📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
നാരായണീയം ദശക 94 - തത്ത്വജ്ഞാനോത്പത്തിഃ
Narayaniyam Dashaka 94 - Tattvajnanotpattih
Vishnu Narayana Bhattathiri Malayalam
ശുദ്ധാ നിഷ്കാമധര്മൈഃ പ്രവരഗുരുഗിരാ തത്സ്വരൂപം പരം തേ
ശുദ്ധം ദേഹേന്ദ്രിയാദിവ്യപഗതമഖിലവ്യാപ്തമാവേദയന്തേ ।
നാനാത്വസ്ഥൌല്യകാര്ശ്യാദി തു ഗുണജവപുസ്സങ്ഗതോഽധ്യാസിതം തേ
വഹ്നേര്ദാരുപ്രഭേദേഷ്വിവ മഹദണുതാദീപ്തതാശാന്തതാദി ॥1॥
ആചാര്യാഖ്യാധരസ്ഥാരണിസമനുമിലച്ഛിഷ്യരൂപോത്തരാര-
ണ്യാവേധോദ്ഭാസിതേന സ്ഫുടതരപരിബോധാഗ്നിനാ ദഹ്യമാനേ ।
കര്മാലീവാസനാതത്കൃതതനുഭുവനഭ്രാന്തികാന്താരപൂരേ
ദാഹ്യാഭാവേന വിദ്യാശിഖിനി ച വിരതേ ത്വന്മയീ ഖല്വവസ്ഥാ ॥2॥
ഏവം ത്വത്പ്രാപ്തിതോഽന്യോ നഹി ഖലു നിഖിലക്ലേശഹാനേരുപായോ
നൈകാന്താത്യന്തികാസ്തേ കൃഷിവദഗദഷാഡ്ഗുണ്യഷട്കര്മയോഗാഃ ।
ദുര്വൈകല്യൈരകല്യാ അപി നിഗമപഥാസ്തത്ഫലാന്യപ്യവാപ്താ
മത്താസ്ത്വാം വിസ്മരന്തഃ പ്രസജതി പതനേ യാന്ത്യനന്താന് വിഷാദാന്॥3॥
ത്വല്ലോകാദന്യലോകഃ ക്വനു ഭയരഹിതോ യത് പരാര്ധദ്വയാന്തേ
ത്വദ്ഭീതസ്സത്യലോകേഽപി ന സുഖവസതിഃ പദ്മഭൂഃ പദ്മനാഭ ।
ഏവം ഭാവേ ത്വധര്മാര്ജിതബഹുതമസാം കാ കഥാ നാരകാണാം
തന്മേ ത്വം ഛിന്ധി ബന്ധം വരദ് കൃപണബന്ധോ കൃപാപൂരസിന്ധോ ॥4॥
യാഥാര്ഥ്യാത്ത്വന്മയസ്യൈവ ഹി മമ ന വിഭോ വസ്തുതോ ബന്ധമോക്ഷൌ
മായാവിദ്യാതനുഭ്യാം തവ തു വിരചിതൌ സ്വപ്നബോധോപമൌ തൌ ।
ബദ്ധേ ജീവദ്വിമുക്തിം ഗതവതി ച ഭിദാ താവതീ താവദേകോ
ഭുങ്ക്തേ ദേഹദ്രുമസ്ഥോ വിഷയഫലരസാന്നാപരോ നിര്വ്യഥാത്മാ ॥5॥
ജീവന്മുക്തത്വമേവംവിധമിതി വചസാ കിം ഫലം ദൂരദൂരേ
തന്നാമാശുദ്ധബുദ്ധേര്ന ച ലഘു മനസശ്ശോധനം ഭക്തിതോഽന്യത് ।
തന്മേ വിഷ്ണോ കൃഷീഷ്ഠാസ്ത്വയി കൃതസകലപ്രാര്പണം ഭക്തിഭാരം
യേന സ്യാം മങ്ക്ഷു കിഞ്ചിദ് ഗുരുവചനമിലത്ത്വത്പ്രബോധസ്ത്വദാത്മാ ॥6॥
ശബ്ദ്ബ്രഹ്മണ്യപീഹ പ്രയതിതമനസസ്ത്വാം ന ജാനന്തി കേചിത്
കഷ്ടം വന്ധ്യശ്രമാസ്തേ ചിരതരമിഹ ഗാം ബിഭ്രതേ നിഷ്പ്രസൂതിമ് ।
യസ്യാം വിശ്വാഭിരാമാസ്സകലമലഹരാ ദിവ്യലീലാവതാരാഃ
സച്ചിത്സാന്ദ്രം ച രൂപം തവ ന നിഗദിതം താം ന വാചം ഭ്രിയാസമ് ॥7॥
യോ യാവാന് യാദൃശോ വാ ത്വമിതി കിമപി നൈവാവഗച്ഛാമി ഭൂമ്-
ന്നേവഞ്ചാനന്യഭാവസ്ത്വദനുഭജനമേവാദ്രിയേ ചൈദ്യവൈരിന് ।
ത്വല്ലിങ്ഗാനാം ത്വദങ്ഘ്രിപ്രിയജനസദസാം ദര്ശനസ്പര്ശനാദി-
ര്ഭൂയാന്മേ ത്വത്പ്രപൂജാനതിനുതിഗുണകര്മാനുകീര്ത്യാദരോഽപി ॥8॥
യദ്യല്ലഭ്യേത തത്തത്തവ സമുപഹൃതം ദേവ ദാസോഽസ്മി തേഽഹം
ത്വദ്ഗേഹോന്മാര്ജനാദ്യം ഭവതു മമ മുഹുഃ കര്മ നിര്മായമേവ ।
സൂര്യാഗ്നിബ്രാഹ്മണാത്മാദിഷു ലസിതചതുര്ബാഹുമാരാധയേ ത്വാം
ത്വത്പ്രേമാര്ദ്രത്വരൂപോ മമ സതതമഭിഷ്യന്ദതാം ഭക്തിയോഗഃ ॥9॥
ഐക്യം തേ ദാനഹോമവ്രതനിയമതപസ്സാങ്ഖ്യയോഗൈര്ദുരാപം
ത്വത്സങ്ഗേനൈവ ഗോപ്യഃ കില സുകൃതിതമാ പ്രാപുരാനന്ദസാന്ദ്രമ് ।
ഭക്തേഷ്വന്യേഷു ഭൂയസ്സ്വപി ബഹുമനുഷേ ഭക്തിമേവ ത്വമാസാം
തന്മേ ത്വദ്ഭക്തിമേവ ദ്രഢയ ഹര ഗദാന് കൃഷ്ണ വാതാലയേശ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
śuddhā niṣkāmadharmaiḥ pravaragurugirā tatsvarūpaṃ paraṃ te
śuddhaṃ dehendriyādivyapagatamakhilavyāptamāvedayante |
nānātvasthaulyakārśyādi tu guṇajavapussaṅgato'dhyāsitaṃ te
vahnerdāruprabhedeṣviva mahadaṇutādīptatāśāntatādi ||1||
ācāryākhyādharasthāraṇisamanumilacchiṣyarūpottarāra-
ṇyāvedhodbhāsitena sphuṭataraparibodhāgninā dahyamāne |
karmālīvāsanātatkṛtatanubhuvanabhrāntikāntārapūre
dāhyābhāvena vidyāśikhini ca virate tvanmayī khalvavasthā ||2||
evaṃ tvatprāptito'nyo nahi khalu nikhilakleśahānerupāyo
naikāntātyantikāste kṛṣivadagadaṣāḍguṇyaṣaṭkarmayogāḥ |
durvaikalyairakalyā api nigamapathāstatphalānyapyavāptā
mattāstvāṃ vismarantaḥ prasajati patane yāntyanantān viṣādān||3||
tvallokādanyalokaḥ kvanu bhayarahito yat parārdhadvayānte
tvadbhītassatyaloke'pi na sukhavasatiḥ padmabhūḥ padmanābha |
evaṃ bhāve tvadharmārjitabahutamasāṃ kā kathā nārakāṇāṃ
tanme tvaṃ chindhi bandhaṃ varad kṛpaṇabandho kṛpāpūrasindho ||4||
yāthārthyāttvanmayasyaiva hi mama na vibho vastuto bandhamokṣau
māyāvidyātanubhyāṃ tava tu viracitau svapnabodhopamau tau |
baddhe jīvadvimuktiṃ gatavati ca bhidā tāvatī tāvadeko
bhuṅkte dehadrumastho viṣayaphalarasānnāparo nirvyathātmā ||5||
jīvanmuktatvamevaṃvidhamiti vacasā kiṃ phalaṃ dūradūre
tannāmāśuddhabuddherna ca laghu manasaśśodhanaṃ bhaktito'nyat |
tanme viṣṇo kṛṣīṣṭhāstvayi kṛtasakalaprārpaṇaṃ bhaktibhāraṃ
yena syāṃ maṅkṣu kiñcid guruvacanamilattvatprabodhastvadātmā ||6||
śabdbrahmaṇyapīha prayatitamanasastvāṃ na jānanti kecit
kaṣṭaṃ vandhyaśramāste cirataramiha gāṃ bibhrate niṣprasūtim |
yasyāṃ viśvābhirāmāssakalamalaharā divyalīlāvatārāḥ
saccitsāndraṃ ca rūpaṃ tava na nigaditaṃ tāṃ na vācaṃ bhriyāsam ||7||
yo yāvān yādṛśo vā tvamiti kimapi naivāvagacchāmi bhūm-
nnevañcānanyabhāvastvadanubhajanamevādriye caidyavairin |
tvalliṅgānāṃ tvadaṅghripriyajanasadasāṃ darśanasparśanādi-
rbhūyānme tvatprapūjānatinutiguṇakarmānukīrtyādaro'pi ||8||
yadyallabhyeta tattattava samupahṛtaṃ deva dāso'smi te'haṃ
tvadgehonmārjanādyaṃ bhavatu mama muhuḥ karma nirmāyameva |
sūryāgnibrāhmaṇātmādiṣu lasitacaturbāhumārādhaye tvāṃ
tvatpremārdratvarūpo mama satatamabhiṣyandatāṃ bhaktiyogaḥ ||9||
aikyaṃ te dānahomavrataniyamatapassāṅkhyayogairdurāpaṃ
tvatsaṅgenaiva gopyaḥ kila sukṛtitamā prāpurānandasāndram |
bhakteṣvanyeṣu bhūyassvapi bahumanuṣe bhaktimeva tvamāsāṃ
tanme tvadbhaktimeva draḍhaya hara gadān kṛṣṇa vātālayeśa ||10||