Dashakam 1 - Bhagavatah Svarupam Tatha Mahatmyam

ॐ

ദശകം 1 - ഭഗവതഃ സ്വരൂപം തഥാ മാഹാത്മ്യമ്

Malayalam

സാന്ദ്രാനന്ദാവബോധാത്മകമനുപമിതം കാലദേശാവധിഭ്യാം

നിര്മുക്തം നിത്യമുക്തം നിഗമശതസഹസ്രേണ നിര്ഭാസ്യമാനമ് ।

അസ്പഷ്ടം ദൃഷ്ടമാത്രേ പുനരുരുപുരുഷാര്ഥാത്മകം ബ്രഹ്മ തത്വം

തത്താവദ്ഭാതി സാക്ഷാദ് ഗുരുപവനപുരേ ഹന്ത ഭാഗ്യം ജനാനാമ് ॥ 1 ॥

ഏവന്ദുര്ലഭ്യവസ്തുന്യപി സുലഭതയാ ഹസ്തലബ്ധേ യദന്യത്

തന്വാ വാചാ ധിയാ വാ ഭജതി ബത ജനഃ ക്ഷുദ്രതൈവ സ്ഫുടേയമ് ।

ഏതേ താവദ്വയം തു സ്ഥിരതരമനസാ വിശ്വപീഡാപഹത്യൈ

നിശ്ശേഷാത്മാനമേനം ഗുരുപവനപുരാധീശമേവാശ്രയാമഃ ॥ 2 ॥

സത്ത്വം യത്തത് പരാഭ്യാമപരികലനതോ നിര്മലം തേന താവത്

ഭൂതൈര്ഭൂതേന്ദ്രിയൈസ്തേ വപുരിതി ബഹുശഃ ശ്രൂയതേ വ്യാസവാക്യമ്।

തത് സ്വച്ഛ്ത്വാദ്യദാച്ഛാദിതപരസുഖചിദ്ഗര്ഭനിര്ഭാസരൂപം

തസ്മിന് ധന്യാ രമന്തേ ശ്രുതിമതിമധുരേ സുഗ്രഹേ വിഗ്രഹേ തേ ॥ 3 ॥

നിഷ്കമ്പേ നിത്യപൂര്ണേ നിരവധിപരമാനന്ദപീയൂഷരൂപേ

നിര്ലീനാനേകമുക്താവലിസുഭഗതമേ നിര്മലബ്രഹ്മസിന്ധൌ ।

കല്ലോലോല്ലാസതുല്യം ഖലു വിമലതരം സത്ത്വമാഹുസ്തദാത്മാ

കസ്മാന്നോ നിഷ്കലസ്ത്വം സകല ഇതി വചസ്ത്വത്കലാസ്വേവ ഭൂമന് ॥ 4 ॥

നിര്വ്യാപാരോഽപി നിഷ്കാരണമജ ഭജസേ യത്ക്രിയാമീക്ഷണാഖ്യാം

തേനൈവോദേതി ലീനാ പ്രകൃതിരസതികല്പാഽപി കല്പാദികാലേ।

തസ്യാഃ സംശുദ്ധമംശം കമപി തമതിരോധായകം സത്ത്വരൂപം

സ ത്വം ധൃത്വാ ദധാസി സ്വമഹിമവിഭവാകുണ്ഠ വൈകുണ്ഠ രൂപം॥5॥

തത്തേ പ്രത്യഗ്രധാരാധരലലിതകലായാവലീകേലികാരം

ലാവണ്യസ്യൈകസാരം സുകൃതിജനദൃശാം പൂര്ണപുണ്യാവതാരമ്।

ലക്ഷ്മീനിശ്ശങ്കലീലാനിലയനമമൃതസ്യന്ദസന്ദോഹമന്തഃ

സിഞ്ചത് സഞ്ചിന്തകാനാം വപുരനുകലയേ മാരുതാഗാരനാഥ ॥6॥

കഷ്ടാ തേ സൃഷ്ടിചേഷ്ടാ ബഹുതരഭവഖേദാവഹാ ജീവഭാജാ-

മിത്യേവം പൂര്വമാലോചിതമജിത മയാ നൈവമദ്യാഭിജാനേ।

നോചേജ്ജീവാഃ കഥം വാ മധുരതരമിദം ത്വദ്വപുശ്ചിദ്രസാര്ദ്രം

നേത്രൈഃ ശ്രോത്രൈശ്ച പീത്വാ പരമരസസുധാമ്ഭോധിപൂരേ രമേരന്॥7॥

നമ്രാണാം സന്നിധത്തേ സതതമപി പുരസ്തൈരനഭ്യര്ഥിതാന -

പ്യര്ഥാന് കാമാനജസ്രം വിതരതി പരമാനന്ദസാന്ദ്രാം ഗതിം ച।

ഇത്ഥം നിശ്ശേഷലഭ്യോ നിരവധികഫലഃ പാരിജാതോ ഹരേ ത്വം

ക്ഷുദ്രം തം ശക്രവാടീദ്രുമമഭിലഷതി വ്യര്ഥമര്ഥിവ്രജോഽയമ്॥8॥

കാരുണ്യാത്കാമമന്യം ദദതി ഖലു പരേ സ്വാത്മദസ്ത്വം വിശേഷാ-

ദൈശ്വര്യാദീശതേഽന്യേ ജഗതി പരജനേ സ്വാത്മനോഽപീശ്വരസ്ത്വമ്।

ത്വയ്യുച്ചൈരാരമന്തി പ്രതിപദമധുരേ ചേതനാഃ സ്ഫീതഭാഗ്യാ-

സ്ത്വം ചാത്മാരാമ ഏവേത്യതുലഗുണഗണാധാര ശൌരേ നമസ്തേ॥9॥

ഐശ്വര്യം ശങ്കരാദീശ്വരവിനിയമനം വിശ്വതേജോഹരാണാം

തേജസ്സംഹാരി വീര്യം വിമലമപി യശോ നിസ്പൃഹൈശ്ചോപഗീതമ്।

അങ്ഗാസങ്ഗാ സദാ ശ്രീരഖിലവിദസി ന ക്വാപി തേ സങ്ഗവാര്താ

തദ്വാതാഗാരവാസിന് മുരഹര ഭഗവച്ഛബ്ദമുഖ്യാശ്രയോഽസി॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

sāndrānandāvabodhātmakamanupamitaṃ kāladeśāvadhibhyāṃ

nirmuktaṃ nityamuktaṃ nigamaśatasahasreṇa nirbhāsyamānam |

aspaṣṭaṃ dṛṣṭamātre punarurupuruṣārthātmakaṃ brahma tatvaṃ

tattāvadbhāti sākṣād gurupavanapure hanta bhāgyaṃ janānām || 1 ||

evandurlabhyavastunyapi sulabhatayā hastalabdhe yadanyat

tanvā vācā dhiyā vā bhajati bata janaḥ kṣudrataiva sphuṭeyam |

ete tāvadvayaṃ tu sthirataramanasā viśvapīḍāpahatyai

niśśeṣātmānamenaṃ gurupavanapurādhīśamevāśrayāmaḥ || 2 ||

sattvaṃ yattat parābhyāmaparikalanato nirmalaṃ tena tāvat

bhūtairbhūtendriyaiste vapuriti bahuśaḥ śrūyate vyāsavākyam|

tat svacchtvādyadācchāditaparasukhacidgarbhanirbhāsarūpaṃ

tasmin dhanyā ramante śrutimatimadhure sugrahe vigrahe te || 3 ||

niṣkampe nityapūrṇe niravadhiparamānandapīyūṣarūpe

nirlīnānekamuktāvalisubhagatame nirmalabrahmasindhau |

kallolollāsatulyaṃ khalu vimalataraṃ sattvamāhustadātmā

kasmānno niṣkalastvaṃ sakala iti vacastvatkalāsveva bhūman || 4 ||

nirvyāpāro'pi niṣkāraṇamaja bhajase yatkriyāmīkṣaṇākhyāṃ

tenaivodeti līnā prakṛtirasatikalpā'pi kalpādikāle|

tasyāḥ saṃśuddhamaṃśaṃ kamapi tamatirodhāyakaṃ sattvarūpaṃ

sa tvaṃ dhṛtvā dadhāsi svamahimavibhavākuṇṭha vaikuṇṭha rūpaṃ||5||

tatte pratyagradhārādharalalitakalāyāvalīkelikāraṃ

lāvaṇyasyaikasāraṃ sukṛtijanadṛśāṃ pūrṇapuṇyāvatāram|

lakṣmīniśśaṅkalīlānilayanamamṛtasyandasandohamantaḥ

siñcat sañcintakānāṃ vapuranukalaye mārutāgāranātha ||6||

kaṣṭā te sṛṣṭiceṣṭā bahutarabhavakhedāvahā jīvabhājā-

mityevaṃ pūrvamālocitamajita mayā naivamadyābhijāne|

nocejjīvāḥ kathaṃ vā madhurataramidaṃ tvadvapuścidrasārdraṃ

netraiḥ śrotraiśca pītvā paramarasasudhāmbhodhipūre rameran||7||

namrāṇāṃ sannidhatte satatamapi purastairanabhyarthitāna -

pyarthān kāmānajasraṃ vitarati paramānandasāndrāṃ gatiṃ ca|

itthaṃ niśśeṣalabhyo niravadhikaphalaḥ pārijāto hare tvaṃ

kṣudraṃ taṃ śakravāṭīdrumamabhilaṣati vyarthamarthivrajo'yam||8||

kāruṇyātkāmamanyaṃ dadati khalu pare svātmadastvaṃ viśeṣā-

daiśvaryādīśate'nye jagati parajane svātmano'pīśvarastvam|

tvayyuccairāramanti pratipadamadhure cetanāḥ sphītabhāgyā-

stvaṃ cātmārāma evetyatulaguṇagaṇādhāra śaure namaste||9||

aiśvaryaṃ śaṅkarādīśvaraviniyamanaṃ viśvatejoharāṇāṃ

tejassaṃhāri vīryaṃ vimalamapi yaśo nispṛhaiścopagītam|

aṅgāsaṅgā sadā śrīrakhilavidasi na kvāpi te saṅgavārtā

tadvātāgāravāsin murahara bhagavacchabdamukhyāśrayo'si||10||