഃ സുഖതരമചരത്തദ്വദുദ്ധൂതസങ്ഗം

ഭക്തോത്തംസം ക്രിയാ മാം പവനപുരപതേ ഹന്ത മേ രുന്ധി രോഗാന് ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

tvaṃ hi brahmaiva sākṣāt paramurumahimannakṣarāṇāmakāra-

stāro mantreṣu rājñāṃ manurasi muniṣu tvaṃ bhṛgurnārado'pi |

prahlādo dānavānāṃ paśuṣu ca surabhiḥ pakṣiṇāṃ vainateyo

nāgānāmasyanantassurasaridapi ca srotasāṃ viśvamūrte ||1||

brahmaṇyānāṃ balistvaṃ kratuṣu ca japayajño'si vīreṣu pārtho

bhaktānāmuddhavastvaṃ balamasi balināṃ dhāma tejasvināṃ tvam |

nāstyantastvadvibhūtervikasadatiśayaṃ vastu sarvaṃ tvameva

tvaṃ jīvastvaṃ pradhānaṃ yadiha bhavadṛte tanna kiñcit prapañce ||2||

dharmaṃ varṇāśramāṇāṃ śrutipathavihitaṃ tvatparatvena bhaktyā

kurvanto'ntarvirāge vikasati śanakaiḥ santyajanto labhante |

sattāsphūrtipriyatvātmakamakhilapadārtheṣu bhinneṣvabhinnaṃ

nirmūlaṃ viśvamūlaṃ paramamahamiti tvadvibodhaṃ viśuddham ||3||

jñānaṃ karmāpi bhaktistritayamiha bhavatprāpakaṃ tatra tāva-

nnirviṇṇānāmaśeṣe viṣaya iha bhavet jñānayoge'dhikāraḥ |

saktānāṃ karmayogastvayi hi vinihito ye tu nātyantasaktāḥ

nāpyatyantaṃ viraktāstvayi ca dhṛtarasā bhaktiyogo hyamīṣām ||4||

jñānaṃ tvadbhaktatāṃ vā laghu sukṛtavaśānmartyaloke labhante

tasmāttatraiva janma spṛhayati bhagavan nākago nārako vā |

āviṣṭaṃ māṃ tu daivādbhavajalanidhipotāyite martyadehe

tvaṃ kṛtvā karṇadhāraṃ gurumanuguṇavātāyitastārayethāḥ ||5||

avyaktaṃ mārgayantaḥ śrutibhirapi nayaiḥ kevalajñānalubdhāḥ

kliśyante'tīva siddhiṃ bahutarajanuṣāmanta evāpnuvanti |

dūrasthaḥ karmayogo'pi ca paramaphale nanvayaṃ bhaktiyoga-

stvāmūlādeva hṛdyastvaritamayi bhavatprāpako vardhatāṃ me ||6||

jñānāyaivātiyatnaṃ munirapavadate brahmatattvaṃ tu śṛṇvan

gāḍhaṃ tvatpādabhaktiṃ śaraṇamayati yastasya muktiḥ karāgre |

tvaddhyāne'pīha tulyā punarasukaratā cittacāñcalyaheto-

rabhyāsādāśu śakyaṃ tadapi vaśayituṃ tvatkṛpācārutābhyām ||7||

nirviṇṇaḥ karmamārge khalu viṣamatame tvatkathādau ca gāḍhaṃ

jātaśraddho'pi kāmānayi bhuvanapate naiva śaknomi hātum |

tadbhūyo niścayena tvayi nihitamanā doṣabuddhyā bhajaṃstān

puṣṇīyāṃ bhaktimeva tvayi hṛdayagate maṅkṣu naṅkṣyanti saṅgāḥ ||8||

kaścit kleśārjitārthakṣayavimalamatirnudyamāno janaughaiḥ

prāgevaṃ prāha vipro na khalu mama janaḥ kālakarmagrahā vā|

ceto me duḥkhahetustadiha guṇagaṇaṃ bhāvayatsarvakārī-

tyuktvā śānto gatastvāṃ mama ca kuru vibho tādṛśī cittaśāntim ||9||

ailaḥ prāgurvaśīṃ pratyativivaśamanāḥ sevamānaściraṃ tāṃ

gāḍhaṃ nirvidya bhūyo yuvatisukhamidaṃ kṣudrameveti gāyan |

tvadbhaktiṃ prāpya pūrṇaḥ sukhataramacarattadvaduddhūtasaṅgaṃ

bhaktottaṃsaṃ kriyā māṃ pavanapurapate hanta me rundhi rogān ||10||