Mahanarayana Upanishad — InfoLyter.in

ॐ

മഹാനാരായണ ഉപനിഷദ്

Mahanarayana Upanishad

Vishnu Upanishad Malayalam

തൈത്തിരീയ അരണ്യക - ചതുര്ഥഃ പ്രശ്നഃ

ഓം സ॒ഹ നാ॑ വവതു । സ॒ഹ നൌ॑ ഭുനക്തു ।

സ॒ഹ വീ॒ര്യ॑-ങ്കരവാവഹൈ । തേ॒ജ॒സ്വിനാ॒ വധീ॑തമസ്തു॒ മാ വി॑ദ്വിഷാ॒വഹൈ᳚ ॥

ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥

അമ്ഭസ്യപാരേ (4.1)

അമ്ഭ॑സ്യ പാ॒രേ ഭുവ॑നസ്യ॒ മദ്ധ്യേ॒ നാക॑സ്യ പൃ॒ഷ്ഠേ മ॑ഹ॒തോ മഹീ॑യാന് ।

ശു॒ക്രേണ॒ ജ്യോതീഗ്ം॑ഷി സമനു॒പ്രവി॑ഷ്ടഃ പ്ര॒ജാപ॑തിശ്ചരതി॒ ഗര്ഭേ॑ അ॒ന്തഃ ।

യസ്മി॑ന്നി॒ദഗ്ം സഞ്ച॒ വിചൈതി॒ സര്വം॒-യഁസ്മി॑-ന്ദേ॒വാ അധി॒ വിശ്വേ॑ നിഷേ॒ദുഃ ।

തദേ॒വ ഭൂ॒ത-ന്തദു॒ ഭവ്യ॑മാ ഇ॒ദ-ന്തദ॒ക്ഷരേ॑ പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് ।

യേനാ॑ വൃ॒ത-ങ്ഖഞ്ച॒ ദിവ॑-മ്മ॒ഹീഞ്ച॒ യേനാ॑ദി॒ത്യ-സ്തപ॑തി॒ തേജ॑സാ॒ ഭ്രാജ॑സാ ച ।

യമ॒ന്ത-സ്സ॑മു॒ദ്രേ ക॒വയോ॒ വയ॑ന്തി॒ യദ॒ക്ഷരേ॑ പര॒മേ പ്ര॒ജാഃ ।

യതഃ॑ പ്രസൂ॒താ ജ॒ഗതഃ॑ പ്രസൂതീ॒ തോയേ॑ന ജീ॒വാന് വ്യച॑സര്ജ॒ (വ്യസ॑സര്ജ॒) ഭൂമ്യാ᳚മ് ।

യദോഷ॑ധീഭിഃ പു॒രുഷാ᳚-ന്പ॒ശൂഗ്ശ്ച॒ വിവേ॑ശ ഭൂ॒താനി॑ ചരാച॒രാണി॑ ।

അതഃ॑ പര॒-ന്നാന്യ॒-ദണീ॑യസഹി॒ പരാ᳚-ത്പരം॒-യഁ-ന്മഹ॑തോ മ॒ഹാന്ത᳚മ് ।

യദേ॑ക-മ॒വ്യക്ത॒-മന॑ന്തരൂപം॒-വിഁശ്വ॑-മ്പുരാ॒ണ-ന്തമ॑സഃ॒ പര॑സ്താത് ॥ 1.5 (തൈ. അര. 6.1.1)

തദേ॒വര്ത-ന്തദു॑ സ॒ത്യമാ॑ഹു॒-സ്തദേ॒വ ബ്രഹ്മ॑ പര॒മ-ങ്ക॑വീ॒നാമ് ।

ഇ॒ഷ്ടാ॒പൂ॒ര്ത-മ്ബ॑ഹു॒ധാ ജാ॒ത-ഞ്ജായ॑മാനം-വിഁ॒ശ്വ-മ്ബി॑ഭര്തി॒ ഭുവ॑നസ്യ॒ നാഭിഃ॑ ।

തദേ॒വാഗ്നി-സ്തദ്വാ॒യു-സ്തഥ്സൂര്യ॒സ്തദു॑ ച॒ന്ദ്രമാഃ᳚ ।

തദേ॒വ ശു॒ക്രമ॒മൃത॒-ന്തദ്ബ്രഹ്മ॒ തദാപ॒-സ്സ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ ।

സര്വേ॑ നിമേ॒ഷാ ജ॒ജ്ഞിരേ॑ വി॒ദ്യുതഃ॒ പുരു॑ഷാ॒ദധി॑ ।

ക॒ലാ മു॑ഹൂ॒ര്താഃ കാഷ്ഠാ᳚ശ്ചാഹോ-രാ॒ത്രാശ്ച॑ സര്വ॒ശഃ ।

അ॒ര്ധ॒മാ॒സാ മാസാ॑ ഋ॒തവഃ॑ സംവഁഥ്സ॒രശ്ച॑ കല്പന്താമ് ।

സ ആപഃ॑ പ്രദു॒ഘേ ഉ॒ഭേ ഇ॒മേ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒-മഥോ॒ സുവഃ॑ ।

നൈന॑-മൂ॒ര്ധ്വ-ന്ന തി॒ര്യ-ഞ്ച॒ ന മദ്ധ്യേ॒ പരി॑ജഗ്രഭത് ।

ന തസ്യേ॑ശേ॒ കശ്ച॒ന തസ്യ॑ നാമ മ॒ഹദ്യശഃ॑ ॥ 1.10 (തൈ. അര. 6.1.2)

ന സ॒ദൃംശേ॑ തിഷ്ഠതി॒ രൂപ॑മസ്യ॒ ന ചക്ഷു॑ഷാ പശ്യതി॒ കശ്ച॒നൈന᳚മ് ।

ഹൃ॒ദാ മ॑നീ॒ഷാ മന॑സാ॒-ഽഭി ക്ലൃ॑പ്തോ॒ യ ഏ॑നം-വിഁ॒ദു-രമൃ॑താ॒സ്തേ ഭ॑വന്തി ।

അ॒ദ്ഭ്യ-സ്സമ്ഭൂ॑തോ ഹിരണ്യഗ॒ര്ഭ ഇത്യ॒ഷ്ടൌ ।

ഏ॒ഷ ഹി ദേ॒വഃ പ്ര॒ദിശോ-ഽനു॒ സര്വാഃ॒ പൂര്വോ॑ ഹി ജാ॒ത-സ്സ ഉ॒ ഗര്ഭേ॑ അ॒ന്തഃ ।

സ വി॒ജായ॑മാന-സ്സജനി॒ഷ്യമാ॑ണഃ പ്ര॒ത്യം-മുഖാ᳚ സ്തിഷ്ഠതി വി॒ശ്വതോ॑മുഖഃ ।

വി॒ശ്വത॑ശ്ച-ക്ഷുരു॒ത വി॒ശ്വതോ॑ മുഖോ വി॒ശ്വതോ॑ ഹസ്ത ഉ॒ത വി॒ശ്വത॑സ്പാത് ।

സ-മ്ബാ॒ഹുഭ്യാ॒-ന്നമ॑തി॒ സ-മ്പത॑ത്രൈ॒-ര്ദ്യാവാ॑ പൃഥി॒വീ ജ॒നയ॑-ന്ദേ॒വ ഏകഃ॑ ।

വേ॒നസ്ത-ത്പശ്യ॒ന്. വിശ്വാ॒ ഭുവ॑നാനി വി॒ദ്വാന്. യത്ര॒ വിശ്വ॒-മ്ഭവ॒ത്യേക॑-നീലമ് ।

യസ്മി॑ന്നി॒ദഗ്ം സഞ്ച॒ വിചൈക॒ഗ്ം॒ സ ഓതഃ॒ പ്രോത॑ശ്ച വി॒ഭുഃ പ്ര॒ജാസു॑ ।

പ്രതദ്വോ॑ചേ അ॒മൃത॒ന്നു വി॒ദ്വാ-ന്ഗ॑ന്ധ॒ര്വോ നാമ॒ നിഹി॑ത॒-ങ്ഗുഹാ॑സു ॥ 1.15 (തൈ. അര. 6.1.3)

ത്രീണി॑ പ॒ദാ നിഹി॑താ॒ ഗുഹാ॑സു॒ യസ്തദ്വേദ॑ സവി॒തുഃ പി॒താ-ഽസ॑ത് ।

സ നോ॒ ബന്ധു॑-ര്ജനി॒താ സ വി॑ധാ॒താ ധാമാ॑നി॒ വേദ॒ ഭുവ॑നാനി॒ വിശ്വാ᳚ ।

യത്ര॑ ദേ॒വാ അ॒മൃത॑മാന-ശാ॒നാസ്തൃ॒തീയേ॒ ധാമാ᳚ന്യ॒-ഭ്യൈര॑യന്ത ।

പരി॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ യ॑ന്തി സ॒ദ്യഃ പരി॑ ലോ॒കാ-ന്പരി॒ ദിശഃ॒ പരി॒ സുവഃ॑ ।

ഋ॒തസ്യ॒ തന്തും॑-വിഁതതം-വിഁ॒ചൃത്യ॒ തദ॑പശ്യ॒-ത്തദ॑ഭവ-ത്പ്ര॒ജാസു॑ ।

പ॒രീത്യ॑ ലോ॒കാ-ന്പ॒രീത്യ॑ ഭൂ॒താനി॑ പ॒രീത്യ॒ സര്വാഃ᳚ പ്ര॒ദിശോ॒ ദിശ॑ശ്ച ।

പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്രഥമ॒ജാ ഋ॒തസ്യാ॒ത്മനാ॒-ഽഽത്മാന॑-മ॒ഭി-സമ്ബ॑ഭൂവ ।

സദ॑സ॒സ്പതി॒-മദ്ഭു॑ത-മ്പ്രി॒യമിന്ദ്ര॑സ്യ॒ കാമ്യ᳚മ് ।

സനി॑-മ്മേ॒ധാ മ॑യാസിഷമ് ।

ഉദ്ദീ᳚പ്യസ്വ ജാതവേദോ ഽപ॒ഘ്നന്നിര്-ഋ॑തി॒-മ്മമ॑ ॥ 1.19 (തൈ. അര. 6.1.4)

പ॒ശൂഗ്ശ്ച॒ മഹ്യ॒മാവ॑ഹ॒ ജീവ॑നഞ്ച॒ ദിശോ॑ ദിശ ।

മാനോ॑ ഹിഗ്ംസീ ജ്ജാതവേദോ॒ ഗാമശ്വ॒-മ്പുരു॑ഷ॒-ഞ്ജഗ॑ത് ।

അബി॑ഭ്ര॒ദഗ്ന॒ ആഗ॑ഹി ശ്രി॒യാ മാ॒ പരി॑പാതയ ॥ 1.21 (തൈ. അര. 6.1.5)

ഗായത്രീ മന്ത്രാഃ (4.2)

പുരു॑ഷസ്യ വിദ്മ സഹസ്രാ॒ക്ഷസ്യ॑ മഹാദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ രുദ്രഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥

തത്പുരു॑ഷായ വി॒ദ്മഹേ॑ മഹാദേ॒വായ॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ രുദ്രഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥

തത്പുരു॑ഷായ വി॒ദ്മഹേ॑ വക്രതു॒ണ്ഡായ॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ ദന്തിഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥

തത്പുരു॑ഷായ വി॒ദ്മഹേ॑ ചക്രതു॒ണ്ഡായ॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ നന്ദിഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥

തത്പുരു॑ഷായ വി॒ദ്മഹേ॑ മഹാസേ॒നായ॑ ധീമഹി । തന്നഃ॑ ഷണ്മുഖഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥

തത്പുരു॑ഷായ വി॒ദ്മഹേ॑ സുവര്ണപ॒ക്ഷായ॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ ഗരുഡഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥

വേ॒ദാ॒ത്മ॒നായ॑ വി॒ദ്മഹേ॑ ഹിരണ്യഗ॒ര്ഭായ॑ ധീമഹി । തന്നോ᳚ ബ്രഹ്മ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥

നാ॒രാ॒യ॒ണായ॑ വി॒ദ്മഹേ॑ വാസുദേ॒വായ॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ വിഷ്ണുഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥

വ॒ജ്ര॒ന॒ഖായ॑ വി॒ദ്മഹേ॑ തീക്ഷ്ണ-ദ॒ഗ്ഗ്॒ഷ്ട്രായ॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ നാരസിഗ്ംഹഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥

ഭാ॒സ്ക॒രായ॑ വി॒ദ്മഹേ॑ മഹദ്ദ്യുതിക॒രായ॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ ആദിത്യഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥

വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രായ॑ വി॒ദ്മഹേ॑ ലാലീ॒ലായ॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ അഗ്നിഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥

കാ॒ത്യാ॒യ॒നായ॑ വി॒ദ്മഹേ॑ കന്യകു॒മാരി॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ ദുര്ഗിഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥ 1.33 (തൈ. അര. 6.1.5-7)

ദൂര്വാ സൂക്തം (4.3)

സ॒ഹ॒സ്ര॒പര॑മാ ദേ॒വീ॒ ശ॒തമൂ॑ലാ ശ॒താങ്കു॑രാ ।

സര്വഗ്ം॑ ഹരതു॑ മേ പാ॒പ॒-ന്ദൂ॒ര്വാ ദുഃ॑സ്വപ്ന॒ നാശ॑നീ ।

കാണ്ഡാ᳚-ത്കാണ്ഡാ-ത്പ്ര॒രോഹ॑ന്തീ॒ പരു॑ഷഃ പരുഷഃ॒ പരി॑ ।

ഏ॒വാ നോ॑ ദൂര്വേ॒ പ്രത॑നു സ॒ഹസ്രേ॑ണ ശ॒തേന॑ ച ।

യാ ശ॒തേന॑ പ്രത॒നോഷി॑ സ॒ഹസ്രേ॑ണ വി॒രോഹ॑സി ।

തസ്യാ᳚സ്തേ ദേവീഷ്ടകേ വി॒ധേമ॑ ഹ॒വിഷാ॑ വ॒യമ് ।

അശ്വ॑ക്രാ॒ന്തേ ര॑ഥക്രാ॒ന്തേ॒ വി॒ഷ്ണുക്രാ᳚ന്തേ വ॒സുന്ധ॑രാ ।

ശിരസാ॑ ധാര॑യിഷ്യാ॒മി॒ ര॒ക്ഷ॒സ്വ മാ᳚-മ്പദേ॒ പദേ ॥ 1.37 (തൈ. അര. 6.1.8)

മൃത്തികാ സൂക്തമ് (4.4)

ഭൂമി-ര്ധേനു-ര്ധരണീ ലോ॑കധാ॒രിണീ ।

ഉ॒ധൃതാ॑-ഽസി വ॑രാഹേ॒ണ॒ കൃ॒ഷ്ണേ॒ന ശ॑ത ബാ॒ഹുനാ ।

മൃ॒ത്തികേ॑ ഹന॑ മേ പാ॒പം॒-യഁ॒ന്മ॒യാ ദു॑ഷ്കൃത॒-ങ്കൃതമ് ।

മൃ॒ത്തികേ᳚ ബ്രഹ്മ॑ദത്താ॒-ഽസി॒ കാ॒ശ്യപേ॑നാഭി॒മന്ത്രി॑താ ।

മൃ॒ത്തികേ॑ ദേഹി॑ മേ പു॒ഷ്ടി॒-ന്ത്വ॒യി സ॑ര്വ-മ്പ്ര॒തിഷ്ഠി॑തമ് ॥ 1.39

മൃ॒ത്തികേ᳚ പ്രതിഷ്ഠി॑തേ സ॒ര്വ॒-ന്ത॒ന്മേ നി॑ര്ണുദ॒ മൃത്തി॑കേ ।

തയാ॑ ഹ॒തേന॑ പാപേ॒ന॒ ഗ॒ച്ഛാ॒മി പ॑രമാ॒-ങ്ഗതിമ് ॥ 1.40 (തൈ. അര. 6.1.9)

ശത്രുജയ മന്ത്രാഃ (4.5)

യത॑ ഇന്ദ്ര॒ ഭയാ॑മഹേ॒ തതോ॑ നോ॒ അഭ॑യ-ങ്കൃധി ।

മഘ॑വന് ഛ॒ഗ്ധി തവ॒ തന്ന॑ ഊ॒തയേ॒ വിദ്വിഷോ॒ വിമൃധോ॑ ജഹി ।

സ്വ॒സ്തി॒ദാ വി॒ശസ്പതി॑-ര്വൃത്ര॒ഹാ വിമൃധോ॑ വ॒ശീ ।

വൃഷേന്ദ്രഃ॑ പു॒ര ഏ॑തു ന-സ്സ്വസ്തി॒ദാ അ॑ഭയങ്ക॒രഃ ।

സ്വ॒സ്തി ന॒ ഇന്ദ്രോ॑ വൃ॒ദ്ധശ്ര॑വാ-സ്സ്വ॒സ്തി നഃ॑ പൂ॒ഷാ വി॒ശ്വവേ॑ദാഃ ।

സ്വ॒സ്തി ന॒സ്താര്ക്ഷ്യോ॒ അരി॑ഷ്ടനേമി-സ്സ്വ॒സ്തി നോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑-ര്ദധാതു ।

ആപാ᳚ന്ത-മന്യുസ്തൃ॒പല॑പ്രഭര്മാ॒ ധുനി॒-ശ്ശിമീ॑വാം॒-ഛരു॑മാഗ്ം ഋജീ॒ഷീ ।

സോമോ॒ വിശ്വാ᳚ന്യത॒സാ വനാ॑നി॒ നാര്വാഗിന്ദ്ര॑-മ്പ്രതി॒മാനാ॑നി ദേഭുഃ ॥ 1.44

ബ്രഹ്മ॑ ജജ്ഞാ॒ന-മ്പ്ര॑ഥ॒മ-മ്പു॒രസ്താ॒-ദ്വിസീ॑മ॒ത-സ്സു॒രുചോ॑ വേ॒ന ആ॑വഃ ।

സ ബു॒ധ്നിയാ॑ ഉപ॒മാ അ॑സ്യ വി॒ഷ്ഠാ-സ്സ॒തശ്ച॒ യോനി॒-മസ॑തശ്ച॒ വിവഃ॑ ।

സ്യോ॒നാ പൃ॑ഥിവി॒ ഭവാ॑ നൃക്ഷ॒രാ നി॒വേശ॑നീ । യച്ഛാ॑ ന॒-ശ്ശര്മ॑ സ॒പ്രഥാഃ᳚ ।

ഗ॒ന്ധ॒ദ്വാ॒രാ-ന്ദു॑രാധ॒ര്ഷാ॒-ന്നി॒ത്യപു॑ഷ്ടാ-ങ്കരീ॒ഷിണീ᳚മ് ।

ഈ॒ശ്വരീഗ്ം॑ സര്വ॑ഭൂതാ॒നാ॒-ന്താമി॒ഹോപ॑ഹ്വയേ॒ ശ്രിയമ് ।

ശ്രീ᳚ര്മേ ഭ॒ജതു । അലക്ഷ്മീ᳚ര്മേ ന॒ശ്യതു ।

വിഷ്ണു॑മുഖാ॒ വൈ ദേ॒വാ-ശ്ഛന്ദോ॑-ഭിരി॒മാംല്ലോഁ॒കാ-ന॑നപജ॒യ്യ-മ॒ഭ്യ॑ജയന്ന് ।

മ॒ഹാഗ്ം ഇന്ദ്രോ॒ വജ്ര॑ബാഹു-ഷ്ഷോഡ॒ശീ ശര്മ॑ യച്ഛതു ॥ 1.48 (തൈ. അര. 6.1.10)

സ്വ॒സ്തി നോ॑ മ॒ഘവാ॑ കരോതു॒ ഹന്തു॑ പാ॒പ്മാനം॒-യോഁ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ ।

സോ॒മാന॒ഗ്ഗ്॒ സ്വര॑ണ-ങ്കൃണു॒ഹി ബ്ര॑ഹ്മണസ്പതേ ।

ക॒ക്ഷീവ॑ന്തം॒-യഁ ഔ॑ശി॒ജമ് ।

ശരീ॑രം-യഁജ്ഞശമ॒ല-ങ്കുസീ॑ദ॒-ന്തസ്മി᳚-ന്ഥ്സീദതു॒ യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ ।

ചര॑ണ-മ്പ॒വിത്രം॒-വിഁത॑ത-മ്പുരാ॒ണം-യേഁന॑ പൂ॒ത-സ്തര॑തി ദുഷ്കൃ॒താനി॑ ।

തേന॑ പ॒വിത്രേ॑ണ ശു॒ദ്ധേന॑ പൂ॒താ അതി॑ പാ॒പ്മാന॒-മരാ॑തി-ന്തരേമ ।

സ॒ജോഷാ॑ ഇന്ദ്ര॒ സഗ॑ണോ മ॒രുദ്ഭി॒-സ്സോമ॑-മ്പിബ വൃത്രഹഞ്ഛൂര വി॒ദ്വാന് ।

ജ॒ഹി ശത്രൂ॒ഗ്ം॒ രപ॒ മൃധോ॑ നുദ॒സ്വാഥാഭ॑യ-ങ്കൃണുഹി വി॒ശ്വതോ॑ നഃ ।

സു॒മി॒ത്രാ ന॒ ആപ॒ ഓഷ॑ധയ-സ്സന്തു ദുര്മി॒ത്രാസ്തസ്മൈ॑ ഭൂയാസു॒-ര്യാ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॒ യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ । 1.53 (തൈ. അര. 6.1.11)

ആപോ॒ ഹിഷ്ഠാ മ॑യോ॒ ഭുവ॒സ്താ ന॑ ഊ॒ര്ജേ ദ॑ധാതന ।

മ॒ഹേരണാ॑യ॒ ചക്ഷ॑സേ ।

യോ വഃ॑ ശി॒വത॑മോ॒ രസ॒-സ്തസ്യ॑ ഭാജയതേ॒ ഹ നഃ॑ ।

ഉ॒ശ॒തീ-രി॑വ മാ॒തരഃ॑ ।

തസ്മാ॒ അര॑ങ്ഗമാമവോ॒ യസ്യ॒ ക്ഷയാ॑യ॒ ജിന്വ॑ഥ ।

ആപോ॑ ജ॒നയ॑ഥാ ച നഃ ॥ 1.54 (തൈ. അര. 6.1.12)

അഘമര്ഷണ സൂക്തമ് (4.6)

ഹിര॑ണ്യശൃങ്ഗം॒-വഁരു॑ണ॒-മ്പ്രപ॑ദ്യേ തീ॒ര്ഥ-മ്മേ॑ ദേഹി॒ യാചി॑തഃ ।

യ॒ന്മയാ॑ ഭു॒ക്ത-മ॒സാധൂ॑നാ-മ്പാ॒പേഭ്യ॑ശ്ച പ്ര॒തിഗ്ര॑ഹഃ ।

യന്മേ॒ മന॑സാ വാ॒ചാ॒ ക॒ര്മ॒ണാ വാ ദു॑ഷ്കൃത॒-ങ്കൃതമ് ।

തന്ന॒ ഇന്ദ്രോ॒ വരു॑ണോ॒ ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ സവി॒താ ച॑ പുനന്തു॒ പുനഃ॑ പുനഃ ।

നമോ॒-ഽഗ്നയേ᳚-ഽഫ്സു॒മതേ॒ നമ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ॒ നമോ॒ വരു॑ണായ॒ നമോ വാരുണ്യൈ॑ നമോ॒-ഽദ്ഭ്യഃ ॥ 1.57

യദ॒പാ-ങ്ക്രൂ॒രം-യഁദ॑മേ॒ദ്ധ്യം-യഁദ॑ശാ॒ന്ത-ന്തദപ॑ഗച്ഛതാത് ।

അ॒ത്യാ॒ശ॒നാ-ദ॑തീപാ॒നാ॒-ദ്യ॒ച്ച ഉ॒ഗ്രാ-ത്പ്ര॑തി॒ഗ്രഹാ᳚ത് ।

തന്നോ॒ വരു॑ണോ രാ॒ജാ॒ പാ॒ണിനാ᳚ ഹ്യവ॒മര്ശ॑തു ।

സോ॑-ഽഹമ॑പാ॒പോ വി॒രജോ॒ നിര്മു॒ക്തോ മു॑ക്തകി॒ല്ബിഷഃ ।

നാക॑സ്യ പൃ॒ഷ്ഠമാരു॑ഹ്യ॒ ഗച്ഛേ॒-ദ്ബ്രഹ്മ॑സലോ॒കതാമ് ।

യശ്ചാ॒॑ഫ്സു വരു॑ണ॒-സ്സ പു॒നാത്വ॑ഘമര്ഷ॒ണഃ ।

ഇ॒മ-മ്മേ॑ ഗങ്ഗേ യമുനേ സരസ്വതി॒ ശുതു॑ദ്രി॒ സ്തോമഗ്ം॑ സചതാ॒ പരു॒ഷ്ണിയാ ।

അ॒സി॒ക്നി॒യാ മ॑രുദ്വൃധേ വി॒തസ്ത॒യാ-ഽഽര്ജീ॑കീയേ ശൃണു॒ഹ്യാ സു॒ഷോമ॑യാ ।

ഋ॒തഞ്ച॑ സ॒ത്യഞ്ചാ॒-ഭീ᳚ദ്ധാ॒ ത്തപ॒സോ-ഽദ്ധ്യ॑ജായത ।

തതോ॒ രാത്രി॑-രജായത॒ തതഃ॑ സമു॒ദ്രോ അ॑ര്ണ॒വഃ ॥ 1.63 (തൈ. അര. 6.1.13)

സ॒മു॒ദ്രാ-ദ॑ര്ണ॒വാ-ദധി॑ സംവഁഥ്സ॒രോ അ॑ജായത ।

അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രാണി॑ വി॒ദധ॒-ദ്(മി॒ദധ॒ദ്) വിശ്വ॑സ്യ മിഷ॒തോ വ॒ശീ ।

ഊ॒ര്യാ॒ച॒ന്ദ്ര॒മസൌ॑ ധാ॒താ യ॑ഥാ പൂ॒ര്വ മ॑കല്പയത് ।

ദിവ॑ഞ്ച പൃഥി॒വീ-ഞ്ചാ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ മഥോ॒ സുവഃ॑ ।

യ-ത്പൃ॑ഥി॒വ്യാഗ്ം രജ॑സ്സ്വ॒ മാന്തരി॑ക്ഷേ വി॒രോദ॑സീ ।

ഇ॒മാഗ് സ്തദാ॒പോ വ॑രുണഃ പു॒നാത്വ॑ഘമര്ഷ॒ണഃ ।

പു॒നന്തു॒ വസ॑വഃ പു॒നാതു॒ വരു॑ണഃ പു॒നാത്വ॑ഘമര്ഷ॒ണഃ ।

ഏ॒ഷ ഭൂ॒തസ്യ॑ മ॒ദ്ധ്യേ ഭുവ॑നസ്യ ഗോ॒പ്താ ।

ഏ॒ഷ പു॒ണ്യകൃ॑താം-ലോഁ॒കാ॒നേ॒ഷ മൃ॒ത്യോര്-ഹി॑ര॒ണ്മയ᳚മ് ।

ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വ്യോര്-ഹി॑ര॒ണ്മയ॒ഗ്ം॒ സഗ്ഗ്ശ്രി॑ത॒ഗ്ം॒ സുവഃ॑ । 1.66 (തൈ. അര. 6.1.14)

സ ന॒-സ്സുവ॒-സ്സഗ്ം ശി॑ശാധി ।

ആര്ദ്ര॒-ഞ്ജ്വല॑തി॒ ജ്യോതി॑-ര॒ഹമ॑സ്മി ।

ജ്യോതി॒-ര്ജ്വല॑തി॒ ബ്രഹ്മാ॒ഹമ॑സ്മി ।

യോ॑-ഽഹമ॑സ്മി॒ ബ്രഹ്മാ॒ഹമ॑സ്മി ।

അ॒ഹമ॑സ്മി॒ ബ്രഹ്മാ॒ഹമ॑സ്മി ।

അ॒ഹമേ॒വാഹ-മ്മാ-ഞ്ജു॑ഹോമി॒ സ്വാഹാ᳚ ।

അ॒കാ॒ര്യ॒-കാ॒ര്യ॑വ കീ॒ര്ണീ സ്തേ॒നോ ഭ്രൂ॑ണ॒ഹാ ഗു॑രുത॒ല്പഗഃ ।

വരു॑ണോ॒-ഽപാമ॑ഘമര്ഷ॒ണ-സ്തസ്മാ᳚-ത്പാ॒പാ-ത്പ്രമു॑ച്യതേ ।

ര॒ജോഭൂമി॑സ്ത്വ॒മാഗ്ം രോദ॑യസ്വ॒ പ്രവ॑ദന്തി॒ ധീരാഃ᳚ ।

ആക്രാ᳚ന്-ഥ്സമു॒ദ്രഃ പ്ര॑ഥ॒മേ വിധ॑ര്മ-ഞ്ജ॒നയ॑-ന്പ്ര॒ജാ ഭുവ॑നസ്യ॒ രാജാ᳚ ।

വൃഷാ॑ പ॒വിത്രേ॒ അധി॒സാനോ॒ അവ്യേ॑ ബൃ॒ഹ-ഥ്സോമോ॑ വാവൃധേ സുവാ॒ന ഇന്ദുഃ॑ ॥ 1.70

(പുര॑സ്താ॒--ദ്യശോ॒ - ഗുഹാ॑സു॒ - മമ॑ - ചക്രതു॒ണ്ഡായ॑ ധീമഹി - തീക്ഷദ॒ഗ്ഗ്॒ഷ്ഠ്രായ॑ ധീമഹി॒ - പരി॑ - പ്ര॒തിഷ്ഠി॑തം - ദേഭു--ര് യച്ഛതു - ദധാതനാ॒- ദ്ഭ്യോ᳚ - ഽര്ണ॒വഃ - സുവോ॒ - രാജൈക॑-ഞ്ച) (ആ1)

ദുര്ഗാ സൂക്തമ് (4.7)

ജാ॒തവേ॑ദസേ സുനവാമ॒ സോമ॑-മരാതീയ॒തോ നിദ॑ഹാതി॒ വേദഃ॑ ।

സ നഃ॑ പര്ഷ॒ദതി॑ ദു॒ര്ഗാണി॒ വിശ്വാ॑ നാ॒വേവ॒ സിന്ധു॑-ന്ദുരി॒താ-ഽത്യ॒ഗ്നിഃ ।

താമ॒ഗ്നിവ॑ര്ണാ॒-ന്തപ॑സാ ജ്വല॒ന്തീം-വൈഁ॑രോച॒നീ-ങ്ക॑ര്മഫ॒ലേഷു॒ ജുഷ്ടാ᳚മ് ।

ദു॒ര്ഗാ-ന്ദേ॒വീഗ്ം ശര॑ണമ॒ഹ-മ്പ്രപ॑ദ്യേ സു॒തര॑സി തരസേ॒ നമഃ॑ ।

അഗ്നേ॒ ത്വ-മ്പാ॑രയാ॒ നവ്യോ॑ അ॒സ്മാന്-ഥ്സ്വ॒സ്തി-ഭി॒രതി॑ ദു॒ര്ഗാണി॒ വിശ്വാ᳚ ।

പൂശ്ച॑ പൃ॒ഥ്വീ ബ॑ഹു॒ലാ ന॑ ഉ॒ര്വീ ഭവാ॑ തോ॒കായ॒ തന॑യായ॒ ശംയോഁഃ ।

വിശ്വാ॑നി നോ ദു॒ര്ഗഹാ॑ ജാതവേദ॒-സ്സിന്ധു॒-ന്ന നാ॒വാ ദു॑രി॒താ-ഽതി॑പര്ഷി ।

അഗ്നേ॑ അത്രി॒വ-ന്മന॑സാ ഗൃണാ॒നോ᳚-ഽസ്മാക॑-മ്ബോദ്ധ്യവി॒താ ത॒നൂനാ᳚മ് ।

പൃ॒ത॒നാ॒ജിത॒ഗ്ം॒ സഹ॑മാന-മു॒ഗ്രമ॒ഗ്നിഗ്ം ഹു॑വേമ പര॒മാ-ഥ്സ॒ധസ്ഥാ᳚ത് ।

സ നഃ॑ പര്ഷ॒ദതി॑ ദു॒ര്ഗാണി॒ വിശ്വാ॒ ക്ഷാമ॑ദ്ദേ॒വോ അതി॑ ദുരി॒താ-ഽത്യ॒ഗ്നിഃ ।

പ്ര॒ത്നോഷി॑-ക॒മീഡ്യോ॑ അദ്ധ്വ॒രേഷു॑ സ॒നാച്ച॒ ഹോതാ॒ നവ്യ॑ശ്ച॒ സഥ്സി॑ ।

സ്വാഞ്ചാ᳚ഗ്നേ ത॒നുവ॑-മ്പി॒പ്രയ॑സ്വാ॒സ്മഭ്യ॑ഞ്ച॒ സൌഭ॑ഗ॒മായ॑ജസ്വ ।

ഗോഭി॒-ര്ജുഷ്ട॑മ॒യുജോ॒ നിഷി॑ക്ത॒-ന്തവേ᳚ന്ദ്ര വിഷ്ണോ॒-രനു॒സഞ്ച॑രേമ ।

നാക॑സ്യ പൃ॒ഷ്ഠമ॒ഭി സം॒വഁസാ॑നോ॒ വൈഷ്ണ॑വീം-ലോഁ॒ക ഇ॒ഹ മാ॑ദയന്താമ് ॥ 2.7 (ദു॒രി॒താ-ഽത്യ॒ഗ്നിശ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (തൈ. അര. 6.2.1)

[ ഓ-ങ്കാ॒ത്യാ॒യ॒നായ॑ വി॒ദ്മഹേ॑ കന്യകു॒മാരി॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ ദുര്ഗിഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥ ]

വ്യാഹൃതി ഹോമ മന്ത്രാഃ (4.8)

ഭൂ-രന്ന॑-മ॒ഗ്നയേ॑ പൃഥി॒വ്യൈ സ്വാഹാ॒, ഭുവോ-ഽന്നം॑-വാഁ॒യവേ॒-ഽന്തരി॑ക്ഷായ॒ സ്വാഹാ॒, സുവ॒രന്ന॑-മാദി॒ത്യായ॑ ദി॒വേ സ്വാഹാ॒, ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒-രന്ന॑-ഞ്ച॒ന്ദ്രമ॑സേ ദി॒ഗ്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ॒, നമോ॑ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ സ്വ॒ധാ പി॒തൃഭ്യോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒-രന്ന॒മോമ് ॥ 3.1 (തൈ. അര. 6.3.1)

ഭൂ-ര॒ഗ്നയേ॑ പൃഥി॒വ്യൈ സ്വാഹാ॒, ഭുവോ॑ വാ॒യവേ॒-ഽന്തരി॑ക്ഷായ॒ സ്വാഹാ॒ ,

സുവ॑രാദി॒ത്യായ॑ ദി॒വേ സ്വാഹാ॒, ഭൂ-ര്ഭുവ॒സ്സുവ॑-ശ്ച॒ന്ദ്രമ॑സേ ദി॒ഗ്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ॒,

നമോ॑ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ സ്വ॒ധാ പി॒തൃഭ്യോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒-രഗ്ന॒ ഓമ് ॥ 4.1

ഭൂ-ര॒ഗ്നയേ॑ ച പൃഥി॒വ്യൈ ച॑ മഹ॒തേ ച॒ സ്വാഹാ॒,

ഭുവോ॑ വാ॒യവേ॑ ചാ॒ന്തരി॑ക്ഷായ ച മഹ॒തേ ച॒ സ്വാഹാ॒,

സുവ॑രാദി॒ത്യായ॑ ച ദി॒വേ ച॑ മഹ॒തേ ച॒ സ്വാഹാ॒,

ഭൂ-ര്ഭുവ॒സ്സുവ॑-ശ്ച॒ന്ദ്രമ॑സേ ച॒ നക്ഷ॑ത്രേഭ്യശ്ച ദി॒ഗ്ഭ്യശ്ച॑ മഹ॒തേ ച॒ സ്വാഹാ॒,

നമോ॑ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ സ്വ॒ധാ പി॒തൃഭ്യോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒-ര്മഹ॒രോമ് ॥ 5.1 (തൈ. അര. 6.4.1)

ജ്ഞാനപ്രാപ്ത്യര്ഥാ ഹോമമന്ത്രാഃ (4.9)

പാഹി നോ അഗ്ന ഏന॑സേ സ്വാ॒ഹാ ।

പാഹി നോ വിശ്വവേദ॑സേ സ്വാ॒ഹാ ।

യജ്ഞ-മ്പാഹി വിഭാവ॑സോ സ്വാ॒ഹാ ।

സര്വ-മ്പാഹി ശതക്ര॑തോ സ്വാ॒ഹാ ॥ 6.1 (തൈ. അര. 6.7.1)

പാ॒ഹി നോ॑ അഗ്ന॒ ഏക॑യാ ।

പാ॒ഹ്യു॑ത ദ്വി॒തീയ॑യാ ।

പാ॒ഹ്യൂര്ജ॑-ന്തൃ॒തീയ॑യാ ।

പാ॒ഹി ഗീ॒ര്ഭി-ശ്ച॑ത॒സൃഭി॑-ര്വസോ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 7.1 (തൈ. അര. 6.6.1)

വേദാവിസ്മരണായ ജപമന്ത്രാഃ (4.10)

യ-ശ്ഛന്ദ॑സാ-മൃഷ॒ഭോ വി॒ശ്വരൂ॑പ॒-ശ്ഛന്ദോ᳚ഭ്യ॒-ശ്ഛന്ദാഗ്॑സ്യാ വി॒വേശ॑ ।

സചാഗ്ം ശിക്യഃ പുരോ വാചോ॑പനി॒ഷ-ദിന്ദ്രോ᳚ ജ്യേ॒ഷ്ഠ ഇ॑ന്ദ്രി॒യായ॒ ഋഷി॑ഭ്യോ॒ നമോ॑ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ സ്വ॒ധാ പി॒തൃഭ്യോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒-ശ്ഛന്ദ॒ ഓമ് ॥ 8.1 (തൈ. അര. 6.8.1)

നമോ॒ ബ്രഹ്മ॑ണേ ധാ॒രണ॑-മ്മേ അ॒സ്ത്വ-നി॑രാകരണം-ധാ॒രയി॑താ ഭൂയാസ॒-ങ്കര്ണ॑യോ-ശ്ശ്രു॒ത-മ്മാച്യോ᳚ഢ്വ॒-മ്മമാ॒മുഷ്യ॒ ഓമ് ॥ 9.1 (തൈ. അര. 6.9.1)

തപഃ പ്രശംസാ (4.11)

ഋ॒ത-ന്തപഃ॑ സ॒ത്യ-ന്തപഃ॑ ശ്രു॒ത-ന്തപഃ॑ ശാ॒ന്ത-ന്തപോ॒ ദമ॒ സ്തപ॒-ശ്ശമ॒സ്തപോ॒ ദാന॒-ന്തപോ॒ യജ്ഞ॒-ന്തപോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒-ര്ബ്രഹ്മൈ॒-തദുപാ᳚സ്യൈ॒-തത്തപഃ॑ ॥ 10.1 (തൈ. അര. 6.10.1)

വിഹിതാചരണ പ്രശംസാ നിഷിദ്ധാചരണ നിന്ദാ ച (4.12)

യഥാ॑ വൃ॒ക്ഷസ്യ॑ സ॒പുംഷ്പി॑തസ്യ ദൂ॒രാ-ദ്ഗ॒ന്ധോ വാ᳚ത്യേ॒വ-മ്പുണ്യ॑സ്യ ക॒ര്മണോ॑ ദൂ॒രാ-ദ്ഗ॒ന്ധോ വാ॑തി॒ യഥാ॑-ഽസിധാ॒രാ-ങ്ക॒ര്തേ-ഽവ॑ഹിതാ-മവ॒ക്രാമേ॒ യദ്യുവേ॒ യുവേ॒ ഹവാ॑ വി॒ഹ്വയി॑ഷ്യാമി ക॒ര്ത-മ്പ॑തിഷ്യാ॒മീത്യേ॒വ-മ॒മൃതാ॑-ദാ॒ത്മാന॑-ഞ്ജു॒ഗുഫ്സേ᳚ത് ॥ 11.1 (തൈ. അര. 6.11.1)

ദഹര വിദ്യാ (4.13)

അ॒ണോ-രണീ॑യാ-ന്മഹ॒തോ മഹീ॑യാ-നാ॒ത്മാ ഗുഹാ॑യാ॒-ന്നിഹി॑തോ-ഽസ്യ ജ॒ന്തോഃ ।

തമ॑ക്രതു-മ്പശ്യതി വീതശോ॒കോ ധാ॒തുഃ പ്ര॒സാദാ᳚-ന്മഹി॒മാന॑മീശമ് ।

സ॒പ്ത പ്രാ॒ണാഃ പ്ര॒ഭവ॑ന്തി॒ തസ്മാ᳚-ഥ്സ॒പ്താര്ചിഷഃ॑ സ॒മിധഃ॑ സ॒പ്ത ജി॒ഹ്വാഃ ।

സ॒പ്ത ഇ॒മേ ലോ॒കാ യേഷു॒ ചര॑ന്തി പ്രാ॒ണാ ഗു॒ഹാശ॑യാ॒-ന്നിഹി॑താ-സ്സ॒പ്ത സ॑പ്ത ।

അതഃ॑ സമു॒ദ്രാ ഗി॒രയ॑ശ്ച॒ സര്വേ॒-ഽസ്മാ-ഥ്സ്യന്ദ॑ന്തേ॒ സിന്ധ॑വ॒-സ്സര്വ॑രൂപാഃ ।

അത॑ശ്ച॒ വിശ്വാ॒ ഓഷ॑ധയോ॒ രസാ᳚ച്ച॒ യേനൈ॑ഷ ഭൂ॒ത-സ്തി॑ഷ്ഠത്യന്തരാ॒ത്മാ ।

ബ്ര॒ഹ്മാ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പദ॒വീഃ ക॑വീ॒നാ-മൃഷി॒-ര്വിപ്രാ॑ണാ-മ്മഹി॒ഷോ മൃ॒ഗാണാ᳚മ് ।

ശ്യേ॒നോ ഗൃധ്രാ॑ണാ॒ഗ്॒ സ്വധി॑തി॒-ര്വനാ॑നാ॒ഗ്ം॒ സോമഃ॑ പ॒വിത്ര॒ മത്യേ॑തി॒ രേഭന്ന്॑ ।

അ॒ജാ മേകാം॒-ലോഁഹി॑ത-ശുക്ല-കൃ॒ഷ്ണാ-മ്ബ॒ഹ്വീ-മ്പ്ര॒ജാ-ഞ്ജ॒നയ॑ന്തീ॒ഗ്ം॒ സരൂ॑പാമ് ।

അ॒ജോ ഹ്യേകോ॑ ജു॒ഷമാ॑ണോ-ഽനു॒ശേതേ॒ ജഹാ᳚ത്യേനാ-മ്ഭു॒ക്ത-ഭോ॑ഗാ॒മജോ᳚-ഽന്യഃ ॥ 12.5 (തൈ. അര. 6.12.1)

ഹ॒ഗ്ം॒സ-ശ്ശു॑ചി॒ഷ-ദ്വസു॑-രന്തരിക്ഷ॒-സദ്ധോതാ॑ വേദി॒ഷ-ദതി॑ഥി-ര്ദുരോണ॒സത് ।

നൃ॒ഷ-ദ്വ॑ര॒സ-ദൃ॑ത॒സ-ദ്വ്യോ॑മ॒സ-ദ॒ബ്ജാ ഗോ॒ജാ ഋ॑ത॒ജാ അ॑ദ്രി॒ജാ ഋ॒ത-മ്ബൃ॒ഹത് ।

ഘൃ॒ത-മ്മി॑മിക്ഷിരേ ഘൃ॒തമ॑സ്യ॒ യോനി॑-ര്ഘൃ॒തേ ശ്രി॒തോ ഘൃ॒തമു॑വസ്യ॒ ധാമ॑ ।

അ॒നു॒ഷ്വ॒ധമാവ॑ഹ മാ॒ദയ॑സ്വ॒ സ്വാഹാ॑ കൃതം-വൃഁഷഭ വക്ഷി ഹ॒വ്യമ് ।

സ॒മു॒ദ്രാ ദൂ॒ര്മി-ര്മധു॑മാ॒ഗ്ം॒ ഉദാ॑ര-ദുപാ॒ഗ്ം॒ശുനാ॒ സമ॑മൃത॒ത്വ മാ॑നട് ।

ഘൃ॒തസ്യ॒ നാമ॒ ഗുഹ്യം॒-യഁദസ്തി॑ ജി॒ഹ്വാ ദേ॒വാനാ॑-മ॒മൃത॑സ്യ॒ നാഭിഃ॑ ।

വ॒യ-ന്നാമ॒ പ്രബ്ര॑വാമാ ഘൃ॒തേനാ॒സ്മിന്. യ॒ജ്ഞേ ധാ॑രയാമാ॒ നമോ॑ഭിഃ ।

ഉപ॑ ബ്ര॒ഹ്മാ ശൃ॑ണവച്ഛ॒സ്യമാ॑ന॒-ഞ്ചതുഃ॑ ശൃങ്ഗോ ഽവമീ-ദ്ഗൌ॒ര ഏ॒തത് ।

ച॒ത്വാരി॒ ശൃങ്ഗാ॒ ത്രയോ॑ അസ്യ॒ പാദാ॒ ദ്വേ ശീ॒ര॒.ഷേ സ॒പ്ത ഹസ്താ॑സോ അ॒സ്യ ।

ത്രിധാ॑ ബ॒ദ്ധോ വൃ॑ഷ॒ഭോ രോ॑രവീതി മ॒ഹോ ദേ॒വോ മര്ത്യാ॒ഗ്ം॒ ആവി॑വേശ ॥ 12.10 (തൈ. അര. 6.12.2)

ത്രിധാ॑ ഹി॒ത-മ്പ॒ണിഭി॑-ര്ഗു॒ഹ്യമാ॑ന॒-ങ്ഗവി॑-ദേ॒വാസോ॑ ഘൃ॒തമന്വ॑വിന്ദന്ന് ।

ഇന്ദ്ര॒ ഏക॒ഗ്ം॒ സൂര്യ॒ ഏക॑-ഞ്ജജാന വേ॒നാ ദേകഗ്ഗ്॑ സ്വ॒ധയാ॒ നിഷ്ട॑തക്ഷുഃ ।

യോ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പ്രഥ॒മ-മ്പു॒രസ്താ॒-ദ്വിശ്വാ॒ധിയോ॑ രു॒ദ്രോ മ॒ഹര്ഷിഃ॑ ।

ഹി॒ര॒ണ്യ॒ഗ॒ര്ഭ-മ്പ॑ശ്യത॒ ജായ॑മാന॒ഗ്ം॒ സനോ॑ ദേ॒വ-ശ്ശു॒ഭയാ॒ സ്മൃത്യാ॒ സംയുഁ॑നക്തു ।

യസ്മാ॒ത്പര॒-ന്നാപ॑ര॒ മസ്തി॒ കിഞ്ചി॒ദ്യസ്മാ॒-ന്നാണീ॑യോ॒ ന ജ്യായോ᳚-ഽസ്തി॒ കശ്ചി॑ത് ।

വൃ॒ക്ഷ ഇ॑വ സ്തബ്ധോ ദി॒വി തി॑ഷ്ഠ॒-ത്യേക॒സ്തേനേ॒ദ-മ്പൂ॒ര്ണ-മ്പുരു॑ഷേണ॒ സര്വ᳚മ് ॥ 12.13

(സന്യാസ സൂക്തമ്)

ന കര്മ॑ണാ ന പ്ര॒ജയാ॒ ധനേ॑ന॒ ത്യാഗേ॑നൈകേ അമൃത॒ത്വ-മാ॑ന॒ശുഃ ।

പരേ॑ണ॒ നാക॒-ന്നിഹി॑ത॒-ങ്ഗുഹാ॑യാം-വിഁ॒ഭ്രാജ॑ദേ॒ത-ദ്യത॑യോ വി॒ശന്തി॑ ॥

വേ॒ദാ॒ന്ത॒ വി॒ജ്ഞാന॒-സുനി॑ശ്ചിതാ॒ര്ഥാ-സ്സന്യാ॑സ യോ॒ഗാദ്യത॑യ-ശ്ശുദ്ധ॒ സത്ത്വാഃ᳚ ।

തേ ബ്ര॑ഹ്മലോ॒കേ തു॒ പരാ᳚ന്തകാലേ॒ പരാ॑മൃതാ॒-ത്പരി॑മുച്യന്തി॒ സര്വേ᳚ ।

ദ॒ഹ്രം॒-വിഁ॒പാ॒പ-മ്പ॒രമേ᳚ശ്മ ഭൂതം॒-യഁ-ത്പു॑ണ്ഡരീ॒ക-മ്പു॒രമ॑ദ്ധ്യ സ॒ഗ്ഗ്॒സ്ഥമ് ।

ത॒ത്രാ॒പി॒ ദ॒ഹ്ര-ങ്ഗ॒ഗനം॑-വിഁശോക॒-സ്തസ്മി॑ന്. യദ॒ന്തസ്ത-ദുപാ॑സിത॒വ്യമ് ॥

യോ വേദാദൌ സ്വ॑രഃ പ്രോ॒ക്തോ॒ വേ॒ദാന്തേ॑ ച പ്ര॒തിഷ്ഠി॑തഃ ।

തസ്യ॑ പ്ര॒കൃതി॑-ലീന॒സ്യ॒ യഃ॒ പരഃ॑ സ॒ മ॒ഹേശ്വ॑രഃ ॥ 12.17 (തൈ. അര. 6.12.3)

(അജോ᳚-ഽന്യ॒ - ആവി॑വേശ॒ - സര്വേ॑ ച॒ത്വാരി॑ ച)

നാരായണ സൂക്തം (4.14)

സ॒ഹ॒സ്ര॒ശീര്ഷ॑-ന്ദേ॒വം॒-വിഁ॒ശ്വാക്ഷം॑-വിഁ॒ശ്വ ശ॑-മ്ഭുവമ് ।

വിശ്വ॑-ന്നാ॒രായ॑ണ-ന്ദേ॒വ॒മ॒ക്ഷര॑-മ്പര॒മ-മ്പ॒ദമ് ।

വി॒ശ്വതഃ॒ പര॑മാന്നി॒ത്യം॒-വിഁ॒ശ്വ-ന്നാ॑രായ॒ണഗ്ം ഹ॑രിമ് ।

വിശ്വ॑മേ॒വേദ-മ്പുരു॑ഷ॒-സ്ത-ദ്വിശ്വ॒മുപ॑ജീവതി ।

പതിം॒-വിഁശ്വ॑സ്യാ॒ത്മേശ്വ॑ര॒ഗ്ം॒ ശാശ്വ॑തഗ്ം ശി॒വമ॑ച്യുതമ് ।

നാ॒രായ॒ണ-മ്മ॑ഹാജ്ഞേ॒യം॒-വിഁ॒ശ്വാത്മാ॑ന-മ്പ॒രായ॑ണമ് ।

നാ॒രായ॒ണ പ॑രോ ജ്യോ॒തി॒രാ॒ത്മാ നാ॑രയ॒ണഃ പ॑രഃ ।

നാ॒രായ॒ണ പ॑ര-മ്ബ്ര॒ഹ്മ॒ ത॒ത്ത്വ-ന്നാ॑രായ॒ണഃ പ॑രഃ ।

നാ॒രായ॒ണ പ॑രോ ധ്യാ॒താ॒ ധ്യാ॒ന-ന്നാ॑രായ॒ണഃ പ॑രഃ ।

യച്ച॑ കി॒ഞ്ചിജ്-ജ॑ഗ-ഥ്സ॒ര്വ॒-ന്ദൃ॒ശ്യതേ᳚ ശ്രൂയ॒തേ-ഽപി॑ വാ । 13.4 (തൈ. അര. 6.13.1)

അന്ത॑-ര്ബ॒ഹിശ്ച॑ ത-ഥ്സ॒ര്വം॒-വ്യാഁ॒പ്യ നാ॑രായ॒ണ-സ്സ്ഥി॑തഃ ।

അന॑ന്ത॒ മവ്യ॑യ-ങ്ക॒വിഗ്ം സ॑മു॒ദ്രേ-ഽന്തം॑-വിഁ॒ശ്വ ശ॑ഭുംവഁമ് ।

പ॒ദ്മ॒കോ॒ശ-പ്ര॑തീകാ॒ശ॒ഗ്ം॒ ഹൃ॒ദയ॑-ഞ്ചാപ്യ॒ധോമു॑ഖമ് ।

അധോ॑ നി॒ഷ്ട്യാ വി॑തസ്ത്യാ॒ന്തേ॒ നാ॒ഭ്യാമു॑പരി॒ തിഷ്ഠ॑തി ।

ജ്വാ॒ല॒മാ॒ലാ കു॑ല-മ്ഭാ॒തീ॒ വി॒ശ്വസ്യാ॑യത॒ന-മ്മ॑ഹത് ।

സന്ത॑തഗ്ം ശി॒ലാഭി॑സ്തു॒ ലമ്ബ॑ത്യാ കോശ॒സന്നി॑ഭമ് ।

തസ്യാന്തേ॑ സുഷി॒രഗ്ം സൂ॒ക്ഷ്മ-ന്തസ്മി᳚ന്-ഥ്സ॒ര്വ-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിതമ് ।

തസ്യ॒ മദ്ധ്യേ॑ മ॒ഹാന॑ഗ്നി-ര്വി॒ശ്വാര്ചി॑-ര്വി॒ശ്വതോ॑ മുഖഃ ।

സോ-ഽഗ്ര॑ഭു॒ഗ് വിഭ॑ജ-ന്തി॒ഷ്ഠ॒-ന്നാഹാ॑ര-മജ॒രഃ ക॒വിഃ ।

തി॒ര്യ॒ഗൂ॒ര്ധ്വ മ॑ധ-ശ്ശാ॒യീ॒ ര॒ശ്മയ॑സ്തസ്യ॒ സന്ത॑താ ।

സ॒ന്താ॒പയ॑തി സ്വ-ന്ദേ॒ഹമാപാ॑ദതല॒ മസ്ത॑കഃ ।

തസ്യ॒ മദ്ധ്യേ॒ വഹ്നി॑ശിഖാ അ॒ണീയോ᳚ര്ധ്വാ വ്യ॒വസ്ഥി॑തഃ ।

നീ॒ലതോ॑ യദ॑ മദ്ധ്യ॒സ്ഥാ॒-ദ്വി॒ദ്യുല്ലേ॑ഖേവ॒ ഭാസ്വ॑രാ ।

നീ॒വാര॒ ശൂക॑വത്ത॒ന്വീ॒ പീ॒താ ഭാ᳚സ്വത്യ॒ണൂപ॑മാ ।

തസ്യാ᳚-ശ്ശിഖാ॒യാ മ॑ദ്ധ്യേ പ॒രമാ᳚ത്മാ വ്യ॒വസ്ഥി॑തഃ ।

സ ബ്രഹ്മ॒ സ ശിവ॒-സ്സ ഹരി॒-സ്സേന്ദ്ര॒-സ്സോ-ഽക്ഷ॑രഃ പര॒മ-സ്സ്വ॒രാട് ॥ 13.12 (തൈ. അര. 6.13.2)

(അപി॑ വാ॒ - സന്ത॑താ॒ ഷട് ച॑)

ആദിത്യ മണ്ഡലേ പരബ്രഹ്മോപാസനം (4.15)

ആ॒ദി॒ത്യോ വാ ഏ॒ഷ ഏ॒ത-ന്മ॒ണ്ഡല॒-ന്തപ॑തി॒ തത്ര॒ താ ഋച॒സ്തദൃ॒ചാ മ॑ണ്ഡല॒ഗ്ം॒ സ ഋ॒ചാം-ലോഁ॒കോ-ഽഥ॒യ ഏ॒ഷ ഏ॒തസ്മി॑-ന്മ॒ണ്ഡലേ॒-ഽര്ചി-ര്ദീ॒പ്യതേ॒ താനി॒ സാമാ॑നി॒ സ സാ॒മ്നാം-ലോഁ॒കോ-ഽഥ॒ യ ഏ॒ഷ ഏ॒തസ്മി॑-ന്മ॒ണ്ഡലേ॒-ഽര്ചിഷി॒ പുരു॑ഷ॒സ്താനി॒ യജൂഗ്ം॑ഷി॒ സ യജു॑ഷാ മണ്ഡല॒ഗ്ം॒ സ യജു॑ഷാം-ലോഁ॒ക-സ്സൈഷാ ത്ര॒യ്യേവ॑ വി॒ദ്യാ ത॑പതി॒ യ ഏ॒ഷോ᳚-ഽന്ത-രാ॑ദി॒ത്യേ ഹി॑ര॒ണ്മയഃ॒ പുരു॑ഷഃ ॥ 14.1 (തൈ. അര. 6.14.1)

ആദിത്യപുരുഷസ്യ സര്വാത്മകത്വ പ്രദര്ശനം (4.16)

ആ॒ദി॒ത്യോ വൈ തേജ॒ ഓജോ॒ ബലം॒-യഁശ॒-ശ്ചക്ഷു॒-ശ്ശ്രോത്ര॑മാ॒ത്മാ മനോ॑ മ॒ന്യു-ര്മനു॑-ര്മൃ॒ത്യു-സ്സ॒ത്യോ മി॒ത്രോ വാ॒യുരാ॑കാ॒ശഃ പ്രാ॒ണോ ലോ॑കപാ॒ലഃ കഃ കി-ങ്ക-ന്ത-ഥ്സ॒ത്യമന്ന॑-മ॒മൃതാ॑ ജീ॒വോ വിശ്വഃ॑ കത॒മ-സ്സ്വ॑യ॒ഭു-മ്ബ്രഹ്മൈ॒ തദമൃ॑ത ഏ॒ഷ പുരു॑ഷ ഏ॒ഷ ഭൂ॒താനാ॒-മധി॑പതി॒-ര്ബ്രഹ്മ॑ണ॒-സ്സായു॑ജ്യഗ്ം സലോ॒കതാ॑-മാപ്നോ-ത്യേ॒താസാ॑മേ॒വ ദേ॒വതാ॑നാ॒ഗ്ം॒ സായു॑ജ്യഗ്ം സാ॒ര്ഷ്ടിതാഗ്ം॑ സമാന ലോ॒കതാ॑-മാപ്നോതി॒ യ ഏ॒വം-വേഁദേ᳚ത്യുപ॒നിഷത് ॥ 15.1 (തൈ. അര. 6.15.1)

ശിവോപാസന മന്ത്രാഃ (4.17)

നിധ॑നപതയേ॒ നമഃ । നിധ॑നപതാന്തികായ॒ നമഃ ।

ഊര്ധ്വായ॒ നമഃ । ഊര്ധ്വലിങ്ഗായ॒ നമഃ ।

ഹിരണ്യായ॒ നമഃ । ഹിരണ്യലിങ്ഗായ॒ നമഃ ।

സുവര്ണായ॒ നമഃ । സുവര്ണലിങ്ഗായ॒ നമഃ ।

ദിവ്യായ॒ നമഃ । ദിവ്യലിങ്ഗായ॒ നമഃ । 16.1 (തൈ. അര. 6.16.1)

ഭവായ॒ നമഃ । ഭവലിങ്ഗായ॒ നമഃ ।

ശര്വായ॒ നമഃ । ശര്വലിങ്ഗായ॒ നമഃ ।

ശിവായ॒ നമഃ । ശിവലിങ്ഗായ॒ നമഃ ।

ജ്വലായ॒ നമഃ । ജ്വലലിങ്ഗായ॒ നമഃ ।

ആത്മായ॒ നമഃ । ആത്മലിങ്ഗായ॒ നമഃ ।

പരമായ॒ നമഃ । പരമലിങ്ഗായ॒ നമഃ ।

ഏതഥ്സോമസ്യ॑ സൂര്യ॒സ്യ॒ സര്വലിങ്ഗഗ്ഗ്॑ സ്ഥാപ॒യ॒തി॒ പാണിമന്ത്ര॑-മ്പവി॒ത്രമ് ॥ 16.1 (തൈ. അര. 6.16.2)

പശ്ചിമവക്ത്ര പ്രതിപാദക മന്ത്രഃ (4.18)

തൈ. അര. 6.17.1

സ॒ദ്യോജാ॒ത-മ്പ്ര॑പദ്യാ॒മി॒ സ॒ദ്യോജാ॒തായ॒ വൈ നമോ॒ നമഃ॑ ।

ഭ॒വേ ഭ॑വേ॒ നാതി॑ഭവേ ഭവസ്വ॒ മാമ് । ഭ॒വോദ്ഭ॑വായ॒ നമഃ॑ ॥ 17.1

ഉത്തര വക്ത്ര പ്രതിപാദക മന്ത്രഃ (4.19)

വാ॒മ॒ദേ॒വായ॒ നമോ᳚ ജ്യേ॒ഷ്ഠായ॒ നമഃ॑ ശ്രേ॒ഷ്ഠായ॒ നമോ॑ രു॒ദ്രായ॒ നമഃ॒ കാലാ॑യ॒ നമഃ॒ കല॑വികരണായ॒ നമോ॒ ബല॑വികരണായ॒ നമോ॒ ബലാ॑യ॒ നമോ॒ ബല॑പ്രമഥനായ॒ നമ॒-സ്സര്വ॑ഭൂതദമനായ॒ നമോ॑ മ॒നോന്മ॑നായ॒ നമഃ॑ ॥ 18.1 (തൈ. അര. 6.18.1)

ദക്ഷിണ വക്ത്ര പ്രതിപാദക മന്ത്രഃ (4.20)

അ॒ഘോരേ᳚ഭ്യോ-ഽഥ॒ ഘോരേ᳚ഭ്യോ॒ ഘോര॒ഘോര॑തരേഭ്യഃ ।

സര്വേ᳚ഭ്യ-സ്സര്വ॒ ശര്വേ᳚ഭ്യോ॒ നമ॑സ്തേ അസ്തു രു॒ദ്രരൂ॑പേഭ്യഃ ॥ 19.1 (തൈ. അര. 6.19.1)

പ്രാഗ്വക്ത്ര പ്രതിപാദക മന്ത്രഃ (4.21)

തത്പുരു॑ഷായ വി॒ദ്മഹേ॑ മഹാദേ॒വായ॑ ധീമഹി । തന്നോ॑ രുദ്രഃ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ॥ 20.1 (തൈ. അര. 6.20.1)

ഊര്ധ്വ വക്ത്ര പ്രതിപാദക മന്ത്രഃ (4.22)

ഈശാന-സ്സര്വ॑വിദ്യാ॒നാ॒- മീശ്വര-സ്സര്വ॑ഭൂതാ॒നാ॒-മ്ബ്രഹ്മാധി॑പതി॒-ര്ബ്രഹ്മ॒ണോ-ഽധി॑പതി॒-ര്ബ്രഹ്മാ॑ ശി॒വോ മേ॑ അസ്തു സദാശി॒വോമ് ॥ 21.1 (തൈ. അര. 6.21.1)

നമസ്കാരാര്ഥ മന്ത്രാഃ (4.23)

നമോ ഹിരണ്യബാഹവേ ഹിരണ്യവര്ണായ ഹിരണ്യരൂപായ ഹിരണ്യപതയേ ഽബിങ്കാപതയ ഉമാപതയേ പശുപതയേ॑ നമോ॒ നമഃ ॥ 22.1 (തൈ. അര. 6.22.1)

ഋ॒തഗ്ം സ॒ത്യ-മ്പ॑ര-മ്ബ്ര॒ഹ്മ॒ പു॒രുഷ॑-ങ്കൃഷ്ണ॒പിങ്ഗ॑ലമ് ।

ഊ॒ര്ധ്വരേ॑തം-വിഁ॑രൂപാ॒ക്ഷം॒-വിഁ॒ശ്വരൂ॑പായ॒ വൈ നമോ॒ നമഃ॑ ॥ 23.1 (തൈ. അര. 6.23.1)

സര്വോ॒ വൈ രു॒ദ്രസ്തസ്മൈ॑ രു॒ദ്രായ॒ നമോ॑ അസ്തു ।

പുരു॑ഷോ॒ വൈ രു॒ദ്ര-സ്സന്മ॒ഹോ നമോ॒ നമഃ॑ ।

വിശ്വ॑-മ്ഭൂ॒ത-മ്ഭുവ॑ന-ഞ്ചി॒ത്ര-മ്ബ॑ഹു॒ധാ ജാ॒ത-ഞ്ജായ॑മാന-ഞ്ച॒ യത് ।

സര്വോ॒ ഹ്യേ॑ഷ രു॒ദ്രസ്തസ്മൈ॑ രു॒ദ്രായ॒ നമോ॑ അസ്തു ॥ 24.1 (തൈ. അര. 6.24.1)

കദ്രു॒ദ്രായ॒ പ്രചേ॑തസേ മീ॒ഢുഷ്ട॑മായ॒ തവ്യ॑സേ ।

വോ॒ചേമ॒ ശന്ത॑മഗ്ം ഹൃ॒ദേ ॥

സര്വോ॒ഹ്യേ॑ഷ രു॒ദ്രസ്തസ്മൈ॑ രു॒ദ്രായ॒ നമോ॑ അസ്തു ॥ 25.1 (തൈ. അര. 6.25.1)

അഗ്നിഹോത്ര ഹവണ്യാഃ ഉപയുക്തസ്യ വൃക്ഷ വിശേഷ-സ്യാഭിധാനമ് (4.24-25)

യസ്യ॒ വൈ ക॑ങ്കത്യഗ്നി-ഹോത്ര॒ഹവ॑ണീ ഭവതി॒ പ്രത്യേ॒വാ-സ്യാഹു॑തയ-സ്തിഷ്ഠ॒ന്ത്യഥോ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യൈ ॥ 26.1 (തൈ. അര. 6.26.1)

ഭൂദേവതാക മന്ത്രഃ (4.26)

ക്R॒ണു॒ഷ്വ പാജ॒ ഇതി॒ പഞ്ച॑ ।

അദി॑തി-ര്ദേ॒വാ ഗ॑ന്ധ॒ര്വാ മ॑നു॒ഷ്യാഃ᳚ പി॒തരോ-ഽസു॑രാ॒-സ്തേഷാഗ്ം॑ സര്വ ഭൂ॒താനാ᳚-മ്മാ॒താ മേ॒ദിനീ॑ മഹ॒താ മ॒ഹീ സാ॑വി॒ത്രീ ഗാ॑യ॒ത്രീ ജഗ॑ത്യു॒ര്വീ പൃ॒ഥ്വീ ബ॑ഹു॒ലാ വിശ്വാ॑ ഭൂ॒താ ക॑ത॒മാ കായാ സാ സ॒ത്യേ-ത്യ॒മൃതേതി॑ വസി॒ഷ്ഠഃ ॥ 28.1 (തൈ. അര. 6.28.1)

സര്വാ ദേവതാ ആപഃ (4.27)

ആപോ॒ വാ ഇ॒ദഗ്ം സര്വം॒-വിഁശ്വാ॑ ഭൂ॒താന്യാപഃ॑ പ്രാ॒ണാ വാ ആപഃ॑ പ॒ശവ॒ ആപോ-ഽന്ന॒മാപോ -ഽമൃ॑ത॒മാപഃ॑ സ॒മ്രാഡാപോ॑ വി॒രാഡാപഃ॑ സ്വ॒രാഡാപഃ॒

ഛന്ദാ॒ഗ്॒സ്യാപോ॒ ജ്യോതീ॒ഗ്॒ഷ്യാപോ॒ യജൂ॒ഗ്॒ഷ്യാപഃ॑ സ॒ത്യമാപ॒-സ്സര്വാ॑ ദേ॒വതാ॒ ആപോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒രാപ॒ ഓമ് ॥ 29.1 (തൈ. അര. 6.29.1)

സന്ധ്യാവന്ദന മന്ത്രാഃ (4.28)

ആപഃ॑ പുനന്തു പൃഥി॒വീ-മ്പൃ॑ഥി॒വീ പൂ॒താ പു॑നാതു॒ മാമ് ।

പു॒നന്തു॒ ബ്രഹ്മ॑ണ॒സ്പതി॒-ര്ബ്രഹ്മ॑ പൂ॒താ പു॑നാതു॒ മാമ് ।

യദുച്ഛി॑ഷ്ട॒-മഭോ᳚ജ്യം॒-യഁദ്വാ॑ ദു॒ശ്ചരി॑ത॒-മ്മമ॑ ।

സര്വ॑-മ്പുനന്തു॒ മാമാപോ॑-ഽസ॒താഞ്ച॑ പ്രതി॒ഗ്രഹ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 30.2 (തൈ. അര. 6.30.1)

അഗ്നിശ്ച മാ മന്യുശ്ച മന്യുപതയശ്ച മന്യു॑കൃതേ॒ഭ്യഃ ।

പാപേഭ്യോ॑ രക്ഷ॒ന്താമ് । യദഹ്നാ പാപ॑മകാ॒ര്॒ഷമ് ।

മനസാ വാചാ॑ ഹസ്താ॒ഭ്യാമ് । പദ്ഭ്യാ-മുദരേ॑ണ ശി॒ശ്നാ ।

അഹ॒സ്തദ॑വലു॒പന്തു । യത്കിഞ്ച॑ ദുരി॒ത-മ്മയി॑ ।

ഇദമഹ-മാമമൃ॑ത യോ॒നൌ । സത്യേ ജ്യോതിഷി ജുഹോ॑മി സ്വാ॒ഹാ ॥ 31.1 (തൈ. അര. 6.31.1)

സൂര്യശ്ച മാ മന്യുശ്ച മന്യുപതയശ്ച മന്യു॑കൃതേ॒ഭ്യഃ ।

പാപേഭ്യോ॑ രക്ഷ॒ന്താമ് । യദ്രാത്രിയാ പാപ॑മകാ॒ര്॒ഷമ് ।

മനസാ വാചാ॑ ഹസ്താ॒ഭ്യാമ് । പദ്ഭ്യാ-മുദരേ॑ണ ശി॒ശ്നാ ।

രാത്രി॒-സ്തദ॑വലു॒പന്തു । യത്കിഞ്ച॑ ദുരി॒ത-മ്മയി॑ ।

ഇദമഹ-മാമമൃ॑ത യോ॒നൌ । സൂര്യേ ജ്യോതിഷി ജുഹോ॑മി സ്വാ॒ഹാ ॥ 32.1 (തൈ. അര. 6.32.1)

പ്രണവസ്യ ഋഷ്യാദി വിവരണം (4.29)

ഓമിത്യേകാക്ഷ॑ര-മ്ബ്ര॒ഹ്മ । അഗ്നിര്ദേവതാ ബ്രഹ്മ॑ ഇത്യാ॒ര്ഷമ് ।

ഗായത്ര-ഞ്ഛന്ദ-മ്പരമാത്മം॑ സരൂ॒പമ് । സായുജ്യം-വിഁ॑നിയോ॒ഗമ് ॥ 33.1 (തൈ. അര. 6.33.1)

ഗായത്ര്യാവാഹന മന്ത്രാഃ (4.30)

ആയാ॑തു॒ വര॑ദാ ദേ॒വീ॒ അ॒ക്ഷര॑-മ്ബ്രഹ്മ॒ സമ്മി॑തമ് ।

ഗാ॒യ॒ത്രീ᳚-ഞ്ഛന്ദ॑സാ-മ്മാ॒തേദ-മ്ബ്ര॑ഹ്മ ജു॒ഷസ്വ॑ മേ ।

യദഹ്നാ᳚-ത്കുരു॑തേ പാ॒പ॒-ന്തദഹ്നാ᳚-ത്പ്രതി॒മുച്യ॑തേ ।

യ-ദ്രാത്രിയാ᳚-ത്കുരു॑തേ പാ॒പ॒-ന്ത-ദ്രാത്രിയാ᳚-ത്പ്രതി॒മുച്യ॑തേ ।

സര്വ॑ വ॒ര്ണേ മ॑ഹാദേ॒വി॒ സ॒ന്ധ്യാ വി॑ദ്യേ സ॒രസ്വ॑തി ॥ 34.2 (തൈ. അര. 6.34.1)

ഓജോ॑-ഽസി॒ സഹോ॑-ഽസി॒ ബല॑മസി॒ ഭ്രാജോ॑-ഽസി ദേ॒വാനാ॒-ന്ധാമ॒നാമാ॑॑-ഽസി॒ വിശ്വ॑മസി വി॒ശ്വായു॒-സ്സര്വ॑മസി സ॒ര്വായു-രഭിഭൂരോം-ഗായത്രീ-മാവാ॑ഹയാ॒മി॒ സാവിത്രീ-മാവാ॑ഹയാ॒മി॒ സരസ്വതീ-മാവാ॑ഹയാ॒മി॒ ഛന്ദര്ഷീ-നാവാ॑ഹയാ॒മി॒ ശ്രിയ-മാവാ॑ഹയാ॒മി॒ ഗായത്രിയാ ഗായത്രീ ഛന്ദോ വിശ്വാമിത്ര ഋഷി-സ്സവിതാ ദേവതാ-ഽഗ്നിര്മുഖ-മ്ബ്രഹ്മാ ശിരോ വിഷ്ണുര്ഹൃദയഗ്ം രുദ്ര-ശ്ശിഖാ പൃഥിവീയോനിഃ പ്രാണാപാന-വ്യാനോദാന-സമാനാ സപ്രാണാ ശ്വേതവര്ണാ സാങ്ഖ്യായന-സഗോത്രാ ഗായത്രീ ചതുര്വിഗ്ംശത്യക്ഷരാ ത്രിപദാ॑ ഷട്കു॒ക്ഷിഃ॒ പഞ്ച ശീര്ഷോപനയനേ വി॑നിയോ॒ഗഃ॒-

ഓ-മ്ഭൂഃ । ഓ-മ്ഭുവഃ । ഓഗ്ം സുവഃ । ഓ-മ്മഹഃ । ഓ-ഞ്ജനഃ । ഓ-ന്തപഃ । ഓഗ്ം സ॒ത്യമ് । ഓ-ന്ത-ഥ്സ॑വി॒തുര്വരേ᳚ണ്യ॒-മ്ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി । ധിയോ॒ യോ നഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് । ഓമാപോ॒ ജ്യോതീ॒ രസോ॒-ഽമൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒രോമ് ॥ 35.2 (തൈ. അര. 6.35.1)

ഗായത്രീ ഉപസ്ഥാന മന്ത്രാഃ (4.31)

ഉ॒ത്തമേ॑ ശിഖ॑രേ ജാ॒തേ॒ ഭൂ॒മ്യാ-മ്പ॑ര്വത॒ മൂര്ധ॑നി ।

ബ്രാ॒ഹ്മണേ᳚ഭ്യോ-ഽഭ്യ॑നുജ്ഞാ॒താ॒ ഗ॒ച്ഛ ദേ॑വി യ॒ഥാസു॑ഖമ് ।

സ്തുതോ മയാ വരദാ വേ॑ദമാ॒താ॒ പ്രചോദയന്തീ പവനേ᳚ ദ്വിജാ॒താ ।

ആയുഃ പൃഥിവ്യാം-ദ്രവിണ-മ്ബ്ര॑ഹ്മവ॒ര്ച॒സ॒-മ്മഹ്യ-ന്ദത്വാ പ്രജാതു-മ്ബ്ര॑ഹ്മലോ॒കമ് ॥ 36.2 (തൈ. അര. 6.36.1)

ആദിത്യദേവതാ മന്ത്രഃ (4.32)

ഘൃണി॒-സ്സൂര്യ॑ ആദി॒ത്യോ ന പ്രഭാ॑-വാ॒ത്യക്ഷ॑രമ് ।

മധു॑ക്ഷരന്തി॒ ത-ദ്ര॑സമ് ।

സ॒ത്യം-വൈഁ ത-ദ്രസ॒-മാപോ॒ ജ്യോതീ॒രസോ॒-ഽമൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒രോമ് ॥ 37.1 (തൈ. അര. 6.37.1)

ത്രിസുപര്ണമന്ത്രാഃ (4.33)

ബ്രഹ്മ॑ മേതു॒ മാമ് । മധു॑ മേതു॒ മാമ് । ബ്രഹ്മ॑-മേ॒വ മധു॑ മേതു॒ മാമ് ।

യാസ്തേ॑ സോമ പ്ര॒ജാവ॒ഥ്സോ-ഽഭി॒സോ അ॒ഹമ് । ദുസ്ഷ്വ॑പ്ന॒ഹ-ന്ദു॑രുഷ്വഹ ।

യാസ്തേ॑ സോമ പ്രാ॒ണാഗ്സ്താ-ഞ്ജു॑ഹോമി । ത്രിസു॑പര്ണ॒ മയാ॑ചിത-മ്ബ്രാഹ്മ॒ണായ॑ ദദ്യാത് ।

ബ്ര॒ഹ്മ॒ഹ॒ത്യാം-വാഁ ഏ॒തേ ഘ്ന॑ന്തി । യേ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണാ-സ്ത്രിസു॑പര്ണ॒-മ്പഠ॑ന്തി ।

തേ സോമ॒-മ്പ്രാപ്നു॑വന്തി । ആ॒സ॒ഹ॒സ്രാ-ത്പ॒ക്തി-മ്പുന॑ന്തി । ഓമ് ॥ 38.1 (തൈ. അര. 6.38.1)

ബ്രഹ്മ॑ മേ॒ധയാ᳚ । മധു॑ മേ॒ധയാ᳚ ।

ബ്രഹ്മ॑മേ॒വ മധു॑ മേ॒ധയാ᳚ । അ॒ദ്യാ നോ॑ ദേവ സവിതഃ പ്ര॒ജാവ॑ഥ്സാവീ॒-സ്സൌഭ॑ഗമ് ।

പരാ॑ ദു॒സ്ഷ്വപ്നി॑യഗ്ം സുവ । വിശ്വാ॑നി ദേവ സവിത-ര്ദുരി॒താനി॒ പരാ॑സുവ ।

യ-ദ്ഭ॒ദ്ര-ന്തന്മ॒ ആസു॑വ । മധു॒വാതാ॑ ഋതായ॒തേ മധു॑ക്ഷരന്തി॒ സിന്ധ॑വഃ ।

മാദ്ധ്വീ᳚ര്ന-സ്സ॒ന്ത്വോഷ॑ധീഃ । മധു॒നക്ത॑ മു॒തോഷസി॒ മധു॑മ॒-ത്പാര്ഥി॑വ॒ഗ്ം॒ രജഃ॑ ।

മധു॒ദ്യൌര॑സ്തു നഃ പി॒താ । മധു॑മാന്നോ॒ വന॒സ്പതി॒-ര്മധു॑മാഗ്ം അസ്തു॒ സൂര്യഃ॑ ।

മാദ്ധ്വീ॒ ര്ഗാവോ॑ ഭവന്തു നഃ । യ ഇ॒മ-ന്ത്രിസു॑പര്ണ॒-മയാ॑ചിത-മ്ബ്രാഹ്മ॒ണായ॑ ദദ്യാത് ।

ഭ്രൂ॒ണ॒ഹ॒ത്യാം-വാഁ ഏ॒തേ ഘ്ന॑ന്തി । യേ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണാ-സ്ത്രിസു॑പര്ണ॒-മ്പഠ॑ന്തി ।

തേ സോമ॒-മ്പ്രാപ്നു॑വന്തി । ആ॒സ॒ഹ॒സ്രാ-ത്പ॒ക്തി-മ്പുന॑ന്തി । ഓമ് ॥ 39.7 (തൈ. അര. 6.39.1)

ബ്രഹ്മ॑ മേ॒ധവാ᳚ । മധു॑ മേ॒ധവാ᳚ । ബ്രഹ്മ॑മേ॒വ മധു॑ മേ॒ധവാ᳚ ।

ശ്യേ॒നോ ഗൃദ്ധ്രാ॑ണാ॒ഗ്॒ സ്വധി॑തി॒-ര്വനാ॑നാ॒ഗ്ം॒ സോമഃ॑ പ॒വിത്ര॒-മത്യേ॑തി॒ രേഭന്ന്॑ ।

ഹ॒ഗ്ം॒സ-ശ്ശു॑ചി॒ഷ-ദ്വസു॑രന്തരിക്ഷ॒ സദ്ധോതാ॑- വേദി॒ഷ-ദതി॑ഥി-ര്ദുരോണ॒സത് ।

നൃ॒ഷദ്വ॑ര॒-സദൃ॑ത॒-സ-ദ്വ്യോ॑മ॒-സദ॒ബ്ജാ- ഗോ॒ജാ ഋ॑ത॒ജാ അ॑ദ്രി॒ജാ ഋ॒ത-മ്ബൃ॒ഹത് ।

ഋ॒ചേത്വാ॑ രു॒ചേത്വാ॒ സമി-ഥ്സ്ര॑വന്തി സ॒രിതോ॒ ന ധേനാഃ᳚ ।

അ॒ന്തര്-ഹൃ॒ദാ മന॑സാ പൂ॒യമാ॑നാഃ ।

ഘൃ॒തസ്യ॒ ധാരാ॑ അ॒ഭിചാ॑കശീമി ।

ഹി॒ര॒ണ്യയോ॑ വേത॒സോ മദ്ധ്യ॑ ആസാമ് ।

തസ്മി᳚ന്-ഥ്സുപ॒ര്ണോ മ॑ധു॒കൃ-ത്കു॑ലാ॒യീ ഭജ॑ന്നാസ്തേ॒ മധു॑ ദേ॒വതാ᳚ഭ്യഃ ।

തസ്യാ॑ സതേ॒ ഹര॑യ-സ്സ॒പ്തതീരേ᳚ സ്വ॒ധാ-ന്ദുഹാ॑നാ അ॒മൃത॑സ്യ॒ ധാരാ᳚മ് ।

യ ഇ॒ദ-ന്ത്രിസു॑പര്ണ॒-മയാ॑ചിത-മ്ബ്രാഹ്മ॒ണായ॑ ദദ്യാത് ।

വീ॒ര॒ഹ॒ത്യാം-വാഁ ഏ॒തേ ഘ്ന॑ന്തി । യേ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണാ-സ്ത്രിസു॑പര്ണ॒-മ്പഠ॑ന്തി ।

തേ സോമ॒-മ്പ്രാപ്നു॑വന്തി । ആ॒സ॒ഹ॒സ്രാ-ത്പ॒ങ്ക്തി-മ്പുന॑ന്തി । ഓമ് ॥ 40.6 (തൈ. അര. 6.40.1)

മേധാ സൂക്തം (4.34)

മേ॒ധാദേ॒വീ ജു॒ഷമാ॑ണാ ന॒ ആഗാ᳚-ദ്വി॒ശ്വാചീ॑ ഭ॒ദ്രാ സു॑മന॒സ്യ മാ॑നാ ।

ത്വയാ॒ ജുഷ്ടാ॑ നു॒ദമാ॑നാ ദു॒രുക്താ᳚-ന്ബൃ॒ഹദ്വ॑ദേമ വി॒ദഥേ॑ സു॒വീരാഃ᳚ ।

ത്വയാ॒ ജുഷ്ട॑ ഋ॒ഷി-ര്ഭ॑വതി ദേവി॒ ത്വയാ॒ ബ്രഹ്മാ॑-ഽഽഗ॒തശ്രീ॑ രു॒ത ത്വയാ᳚ ।

ത്വയാ॒ ജുഷ്ട॑ശ്ചി॒ത്രം-വിഁ॑ന്ദതേ വസു॒ സാ നോ॑ ജുഷസ്വ॒ ദ്രവി॑ണോ നമേധേ ॥ 41.1 (തൈ. അര. 6.41.1)

മേ॒ധാ-മ്മ॒ ഇന്ദ്രോ॑ ദദാതു മേ॒ധാ-ന്ദേ॒വീ സര॑സ്വതീ ।

മേ॒ധാ-മ്മേ॑ അ॒ശ്വിനാ॑-വു॒ഭാവാധ॑ത്താ॒-മ്പുഷ്ക॑രസ്രജാ ॥

അ॒ഫ്സ॒രാസു॑ ച॒ യാ മേ॒ധാ ഗ॑ന്ധ॒ര്വേഷു॑ ച॒ യന്മനഃ॑ ।

ദൈവീ᳚-മ്മേ॒ധാ സര॑സ്വതീ॒ സാ മാ᳚-മ്മേ॒ധാ സു॒രഭി॑-ര്ജുഷതാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 42.1 (തൈ. അര. 6.42.1)

ആമാ᳚-മ്മേ॒ധാ സു॒രഭി॑-ര്വി॒ശ്വരൂ॑പാ॒ ഹിര॑ണ്യവര്ണാ॒ ജഗ॑തീ ജഗ॒മ്യാ ।

ഊര്ജ॑സ്വതീ॒ പയ॑സാ॒ പിന്വ॑മാനാ॒ സാ മാ᳚-മ്മേ॒ധാ സു॒പ്രതീ॑കാ ജുഷന്താമ് ॥ 43.1 (തൈ. അര. 6.43.1)

മയി॑ മേ॒ധാ-മ്മയി॑ പ്ര॒ജാ-മ്മയ്യ॒ഗ്നിസ്തേജോ॑ ദധാതു॒ മയി॑ മേ॒ധാ-മ്മയി॑ പ്ര॒ജാ-മ്മയീന്ദ്ര॑ ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॑ധാതു॒ മയി॑ മേ॒ധാ-മ്മയി॑ പ്ര॒ജാ-മ്മയി॒ സൂര്യോ॒ ഭ്രാജോ॑ ദധാതു ॥ 44.1 (തൈ. അര. 6.44.1)

മൃത്യുനിവാരണ മന്ത്രാഃ (4.35)

അപൈ॑തു മൃ॒ത്യു-ര॒മൃത॑ന്ന॒ ആഗ॑ന്. വൈവസ്വ॒തോ നോ॒ അഭ॑യങ്കൃണോതു ।

പ॒ര്ണം-വഁന॒സ്പതേ॑ രിവാ॒ഭിനഃ॑ ശീയതാഗ്ം ര॒യി-സ്സച॑താന്ന॒-ശ്ശചീ॒പതിഃ॑ ॥ 45.1 (തൈ. അര. 6.45.1)

പര॑-മ്മൃത്യോ॒ അനു॒ പരേ॑ഹി॒ പന്ഥാം॒-യഁസ്തേ॒സ്വ ഇത॑രോ ദേവ॒യാനാ᳚ത് ।

ചക്ഷു॑ഷ്മതേ ശൃണ്വ॒തേ തേ᳚ ബ്രവീമി॒ മാനഃ॑ പ്ര॒ജാഗ്ം രീ॑രിഷോ॒ മോത വീ॒രാന് ॥ 46.1 (തൈ. അര. 6.46.1)

വാത॑-മ്പ്രാ॒ണ-മ്മന॑സാ॒ ന്വാര॑ഭാമഹേ പ്ര॒ജാപ॑തിം॒-യോഁ ഭുവ॑നസ്യ ഗോ॒പാഃ ।

സനോ॑ മൃ॒ത്യോ സ്ത്രാ॑യതാ॒-മ്പാത്വഗ്ംഹ॑സോ॒ ജ്യോഗ് ജീ॒വാ ജ॒രാമ॑ശീമഹി ॥ 47.1 (തൈ. അര. 6.47.1)

അ॒മു॒ത്ര॒ ഭൂയാ॒ദധ॒ യദ്യ॒മസ്യ॒ ബൃഹ॑സ്പതേ അ॒ഭിശ॑സ്തേ॒ര മു॑ഞ്ചഃ ।

പ്രത്യൌ॑ഹതാ മ॒ശ്വിനാ॑ മൃ॒ത്യു മ॑സ്മാ-ദ്ദേ॒വാനാ॑മഗ്നേ ഭി॒ഷജാ॒ ശചീ॑ഭിഃ ॥ 48.1 (തൈ. അര. 6.48.1)

ഹരി॒ഗ്ം॒ ഹര॑ന്ത॒- മനു॑യന്തി ദേ॒വാ വിശ്വ॒സ്യേശാ॑നം-വൃഁഷ॒ഭ-മ്മ॑തീ॒നാമ് ।

ബ്രഹ്മ॒ സരൂ॑പ॒-മനു॑മേ॒ദമാ॑ഗാ॒-ദയ॑ന॒-മ്മാ വിവ॑ധീ॒-ര്വിക്ര॑മസ്വ ॥ 49.1 (തൈ. അര. 6.49.1)

ശല്കൈ॑ര॒ഗ്നി-മി॑ന്ധാ॒ന ഉ॒ഭൌ ലോ॒കൌ സ॑നേമ॒ഹമ് ।

ഉ॒ഭയോ᳚ ര്ലോ॒കയാ॑ര്-ഋ॒ധ്ദ്വാ-ഽതി॑ മൃ॒ത്യു-ന്ത॑രാമ്യ॒ഹമ് ॥ 50.1 (തൈ. അര. 6.50.1)

മാ ഛി॑ദോ മൃത്യോ॒ മാ വ॑ധീ॒ര്മാ മേ॒ ബലം॒-വിഁവൃ॑ഹോ॒ മാ പ്രമോ॑ഷീഃ ।

പ്ര॒ജാ-മ്മാ മേ॑ രീരിഷ॒ ആയു॑രുഗ്ര നൃ॒ചക്ഷ॑സ-ന്ത്വാ ഹ॒വിഷാ॑ വിധേമ ॥ 51.1 (തൈ. അര. 6.51.1)

മാ നോ॑ മ॒ഹാന്ത॑മു॒ത മാ നോ॑ അര്ഭ॒ക-മ്മാ ന॒ ഉക്ഷ॑ന്തമു॒ത മാ ന॑ ഉക്ഷി॒തമ് ।

മാ നോ॑ വധീഃ പി॒തര॒-മ്മോത മാ॒തര॑-മ്പ്രി॒യാ മാ ന॑സ്ത॒നുവോ॑ രുദ്ര രീരിഷഃ ॥ 52.1 (തൈ. അര. 6.52.1)

മാ ന॑സ്തോ॒കേ തന॑യേ॒ മാ ന॒ ആയു॑ഷി॒ മാ നോ॒ ഗോഷു॒ മാ നോ॒ അശ്വേ॑ഷു രീരിഷഃ ।

വീ॒രാന്മാ നോ॑ രുദ്ര ഭാമി॒തോവ॑ധീര്-ഹ॒വിഷ്മ॑ന്തോ॒ നമ॑സാ വിധേമ തേ ॥ 53.1 (തൈ. അര. 6.53.1)

പ്രജാപതി-പ്രാര്ഥനാ മന്ത്രഃ (4.36)

പ്രജാ॑പതേ॒ ന ത്വദേ॒താ-ന്യ॒ന്യോ വിശ്വാ॑ ജാ॒താനി॒ പരി॒താ ബ॑ഭൂവ ।

യ-ത്കാ॑മാസ്തേ ജുഹു॒മസ്തന്നോ॑ അസ്തു വ॒യഗ്ഗ് സ്യാ॑മ॒ പത॑യോ രയീ॒ണാമ് ॥ 54.1 (തൈ. അര. 6.54.1)

ഇന്ദ്രപ്രാര്ഥനാ മന്ത്രഃ (4.37)

സ്വ॒സ്തി॒ദാ വി॒ശസ്പതി॑-ര്വൃത്ര॒ഹാ വിമൃധോ॑ വ॒ശീ ।

വൃഷേന്ദ്രഃ॑ പു॒ര ഏ॑തു നസ്സ്വസ്തി॒ദാ അ॑ഭയ-ങ്ക॒രഃ ॥ 55.1 (തൈ. അര. 6.55.1)

മൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രാഃ (4.38)

ത്ര്യ॑മ്ബകം-യഁജാമഹേ സുഗ॒ന്ധി-മ്പു॑ഷ്ടി॒വര്ധ॑നമ് ।

ഉ॒ര്വാ॒രു॒കമി॑വ॒ ബന്ധ॑നാ-ന്മൃ॒ത്യോ-ര്മു॑ക്ഷീയ॒ മാ-ഽമൃതാ᳚ത് ॥ 56.1 (തൈ. അര. 6.56.1)

യേ തേ॑ സ॒ഹസ്ര॑മ॒യുത॒-മ്പാശാ॒ മൃത്യോ॒ മര്ത്യാ॑യ॒ ഹന്ത॑വേ ।

താന്. യ॒ജ്ഞസ്യ॑ മാ॒യയാ॒ സര്വാ॒നവ॑ യജാമഹേ । മൃ॒ത്യവേ॒ സ്വാഹാ॑ മൃ॒ത്യവേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 58.1 (തൈ. അര. 6.57-58)

പാപനിവാരകാ മന്ത്രാഃ (4.39)

ദേ॒വകൃ॑ത॒സ്യൈന॑സോ-ഽവ॒യജ॑നമസി॒ സ്വാഹാ᳚ ।

മ॒നു॒ഷ്യ॑കൃത॒സ്യൈന॑സോ ഽവ॒യജ॑നമസി॒ സ്വാഹാ᳚ ।

പി॒തൃകൃ॑ത॒സ്യൈന॑സോ ഽവ॒യജ॑നമസി॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ആ॒ത്മകൃ॑ത॒സ്യൈന॑സോ ഽവ॒യജ॑നമസി॒ സ്വാഹാ᳚ ।

അ॒ന്യകൃ॑ത॒സ്യൈന॑സോ ഽവ॒യജ॑നമസി॒ സ്വാഹാ᳚ ।

അ॒സ്മത്കൃ॑ത॒സ്യൈന॑സോ ഽവ॒യജ॑നമസി॒ സ്വാഹാ᳚ ।

യദ്ദി॒വാ ച॒ നക്ത॒-ഞ്ചൈന॑ശ്ചകൃ॒മ തസ്യാ॑ വ॒യജ॑നമസി॒ സ്വാഹാ᳚ ।

യ-ഥ്സ്വ॒പന്ത॑ശ്ച॒ ജാഗ്ര॑ത॒-ശ്ചൈന॑ശ്ച-കൃ॒മ തസ്യാ॑ വ॒യജ॑നമസി॒ സ്വാഹാ᳚ ।

യ-ഥ്സു॒ഷുപ്ത॑ശ്ച॒ ജാഗ്ര॑ത॒-ശ്ചൈന॑ശ്ച-കൃ॒മ തസ്യാ॑ വ॒യജ॑നമസി॒ സ്വാഹാ᳚ ।

യ-ദ്വി॒ദ്വാഗ്ംസ॒ശ്ചാ വി॑ദ്വാഗ്ംസ॒ശ്ചൈന॑ശ്ച-കൃ॒മ തസ്യാ॑ വ॒യജ॑നമസി॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ഏനസ ഏനസോ വയജനമ॑സി സ്വാ॒ഹാ ॥ 59.1 (തൈ. അര. 6.59.1)

വസു-പ്രാര്ഥനാ മന്ത്രഃ (4.40)

യദ്വോ॑ ദേവാശ്ചകൃ॒മ ജി॒ഹ്വയാ॑ ഗു॒രുമന॑സോ വാ॒ പ്രയു॑തീ ദേവ॒ ഹേഡ॑നമ് ।

അരാ॑വാ॒യോ നോ॑ അ॒ഭിദു॑ച്ഛുനാ॒യതേ॒ തസ്മി॒-ന്തദേനോ॑ വസവോ॒ നിധേ॑തന॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 60.1 (തൈ. അര. 6.60.1)

കാമോ-ഽകാര്ഷീത് - മന്യുരകാര്ഷീത് മന്ത്രഃ (4.41)

കാമോ-ഽകാര്ഷീ᳚-ന്നമോ॒ നമഃ ।

കാമോ-ഽകാര്ഷീ-ത്കാമഃ കരോതി നാഹ-ങ്കരോമി കാമഃ കര്താ നാഹ-ങ്കര്താ കാമഃ॑ കാര॒യിതാ നാഹ॑-ങ്കാര॒യിതാ ഏഷ തേ കാമ കാമാ॑യ സ്വാ॒ഹാ ॥ 61.1 (തൈ. അര. 6.61.1)

മന്യുരകാര്ഷീ᳚-ന്നമോ॒ നമഃ ।

മന്യുരകാര്ഷീ-ന്മന്യുഃ കരോതി നാഹ-ങ്കരോമി മന്യുഃ കര്താ നാഹ-ങ്കര്താ മന്യുഃ॑ കാര॒യിതാ നാഹ॑-ങ്കാര॒യിതാ ഏഷ തേ മന്യോ മന്യ॑വേ സ്വാ॒ഹാ ॥ 62.1 (തൈ. അര. 6.62.1)

വിരജാ ഹോമ മന്ത്രാഃ (4.42)

തിലാഞ്ജുഹോമി സരസാഗ്ം സപിഷ്ടാ-ന്ഗന്ധാര മമ ചിത്തേ രമ॑ന്തു സ്വാ॒ഹാ ।

ഗാവോ ഹിരണ്യ-ന്ധനമന്നപാനഗ്ം സര്വേഷാഗ് ശ്രി॑യൈ സ്വാ॒ഹാ ।

ശ്രിയഞ്ച ലക്ഷ്മിഞ്ച പുഷ്ടിഞ്ച കീര്തി॑-ഞ്ചാ നൃ॒ണ്യതാമ് । ബ്രഹ്മണ്യ-മ്ബ॑ഹുപു॒ത്രതാമ് ।

ശ്രദ്ധാമേധേ പ്രജാ-സ്സന്ദദാ॑തു സ്വാ॒ഹാ ॥ 63.3 (തൈ. അര. 6.63.1)

തിലാഃ കൃഷ്ണാ-സ്തി॑ലാ-ശ്ശ്വേ॒താ॒-സ്തിലാ-സ്സൌമ്യാ വ॑ശാനു॒ഗാഃ ।

തിലാഃ പുനന്തു॑ മേ പാ॒പം॒-യഁത്കിഞ്ചി-ദ്ദുരിത-മ്മ॑യി സ്വാ॒ഹാ ।

ചോര॒സ്യാന്ന-ന്ന॑വശ്രാ॒ദ്ധ॒-മ്ബ്ര॒ഹ്മ॒ഹാ ഗു॑രുത॒ല്പഗഃ ।

ഗോസ്തേയഗ്ം സ॑രാപാ॒ന॒-മ്ഭ്രൂണഹത്യാ തിലാ ശാന്തിഗ്ം ശമയ॑ന്തു സ്വാ॒ഹാ ।

ശ്രീശ്ച ലക്ഷ്മീശ്ച പുഷ്ടീശ്ച കീര്തി॑-ഞ്ചാ നൃ॒ണ്യതാമ് ।

ബ്രഹ്മണ്യ-മ്ബ॑ഹുപു॒ത്രതാമ് ।

ശ്രദ്ധാമേധേ പ്രജ്ഞാതു ജാതവേദ-സ്സന്ദദാ॑തു സ്വാ॒ഹാ ॥ 64.3 (തൈ. അര. 6.64.1)

പ്രാണാപാന-വ്യാനോദാന-സമാനാ മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।

വാം-മന-ശ്ചക്ഷുഃ-ശ്രോത്ര-ജിഹ്വാ-ഘ്രാണ-രേതോ-ബുദ്ധ്യാകൂതി-സ്സങ്കല്പാ മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ത്വക്-ചര്മ-മാഗ്ംസ-രുധിര-മേദോ-മജ്ജാ-സ്നായവോ-ഽസ്ഥീനി മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ശിരഃ പാണി പാദ പാര്ശ്വ പൃഷ്ഠോ-രൂദര-ജങ്ഘ-ശിശ്ര്നോപസ്ഥ പായവോ മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ഉത്തിഷ്ഠ പുരുഷ ഹരിത-പിങ്ഗല ലോഹിതാക്ഷി ദേഹി ദേഹി ദദാപയിതാ മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 65.5 (തൈ. അര. 6.65.1)

പൃഥിവ്യാപ സ്തേജോ വായു-രാകാശാ മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ശബ്ദ-സ്പര്ശ-രൂപരസ-ഗന്ധാ മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।

മനോ-വാക്-കായ-കര്മാണി മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।

അവ്യക്തഭാവൈ-ര॑ഹങ്കാ॒ര॒-ര്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ആത്മാ മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।

അന്തരാത്മാ മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।

പരമാത്മാ മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ക്ഷു॒ധേ സ്വാഹാ᳚ । ക്ഷുത്പി॑പാസായ॒ സ്വാഹാ᳚ । വിവി॑ട്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ഋഗ്വി॑ധാനായ॒ സ്വാഹാ᳚ । ക॒ഷോ᳚ത്കായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ക്ഷു॒ത്പി॒പാ॒സാമ॑ല-ഞ്ജ്യേ॒ഷ്ഠാ॒മ॒ല॒ക്ഷ്മീ-ര്നാ॑ശയാ॒മ്യഹമ് ।

അഭൂ॑തി॒-മസ॑മൃദ്ധി॒ഞ്ച॒ സര്വാം (സര്വാ) നിര്ണുദ മേ പാപ്മാ॑നഗ്ഗ് സ്വാ॒ഹാ ।

അന്നമയ-പ്രാണമയ-മനോമയ-വിജ്ഞാനമയ-മാനന്ദമയ-മാത്മാ മേ॑ ശുദ്ധ്യ॒ന്താ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ ര॒ഹം-വിഁ॒രജാ॑ വിപാ॒പ്മാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 66.10 (തൈ. അര. 6.66.1)

വൈശ്വദേവ മന്ത്രാഃ (4.43)

അ॒ഗ്നയേ॒ സ്വാഹാ᳚ । വിശ്വേ᳚ഭ്യോ ദേ॒വേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ ।

ധ്രു॒വായ॑ ഭൂ॒മായ॒ സ്വാഹാ᳚ । ധ്രു॒വ॒ക്ഷിത॑യേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

അ॒ച്യു॒ത॒ക്ഷിത॑യേ॒ സ്വാഹാ᳚ । അ॒ഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ധര്മാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । അധ॑ര്മായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

അ॒ദ്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ᳚ । ഓ॒ഷ॒ധി॒വ॒ന॒സ്പ॒തിഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । 67.1 (തൈ. അര. 6.67.1)

ര॒ക്ഷോ॒ദേ॒വ॒ജ॒നേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ ।

ഗൃഹ്യാ᳚ഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । അ॒വ॒സാനേ᳚ഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ ।

അ॒വ॒സാന॑പതിഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । സ॒ര്വ॒ഭൂ॒തേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ ।

ആമാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । അ॒ന്തരി॑ക്ഷായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

യദേജ॑തി॒ ജഗ॑തി॒ യച്ച॒ ചേഷ്ട॑തി॒ നാമ്നോ॑ ഭാ॒ഗോ-ഽയ-ന്നാമ്നേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

പൃ॒ഥി॒വ്യൈ സ്വാഹാ᳚ । അ॒ന്തരി॑ക്ഷായ॒ സ്വാഹാ᳚ । 67.2 (തൈ. അര. 6.67.2)

ദി॒വേ സ്വാഹാ᳚ । സൂര്യാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ച॒ന്ദ്രമ॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ । നക്ഷ॑ത്രേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ ।

ഇന്ദ്രാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । ബൃഹ॒സ്പത॑യേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ । ബ്രഹ്മ॑ണേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

സ്വ॒ധാ പി॒തൃഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । നമോ॑ രു॒ദ്രായ॑ പശു॒പത॑യേ॒ സ്വാഹാ᳚ । 67.3 (തൈ. അര. 6.67.3)

ദേ॒വേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । പി॒തൃഭ്യഃ॑ സ്വ॒ധാ-ഽസ്തു॑ ।

ഭൂ॒തേഭ്യോ॒ നമഃ॑ । മ॒നു॒ഷ്യേ᳚ഭ്യോ॒ ഹന്താ᳚ ।

പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ । പ॒ര॒മേ॒ഷ്ഠിനേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

യഥാ കൂ॑പ-ശ്ശ॒തധാ॑ര-സ്സ॒ഹസ്ര॑ധാരോ॒ അക്ഷി॑തഃ ।

ഏ॒വാ മേ॑ അസ്തു ധാ॒ന്യഗ്ം സ॒ഹസ്ര॑ധാര॒-മക്ഷി॑തമ് ।

ധന॑ധാന്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ യേ ഭൂ॒താഃ പ്ര॒ചര॑ന്തി॒ ദിവാ॒നക്ത॒-മ്ബലി॑-മി॒ച്ഛന്തോ॑ വി॒തുദ॑സ്യ॒ പ്രേഷ്യാഃ᳚ ।

തേഭ്യോ॑ ബ॒ലി-മ്പു॑ഷ്ടി॒കാമോ॑ ഹരാമി॒ മയി॒ പുഷ്ടി॒-മ്പുഷ്ടി॑പതി-ര്ദധാതു॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 67.4 (തൈ. അര. 6.67.4)

(ഓ॒ഷ॒ധി॒വ॒ന॒സ്പ॒തിഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ॒ - ഽന്തരി॑ക്ഷായ॒ സ്വാഹാ॒ - നമോ॑ രു॒ദ്രായ॑ പശു॒പത॑യേ॒ സ്വാഹാ॑ - വി॒തുദ॑സ്യ॒ പ്രേഷ്യാ॒ ഏക॑-ഞ്ച)

ഓ᳚-ന്ത-ദ്ബ്ര॒ഹ്മ । ഓ᳚-ന്ത-ദ്വാ॒യുഃ ।

ഓ᳚-ന്തദാ॒ത്മാ । ഓ᳚-ന്ത-ഥ്സ॒ത്യമ് ।

ഓ᳚-ന്ത-ഥ്സര്വ᳚മ് । ഓ᳚-ന്ത-ത്പുരോ॒-ര്നമഃ ।

അന്തശ്ചരതി॑ ഭൂതേ॒ഷു॒ ഗുഹായാം-വിഁ॑ശ്വ മൂ॒ര്തിഷു ।

ത്വം-യഁജ്ഞസ്ത്വം-വഁഷട്കാരസ്ത്വ-മിദ്രസ്ത്വഗ്ം രുദ്രസ്ത്വംവിഁഷ്ണുസ്ത്വ-മ്ബ്രഹ്മത്വ॑-മ്പ്രജാ॒പതിഃ ।

ത്വ-ന്ത॑ദാപ॒ ആപോ॒ ജ്യോതീ॒ രസോ॒-ഽമൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒രോമ് ॥ 68.2 (തൈ. അര. 6.68.1)

4.44 പ്രാണാഹുതി മന്ത്രാഃ

ശ്ര॒ദ്ധായാ᳚-മ്പ്രാ॒ണേ നിവി॑ഷ്ടോ॒-ഽമൃത॑-ഞ്ജുഹോമി ।

ശ്ര॒ദ്ധായാ॑മപാ॒നേ നിവി॑ഷ്ടോ॒-ഽമൃത॑-ഞ്ജുഹോമി ।

ശ്ര॒ദ്ധായാം᳚-വ്യാഁ॒നേ നിവി॑ഷ്ടോ॒-ഽമൃത॑-ഞ്ജുഹോമി ।

ശ്ര॒ദ്ധായാ॑മുദാ॒നേ നിവി॑ഷ്ടോ॒-ഽമൃത॑-ഞ്ജുഹോമി ।

ശ്ര॒ദ്ധായാഗ്ം॑ സമാ॒നേ നിവി॑ഷ്ടോ॒-ഽമൃത॑-ഞ്ജുഹോമി ।

ബ്രഹ്മ॑ണി മ ആ॒ത്മാ-ഽമൃ॑ത॒ത്വായ॑ ॥

അ॒മൃ॒തോ॒പ॒സ്തര॑ണമസി ॥

ശ്ര॒ദ്ധായാ᳚-മ്പ്രാ॒ണേ നിവി॑ഷ്ടോ॒-ഽമൃത॑-ഞ്ജുഹോമി ।

ശി॒വോ മാ॑ വി॒ശാപ്ര॑ദാഹായ । പ്രാ॒ണായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ശ്ര॒ദ്ധായാ॑മപാ॒നേ നിവി॑ഷ്ടോ॒-ഽമൃത॑-ഞ്ജുഹോമി ।

ശി॒വോ മാ॑ വി॒ശാപ്ര॑ദാഹായ । അ॒പാ॒നായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ശ്ര॒ദ്ധായാം᳚-വ്യാഁ॒നേ നിവി॑ഷ്ടോ॒-ഽമൃത॑-ഞ്ജുഹോമി ।

ശി॒വോ മാ॑ വി॒ശാപ്ര॑ദാഹായ । വ്യാ॒നായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ശ്ര॒ദ്ധായാ॑-മുദാ॒നേ നിവി॑ഷ്ടോ॒-ഽമൃത॑-ഞ്ജുഹോമി ।

ശി॒വോ മാ॑ വി॒ശാപ്ര॑ദാഹായ । ഉ॒ദാ॒നായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ശ്ര॒ദ്ധായാഗ്ം॑ സമാ॒നേ നിവി॑ഷ്ടോ॒-ഽമൃത॑-ഞ്ജുഹോമി ।

ശി॒വോ മാ॑ വി॒ശാപ്ര॑ദാഹായ । സ॒മാ॒നായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।

ബ്രഹ്മ॑ണി മ ആ॒ത്മാ-ഽമൃ॑ത॒ത്വായ॑ ॥

അ॒മൃ॒താ॒പി॒ധാ॒നമ॑സി ॥ 69.4 (തൈ. അര. 6.69.1)

ഭുക്താന്നാഭിമന്ത്രണ മന്ത്രാഃ (4.45)

ശ്ര॒ദ്ധായാ᳚-മ്പ്രാ॒ണേ നിവി॑ശ്യാ॒-ഽമൃതഗ്ം॑ ഹു॒തമ് । പ്രാ॒ണ മന്നേ॑നാപ്യായസ്വ ।

ശ്ര॒ദ്ധായാ॑മപാ॒നേ നിവി॑ശ്യാ॒-ഽമൃതഗ്ം॑ ഹു॒തമ് । അ॒പാ॒ന മന്നേ॑നാപ്യായസ്വ ।

ശ്ര॒ദ്ധായാം᳚-വ്യാഁ॒നേ നിവി॑ശ്യാ॒-ഽമൃതഗ്ം॑ ഹു॒തമ് । വ്യാ॒ന മന്നേ॑നാപ്യായസ്വ ।

ശ്ര॒ദ്ധായാ॑-മുദാ॒നേ നിവി॑ശ്യാ॒-ഽമൃതഗ്ം॑ ഹു॒തമ് । ഉ॒ദാ॒ന മന്നേ॑നാപ്യായസ്വ ।

ശ്ര॒ദ്ധായാഗ്ം॑ സമാ॒നേ നിവി॑ശ്യാ॒-ഽമൃതഗ്ം॑ ഹു॒തമ് । സ॒മാന॒ മന്നേ॑നാപ്യായസ്വ ॥ 70.1 (തൈ. അര0.1)

ഭോജനാന്തേ ആത്മാനുസന്ധാന മന്ത്രാഃ (4.46)

അങ്ഗുഷ്ഠമാത്രഃ പുരുഷോ-ഽങ്ഗുഷ്ഠഞ്ച॑ സമാ॒ശ്രിതഃ । ഈശ-സ്സര്വസ്യ ജഗതഃ പ്രഭുഃ പ്രീണാതി॑ വിശ്വ॒ഭുക് ॥ 71.1 (തൈ. അര. 6.71.1)

അവയവസ്വസ്ഥതാ പ്രാര്ഥനാ മന്ത്രഃ (4.47)

വാമ്മ॑ ആ॒സന്ന് । ന॒സോഃ പ്രാ॒ണഃ । അ॒ക്ഷ്യോ-ശ്ചക്ഷുഃ॑ ।

കര്ണ॑യോ॒-ശ്ശ്രോത്ര᳚മ് । ബാ॒ഹു॒വോ-ര്ബല᳚മ് । ഊ॒രു॒വോ രോജഃ॑ ।

അരി॑ഷ്ടാ॒ വിശ്വാ॒ന്യങ്ഗാ॑നി ത॒നൂഃ । ത॒നുവാ॑ മേ സ॒ഹ നമ॑സ്തേ അസ്തു॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ 72.1 (തൈ. അര. 6.72.1)

ഇന്ദ്ര സപ്തര്ഷി സംവാഁദ മന്ത്രഃ (4.48)

വയഃ॑ സുപ॒ര്ണാ ഉപ॑സേദു॒രിന്ദ്ര॑-മ്പ്രി॒യ മേ॑ധാ॒ ഋഷ॑യോ॒ നാധ॑മാനാഃ ।

അപ॑ദ്ധ്വാ॒ന്ത മൂ᳚ര്ണു॒ഹി പൂ॒ര്ധി ചക്ഷു॑-ര്മുമു॒ഗ്ധ്യ॑സ്മാ-ന്നി॒ധയേ॑ ഽവബ॒ദ്ധാന് ॥ 73.1 (തൈ. അര. 6.73.1)

ഹൃദയാലമ്ഭന മന്ത്രഃ (4.49)

പ്രാണാനാ-ങ്ഗ്രന്ഥിരസി രുദ്രോ മാ॑ വിശാ॒ന്തകഃ । തേനാന്നേനാ᳚-പ്യായ॒സ്വ ॥ 74.1 (തൈ. അര. 6.74.1)

ദേവതാ പ്രാണനിരൂപണ മന്ത്രഃ (4.50)

നമോ രുദ്രായ വിഷ്ണവേ മൃത്യു॑ര്മേ പാ॒ഹി ॥ 75.1 (തൈ. അര. 6.75.1)

അഗ്നി സ്തുതി മന്ത്രഃ (4.51)

ത്വമ॑ഗ്നേ॒ ദ്യുഭി॒-സ്ത്വമാ॑ശു-ശു॒ക്ഷണി॒-സ്ത്വമ॒ദ്ഭ്യ-സ്ത്വമശ്മ॑ന॒സ്പരി॑ ।

ത്വം-വഁനേ᳚ഭ്യ॒-സ്ത്വമോഷ॑ധീഭ്യ॒-സ്ത്വ-ന്നൃ॒ണാ-ന്നൃ॑പതേ ജായസേ॒ ശുചിഃ॑ ॥ 76.1 (തൈ. അര. 6.76.1)

അഭീഷ്ട യാചനാ മന്ത്രഃ (4.52)

ശി॒വേന॑ മേ॒ സന്തി॑ഷ്ഠസ്വ സ്യോ॒നേന॑ മേ॒ സന്തി॑ഷ്ഠസ്വ സുഭൂ॒തേന॑ മേ॒ സന്തി॑ഷ്ഠസ്വ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ മേ॒ സന്തി॑ഷ്ഠസ്വ യ॒ജ്ഞസ്യര്ധി॒ മനു॒ സന്തി॑ഷ്ഠ॒ സ്വോപ॑ തേ യജ്ഞ॒ നമ॒ ഉപ॑ തേ॒ നമ॒ ഉപ॑ തേ॒ നമഃ॑ ॥ 77.1 (തൈ. അര. 6.77.1)

പര തത്ത്വ നിരൂപണം (4.53)

സ॒ത്യ-മ്പര॒-മ്പരഗ്ം॑ സ॒ത്യഗ്ം സ॒ത്യേന॒ ന സു॑വ॒ര്ഗാ-ല്ലോ॒കാച്ച്യ॑വന്തേ ക॒ദാച॒ന സ॒താഗ്ം ഹി സ॒ത്യ-ന്തസ്മാ᳚-ഥ്സ॒ത്യേ ര॑മന്തേ॒,

തപ॒ ഇതി॒ തപോ॒ നാനശ॑നാ॒-ത്പരം॒-യഁദ്ധി പര॒-ന്തപ॒സ്ത-ദ്ദുധ॑ര്ഷ॒-ന്ത-ദ്ദുരാ॑ധര്ഷ॒-ന്തസ്മാ॒-ത്തപ॑സി രമന്തേ॒,

ദമ॒ ഇതി॒ നിയ॑ത-മ്ബ്രഹ്മചാ॒രിണ॒-സ്തസ്മാ॒-ദ്ദമേ॑ രമന്തേ॒,

ശമ॒ ഇത്യര॑ണ്യേ മു॒നയ॒-സ്തസ്മാ॒ച്ഛമേ॑ രമന്തേ,

ദാ॒നമിതി॒ സര്വാ॑ണി ഭൂ॒താനി॑ പ്ര॒ശഗ്ംസ॑ന്തി ദാ॒നാന്നാതി॑ ദു॒ശ്ചര॒-ന്തസ്മാ᳚-ദ്ദാ॒നേ ര॑മന്തേ,

ധ॒ര്മ ഇതി॒ ധര്മേ॑ണ॒ സര്വ॑മി॒ദ-മ്പരി॑ഗൃഹീത-ന്ധ॒ര്മാന്നാതി॑-ദു॒ഷ്കര॒-ന്തസ്മാ᳚--ദ്ധ॒ര്മേ ര॑മന്തേ,

പ്ര॒ജന॒ ഇതി॒ ഭൂയാഗ്ം॑॑സ॒-സ്തസ്മാ॒-ദ്ഭൂയി॑ഷ്ഠാഃ॒ പ്രജാ॑യന്തേ॒ തസ്മാ॒-ദ്ഭൂയി॑ഷ്ഠാഃ ॑നേ രമന്തേ॒,

-ഽഗ്നയ॒ ഇത്യാ॑ഹ॒ തസ്മാ॑-ദ॒ഗ്നയ॒ ആധാ॑തവ്യാ അഗ്നിഹോ॒ത്ര-മിത്യാ॑ഹ॒ തസ്മാ॑-ദഗ്നിഹോ॒ത്രേ ര॑മന്തേ,

യ॒ജ്ഞ ഇതി॑ യ॒ജ്ഞോ ഹി ദേ॒വാ സ്തസ്മാ᳚-ദ്യ॒ജ്ഞേ ര॑മന്തേ,

മാന॒സ-മിതി॑ വി॒ദ്വാഗ്ംസ॒-സ്തസ്മാ᳚-ദ്വി॒ദ്വാഗ്ംസ॑ ഏ॒വ മാ॑ന॒സേ ര॑മന്തേ,

ന്യാ॒സ ഇതി॑ ബ്ര॒ഹ്മാ ബ്ര॒ഹ്മാ ഹി പരഃ॒ പരോ॑ ഹി ബ്ര॒ഹ്മാ താനി॒ വാ ഏ॒താന്യവ॑രാണി॒ പരാഗ്ം॑സി ന്യാ॒സ ഏ॒വാത്യ॑രേചയ॒-ദ്യ ഏ॒വം-വേഁദേ᳚ത്യുപ॒നിഷത് ॥ 78.11 (തൈ. അര. 6.78.1)

4.54 ജ്ഞാന സാധന നിരൂപണം

പ്രാ॒ജാ॒പ॒ത്യോ ഹാരു॑ണി-സ്സുപ॒ര്ണേയഃ॑ പ്ര॒ജാപ॑തി-മ്പി॒തര॒-മുപ॑സസാര॒ കി-മ്ഭ॑ഗവ॒ന്തഃ പ॑ര॒മം-വഁ॑ദ॒ന്തീതി॒ തസ്മൈ॒ പ്രോ॑വാച,

സ॒ത്യേന॑ വാ॒യുരാവാ॑തി സ॒ത്യേ-നാ॑ദി॒ത്യോ രോ॑ചതേ ദി॒വി സ॒ത്യം-വാഁ॒ചഃ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാ സ॒ത്യേ സ॒ര്വ-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-ന്തസ്മാ᳚-ഥ്സ॒ത്യ-മ്പ॑ര॒മം-വഁദ॑ന്തി॒,

തപ॑സാ ദേ॒വാ ദേ॒വതാ॒-മഗ്ര॑ ആയ॒-ന്തപ॒സര്ഷ॑യ॒-സ്സുവ॒രന്വ॑-വിന്ദ॒-ന്തപ॑സാ സ॒പത്നാ॒-ന്പ്രണു॑ദാ॒-മാരാ॑തീ॒ സ്തപ॑സി സ॒ര്വ-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-ന്തസ്മാ॒-ത്തപഃ॑ പര॒മം-വഁദ॑ന്തി॒,

ദമേ॑ന ദാ॒ന്താഃ കി॒ല്ബിഷ॑-മവധൂ॒ന്വന്തി॒ ദമേ॑ന ബ്രഹ്മചാ॒രിണ॒-സ്സുവ॑രഗച്ഛ॒-ന്ദമോ॑ ഭൂ॒താനാ᳚-ന്ദുരാ॒ധര്ഷ॒-ന്ദമേ॑ സ॒ര്വ-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-ന്തസ്മാ॒-ദ്ദമഃ॑ പര॒മം-വഁദ॑ന്തി॒,

ശമേ॑ന ശാ॒ന്താ-ശ്ശി॒വ-മാ॒ചര॑ന്തി॒ ശമേ॑ന നാ॒ക-മ്മു॒നയോ॒-ഽന്വവി॑ന്ദ॒ന് ഛമോ॑ ഭൂ॒താനാ᳚-ന്ദുരാ॒ധര്ഷ॒-ഞ്ഛമേ॑ സ॒ര്വ-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-ന്തസ്മാ॒ച്ഛമഃ॑ പര॒മം-വഁദ॑ന്തി,

ദാ॒നം-യഁ॒ജ്ഞാനാം॒-വഁരൂ॑ഥ॒-ന്ദക്ഷി॑ണാ ലോ॒കേ ദാ॒താരഗ്ം॑ സര്വ ഭൂ॒താന്യു॑പജീ॒വന്തി॑ ദാ॒നേനാരാ॑തീ॒-രപാ॑നുദന്ത ദാ॒നേന॑ ദ്വിഷ॒ന്തോ മി॒ത്രാ ഭ॑വന്തി ദാ॒നേ സ॒ര്വ-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-ന്തസ്മാ᳚-ദ്ദാ॒ന-മ്പ॑ര॒മം-വഁദ॑ന്തി,

ധ॒ര്മോ വിശ്വ॑സ്യ॒ ജഗ॑തഃ പ്രതി॒ഷ്ഠാ ലോ॒കേ ധ॒ര്മിഷ്ഠ॑-മ്പ്ര॒ജാ ഉ॑പസ॒ര്പന്തി॑ ധ॒ര്മേണ॑ പാ॒പ-മ॑പ॒നുദ॑തി ധ॒ര്മേ സ॒ര്വ-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-ന്തസ്മാ᳚-ദ്ധ॒ര്മ-മ്പ॑ര॒മം-വഁദ॑ന്തി,

പ്ര॒ജന॑നം॒-വൈഁ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാ ലോ॒കേ സാ॒ധു പ്ര॒ജായാ᳚ സ്ത॒ന്തുന്-ത॑ന്വാ॒നഃ പി॑തൃ॒ണാ മ॑നൃ॒ണോ ഭവ॑തി॒ തദേ॑വ ത॒സ്യാ അനൃ॑ണ॒-ന്തസ്മാ᳚-ത്പ്ര॒ജന॑ന-മ്പര॒മം-വഁദ॑ന്ത്യ॒,

ഗ്നയോ॒ വൈ ത്രയീ॑ വി॒ദ്യാ ദേ॑വ॒യാനഃ॒ പന്ഥാ॑ ഗാര്ഹപ॒ത്യ ഋക്-പൃ॑ഥി॒വീ ര॑ഥന്ത॒ര-മ॑ന്വാഹാ-ര്യ॒പച॑നം॒-യഁജു॑ര॒ന്തരി॑ക്ഷം-വാഁമദേ॒വ്യ മാ॑ഹവ॒നീയ॒-സ്സാമ॑സുവ॒ര്ഗോ ലോ॒കോ ബൃ॒ഹത്-തസ്മാ॑-ദ॒ഗ്നീ-ന്പ॑ര॒മം-വഁദ॑ന്ത്യ,

ഗ്നിഹോ॒ത്രഗ്ം സാ॑യ-മ്പ്രാ॒ത-ര്ഗൃ॒ഹാണാം॒-നിഷ്കൃ॑തി॒-സ്സ്വി॑ഷ്ടഗ്ം സുഹു॒തം-യഁ॑ജ്ഞക്രതൂ॒നാ-മ്പ്രായ॑ണഗ്ം സുവ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യ॒ ജ്യോതി॒-സ്തസ്മാ॑-ദഗ്നിഹോ॒ത്ര-മ്പ॑ര॒മം-വഁദ॑ന്തി,

യ॒ജ്ഞ ഇതി॑ യ॒ജ്ഞേന॒ ഹി ദേ॒വാ ദിവ॑-ങ്ഗ॒താ യ॒ജ്ഞേനാസു॑രാ॒-നപാ॑നുദന്ത യ॒ജ്ഞേന॑ ദ്വിഷ॒ന്തോ മി॒ത്രാ ഭ॑വന്തി യ॒ജ്ഞേ സ॒ര്വ-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-ന്തസ്മാ᳚-ദ്യ॒ജ്ഞ-മ്പ॑ര॒മം-വഁദ॑ന്തി,

മാന॒സം-വൈഁ പ്രാ॑ജാപ॒ത്യ-മ്പ॒വിത്ര॑-മ്മാന॒സേന॒ മന॑സാ സാ॒ധു പ॑ശ്യതി മാന॒സാ ഋഷ॑യഃ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജന്ത മാന॒സേ സ॒ര്വ-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-ന്തസ്മാ᳚-ന്മാന॒സ-മ്പ॑ര॒മം-വഁദ॑ന്തി,

ന്യാ॒സ ഇ॒ത്യാഹു॑-ര്മനീ॒ഷിണോ᳚ ബ്ര॒ഹ്മാണ॑-മ്ബ്ര॒ഹ്മാ വിശ്വഃ॑ കത॒മ-സ്സ്വ॑യ॒ഭുംഃ പ്ര॒ജാപ॑തി-സ്സംവഁഥ്സര॒ ഇതി॑, സംവഁഥ്സ॒രോ॑ ഽസാവാ॑ദി॒ത്യോ യ ഏ॒ഷ ആ॑ദി॒ത്യേ പുരു॑ഷ॒-സ്സ പ॑രമേ॒ഷ്ഠീ ബ്രഹ്മാ॒ത്മാ,

യാഭി॑രാദി॒ത്യ-സ്തപ॑തി ര॒ശ്മിഭി॒സ്താഭിഃ॑ പ॒ര്ജന്യോ॑ വര്ഷതി പ॒ര്ജന്യേ॑-നൌഷധി-വനസ്പ॒തയഃ॒ പ്രജാ॑യന്ത ഓഷധി-വനസ്പ॒തിഭി॒-രന്ന॑-മ്ഭവ॒ത്യന്നേ॑ന പ്രാ॒ണാഃ പ്രാ॒ണൈ-ര്ബല॒-മ്ബലേ॑ന॒ തപ॒-സ്തപ॑സാ ശ്ര॒ദ്ധാ ശ്ര॒ദ്ധയാ॑ മേ॒ധാ മേ॒ധയാ॑ മനീ॒ഷാ മ॑നീ॒ഷയാ॒ മനോ॒ മന॑സാ॒ ശാന്തി॒-ശ്ശാന്ത്യാ॑ ചി॒ത്ത-ഞ്ചി॒ത്തേന॒ സ്മൃതി॒ഗ്ഗ്॒ സ്മൃത്യാ॒ സ്മാര॒ഗ്ഗ്॒ സ്മാരേ॑ണ വി॒ജ്ഞാനം॑-വിഁ॒ജ്ഞാനേ॑-നാ॒ത്മാനം॑-വേഁദയതി॒ തസ്മാ॑ദ॒ന്ന-ന്ദദ॒ന്-ഥ്സര്വാ᳚ണ്യേ॒താനി॑ ദദാ॒-ത്യന്നാ᳚-ത്പ്രാ॒ണാ ഭ॑വന്തി,

ഭൂ॒താനാ᳚-മ്പ്രാ॒ണൈ-ര്മനോ॒ മന॑സശ്ച വി॒ജ്ഞാനം॑-വിഁ॒ജ്ഞാനാ॑-ദാന॒ന്ദോ ബ്ര॑ഹ്മ യോ॒നി-സ്സ വാ ഏ॒ഷ പുരു॑ഷഃ പഞ്ച॒ധാ പ॑ഞ്ചാ॒ത്മാ യേന॒ സര്വ॑മി॒ദ-മ്പ്രോത॑-മ്പൃഥി॒വീ ചാ॒ന്തരി॑ക്ഷ-ഞ്ച॒ ദ്യൌശ്ച॒ ദിശ॑ശ്ചാവാന്തരദി॒ശാശ്ച॒ സ വൈ സര്വ॑മി॒ദ-ഞ്ജഗ॒ഥ്സ സ॒ഭൂതഗ്ം॑ സ ഭ॒വ്യ-ഞ്ജി॑ജ്ഞാസ ക്ലൃ॒പ്ത ഋ॑ത॒ജാ രയി॑ഷ്ഠാ,

ശ്ര॒ദ്ധാ സ॒ത്യോ മഹ॑സ്വാ-ന്ത॒പസോ॒ പരി॑ഷ്ഠാ॒ദ് (വരി॑ഷ്ഠാ॒ദ്) ജ്ഞാത്വാ॑ തമേ॒വ-മ്മന॑സാ ഹൃ॒ദാ ച॒ ഭൂയോ॑ ന മൃ॒ത്യു-മുപ॑യാഹി വി॒ദ്വാ-ന്തസ്മാ᳚-ന്ന്യാ॒സ-മേ॒ഷാ-ന്തപ॑സാ-മതിരിക്ത॒മാഹു॑-ര്വസുര॒ണ്വോ॑ വി॒ഭൂര॑സി പ്രാ॒ണേ ത്വമസി॑ സന്ധാ॒താ

ബ്രഹ്മ॑-ന്ത്വമസി॑ വിശ്വ॒ധൃത്തേ॑-ജോ॒ദാസ് ത്വമ॑സ്യ॒ഗ്നി-ര॑സി വര്ചോ॒ദാ-സ്ത്വമ॑സി॒ സൂര്യ॑സ്യ ദ്യുമ്നോ॒ദാ സ്ത്വമ॑സി ച॒ന്ദ്രമ॑സ ഉപയാ॒മഗൃ॑ഹീതോ-ഽസി ബ്ര॒ഹ്മണേ᳚ ത്വാ॒ മഹസ॒,

ഓമിത്യാ॒ത്മാനം॑-യുഁഞ്ജീതൈ॒തദ്വൈ മ॑ഹോപ॒നിഷ॑ദ-ന്ദേ॒വാനാ॒-ങ്ഗുഹ്യം॒-യഁ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ബ്ര॒ഹ്മണോ॑ മഹി॒മാന॑-മാപ്നോതി॒ തസ്മാ᳚-ദ്ബ്ര॒ഹ്മണോ॑ മഹി॒മാന॑-മിത്യുപ॒നിഷത് ॥ 79.20 (തൈ. അര. 6.79.1)

ജ്ഞാനയജ്ഞഃ (4.55)

തസ്യൈ॒വം-വിഁ॒ദുഷോ॑ യ॒ജ്ഞസ്യാ॒ത്മാ യജ॑മാനഃ-ശ്ര॒ധ്ദാപത്നീ॒ ശരീ॑ര-മി॒ദ്ധ്മമുരോ॒ വേദി॒-ര്ലോമാ॑നി

ബ॒ര॒ഃഇ-ര്വേ॒ദഃ-ശിഖാ॒ ഹൃദ॑യം॒-യൂഁപഃ॒ കാമ॒ ആജ്യ॑-മ്മ॒ന്യുഃ പ॒ശു-സ്തപോ॒-ഽഗ്നി-ര്ദമഃ॑ ശമയി॒താ ദക്ഷി॑ണാ॒-വാഘോതാ᳚ പ്രാ॒ണ ഉ॑ദ്ഗ॒താ

ചക്ഷു॑രധ്വ॒ര്യു-ര്മനോ॒ ബ്രഹ്മാ॒ ശ്രോത്ര॑മ॒ഗ്നീ-ധ്യാവ॒ധ്ദ്രിയ॑തേ॒

സാ ദീ॒ക്ഷാ യദശ്ര്നാ॑തി॒ തധ്ദവി॒-ര്യത്പിബ॑തി॒ തദ॑സ്യ സോമപാ॒നം-യഁദ്രമ॑തേ॒

തദു॑പ॒സദോ॒ യ-ഥ്സ॒ഞ്ചര॑-ത്യുപ॒വിശ॑-ത്യു॒ത്തിഷ്ഠ॑തേ ച॒ സപ്ര॑വ॒ര്ഗ്യോ॑

യന്മുഖ॒-ന്തദാ॑ഹവ॒നീയോ॒ യാ വ്യാഹൃ॑തി-രാഹു॒തി-ര്യദ॑സ്യ വി॒ജ്ഞാന॒-ന്തജ്ജു॒ഹോതി॒ യഥ്സാ॒യ-മ്പ്രാ॒തര॑ത്തി॒ തഥ്സ॒മിധം॒-യഁത്പ്രാ॒ത-ര്മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നഗ്ം സാ॒യ-ഞ്ച॒ താനി॒ സവ॑നാനി॒ യേ

അ॑ഹോരാ॒ത്രേ തേ ദ॑ര്ശപൂര്ണമാ॒സൌ യേ᳚-ഽര്ധമാ॒സാശ്ച॒ മാസാ᳚ശ്ച॒ തേ ചാ॑തുര്മാ॒സ്യാനി॒ യ ഋ॒തവ॒സ്തേ പ॑ശുബ॒ന്ധാ യേ സം॑വഁഥ്സ॒രാശ്ച॑ പരിവഥ്സ॒രാശ്ച॒ തേ-ഽഹ॑ര്ഗ॒ണാ-സ്സ॑ര്വ വേദ॒സം-വാഁ

ഏ॒ത-ഥ്സ॒ത്രം-യഁന്മര॑ണ॒-ന്തദ॑വ॒ഭൃഥ॑ ഏ॒തദ്വൈ ജ॑രാമര്യ-മഗ്നിഹോ॒ത്രഗ്ം സ॒ത്രം-യഁ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാ-നു॑ദ॒ഗയ॑നേ പ്ര॒മീയ॑തേ

ദേ॒വാനാ॑മേ॒വ മ॑ഹി॒മാന॑-ങ്ഗ॒ത്വാ-ഽഽദി॒ത്യസ്യ॒ സായു॑ജ്യ-ങ്ഗച്ഛ॒ത്യഥ॒ യോ ദ॑ക്ഷി॒ണേ പ്ര॒മീയ॑തേ

പിതൃ॒ണാ-മേ॒വ മ॑ഹി॒മാന॑-ങ്ഗ॒ത്വാ ച॒ന്ദ്രമ॑സ॒-സ്സായു॑ജ്യഗ്ം സലോ॒കതാ॑-മാപ്നോത്യേ॒തൌ വൈ സൂ᳚ര്യാ ചന്ദ്ര॒മസൌ᳚-ര്മഹി॒മാനൌ᳚ ബ്രാഹ്മ॒ണോ

വി॒ദ്വാ-ന॒ഭിജ॑യതി॒ തസ്മാ᳚-ദ്ബ്ര॒ഹ്മണോ॑ മഹി॒മാന॑മാപ്നോതി॒ തസ്മാ᳚-ദ്ബ്ര॒ഹ്മണോ॑ മഹി॒മാന॑-മിത്യുപ॒നിഷത് ॥ 80.1 (തൈ. അര. 6.80.1)

സ॒ഹ നാ॑ വവതു । സ॒ഹ നൌ॑ ഭുനക്തു । സ॒ഹ വീ॒ര്യ॑-ങ്കരവാവഹൈ । തേ॒ജ॒സ്വിനാ॒ വധീ॑തമസ്തു॒ മാ വി॑ദ്വിഷാ॒വഹൈ᳚ ॥

॥ ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥

ഹരിഃ॒ ഓമ് ।

ഇതി മഹാനാരായണോപനിഷ-ഥ്സമാപ്താ

(അമ്ഭ॒സ്യൈക॑പഞ്ചാ॒ശച്ഛ॒തം - ജാ॒തവേ॑ദസേ॒ ചതു॑ര്ദശ॒ - ഭൂരന്നം॒ - ഭൂര॒ഗ്നയേ॒ - ഭൂര॒ഗ്നയേ॒ ചൈക॑മേകം - പാഹി - പാ॒ഹി ച॒ത്വാരി॑ ചത്വാരി॒ - യ-ശ്ഛന്ദ॑സാ॒-ന്ദ്വേ - നമോ॒ ബ്രഹ്മ॑ണേ - ഋ॒ത-ന്തപോ॒ - യഥാ॑ വൃ॒ക്ഷസ്യൈക॑ മേക - മ॒ണോരണീ॑യാ॒ഗ്॒ ശ്ചതു॑സ്ത്രിഗ്ംശഥ് - സഹസ്ര॒ശീ॑ഷ॒ഗ്ം॒ ഷട്വി॑ഗ്ംശതി - രാദി॒ത്യോ വാ ഏ॒ഷ - ആ॑ദി॒ത്യോ വൈ തേജ॒ ഏക॑മേകം॒ - നിധ॑നപതയേ॒ ത്രയോ॑വിഗ്ംശതിഃ - സ॒ദ്യോജാ॒ത-ന്ത്രീണി॑ - വാമദേ॒വായൈക॑ - മ॒ഘോരേ᳚ഭ്യ॒ - സ്തത്പുരു॑ഷായ॒ ദ്വേ ദ്വേ॒ - ഈശാനോ - നമോ ഹിരണ്യബാഹവ॒ ഏക॑മേക - മൃ॒തഗ്ം സ॒ത്യ-ന്ദ്വേ - സര്വോ॒ വൈ ച॒ത്വാരി॒ - കദ്രു॒ദ്രായ॒ ത്രീണി॒ - യസ്യ॒ വൈ കങ്ക॑തീ - കൃണു॒ഷ്വ പാജോ - ഽദി॑തി॒ - രാപോ॒ വാ ഇ॒ദഗ്ം സര്വ॒ മേക॑മേക॒ - മാപഃ॑ പുനന്തു ച॒ത്വാ - ര്യഗ്നിശ്ച - സൂര്യശ്ച നവ॑ - ന॒വോമിതി॑ ച॒ത്വാ - ര്യായാ॑തു॒ പചൌ - ജോ॑-ഽസി॒ ദശോ॒ - ത്തമേ॑ ച॒ത്വാരി॒ - ഘൃണി॒സ്ത്രീണി॒ - ബ്രഹ്മ॑മേതു॒ മാം-യാഁസ്തേ᳚ ബ്രഹ്മഹ॒ത്യാ-ന്ദ്വാദ॑ശ॒ - ബ്രഹ്മ॑ മേ॒ധയാ॒-ഽദ്യാ ന॑ ഇ॒മ-മ്ഭ്രൂ॑ഷഹ॒ത്യാം - ബ്രഹ്മ॑ മേ॒ധവാ᳚ ബ്ര॒ഹ്മാ ദേ॒വാനാ॑മി॒ദം-വീഁ॑രഹ॒ത്യാമേകാ॒ന്ന വി॑ഗ്ംശതി॒ രേകാ॒ന്നവി॑ഗ്ംശതി--ര് മേ॒ധാ ദേ॒വീ - മേ॒ധാ-മ്മ॒ ഇന്ദ്ര॑ശ്ച॒ത്വാരി॑ ചത്വാ॒ര്യാ - മാ᳚-മ്മേ॒ധാ ദ്വേ - മയി॑ മേ॒ധാ മേക॒- മപൈ॑തു॒ - പരം॒ - ഁവാത॑-മ്പ്രാ॒ണ - മ॑മുത്ര॒ഭൂയാ॒-ദ്- ദ്ധരി॒ഗ്ം॒ - ശല്കൈ॑ര॒ഗ്നിം - മാ ഛി॑ദോ മൃത്യോ॒ - മാ നോ॑ മ॒ഹാന്തം॒ - മാന॑സ്തോ॒കേ - പ്രജാ॑പതേ - സ്വസ്തി॒ദാ - ത്ര്യ॑മ്ബകം॒ - ഁയേ തേ॑ സ॒ഹസ്ര॒-ന്ദ്വേ ദ്വേ - മൃ॒ത്യവേ॒ സ്വാഹൈകം॑ - ദേ॒വകൃ॑ത॒സ്യൈകാ॑ദശ॒ - യദ്വോ॑ ദേവാഃ॒ - കാമോ-ഽകാര്ഷീ॒ന് - മന്യുരകാര്ഷീ॒-ദ്ദ്വേ ദ്വേ॒ - തിലാഞ്ജുഹോമി ഗാവ-ശ്ശ്രിയ-മ്പ്ര॑ജാഃ പഞ്ച॒ - തിലാഃ കൃണ്ഷാശ്ചോര॑സ്യ॒ ശ്രീഃ പ്രജ്ഞാതു ജാതവേ॑ദ-സ്സ॒പ്ത - പ്രാണ വാ-ക്ത്വക് ഛിര ഉത്തിഷ്ഠ പുരുഷ॑ പഞ്ച॒ - പൃഥിവീ ശബ്ദ മനോ വാഗ് വ്യക്താ-ഽഽത്മാ-ഽന്തരാത്മാ പരമാത്മാ മേ᳚ ക്ഷു॒ധേ-ഽന്നമയ॒ പഞ്ച॑ദശാ॒ - ഗ്നയേ॒ സ്വാഹൈക॑ചത്വാരി॒ഗ്ം॒ശ - ര്ദോ᳚ ന്തദ്ബ്ര॒ഹ്മ നവ॑ - ശ്ര॒ദ്ധായാ᳚-മ്പ്രാ॒ണേ നിവിഷ്ട॒ ശ്ചതു॑ര്വിഗ്ംശതിഃ - ശ്ര॒ദ്ധായാ॒-ന്ദശാ - ങ്ഗുഷ്ഠ മാത്രഃ പുരുഷോ ദ്വേ - വാമ്മ॑ ആ॒സന്ന॒ഷ്ടൌ - വയഃ॑ സുപ॒ര്ഷാഃ - പ്രാണാനാ-ങ്ഗ്രന്ഥിരസി ദ്വേ ദ്വേ - നമോ രുദ്രായൈകം॒ - ത്വമ॑ഗ്നേ॒ ദ്യുഭിര്॒ ദ്വേ - ശി॒വേന॑ മേ॒ സന്തി॑ഷ്ഠസ്വ - സ॒ത്യം - പ്രാ॑ജാപ॒ത്യ - സ്തസ്യൈ॒വ മേക॑ മേക॒ മശതിഃ)

Roman (IAST) Transliteration

taittirīya araṇyaka - caturthaḥ praśnaḥ

oṃ sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu |

sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||

ambhasyapāre (4.1)

ambha̭sya pā॒re bhuva̭nasya॒ maddhye॒ nāka̭sya pṛ॒ṣṭhe ma̭ha॒to mahī̭yān |

śu॒kreṇa॒ jyotīgṃ̭ṣi samanu॒pravi̭ṣṭaḥ pra॒jāpa̭tiścarati॒ garbhḙ a॒ntaḥ |

yasmi̭nni॒dagṃ sañca॒ vicaiti॒ sarvaṃ॒-ya~smi̭-nde॒vā adhi॒ viśvḙ niṣe॒duḥ |

tade॒va bhū॒ta-ntadu॒ bhavya̭mā i॒da-ntada॒kṣarḙ para॒me vyo̭mann |

yenā̭ vṛ॒ta-ṅkhañca॒ diva̭-mma॒hīñca॒ yenā̭di॒tya-stapa̭ti॒ teja̭sā॒ bhrāja̭sā ca |

yama॒nta-ssa̭mu॒dre ka॒vayo॒ vaya̭nti॒ yada॒kṣarḙ para॒me pra॒jāḥ |

yataḥ̭ prasū॒tā ja॒gataḥ̭ prasūtī॒ toyḙna jī॒vān vyaca̭sarja॒ (vyasa̭sarja॒) bhūmyā᳚m |

yadoṣa̭dhībhiḥ pu॒ruṣā᳚-npa॒śūgśca॒ vivḙśa bhū॒tāni̭ carāca॒rāṇi̭ |

ataḥ̭ para॒-nnānya॒-daṇī̭yasahi॒ parā᳚-tparaṃ॒-ya~-nmaha̭to ma॒hānta᳚m |

yadḙka-ma॒vyakta॒-mana̭ntarūpaṃ॒-vi~śva̭-mpurā॒ṇa-ntama̭saḥ॒ para̭stāt || 1.5 (tai. ara. 6.1.1)

tade॒varta-ntadṷ sa॒tyamā̭hu॒-stade॒va brahma̭ para॒ma-ṅka̭vī॒nām |

i॒ṣṭā॒pū॒rta-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭mānaṃ-vi~॒śva-mbi̭bharti॒ bhuva̭nasya॒ nābhiḥ̭ |

tade॒vāgni-stadvā॒yu-stathsūrya॒stadṷ ca॒ndramāḥ᳚ |

tade॒va śu॒krama॒mṛta॒-ntadbrahma॒ tadāpa॒-ssa pra॒jāpa̭tiḥ |

sarvḙ nime॒ṣā ja॒jñirḙ vi॒dyutaḥ॒ purṷṣā॒dadhi̭ |

ka॒lā mṷhū॒rtāḥ kāṣṭhā᳚ścāho-rā॒trāśca̭ sarva॒śaḥ |

a॒rdha॒mā॒sā māsā̭ ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒raśca̭ kalpantām |

sa āpaḥ̭ pradu॒ghe u॒bhe i॒me a॒ntari̭kṣa॒-matho॒ suvaḥ̭ |

naina̭-mū॒rdhva-nna ti॒rya-ñca॒ na maddhye॒ pari̭jagrabhat |

na tasyḙśe॒ kaśca॒na tasya̭ nāma ma॒hadyaśaḥ̭ || 1.10 (tai. ara. 6.1.2)

na sa॒dṛṃśḙ tiṣṭhati॒ rūpa̭masya॒ na cakṣṷṣā paśyati॒ kaśca॒naina᳚m |

hṛ॒dā ma̭nī॒ṣā mana̭sā॒-'bhi klṛ̭pto॒ ya ḙnaṃ-vi~॒du-ramṛ̭tā॒ste bha̭vanti |

a॒dbhya-ssambhṷ̄to hiraṇyaga॒rbha itya॒ṣṭau |

e॒ṣa hi de॒vaḥ pra॒diśo-'nu॒ sarvāḥ॒ pūrvo̭ hi jā॒ta-ssa u॒ garbhḙ a॒ntaḥ |

sa vi॒jāya̭māna-ssajani॒ṣyamā̭ṇaḥ pra॒tyaṃ-mukhā᳚ stiṣṭhati vi॒śvato̭mukhaḥ |

vi॒śvata̭śca-kṣuru॒ta vi॒śvato̭ mukho vi॒śvato̭ hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt |

sa-mbā॒hubhyā॒-nnama̭ti॒ sa-mpata̭trai॒-rdyāvā̭ pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va ekaḥ̭ |

ve॒nasta-tpaśya॒n. viśvā॒ bhuva̭nāni vi॒dvān. yatra॒ viśva॒-mbhava॒tyeka̭-nīlam |

yasmi̭nni॒dagṃ sañca॒ vicaika॒gṃ॒ sa otaḥ॒ prota̭śca vi॒bhuḥ pra॒jāsṷ |

pratadvo̭ce a॒mṛta॒nnu vi॒dvā-nga̭ndha॒rvo nāma॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭su || 1.15 (tai. ara. 6.1.3)

trīṇi̭ pa॒dā nihi̭tā॒ guhā̭su॒ yastadveda̭ savi॒tuḥ pi॒tā-'sa̭t |

sa no॒ bandhṷ-rjani॒tā sa vi̭dhā॒tā dhāmā̭ni॒ veda॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |

yatra̭ de॒vā a॒mṛta̭māna-śā॒nāstṛ॒tīye॒ dhāmā᳚nya॒-bhyaira̭yanta |

pari॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ya̭nti sa॒dyaḥ pari̭ lo॒kā-npari॒ diśaḥ॒ pari॒ suvaḥ̭ |

ṛ॒tasya॒ tantuṃ̭-vi~tataṃ-vi~॒cṛtya॒ tada̭paśya॒-ttada̭bhava-tpra॒jāsṷ |

pa॒rītya̭ lo॒kā-npa॒rītya̭ bhū॒tāni̭ pa॒rītya॒ sarvāḥ᳚ pra॒diśo॒ diśa̭śca |

pra॒jāpa̭tiḥ prathama॒jā ṛ॒tasyā॒tmanā॒-''tmāna̭-ma॒bhi-samba̭bhūva |

sada̭sa॒spati॒-madbhṷta-mpri॒yamindra̭sya॒ kāmya᳚m |

sani̭-mme॒dhā ma̭yāsiṣam |

uddī᳚pyasva jātavedo 'pa॒ghnannir-ṛ̭ti॒-mmama̭ || 1.19 (tai. ara. 6.1.4)

pa॒śūgśca॒ mahya॒māva̭ha॒ jīva̭nañca॒ diśo̭ diśa |

māno̭ higṃsī jjātavedo॒ gāmaśva॒-mpurṷṣa॒-ñjaga̭t |

abi̭bhra॒dagna॒ āga̭hi śri॒yā mā॒ pari̭pātaya || 1.21 (tai. ara. 6.1.5)

gāyatrī mantrāḥ (4.2)

purṷṣasya vidma sahasrā॒kṣasya̭ mahāde॒vasya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||

tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||

tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ vakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ dantiḥ praco॒dayā᳚t ||

tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ cakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ nandiḥ praco॒dayā᳚t ||

tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāse॒nāya̭ dhīmahi | tannaḥ̭ ṣaṇmukhaḥ praco॒dayā᳚t ||

tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ suvarṇapa॒kṣāya̭ dhīmahi | tanno̭ garuḍaḥ praco॒dayā᳚t ||

ve॒dā॒tma॒nāya̭ vi॒dmahḙ hiraṇyaga॒rbhāya̭ dhīmahi | tanno᳚ brahma praco॒dayā᳚t ||

nā॒rā॒ya॒ṇāya̭ vi॒dmahḙ vāsude॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ viṣṇuḥ praco॒dayā᳚t ||

va॒jra॒na॒khāya̭ vi॒dmahḙ tīkṣṇa-da॒gg॒ṣṭrāya̭ dhīmahi | tanno̭ nārasigṃhaḥ praco॒dayā᳚t ||

bhā॒ska॒rāya̭ vi॒dmahḙ mahaddyutika॒rāya̭ dhīmahi | tanno̭ ādityaḥ praco॒dayā᳚t ||

vai॒śvā॒na॒rāya̭ vi॒dmahḙ lālī॒lāya̭ dhīmahi | tanno̭ agniḥ praco॒dayā᳚t ||

kā॒tyā॒ya॒nāya̭ vi॒dmahḙ kanyaku॒māri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ praco॒dayā᳚t || 1.33 (tai. ara. 6.1.5-7)

dūrvā sūktaṃ (4.3)

sa॒ha॒sra॒para̭mā de॒vī॒ śa॒tamṷ̄lā śa॒tāṅkṷrā |

sarvagṃ̭ haratṷ me pā॒pa॒-ndū॒rvā duḥ̭svapna॒ nāśa̭nī |

kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha̭ntī॒ parṷṣaḥ paruṣaḥ॒ pari̭ |

e॒vā no̭ dūrve॒ prata̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena̭ ca |

yā śa॒tena̭ prata॒noṣi̭ sa॒hasrḙṇa vi॒roha̭si |

tasyā᳚ste devīṣṭake vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam |

aśva̭krā॒nte ra̭thakrā॒nte॒ vi॒ṣṇukrā᳚nte va॒sundha̭rā |

śirasā̭ dhāra̭yiṣyā॒mi॒ ra॒kṣa॒sva mā᳚-mpade॒ pade || 1.37 (tai. ara. 6.1.8)

mṛttikā sūktam (4.4)

bhūmi-rdhenu-rdharaṇī lo̭kadhā॒riṇī |

u॒dhṛtā̭-'si va̭rāhe॒ṇa॒ kṛ॒ṣṇe॒na śa̭ta bā॒hunā |

mṛ॒ttikḙ hana̭ me pā॒paṃ॒-ya~॒nma॒yā dṷṣkṛta॒-ṅkṛtam |

mṛ॒ttike᳚ brahma̭dattā॒-'si॒ kā॒śyapḙnābhi॒mantri̭tā |

mṛ॒ttikḙ dehi̭ me pu॒ṣṭi॒-ntva॒yi sa̭rva-mpra॒tiṣṭhi̭tam || 1.39

mṛ॒ttike᳚ pratiṣṭhi̭te sa॒rva॒-nta॒nme ni̭rṇuda॒ mṛtti̭ke |

tayā̭ ha॒tena̭ pāpe॒na॒ ga॒cchā॒mi pa̭ramā॒-ṅgatim || 1.40 (tai. ara. 6.1.9)

śatrujaya mantrāḥ (4.5)

yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |

magha̭van cha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi |

sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī |

vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na-ssvasti॒dā a̭bhayaṅka॒raḥ |

sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vā-ssva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ |

sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemi-ssva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu |

āpā᳚nta-manyustṛ॒pala̭prabharmā॒ dhuni॒-śśimī̭vāṃ॒-charṷmāgṃ ṛjī॒ṣī |

somo॒ viśvā᳚nyata॒sā vanā̭ni॒ nārvāgindra̭-mprati॒mānā̭ni debhuḥ || 1.44

brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |

sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |

syo॒nā pṛ̭thivi॒ bhavā̭ nṛkṣa॒rā ni॒veśa̭nī | yacchā̭ na॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ |

ga॒ndha॒dvā॒rā-ndṷrādha॒rṣā॒-nni॒tyapṷṣṭā-ṅkarī॒ṣiṇī᳚m |

ī॒śvarīgṃ̭ sarva̭bhūtā॒nā॒-ntāmi॒hopa̭hvaye॒ śriyam |

śrī᳚rme bha॒jatu | alakṣmī᳚rme na॒śyatu |

viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā-śchando̭-bhiri॒māṃllo~॒kā-na̭napaja॒yya-ma॒bhya̭jayann |

ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭bāhu-ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu || 1.48 (tai. ara. 6.1.10)

sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒-yo~᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |

so॒māna॒gg॒ svara̭ṇa-ṅkṛṇu॒hi bra̭hmaṇaspate |

ka॒kṣīva̭ntaṃ॒-ya~ aṷśi॒jam |

śarī̭raṃ-ya~jñaśama॒la-ṅkusī̭da॒-ntasmi᳚-nthsīdatu॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |

cara̭ṇa-mpa॒vitraṃ॒-vi~ta̭ta-mpurā॒ṇaṃ-ye~na̭ pū॒ta-stara̭ti duṣkṛ॒tāni̭ |

tena̭ pa॒vitrḙṇa śu॒ddhena̭ pū॒tā ati̭ pā॒pmāna॒-marā̭ti-ntarema |

sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vi॒dvān |

ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒ mṛdho̭ nuda॒svāthābha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ |

su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryā᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ | 1.53 (tai. ara. 6.1.11)

āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒ bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana |

ma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se |

yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒-stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ |

u॒śa॒tī-ri̭va mā॒taraḥ̭ |

tasmā॒ ara̭ṅgamāmavo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha |

āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 1.54 (tai. ara. 6.1.12)

aghamarṣaṇa sūktam (4.6)

hira̭ṇyaśṛṅgaṃ॒-va~rṷṇa॒-mprapa̭dye tī॒rtha-mmḙ dehi॒ yāci̭taḥ |

ya॒nmayā̭ bhu॒kta-ma॒sādhṷ̄nā-mpā॒pebhya̭śca pra॒tigra̭haḥ |

yanme॒ mana̭sā vā॒cā॒ ka॒rma॒ṇā vā dṷṣkṛta॒-ṅkṛtam |

tanna॒ indro॒ varṷṇo॒ bṛha॒spatiḥ̭ savi॒tā ca̭ punantu॒ punaḥ̭ punaḥ |

namo॒-'gnaye᳚-'phsu॒mate॒ nama॒ indrā̭ya॒ namo॒ varṷṇāya॒ namo vāruṇyai̭ namo॒-'dbhyaḥ || 1.57

yada॒pā-ṅkrū॒raṃ-ya~da̭me॒ddhyaṃ-ya~da̭śā॒nta-ntadapa̭gacchatāt |

a॒tyā॒śa॒nā-da̭tīpā॒nā॒-dya॒cca u॒grā-tpra̭ti॒grahā᳚t |

tanno॒ varṷṇo rā॒jā॒ pā॒ṇinā᳚ hyava॒marśa̭tu |

so̭-'hama̭pā॒po vi॒rajo॒ nirmu॒kto mṷktaki॒lbiṣaḥ |

nāka̭sya pṛ॒ṣṭhamārṷhya॒ gacche॒-dbrahma̭salo॒katām |

yaścā॒̭phsu varṷṇa॒-ssa pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |

i॒ma-mmḙ gaṅge yamune sarasvati॒ śutṷdri॒ stomagṃ̭ sacatā॒ paru॒ṣṇiyā |

a॒si॒kni॒yā ma̭rudvṛdhe vi॒tasta॒yā-''rjī̭kīye śṛṇu॒hyā su॒ṣoma̭yā |

ṛ॒tañca̭ sa॒tyañcā॒-bhī᳚ddhā॒ ttapa॒so-'ddhya̭jāyata |

tato॒ rātri̭-rajāyata॒ tataḥ̭ samu॒dro a̭rṇa॒vaḥ || 1.63 (tai. ara. 6.1.13)

sa॒mu॒drā-da̭rṇa॒vā-dadhi̭ saṃva~thsa॒ro a̭jāyata |

a॒ho॒rā॒trāṇi̭ vi॒dadha॒-d(mi॒dadha॒d) viśva̭sya miṣa॒to va॒śī |

ū॒ryā॒ca॒ndra॒masaṷ dhā॒tā ya̭thā pū॒rva ma̭kalpayat |

diva̭ñca pṛthi॒vī-ñcā॒ntari̭kṣa॒ matho॒ suvaḥ̭ |

ya-tpṛ̭thi॒vyāgṃ raja̭ssva॒ māntari̭kṣe vi॒roda̭sī |

i॒māg stadā॒po va̭ruṇaḥ pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |

pu॒nantu॒ vasa̭vaḥ pu॒nātu॒ varṷṇaḥ pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |

e॒ṣa bhū॒tasya̭ ma॒ddhye bhuva̭nasya go॒ptā |

e॒ṣa pu॒ṇyakṛ̭tāṃ-lo~॒kā॒ne॒ṣa mṛ॒tyor-hi̭ra॒ṇmaya᳚m |

dyāvā̭pṛthi॒vyor-hi̭ra॒ṇmaya॒gṃ॒ saggśri̭ta॒gṃ॒ suvaḥ̭ | 1.66 (tai. ara. 6.1.14)

sa na॒-ssuva॒-ssagṃ śi̭śādhi |

ārdra॒-ñjvala̭ti॒ jyoti̭-ra॒hama̭smi |

jyoti॒-rjvala̭ti॒ brahmā॒hama̭smi |

yo̭-'hama̭smi॒ brahmā॒hama̭smi |

a॒hama̭smi॒ brahmā॒hama̭smi |

a॒hame॒vāha-mmā-ñjṷhomi॒ svāhā᳚ |

a॒kā॒rya॒-kā॒rya̭va kī॒rṇī ste॒no bhrṷ̄ṇa॒hā gṷruta॒lpagaḥ |

varṷṇo॒-'pāma̭ghamarṣa॒ṇa-stasmā᳚-tpā॒pā-tpramṷcyate |

ra॒jobhūmi̭stva॒māgṃ roda̭yasva॒ prava̭danti॒ dhīrāḥ᳚ |

ākrā᳚n-thsamu॒draḥ pra̭tha॒me vidha̭rma-ñja॒naya̭-npra॒jā bhuva̭nasya॒ rājā᳚ |

vṛṣā̭ pa॒vitre॒ adhi॒sāno॒ avyḙ bṛ॒ha-thsomo̭ vāvṛdhe suvā॒na induḥ̭ || 1.70

(pura̭stā॒--dyaśo॒ - guhā̭su॒ - mama̭ - cakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi - tīkṣada॒gg॒ṣṭhrāya̭ dhīmahi॒ - pari̭ - pra॒tiṣṭhi̭taṃ - debhu--r yacchatu - dadhātanā॒- dbhyo᳚ - 'rṇa॒vaḥ - suvo॒ - rājaika̭-ñca) (ā1)

durgā sūktam (4.7)

jā॒tavḙdase sunavāma॒ soma̭-marātīya॒to nida̭hāti॒ vedaḥ̭ |

sa naḥ̭ parṣa॒dati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā̭ nā॒veva॒ sindhṷ-nduri॒tā-'tya॒gniḥ |

tāma॒gniva̭rṇā॒-ntapa̭sā jvala॒ntīṃ-vai~̭roca॒nī-ṅka̭rmapha॒leṣu॒ juṣṭā᳚m |

du॒rgā-nde॒vīgṃ śara̭ṇama॒ha-mprapa̭dye su॒tara̭si tarase॒ namaḥ̭ |

agne॒ tva-mpā̭rayā॒ navyo̭ a॒smān-thsva॒sti-bhi॒rati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā᳚ |

pūśca̭ pṛ॒thvī ba̭hu॒lā na̭ u॒rvī bhavā̭ to॒kāya॒ tana̭yāya॒ śaṃyo~ḥ |

viśvā̭ni no du॒rgahā̭ jātaveda॒-ssindhu॒-nna nā॒vā dṷri॒tā-'ti̭parṣi |

agnḙ atri॒va-nmana̭sā gṛṇā॒no᳚-'smāka̭-mboddhyavi॒tā ta॒nūnā᳚m |

pṛ॒ta॒nā॒jita॒gṃ॒ saha̭māna-mu॒grama॒gnigṃ hṷvema para॒mā-thsa॒dhasthā᳚t |

sa naḥ̭ parṣa॒dati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā॒ kṣāma̭dde॒vo ati̭ duri॒tā-'tya॒gniḥ |

pra॒tnoṣi̭-ka॒mīḍyo̭ addhva॒reṣṷ sa॒nācca॒ hotā॒ navya̭śca॒ sathsi̭ |

svāñcā᳚gne ta॒nuva̭-mpi॒praya̭svā॒smabhya̭ñca॒ saubha̭ga॒māya̭jasva |

gobhi॒-rjuṣṭa̭ma॒yujo॒ niṣi̭kta॒-ntave᳚ndra viṣṇo॒-ranu॒sañca̭rema |

nāka̭sya pṛ॒ṣṭhama॒bhi saṃ॒va~sā̭no॒ vaiṣṇa̭vīṃ-lo~॒ka i॒ha mā̭dayantām || 2.7 (du॒ri॒tā-'tya॒gniśca॒tvāri̭ ca) (tai. ara. 6.2.1)

[ o-ṅkā॒tyā॒ya॒nāya̭ vi॒dmahḙ kanyaku॒māri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ praco॒dayā᳚t || ]

vyāhṛti homa mantrāḥ (4.8)

bhū-ranna̭-ma॒gnayḙ pṛthi॒vyai svāhā॒, bhuvo-'nnaṃ̭-vā~॒yave॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒, suva॒ranna̭-mādi॒tyāya̭ di॒ve svāhā॒, bhūrbhuva॒ssuva॒-ranna̭-ñca॒ndrama̭se di॒gbhya-ssvāhā॒, namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-ranna॒mom || 3.1 (tai. ara. 6.3.1)

bhū-ra॒gnayḙ pṛthi॒vyai svāhā॒, bhuvo̭ vā॒yave॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒ ,

suva̭rādi॒tyāya̭ di॒ve svāhā॒, bhū-rbhuva॒ssuva̭-śca॒ndrama̭se di॒gbhya-ssvāhā॒,

namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-ragna॒ om || 4.1

bhū-ra॒gnayḙ ca pṛthi॒vyai ca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,

bhuvo̭ vā॒yavḙ cā॒ntari̭kṣāya ca maha॒te ca॒ svāhā॒,

suva̭rādi॒tyāya̭ ca di॒ve ca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,

bhū-rbhuva॒ssuva̭-śca॒ndrama̭se ca॒ nakṣa̭trebhyaśca di॒gbhyaśca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,

namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-rmaha॒rom || 5.1 (tai. ara. 6.4.1)

jñānaprāptyarthā homamantrāḥ (4.9)

pāhi no agna ena̭se svā॒hā |

pāhi no viśvaveda̭se svā॒hā |

yajña-mpāhi vibhāva̭so svā॒hā |

sarva-mpāhi śatakra̭to svā॒hā || 6.1 (tai. ara. 6.7.1)

pā॒hi no̭ agna॒ eka̭yā |

pā॒hyṷta dvi॒tīya̭yā |

pā॒hyūrja̭-ntṛ॒tīya̭yā |

pā॒hi gī॒rbhi-śca̭ta॒sṛbhi̭-rvaso॒ svāhā᳚ || 7.1 (tai. ara. 6.6.1)

vedāvismaraṇāya japamantrāḥ (4.10)

ya-śchanda̭sā-mṛṣa॒bho vi॒śvarṷ̄pa॒-śchando᳚bhya॒-śchandāg̭syā vi॒veśa̭ |

sacāgṃ śikyaḥ puro vāco̭pani॒ṣa-dindro᳚ jye॒ṣṭha i̭ndri॒yāya॒ ṛṣi̭bhyo॒ namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-śchanda॒ om || 8.1 (tai. ara. 6.8.1)

namo॒ brahma̭ṇe dhā॒raṇa̭-mme a॒stva-ni̭rākaraṇaṃ-dhā॒rayi̭tā bhūyāsa॒-ṅkarṇa̭yo-śśru॒ta-mmācyo᳚ḍhva॒-mmamā॒muṣya॒ om || 9.1 (tai. ara. 6.9.1)

tapaḥ praśaṃsā (4.11)

ṛ॒ta-ntapaḥ̭ sa॒tya-ntapaḥ̭ śru॒ta-ntapaḥ̭ śā॒nta-ntapo॒ dama॒ stapa॒-śśama॒stapo॒ dāna॒-ntapo॒ yajña॒-ntapo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-rbrahmai॒-tadupā᳚syai॒-tattapaḥ̭ || 10.1 (tai. ara. 6.10.1)

vihitācaraṇa praśaṃsā niṣiddhācaraṇa nindā ca (4.12)

yathā̭ vṛ॒kṣasya̭ sa॒puṃṣpi̭tasya dū॒rā-dga॒ndho vā᳚tye॒va-mpuṇya̭sya ka॒rmaṇo̭ dū॒rā-dga॒ndho vā̭ti॒ yathā̭-'sidhā॒rā-ṅka॒rte-'va̭hitā-mava॒krāme॒ yadyuve॒ yuve॒ havā̭ vi॒hvayi̭ṣyāmi ka॒rta-mpa̭tiṣyā॒mītye॒va-ma॒mṛtā̭-dā॒tmāna̭-ñju॒guphse᳚t || 11.1 (tai. ara. 6.11.1)

dahara vidyā (4.13)

a॒ṇo-raṇī̭yā-nmaha॒to mahī̭yā-nā॒tmā guhā̭yā॒-nnihi̭to-'sya ja॒ntoḥ |

tama̭kratu-mpaśyati vītaśo॒ko dhā॒tuḥ pra॒sādā᳚-nmahi॒māna̭mīśam |

sa॒pta prā॒ṇāḥ pra॒bhava̭nti॒ tasmā᳚-thsa॒ptārciṣaḥ̭ sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvāḥ |

sa॒pta i॒me lo॒kā yeṣu॒ cara̭nti prā॒ṇā gu॒hāśa̭yā॒-nnihi̭tā-ssa॒pta sa̭pta |

ataḥ̭ samu॒drā gi॒raya̭śca॒ sarve॒-'smā-thsyanda̭nte॒ sindha̭va॒-ssarva̭rūpāḥ |

ata̭śca॒ viśvā॒ oṣa̭dhayo॒ rasā᳚cca॒ yenai̭ṣa bhū॒ta-sti̭ṣṭhatyantarā॒tmā |

bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nā-mṛṣi॒-rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m |

śye॒no gṛdhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒-rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ pa॒vitra॒ matyḙti॒ rebhanṋ |

a॒jā mekāṃ॒-lo~hi̭ta-śukla-kṛ॒ṣṇā-mba॒hvī-mpra॒jā-ñja॒naya̭ntī॒gṃ॒ sarṷ̄pām |

a॒jo hyeko̭ ju॒ṣamā̭ṇo-'nu॒śete॒ jahā᳚tyenā-mbhu॒kta-bho̭gā॒majo᳚-'nyaḥ || 12.5 (tai. ara. 6.12.1)

ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷ-rantarikṣa॒-saddhotā̭ vedi॒ṣa-dati̭thi-rduroṇa॒sat |

nṛ॒ṣa-dva̭ra॒sa-dṛ̭ta॒sa-dvyo̭ma॒sa-da॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |

ghṛ॒ta-mmi̭mikṣire ghṛ॒tama̭sya॒ yoni̭-rghṛ॒te śri॒to ghṛ॒tamṷvasya॒ dhāma̭ |

a॒nu॒ṣva॒dhamāva̭ha mā॒daya̭sva॒ svāhā̭ kṛtaṃ-vṛ~ṣabha vakṣi ha॒vyam |

sa॒mu॒drā dū॒rmi-rmadhṷmā॒gṃ॒ udā̭ra-dupā॒gṃ॒śunā॒ sama̭mṛta॒tva mā̭naṭ |

ghṛ॒tasya॒ nāma॒ guhyaṃ॒-ya~dasti̭ ji॒hvā de॒vānā̭-ma॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |

va॒ya-nnāma॒ prabra̭vāmā ghṛ॒tenā॒smin. ya॒jñe dhā̭rayāmā॒ namo̭bhiḥ |

upa̭ bra॒hmā śṛ̭ṇavaccha॒syamā̭na॒-ñcatuḥ̭ śṛṅgo 'vamī-dgau॒ra e॒tat |

ca॒tvāri॒ śṛṅgā॒ trayo̭ asya॒ pādā॒ dve śī॒ra॒.ṣe sa॒pta hastā̭so a॒sya |

tridhā̭ ba॒ddho vṛ̭ṣa॒bho ro̭ravīti ma॒ho de॒vo martyā॒gṃ॒ āvi̭veśa || 12.10 (tai. ara. 6.12.2)

tridhā̭ hi॒ta-mpa॒ṇibhi̭-rgu॒hyamā̭na॒-ṅgavi̭-de॒vāso̭ ghṛ॒tamanva̭vindann |

indra॒ eka॒gṃ॒ sūrya॒ eka̭-ñjajāna ve॒nā dekagg̭ sva॒dhayā॒ niṣṭa̭takṣuḥ |

yo de॒vānā᳚-mpratha॒ma-mpu॒rastā॒-dviśvā॒dhiyo̭ ru॒dro ma॒harṣiḥ̭ |

hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-mpa̭śyata॒ jāya̭māna॒gṃ॒ sano̭ de॒va-śśu॒bhayā॒ smṛtyā॒ saṃyu~̭naktu |

yasmā॒tpara॒-nnāpa̭ra॒ masti॒ kiñci॒dyasmā॒-nnāṇī̭yo॒ na jyāyo᳚-'sti॒ kaści̭t |

vṛ॒kṣa i̭va stabdho di॒vi ti̭ṣṭha॒-tyeka॒stene॒da-mpū॒rṇa-mpurṷṣeṇa॒ sarva᳚m || 12.13

(sanyāsa sūktam)

na karma̭ṇā na pra॒jayā॒ dhanḙna॒ tyāgḙnaike amṛta॒tva-mā̭na॒śuḥ |

parḙṇa॒ nāka॒-nnihi̭ta॒-ṅguhā̭yāṃ-vi~॒bhrāja̭de॒ta-dyata̭yo vi॒śanti̭ ||

ve॒dā॒nta॒ vi॒jñāna॒-suni̭ścitā॒rthā-ssanyā̭sa yo॒gādyata̭ya-śśuddha॒ sattvāḥ᳚ |

te bra̭hmalo॒ke tu॒ parā᳚ntakāle॒ parā̭mṛtā॒-tpari̭mucyanti॒ sarve᳚ |

da॒hraṃ॒-vi~॒pā॒pa-mpa॒rame᳚śma bhūtaṃ॒-ya~-tpṷṇḍarī॒ka-mpu॒rama̭ddhya sa॒gg॒stham |

ta॒trā॒pi॒ da॒hra-ṅga॒ganaṃ̭-vi~śoka॒-stasmi̭n. yada॒ntasta-dupā̭sita॒vyam ||

yo vedādau sva̭raḥ pro॒kto॒ ve॒dāntḙ ca pra॒tiṣṭhi̭taḥ |

tasya̭ pra॒kṛti̭-līna॒sya॒ yaḥ॒ paraḥ̭ sa॒ ma॒heśva̭raḥ || 12.17 (tai. ara. 6.12.3)

(ajo᳚-'nya॒ - āvi̭veśa॒ - sarvḙ ca॒tvāri̭ ca)

nārāyaṇa sūktaṃ (4.14)

sa॒ha॒sra॒śīrṣa̭-nde॒vaṃ॒-vi~॒śvākṣaṃ̭-vi~॒śva śa̭-mbhuvam |

viśva̭-nnā॒rāya̭ṇa-nde॒va॒ma॒kṣara̭-mpara॒ma-mpa॒dam |

vi॒śvataḥ॒ para̭mānni॒tyaṃ॒-vi~॒śva-nnā̭rāya॒ṇagṃ ha̭rim |

viśva̭me॒veda-mpurṷṣa॒-sta-dviśva॒mupa̭jīvati |

patiṃ॒-vi~śva̭syā॒tmeśva̭ra॒gṃ॒ śāśva̭tagṃ śi॒vama̭cyutam |

nā॒rāya॒ṇa-mma̭hājñe॒yaṃ॒-vi~॒śvātmā̭na-mpa॒rāya̭ṇam |

nā॒rāya॒ṇa pa̭ro jyo॒ti॒rā॒tmā nā̭raya॒ṇaḥ pa̭raḥ |

nā॒rāya॒ṇa pa̭ra-mbra॒hma॒ ta॒ttva-nnā̭rāya॒ṇaḥ pa̭raḥ |

nā॒rāya॒ṇa pa̭ro dhyā॒tā॒ dhyā॒na-nnā̭rāya॒ṇaḥ pa̭raḥ |

yacca̭ ki॒ñcij-ja̭ga-thsa॒rva॒-ndṛ॒śyate᳚ śrūya॒te-'pi̭ vā | 13.4 (tai. ara. 6.13.1)

anta̭-rba॒hiśca̭ ta-thsa॒rvaṃ॒-vyā~॒pya nā̭rāya॒ṇa-ssthi̭taḥ |

ana̭nta॒ mavya̭ya-ṅka॒vigṃ sa̭mu॒dre-'ntaṃ̭-vi~॒śva śa̭bhuṃva~m |

pa॒dma॒ko॒śa-pra̭tīkā॒śa॒gṃ॒ hṛ॒daya̭-ñcāpya॒dhomṷkham |

adho̭ ni॒ṣṭyā vi̭tastyā॒nte॒ nā॒bhyāmṷpari॒ tiṣṭha̭ti |

jvā॒la॒mā॒lā kṷla-mbhā॒tī॒ vi॒śvasyā̭yata॒na-mma̭hat |

santa̭tagṃ śi॒lābhi̭stu॒ lamba̭tyā kośa॒sanni̭bham |

tasyāntḙ suṣi॒ragṃ sū॒kṣma-ntasmi᳚n-thsa॒rva-mprati̭ṣṭhitam |

tasya॒ maddhyḙ ma॒hāna̭gni-rvi॒śvārci̭-rvi॒śvato̭ mukhaḥ |

so-'gra̭bhu॒g vibha̭ja-nti॒ṣṭha॒-nnāhā̭ra-maja॒raḥ ka॒viḥ |

ti॒rya॒gū॒rdhva ma̭dha-śśā॒yī॒ ra॒śmaya̭stasya॒ santa̭tā |

sa॒ntā॒paya̭ti sva-nde॒hamāpā̭datala॒ masta̭kaḥ |

tasya॒ maddhye॒ vahni̭śikhā a॒ṇīyo᳚rdhvā vya॒vasthi̭taḥ |

nī॒lato̭ yada̭ maddhya॒sthā॒-dvi॒dyullḙkheva॒ bhāsva̭rā |

nī॒vāra॒ śūka̭vatta॒nvī॒ pī॒tā bhā᳚svatya॒ṇūpa̭mā |

tasyā᳚-śśikhā॒yā ma̭ddhye pa॒ramā᳚tmā vya॒vasthi̭taḥ |

sa brahma॒ sa śiva॒-ssa hari॒-ssendra॒-sso-'kṣa̭raḥ para॒ma-ssva॒rāṭ || 13.12 (tai. ara. 6.13.2)

(api̭ vā॒ - santa̭tā॒ ṣaṭ ca̭)

āditya maṇḍale parabrahmopāsanaṃ (4.15)

ā॒di॒tyo vā e॒ṣa e॒ta-nma॒ṇḍala॒-ntapa̭ti॒ tatra॒ tā ṛca॒stadṛ॒cā ma̭ṇḍala॒gṃ॒ sa ṛ॒cāṃ-lo~॒ko-'tha॒ya e॒ṣa e॒tasmi̭-nma॒ṇḍale॒-'rci-rdī॒pyate॒ tāni॒ sāmā̭ni॒ sa sā॒mnāṃ-lo~॒ko-'tha॒ ya e॒ṣa e॒tasmi̭-nma॒ṇḍale॒-'rciṣi॒ purṷṣa॒stāni॒ yajūgṃ̭ṣi॒ sa yajṷṣā maṇḍala॒gṃ॒ sa yajṷṣāṃ-lo~॒ka-ssaiṣā tra॒yyeva̭ vi॒dyā ta̭pati॒ ya e॒ṣo᳚-'nta-rā̭di॒tye hi̭ra॒ṇmayaḥ॒ purṷṣaḥ || 14.1 (tai. ara. 6.14.1)

ādityapuruṣasya sarvātmakatva pradarśanaṃ (4.16)

ā॒di॒tyo vai teja॒ ojo॒ balaṃ॒-ya~śa॒-ścakṣu॒-śśrotra̭mā॒tmā mano̭ ma॒nyu-rmanṷ-rmṛ॒tyu-ssa॒tyo mi॒tro vā॒yurā̭kā॒śaḥ prā॒ṇo lo̭kapā॒laḥ kaḥ ki-ṅka-nta-thsa॒tyamanna̭-ma॒mṛtā̭ jī॒vo viśvaḥ̭ kata॒ma-ssva̭ya॒bhu-mbrahmai॒ tadamṛ̭ta e॒ṣa purṷṣa e॒ṣa bhū॒tānā॒-madhi̭pati॒-rbrahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpno-tye॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ sā॒rṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katā̭-māpnoti॒ ya e॒vaṃ-ve~de᳚tyupa॒niṣat || 15.1 (tai. ara. 6.15.1)

śivopāsana mantrāḥ (4.17)

nidha̭napataye॒ namaḥ | nidha̭napatāntikāya॒ namaḥ |

ūrdhvāya॒ namaḥ | ūrdhvaliṅgāya॒ namaḥ |

hiraṇyāya॒ namaḥ | hiraṇyaliṅgāya॒ namaḥ |

suvarṇāya॒ namaḥ | suvarṇaliṅgāya॒ namaḥ |

divyāya॒ namaḥ | divyaliṅgāya॒ namaḥ | 16.1 (tai. ara. 6.16.1)

bhavāya॒ namaḥ | bhavaliṅgāya॒ namaḥ |

śarvāya॒ namaḥ | śarvaliṅgāya॒ namaḥ |

śivāya॒ namaḥ | śivaliṅgāya॒ namaḥ |

jvalāya॒ namaḥ | jvalaliṅgāya॒ namaḥ |

ātmāya॒ namaḥ | ātmaliṅgāya॒ namaḥ |

paramāya॒ namaḥ | paramaliṅgāya॒ namaḥ |

etathsomasya̭ sūrya॒sya॒ sarvaliṅgagg̭ sthāpa॒ya॒ti॒ pāṇimantra̭-mpavi॒tram || 16.1 (tai. ara. 6.16.2)

paścimavaktra pratipādaka mantraḥ (4.18)

tai. ara. 6.17.1

sa॒dyojā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyojā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |

bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭bhave bhavasva॒ mām | bha॒vodbha̭vāya॒ namaḥ̭ || 17.1

uttara vaktra pratipādaka mantraḥ (4.19)

vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ || 18.1 (tai. ara. 6.18.1)

dakṣiṇa vaktra pratipādaka mantraḥ (4.20)

a॒ghore᳚bhyo-'tha॒ ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |

sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ || 19.1 (tai. ara. 6.19.1)

prāgvaktra pratipādaka mantraḥ (4.21)

tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t || 20.1 (tai. ara. 6.20.1)

ūrdhva vaktra pratipādaka mantraḥ (4.22)

īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒- mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nā॒-mbrahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo-'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom || 21.1 (tai. ara. 6.21.1)

namaskārārtha mantrāḥ (4.23)

namo hiraṇyabāhave hiraṇyavarṇāya hiraṇyarūpāya hiraṇyapataye 'biṅkāpataya umāpataye paśupatayḙ namo॒ namaḥ || 22.1 (tai. ara. 6.22.1)

ṛ॒tagṃ sa॒tya-mpa̭ra-mbra॒hma॒ pu॒ruṣa̭-ṅkṛṣṇa॒piṅga̭lam |

ū॒rdhvarḙtaṃ-vi~̭rūpā॒kṣaṃ॒-vi~॒śvarṷ̄pāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ || 23.1 (tai. ara. 6.23.1)

sarvo॒ vai ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu |

purṷṣo॒ vai ru॒dra-ssanma॒ho namo॒ namaḥ̭ |

viśva̭-mbhū॒ta-mbhuva̭na-ñci॒tra-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭māna-ñca॒ yat |

sarvo॒ hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu || 24.1 (tai. ara. 6.24.1)

kadru॒drāya॒ pracḙtase mī॒ḍhuṣṭa̭māya॒ tavya̭se |

vo॒cema॒ śanta̭magṃ hṛ॒de ||

sarvo॒hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu || 25.1 (tai. ara. 6.25.1)

agnihotra havaṇyāḥ upayuktasya vṛkṣa viśeṣa-syābhidhānam (4.24-25)

yasya॒ vai ka̭ṅkatyagni-hotra॒hava̭ṇī bhavati॒ pratye॒vā-syāhṷtaya-stiṣṭha॒ntyatho॒ prati̭ṣṭhityai || 26.1 (tai. ara. 6.26.1)

bhūdevatāka mantraḥ (4.26)

kR॒ṇu॒ṣva pāja॒ iti॒ pañca̭ |

adi̭ti-rde॒vā ga̭ndha॒rvā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒taro-'sṷrā॒-steṣāgṃ̭ sarva bhū॒tānā᳚-mmā॒tā me॒dinī̭ maha॒tā ma॒hī sā̭vi॒trī gā̭ya॒trī jaga̭tyu॒rvī pṛ॒thvī ba̭hu॒lā viśvā̭ bhū॒tā ka̭ta॒mā kāyā sā sa॒tye-tya॒mṛteti̭ vasi॒ṣṭhaḥ || 28.1 (tai. ara. 6.28.1)

sarvā devatā āpaḥ (4.27)

āpo॒ vā i॒dagṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo -'mṛ̭ta॒māpaḥ̭ sa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpaḥ̭ sva॒rāḍāpaḥ॒

chandā॒g॒syāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpaḥ̭ sa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om || 29.1 (tai. ara. 6.29.1)

sandhyāvandana mantrāḥ (4.28)

āpaḥ̭ punantu pṛthi॒vī-mpṛ̭thi॒vī pū॒tā pṷnātu॒ mām |

pu॒nantu॒ brahma̭ṇa॒spati॒-rbrahma̭ pū॒tā pṷnātu॒ mām |

yaducchi̭ṣṭa॒-mabho᳚jyaṃ॒-ya~dvā̭ du॒ścari̭ta॒-mmama̭ |

sarva̭-mpunantu॒ māmāpo̭-'sa॒tāñca̭ prati॒graha॒gg॒ svāhā᳚ || 30.2 (tai. ara. 6.30.1)

agniśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |

pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadahnā pāpa̭makā॒r॒ṣam |

manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyā-mudarḙṇa śi॒śnā |

aha॒stada̭valu॒pantu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |

idamaha-māmamṛ̭ta yo॒nau | satye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā || 31.1 (tai. ara. 6.31.1)

sūryaśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |

pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadrātriyā pāpa̭makā॒r॒ṣam |

manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyā-mudarḙṇa śi॒śnā |

rātri॒-stada̭valu॒pantu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |

idamaha-māmamṛ̭ta yo॒nau | sūrye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā || 32.1 (tai. ara. 6.32.1)

praṇavasya ṛṣyādi vivaraṇaṃ (4.29)

omityekākṣa̭ra-mbra॒hma | agnirdevatā brahma̭ ityā॒rṣam |

gāyatra-ñchanda-mparamātmaṃ̭ sarū॒pam | sāyujyaṃ-vi~̭niyo॒gam || 33.1 (tai. ara. 6.33.1)

gāyatryāvāhana mantrāḥ (4.30)

āyā̭tu॒ vara̭dā de॒vī॒ a॒kṣara̭-mbrahma॒ sammi̭tam |

gā॒ya॒trī᳚-ñchanda̭sā-mmā॒teda-mbra̭hma ju॒ṣasva̭ me |

yadahnā᳚-tkurṷte pā॒pa॒-ntadahnā᳚-tprati॒mucya̭te |

ya-drātriyā᳚-tkurṷte pā॒pa॒-nta-drātriyā᳚-tprati॒mucya̭te |

sarva̭ va॒rṇe ma̭hāde॒vi॒ sa॒ndhyā vi̭dye sa॒rasva̭ti || 34.2 (tai. ara. 6.34.1)

ojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ bala̭masi॒ bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒nāmā̭̭-'si॒ viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyu-rabhibhūroṃ-gāyatrī-māvā̭hayā॒mi॒ sāvitrī-māvā̭hayā॒mi॒ sarasvatī-māvā̭hayā॒mi॒ chandarṣī-nāvā̭hayā॒mi॒ śriya-māvā̭hayā॒mi॒ gāyatriyā gāyatrī chando viśvāmitra ṛṣi-ssavitā devatā-'gnirmukha-mbrahmā śiro viṣṇurhṛdayagṃ rudra-śśikhā pṛthivīyoniḥ prāṇāpāna-vyānodāna-samānā saprāṇā śvetavarṇā sāṅkhyāyana-sagotrā gāyatrī caturvigṃśatyakṣarā tripadā̭ ṣaṭku॒kṣiḥ॒ pañca śīrṣopanayane vi̭niyo॒gaḥ॒-

o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ | ogṃ suvaḥ | o-mmahaḥ | o-ñjanaḥ | o-ntapaḥ | ogṃ sa॒tyam | o-nta-thsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā᳚t | omāpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 35.2 (tai. ara. 6.35.1)

gāyatrī upasthāna mantrāḥ (4.31)

u॒ttamḙ śikha̭re jā॒te॒ bhū॒myā-mpa̭rvata॒ mūrdha̭ni |

brā॒hmaṇe᳚bhyo-'bhya̭nujñā॒tā॒ ga॒ccha dḙvi ya॒thāsṷkham |

stuto mayā varadā vḙdamā॒tā॒ pracodayantī pavane᳚ dvijā॒tā |

āyuḥ pṛthivyāṃ-draviṇa-mbra̭hmava॒rca॒sa॒-mmahya-ndatvā prajātu-mbra̭hmalo॒kam || 36.2 (tai. ara. 6.36.1)

ādityadevatā mantraḥ (4.32)

ghṛṇi॒-ssūrya̭ ādi॒tyo na prabhā̭-vā॒tyakṣa̭ram |

madhṷkṣaranti॒ ta-dra̭sam |

sa॒tyaṃ-vai~ ta-drasa॒-māpo॒ jyotī॒raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 37.1 (tai. ara. 6.37.1)

trisuparṇamantrāḥ (4.33)

brahma̭ metu॒ mām | madhṷ metu॒ mām | brahma̭-me॒va madhṷ metu॒ mām |

yāstḙ soma pra॒jāva॒thso-'bhi॒so a॒ham | dusṣva̭pna॒ha-ndṷruṣvaha |

yāstḙ soma prā॒ṇāgstā-ñjṷhomi | trisṷparṇa॒ mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |

bra॒hma॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |

te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒kti-mpuna̭nti | om || 38.1 (tai. ara. 6.38.1)

brahma̭ me॒dhayā᳚ | madhṷ me॒dhayā᳚ |

brahma̭me॒va madhṷ me॒dhayā᳚ | a॒dyā no̭ deva savitaḥ pra॒jāva̭thsāvī॒-ssaubha̭gam |

parā̭ du॒sṣvapni̭yagṃ suva | viśvā̭ni deva savita-rduri॒tāni॒ parā̭suva |

ya-dbha॒dra-ntanma॒ āsṷva | madhu॒vātā̭ ṛtāya॒te madhṷkṣaranti॒ sindha̭vaḥ |

māddhvī᳚rna-ssa॒ntvoṣa̭dhīḥ | madhu॒nakta̭ mu॒toṣasi॒ madhṷma॒-tpārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ |

madhu॒dyaura̭stu naḥ pi॒tā | madhṷmānno॒ vana॒spati॒-rmadhṷmāgṃ astu॒ sūryaḥ̭ |

māddhvī॒ rgāvo̭ bhavantu naḥ | ya i॒ma-ntrisṷparṇa॒-mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |

bhrū॒ṇa॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |

te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒kti-mpuna̭nti | om || 39.7 (tai. ara. 6.39.1)

brahma̭ me॒dhavā᳚ | madhṷ me॒dhavā᳚ | brahma̭me॒va madhṷ me॒dhavā᳚ |

bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nā-mṛṣi॒-rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m |

śye॒no gṛddhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒-rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ pa॒vitra॒-matyḙti॒ rebhanṋ |

ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷrantarikṣa॒ saddhotā̭- vedi॒ṣa-dati̭thi-rduroṇa॒sat |

nṛ॒ṣadva̭ra॒-sadṛ̭ta॒-sa-dvyo̭ma॒-sada॒bjā- go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |

ṛ॒cetvā̭ ru॒cetvā॒ sami-thsra̭vanti sa॒rito॒ na dhenāḥ᳚ |

a॒ntar-hṛ॒dā mana̭sā pū॒yamā̭nāḥ |

ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ a॒bhicā̭kaśīmi |

hi॒ra॒ṇyayo̭ veta॒so maddhya̭ āsām |

tasmi᳚n-thsupa॒rṇo ma̭dhu॒kṛ-tkṷlā॒yī bhaja̭nnāste॒ madhṷ de॒vatā᳚bhyaḥ |

tasyā̭ sate॒ hara̭ya-ssa॒ptatīre᳚ sva॒dhā-nduhā̭nā a॒mṛta̭sya॒ dhārā᳚m |

ya i॒da-ntrisṷparṇa॒-mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |

vī॒ra॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |

te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒ṅkti-mpuna̭nti | om || 40.6 (tai. ara. 6.40.1)

medhā sūktaṃ (4.34)

me॒dhāde॒vī ju॒ṣamā̭ṇā na॒ āgā᳚-dvi॒śvācī̭ bha॒drā sṷmana॒sya mā̭nā |

tvayā॒ juṣṭā̭ nu॒damā̭nā du॒ruktā᳚-nbṛ॒hadva̭dema vi॒dathḙ su॒vīrāḥ᳚ |

tvayā॒ juṣṭa̭ ṛ॒ṣi-rbha̭vati devi॒ tvayā॒ brahmā̭-''ga॒taśrī̭ ru॒ta tvayā᳚ |

tvayā॒ juṣṭa̭ści॒traṃ-vi~̭ndate vasu॒ sā no̭ juṣasva॒ dravi̭ṇo namedhe || 41.1 (tai. ara. 6.41.1)

me॒dhā-mma॒ indro̭ dadātu me॒dhā-nde॒vī sara̭svatī |

me॒dhā-mmḙ a॒śvinā̭-vu॒bhāvādha̭ttā॒-mpuṣka̭rasrajā ||

a॒phsa॒rāsṷ ca॒ yā me॒dhā ga̭ndha॒rveṣṷ ca॒ yanmanaḥ̭ |

daivī᳚-mme॒dhā sara̭svatī॒ sā mā᳚-mme॒dhā su॒rabhi̭-rjuṣatā॒g॒ svāhā᳚ || 42.1 (tai. ara. 6.42.1)

āmā᳚-mme॒dhā su॒rabhi̭-rvi॒śvarṷ̄pā॒ hira̭ṇyavarṇā॒ jaga̭tī jaga॒myā |

ūrja̭svatī॒ paya̭sā॒ pinva̭mānā॒ sā mā᳚-mme॒dhā su॒pratī̭kā juṣantām || 43.1 (tai. ara. 6.43.1)

mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gnistejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒ bhrājo̭ dadhātu || 44.1 (tai. ara. 6.44.1)

mṛtyunivāraṇa mantrāḥ (4.35)

apai̭tu mṛ॒tyu-ra॒mṛta̭nna॒ āga̭n. vaivasva॒to no॒ abha̭yaṅkṛṇotu |

pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙ rivā॒bhinaḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yi-ssaca̭tānna॒-śśacī॒patiḥ̭ || 45.1 (tai. ara. 6.45.1)

para̭-mmṛtyo॒ anu॒ parḙhi॒ panthāṃ॒-ya~ste॒sva ita̭ro deva॒yānā᳚t |

cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi॒ mānaḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān || 46.1 (tai. ara. 6.46.1)

vāta̭-mprā॒ṇa-mmana̭sā॒ nvāra̭bhāmahe pra॒jāpa̭tiṃ॒-yo~ bhuva̭nasya go॒pāḥ |

sano̭ mṛ॒tyo strā̭yatā॒-mpātvagṃha̭so॒ jyog jī॒vā ja॒rāma̭śīmahi || 47.1 (tai. ara. 6.47.1)

a॒mu॒tra॒ bhūyā॒dadha॒ yadya॒masya॒ bṛha̭spate a॒bhiśa̭ste॒ra mṷñcaḥ |

pratyaṷhatā ma॒śvinā̭ mṛ॒tyu ma̭smā-dde॒vānā̭magne bhi॒ṣajā॒ śacī̭bhiḥ || 48.1 (tai. ara. 6.48.1)

hari॒gṃ॒ hara̭nta॒- manṷyanti de॒vā viśva॒syeśā̭naṃ-vṛ~ṣa॒bha-mma̭tī॒nām |

brahma॒ sarṷ̄pa॒-manṷme॒damā̭gā॒-daya̭na॒-mmā viva̭dhī॒-rvikra̭masva || 49.1 (tai. ara. 6.49.1)

śalkai̭ra॒gni-mi̭ndhā॒na u॒bhau lo॒kau sa̭nema॒ham |

u॒bhayo᳚ rlo॒kayā̭r-ṛ॒dhdvā-'ti̭ mṛ॒tyu-nta̭rāmya॒ham || 50.1 (tai. ara. 6.50.1)

mā chi̭do mṛtyo॒ mā va̭dhī॒rmā me॒ balaṃ॒-vi~vṛ̭ho॒ mā pramo̭ṣīḥ |

pra॒jā-mmā mḙ rīriṣa॒ āyṷrugra nṛ॒cakṣa̭sa-ntvā ha॒viṣā̭ vidhema || 51.1 (tai. ara. 6.51.1)

mā no̭ ma॒hānta̭mu॒ta mā no̭ arbha॒ka-mmā na॒ ukṣa̭ntamu॒ta mā na̭ ukṣi॒tam |

mā no̭ vadhīḥ pi॒tara॒-mmota mā॒tara̭-mpri॒yā mā na̭sta॒nuvo̭ rudra rīriṣaḥ || 52.1 (tai. ara. 6.52.1)

mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ |

vī॒rānmā no̭ rudra bhāmi॒tova̭dhīr-ha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te || 53.1 (tai. ara. 6.53.1)

prajāpati-prārthanā mantraḥ (4.36)

prajā̭pate॒ na tvade॒tā-nya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒tā ba̭bhūva |

ya-tkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || 54.1 (tai. ara. 6.54.1)

indraprārthanā mantraḥ (4.37)

sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī |

vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu nassvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 55.1 (tai. ara. 6.55.1)

mṛtyuñjaya mantrāḥ (4.38)

trya̭mbakaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |

u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t || 56.1 (tai. ara. 6.56.1)

ye tḙ sa॒hasra̭ma॒yuta॒-mpāśā॒ mṛtyo॒ martyā̭ya॒ hanta̭ve |

tān. ya॒jñasya̭ mā॒yayā॒ sarvā॒nava̭ yajāmahe | mṛ॒tyave॒ svāhā̭ mṛ॒tyave॒ svāhā᳚ || 58.1 (tai. ara. 6.57-58)

pāpanivārakā mantrāḥ (4.39)

de॒vakṛ̭ta॒syaina̭so-'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |

ma॒nu॒ṣya̭kṛta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |

pi॒tṛkṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |

ā॒tmakṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |

a॒nyakṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |

a॒smatkṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |

yaddi॒vā ca॒ nakta॒-ñcaina̭ścakṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |

ya-thsva॒panta̭śca॒ jāgra̭ta॒-ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |

ya-thsu॒ṣupta̭śca॒ jāgra̭ta॒-ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |

ya-dvi॒dvāgṃsa॒ścā vi̭dvāgṃsa॒ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |

enasa enaso vayajanama̭si svā॒hā || 59.1 (tai. ara. 6.59.1)

vasu-prārthanā mantraḥ (4.40)

yadvo̭ devāścakṛ॒ma ji॒hvayā̭ gu॒rumana̭so vā॒ prayṷtī deva॒ heḍa̭nam |

arā̭vā॒yo no̭ a॒bhidṷcchunā॒yate॒ tasmi॒-ntadeno̭ vasavo॒ nidhḙtana॒ svāhā᳚ || 60.1 (tai. ara. 6.60.1)

kāmo-'kārṣīt - manyurakārṣīt mantraḥ (4.41)

kāmo-'kārṣī᳚-nnamo॒ namaḥ |

kāmo-'kārṣī-tkāmaḥ karoti nāha-ṅkaromi kāmaḥ kartā nāha-ṅkartā kāmaḥ̭ kāra॒yitā nāha̭-ṅkāra॒yitā eṣa te kāma kāmā̭ya svā॒hā || 61.1 (tai. ara. 6.61.1)

manyurakārṣī᳚-nnamo॒ namaḥ |

manyurakārṣī-nmanyuḥ karoti nāha-ṅkaromi manyuḥ kartā nāha-ṅkartā manyuḥ̭ kāra॒yitā nāha̭-ṅkāra॒yitā eṣa te manyo manya̭ve svā॒hā || 62.1 (tai. ara. 6.62.1)

virajā homa mantrāḥ (4.42)

tilāñjuhomi sarasāgṃ sapiṣṭā-ngandhāra mama citte rama̭ntu svā॒hā |

gāvo hiraṇya-ndhanamannapānagṃ sarveṣāg śri̭yai svā॒hā |

śriyañca lakṣmiñca puṣṭiñca kīrti̭-ñcā nṛ॒ṇyatām | brahmaṇya-mba̭hupu॒tratām |

śraddhāmedhe prajā-ssandadā̭tu svā॒hā || 63.3 (tai. ara. 6.63.1)

tilāḥ kṛṣṇā-sti̭lā-śśve॒tā॒-stilā-ssaumyā va̭śānu॒gāḥ |

tilāḥ punantṷ me pā॒paṃ॒-ya~tkiñci-ddurita-mma̭yi svā॒hā |

cora॒syānna-nna̭vaśrā॒ddha॒-mbra॒hma॒hā gṷruta॒lpagaḥ |

gosteyagṃ sa̭rāpā॒na॒-mbhrūṇahatyā tilā śāntigṃ śamaya̭ntu svā॒hā |

śrīśca lakṣmīśca puṣṭīśca kīrti̭-ñcā nṛ॒ṇyatām |

brahmaṇya-mba̭hupu॒tratām |

śraddhāmedhe prajñātu jātaveda-ssandadā̭tu svā॒hā || 64.3 (tai. ara. 6.64.1)

prāṇāpāna-vyānodāna-samānā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |

vāṃ-mana-ścakṣuḥ-śrotra-jihvā-ghrāṇa-reto-buddhyākūti-ssaṅkalpā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |

tvak-carma-māgṃsa-rudhira-medo-majjā-snāyavo-'sthīni mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |

śiraḥ pāṇi pāda pārśva pṛṣṭho-rūdara-jaṅgha-śiśrnopastha pāyavo mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |

uttiṣṭha puruṣa harita-piṅgala lohitākṣi dehi dehi dadāpayitā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 65.5 (tai. ara. 6.65.1)

pṛthivyāpa stejo vāyu-rākāśā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |

śabda-sparśa-rūparasa-gandhā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |

mano-vāk-kāya-karmāṇi mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |

avyaktabhāvai-ra̭haṅkā॒ra॒-rjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |

ātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |

antarātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |

paramātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |

kṣu॒dhe svāhā᳚ | kṣutpi̭pāsāya॒ svāhā᳚ | vivi̭ṭyai॒ svāhā᳚ |

ṛgvi̭dhānāya॒ svāhā᳚ | ka॒ṣo᳚tkāya॒ svāhā᳚ |

kṣu॒tpi॒pā॒sāma̭la-ñjye॒ṣṭhā॒ma॒la॒kṣmī-rnā̭śayā॒myaham |

abhṷ̄ti॒-masa̭mṛddhi॒ñca॒ sarvāṃ (sarvā) nirṇuda me pāpmā̭nagg svā॒hā |

annamaya-prāṇamaya-manomaya-vijñānamaya-mānandamaya-mātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 66.10 (tai. ara. 6.66.1)

vaiśvadeva mantrāḥ (4.43)

a॒gnaye॒ svāhā᳚ | viśve᳚bhyo de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ |

dhru॒vāya̭ bhū॒māya॒ svāhā᳚ | dhru॒va॒kṣita̭ye॒ svāhā᳚ |

a॒cyu॒ta॒kṣita̭ye॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāhā᳚ |

dharmā̭ya॒ svāhā᳚ | adha̭rmāya॒ svāhā᳚ |

a॒dbhya-ssvāhā᳚ | o॒ṣa॒dhi॒va॒na॒spa॒tibhya॒-ssvāhā᳚ | 67.1 (tai. ara. 6.67.1)

ra॒kṣo॒de॒va॒ja॒nebhya॒-ssvāhā᳚ |

gṛhyā᳚bhya॒-ssvāhā᳚ | a॒va॒sāne᳚bhya॒-ssvāhā᳚ |

a॒va॒sāna̭patibhya॒-ssvāhā᳚ | sa॒rva॒bhū॒tebhya॒-ssvāhā᳚ |

āmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒ntari̭kṣāya॒ svāhā᳚ |

yadeja̭ti॒ jaga̭ti॒ yacca॒ ceṣṭa̭ti॒ nāmno̭ bhā॒go-'ya-nnāmne॒ svāhā᳚ |

pṛ॒thi॒vyai svāhā᳚ | a॒ntari̭kṣāya॒ svāhā᳚ | 67.2 (tai. ara. 6.67.2)

di॒ve svāhā᳚ | sūryā̭ya॒ svāhā᳚ |

ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ | nakṣa̭trebhya॒-ssvāhā᳚ |

indrā̭ya॒ svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ svāhā᳚ |

pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | brahma̭ṇe॒ svāhā᳚ |

sva॒dhā pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | namo̭ ru॒drāya̭ paśu॒pata̭ye॒ svāhā᳚ | 67.3 (tai. ara. 6.67.3)

de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ | pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhā-'stṷ |

bhū॒tebhyo॒ namaḥ̭ | ma॒nu॒ṣye᳚bhyo॒ hantā᳚ |

pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | pa॒ra॒me॒ṣṭhine॒ svāhā᳚ |

yathā kṷ̄pa-śśa॒tadhā̭ra-ssa॒hasra̭dhāro॒ akṣi̭taḥ |

e॒vā mḙ astu dhā॒nyagṃ sa॒hasra̭dhāra॒-makṣi̭tam |

dhana̭dhānyai॒ svāhā᳚ || ye bhū॒tāḥ pra॒cara̭nti॒ divā॒nakta॒-mbali̭-mi॒cchanto̭ vi॒tuda̭sya॒ preṣyāḥ᳚ |

tebhyo̭ ba॒li-mpṷṣṭi॒kāmo̭ harāmi॒ mayi॒ puṣṭi॒-mpuṣṭi̭pati-rdadhātu॒ svāhā᳚ || 67.4 (tai. ara. 6.67.4)

(o॒ṣa॒dhi॒va॒na॒spa॒tibhya॒-ssvāhā॒ - 'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒ - namo̭ ru॒drāya̭ paśu॒pata̭ye॒ svāhā̭ - vi॒tuda̭sya॒ preṣyā॒ eka̭-ñca)

o᳚-nta-dbra॒hma | o᳚-nta-dvā॒yuḥ |

o᳚-ntadā॒tmā | o᳚-nta-thsa॒tyam |

o᳚-nta-thsarva᳚m | o᳚-nta-tpuro॒-rnamaḥ |

antaścarati̭ bhūte॒ṣu॒ guhāyāṃ-vi~̭śva mū॒rtiṣu |

tvaṃ-ya~jñastvaṃ-va~ṣaṭkārastva-midrastvagṃ rudrastvaṃvi~ṣṇustva-mbrahmatva̭-mprajā॒patiḥ |

tva-nta̭dāpa॒ āpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 68.2 (tai. ara. 6.68.1)

4.44 prāṇāhuti mantrāḥ

śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |

śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |

śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |

śra॒ddhāyā̭mudā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |

śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |

brahma̭ṇi ma ā॒tmā-'mṛ̭ta॒tvāya̭ ||

a॒mṛ॒to॒pa॒stara̭ṇamasi ||

śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |

śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ |

śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |

śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | a॒pā॒nāya॒ svāhā᳚ |

śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |

śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | vyā॒nāya॒ svāhā᳚ |

śra॒ddhāyā̭-mudā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |

śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | u॒dā॒nāya॒ svāhā᳚ |

śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |

śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | sa॒mā॒nāya॒ svāhā᳚ |

brahma̭ṇi ma ā॒tmā-'mṛ̭ta॒tvāya̭ ||

a॒mṛ॒tā॒pi॒dhā॒nama̭si || 69.4 (tai. ara. 6.69.1)

bhuktānnābhimantraṇa mantrāḥ (4.45)

śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | prā॒ṇa mannḙnāpyāyasva |

śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | a॒pā॒na mannḙnāpyāyasva |

śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | vyā॒na mannḙnāpyāyasva |

śra॒ddhāyā̭-mudā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | u॒dā॒na mannḙnāpyāyasva |

śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | sa॒māna॒ mannḙnāpyāyasva || 70.1 (tai. ara0.1)

bhojanānte ātmānusandhāna mantrāḥ (4.46)

aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo-'ṅguṣṭhañca̭ samā॒śritaḥ | īśa-ssarvasya jagataḥ prabhuḥ prīṇāti̭ viśva॒bhuk || 71.1 (tai. ara. 6.71.1)

avayavasvasthatā prārthanā mantraḥ (4.47)

vāmma̭ ā॒sann | na॒soḥ prā॒ṇaḥ | a॒kṣyo-ścakṣuḥ̭ |

karṇa̭yo॒-śśrotra᳚m | bā॒hu॒vo-rbala᳚m | ū॒ru॒vo rojaḥ̭ |

ari̭ṣṭā॒ viśvā॒nyaṅgā̭ni ta॒nūḥ | ta॒nuvā̭ me sa॒ha nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 72.1 (tai. ara. 6.72.1)

indra saptarṣi saṃvā~da mantraḥ (4.48)

vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒ya mḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |

apa̭ddhvā॒nta mū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙ 'vaba॒ddhān || 73.1 (tai. ara. 6.73.1)

hṛdayālambhana mantraḥ (4.49)

prāṇānā-ṅgranthirasi rudro mā̭ viśā॒ntakaḥ | tenānnenā᳚-pyāya॒sva || 74.1 (tai. ara. 6.74.1)

devatā prāṇanirūpaṇa mantraḥ (4.50)

namo rudrāya viṣṇave mṛtyṷrme pā॒hi || 75.1 (tai. ara. 6.75.1)

agni stuti mantraḥ (4.51)

tvama̭gne॒ dyubhi॒-stvamā̭śu-śu॒kṣaṇi॒-stvama॒dbhya-stvamaśma̭na॒spari̭ |

tvaṃ-va~ne᳚bhya॒-stvamoṣa̭dhībhya॒-stva-nnṛ॒ṇā-nnṛ̭pate jāyase॒ śuciḥ̭ || 76.1 (tai. ara. 6.76.1)

abhīṣṭa yācanā mantraḥ (4.52)

śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva syo॒nena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva subhū॒tena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva brahmavarca॒sena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva ya॒jñasyardhi॒ manu॒ santi̭ṣṭha॒ svopa̭ te yajña॒ nama॒ upa̭ te॒ nama॒ upa̭ te॒ namaḥ̭ || 77.1 (tai. ara. 6.77.1)

para tattva nirūpaṇaṃ (4.53)

sa॒tya-mpara॒-mparagṃ̭ sa॒tyagṃ sa॒tyena॒ na sṷva॒rgā-llo॒kāccya̭vante ka॒dāca॒na sa॒tāgṃ hi sa॒tya-ntasmā᳚-thsa॒tye ra̭mante॒,

tapa॒ iti॒ tapo॒ nānaśa̭nā॒-tparaṃ॒-ya~ddhi para॒-ntapa॒sta-ddudha̭rṣa॒-nta-ddurā̭dharṣa॒-ntasmā॒-ttapa̭si ramante॒,

dama॒ iti॒ niya̭ta-mbrahmacā॒riṇa॒-stasmā॒-ddamḙ ramante॒,

śama॒ ityara̭ṇye mu॒naya॒-stasmā॒cchamḙ ramante,

dā॒namiti॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ pra॒śagṃsa̭nti dā॒nānnāti̭ du॒ścara॒-ntasmā᳚-ddā॒ne ra̭mante,

dha॒rma iti॒ dharmḙṇa॒ sarva̭mi॒da-mpari̭gṛhīta-ndha॒rmānnāti̭-du॒ṣkara॒-ntasmā᳚--ddha॒rme ra̭mante,

pra॒jana॒ iti॒ bhūyāgṃ̭̭sa॒-stasmā॒-dbhūyi̭ṣṭhāḥ॒ prajā̭yante॒ tasmā॒-dbhūyi̭ṣṭhāḥ ̭ne ramante॒,

-'gnaya॒ ityā̭ha॒ tasmā̭-da॒gnaya॒ ādhā̭tavyā agniho॒tra-mityā̭ha॒ tasmā̭-dagniho॒tre ra̭mante,

ya॒jña iti̭ ya॒jño hi de॒vā stasmā᳚-dya॒jñe ra̭mante,

māna॒sa-miti̭ vi॒dvāgṃsa॒-stasmā᳚-dvi॒dvāgṃsa̭ e॒va mā̭na॒se ra̭mante,

nyā॒sa iti̭ bra॒hmā bra॒hmā hi paraḥ॒ paro̭ hi bra॒hmā tāni॒ vā e॒tānyava̭rāṇi॒ parāgṃ̭si nyā॒sa e॒vātya̭recaya॒-dya e॒vaṃ-ve~de᳚tyupa॒niṣat || 78.11 (tai. ara. 6.78.1)

4.54 jñāna sādhana nirūpaṇaṃ

prā॒jā॒pa॒tyo hārṷṇi-ssupa॒rṇeyaḥ̭ pra॒jāpa̭ti-mpi॒tara॒-mupa̭sasāra॒ ki-mbha̭gava॒ntaḥ pa̭ra॒maṃ-va~̭da॒ntīti॒ tasmai॒ pro̭vāca,

sa॒tyena̭ vā॒yurāvā̭ti sa॒tye-nā̭di॒tyo ro̭cate di॒vi sa॒tyaṃ-vā~॒caḥ pra̭ti॒ṣṭhā sa॒tye sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-thsa॒tya-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti॒,

tapa̭sā de॒vā de॒vatā॒-magra̭ āya॒-ntapa॒sarṣa̭ya॒-ssuva॒ranva̭-vinda॒-ntapa̭sā sa॒patnā॒-npraṇṷdā॒-mārā̭tī॒ stapa̭si sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒-ttapaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti॒,

damḙna dā॒ntāḥ ki॒lbiṣa̭-mavadhū॒nvanti॒ damḙna brahmacā॒riṇa॒-ssuva̭ragaccha॒-ndamo̭ bhū॒tānā᳚-ndurā॒dharṣa॒-ndamḙ sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒-ddamaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti॒,

śamḙna śā॒ntā-śśi॒va-mā॒cara̭nti॒ śamḙna nā॒ka-mmu॒nayo॒-'nvavi̭nda॒n chamo̭ bhū॒tānā᳚-ndurā॒dharṣa॒-ñchamḙ sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒cchamaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti,

dā॒naṃ-ya~॒jñānāṃ॒-va~rṷ̄tha॒-ndakṣi̭ṇā lo॒ke dā॒tāragṃ̭ sarva bhū॒tānyṷpajī॒vanti̭ dā॒nenārā̭tī॒-rapā̭nudanta dā॒nena̭ dviṣa॒nto mi॒trā bha̭vanti dā॒ne sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-ddā॒na-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,

dha॒rmo viśva̭sya॒ jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā lo॒ke dha॒rmiṣṭha̭-mpra॒jā ṷpasa॒rpanti̭ dha॒rmeṇa̭ pā॒pa-ma̭pa॒nuda̭ti dha॒rme sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-ddha॒rma-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,

pra॒jana̭naṃ॒-vai~ pra̭ti॒ṣṭhā lo॒ke sā॒dhu pra॒jāyā᳚ sta॒ntun-ta̭nvā॒naḥ pi̭tṛ॒ṇā ma̭nṛ॒ṇo bhava̭ti॒ tadḙva ta॒syā anṛ̭ṇa॒-ntasmā᳚-tpra॒jana̭na-mpara॒maṃ-va~da̭ntya॒,

gnayo॒ vai trayī̭ vi॒dyā dḙva॒yānaḥ॒ panthā̭ gārhapa॒tya ṛk-pṛ̭thi॒vī ra̭thanta॒ra-ma̭nvāhā-rya॒paca̭naṃ॒-ya~jṷra॒ntari̭kṣaṃ-vā~made॒vya mā̭hava॒nīya॒-ssāma̭suva॒rgo lo॒ko bṛ॒hat-tasmā̭-da॒gnī-npa̭ra॒maṃ-va~da̭ntya,

gniho॒tragṃ sā̭ya-mprā॒ta-rgṛ॒hāṇāṃ॒-niṣkṛ̭ti॒-ssvi̭ṣṭagṃ suhu॒taṃ-ya~̭jñakratū॒nā-mprāya̭ṇagṃ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ jyoti॒-stasmā̭-dagniho॒tra-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,

ya॒jña iti̭ ya॒jñena॒ hi de॒vā diva̭-ṅga॒tā ya॒jñenāsṷrā॒-napā̭nudanta ya॒jñena̭ dviṣa॒nto mi॒trā bha̭vanti ya॒jñe sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-dya॒jña-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,

māna॒saṃ-vai~ prā̭jāpa॒tya-mpa॒vitra̭-mmāna॒sena॒ mana̭sā sā॒dhu pa̭śyati māna॒sā ṛṣa̭yaḥ pra॒jā a̭sṛjanta māna॒se sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-nmāna॒sa-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,

nyā॒sa i॒tyāhṷ-rmanī॒ṣiṇo᳚ bra॒hmāṇa̭-mbra॒hmā viśvaḥ̭ kata॒ma-ssva̭ya॒bhuṃḥ pra॒jāpa̭ti-ssaṃva~thsara॒ iti̭, saṃva~thsa॒ro̭ 'sāvā̭di॒tyo ya e॒ṣa ā̭di॒tye purṷṣa॒-ssa pa̭rame॒ṣṭhī brahmā॒tmā,

yābhi̭rādi॒tya-stapa̭ti ra॒śmibhi॒stābhiḥ̭ pa॒rjanyo̭ varṣati pa॒rjanyḙ-nauṣadhi-vanaspa॒tayaḥ॒ prajā̭yanta oṣadhi-vanaspa॒tibhi॒-ranna̭-mbhava॒tyannḙna prā॒ṇāḥ prā॒ṇai-rbala॒-mbalḙna॒ tapa॒-stapa̭sā śra॒ddhā śra॒ddhayā̭ me॒dhā me॒dhayā̭ manī॒ṣā ma̭nī॒ṣayā॒ mano॒ mana̭sā॒ śānti॒-śśāntyā̭ ci॒tta-ñci॒ttena॒ smṛti॒gg॒ smṛtyā॒ smāra॒gg॒ smārḙṇa vi॒jñānaṃ̭-vi~॒jñānḙ-nā॒tmānaṃ̭-ve~dayati॒ tasmā̭da॒nna-ndada॒n-thsarvā᳚ṇye॒tāni̭ dadā॒-tyannā᳚-tprā॒ṇā bha̭vanti,

bhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai-rmano॒ mana̭saśca vi॒jñānaṃ̭-vi~॒jñānā̭-dāna॒ndo bra̭hma yo॒ni-ssa vā e॒ṣa purṷṣaḥ pañca॒dhā pa̭ñcā॒tmā yena॒ sarva̭mi॒da-mprota̭-mpṛthi॒vī cā॒ntari̭kṣa-ñca॒ dyauśca॒ diśa̭ścāvāntaradi॒śāśca॒ sa vai sarva̭mi॒da-ñjaga॒thsa sa॒bhūtagṃ̭ sa bha॒vya-ñji̭jñāsa klṛ॒pta ṛ̭ta॒jā rayi̭ṣṭhā,

śra॒ddhā sa॒tyo maha̭svā-nta॒paso॒ pari̭ṣṭhā॒d (vari̭ṣṭhā॒d) jñātvā̭ tame॒va-mmana̭sā hṛ॒dā ca॒ bhūyo̭ na mṛ॒tyu-mupa̭yāhi vi॒dvā-ntasmā᳚-nnyā॒sa-me॒ṣā-ntapa̭sā-matirikta॒māhṷ-rvasura॒ṇvo̭ vi॒bhūra̭si prā॒ṇe tvamasi̭ sandhā॒tā

brahma̭-ntvamasi̭ viśva॒dhṛttḙ-jo॒dās tvama̭sya॒gni-ra̭si varco॒dā-stvama̭si॒ sūrya̭sya dyumno॒dā stvama̭si ca॒ndrama̭sa upayā॒magṛ̭hīto-'si bra॒hmaṇe᳚ tvā॒ mahasa॒,

omityā॒tmānaṃ̭-yu~ñjītai॒tadvai ma̭hopa॒niṣa̭da-nde॒vānā॒-ṅguhyaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ bra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-māpnoti॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-mityupa॒niṣat || 79.20 (tai. ara. 6.79.1)

jñānayajñaḥ (4.55)

tasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo̭ ya॒jñasyā॒tmā yaja̭mānaḥ-śra॒dhdāpatnī॒ śarī̭ra-mi॒ddhmamuro॒ vedi॒-rlomā̭ni

ba॒ra॒ḥi-rve॒daḥ-śikhā॒ hṛda̭yaṃ॒-yū~paḥ॒ kāma॒ ājya̭-mma॒nyuḥ pa॒śu-stapo॒-'gni-rdamaḥ̭ śamayi॒tā dakṣi̭ṇā॒-vāghotā᳚ prā॒ṇa ṷdga॒tā

cakṣṷradhva॒ryu-rmano॒ brahmā॒ śrotra̭ma॒gnī-dhyāva॒dhdriya̭te॒

sā dī॒kṣā yadaśrnā̭ti॒ tadhdavi॒-ryatpiba̭ti॒ tada̭sya somapā॒naṃ-ya~drama̭te॒

tadṷpa॒sado॒ ya-thsa॒ñcara̭-tyupa॒viśa̭-tyu॒ttiṣṭha̭te ca॒ sapra̭va॒rgyo̭

yanmukha॒-ntadā̭hava॒nīyo॒ yā vyāhṛ̭ti-rāhu॒ti-ryada̭sya vi॒jñāna॒-ntajju॒hoti॒ yathsā॒ya-mprā॒tara̭tti॒ tathsa॒midhaṃ॒-ya~tprā॒ta-rma॒ddhyandi̭nagṃ sā॒ya-ñca॒ tāni॒ sava̭nāni॒ ye

a̭horā॒tre te da̭rśapūrṇamā॒sau ye᳚-'rdhamā॒sāśca॒ māsā᳚śca॒ te cā̭turmā॒syāni॒ ya ṛ॒tava॒ste pa̭śuba॒ndhā ye saṃ̭va~thsa॒rāśca̭ parivathsa॒rāśca॒ te-'ha̭rga॒ṇā-ssa̭rva veda॒saṃ-vā~

e॒ta-thsa॒traṃ-ya~nmara̭ṇa॒-ntada̭va॒bhṛtha̭ e॒tadvai ja̭rāmarya-magniho॒tragṃ sa॒traṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvā-nṷda॒gaya̭ne pra॒mīya̭te

de॒vānā̭me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅga॒tvā-''di॒tyasya॒ sāyṷjya-ṅgaccha॒tyatha॒ yo da̭kṣi॒ṇe pra॒mīya̭te

pitṛ॒ṇā-me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅga॒tvā ca॒ndrama̭sa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpnotye॒tau vai sū᳚ryā candra॒masau᳚-rmahi॒mānau᳚ brāhma॒ṇo

vi॒dvā-na॒bhija̭yati॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭māpnoti॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-mityupa॒niṣat || 80.1 (tai. ara. 6.80.1)

sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||

|| oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||

hariḥ॒ om |

iti mahānārāyaṇopaniṣa-thsamāptā

(ambha॒syaika̭pañcā॒śaccha॒taṃ - jā॒tavḙdase॒ catṷrdaśa॒ - bhūrannaṃ॒ - bhūra॒gnaye॒ - bhūra॒gnaye॒ caika̭mekaṃ - pāhi - pā॒hi ca॒tvāri̭ catvāri॒ - ya-śchanda̭sā॒-ndve - namo॒ brahma̭ṇe - ṛ॒ta-ntapo॒ - yathā̭ vṛ॒kṣasyaika̭ meka - ma॒ṇoraṇī̭yā॒g॒ ścatṷstrigṃśath - sahasra॒śī̭ṣa॒gṃ॒ ṣaṭvi̭gṃśati - rādi॒tyo vā e॒ṣa - ā̭di॒tyo vai teja॒ eka̭mekaṃ॒ - nidha̭napataye॒ trayo̭vigṃśatiḥ - sa॒dyojā॒ta-ntrīṇi̭ - vāmade॒vāyaika̭ - ma॒ghore᳚bhya॒ - statpurṷṣāya॒ dve dve॒ - īśāno - namo hiraṇyabāhava॒ eka̭meka - mṛ॒tagṃ sa॒tya-ndve - sarvo॒ vai ca॒tvāri॒ - kadru॒drāya॒ trīṇi॒ - yasya॒ vai kaṅka̭tī - kṛṇu॒ṣva pājo - 'di̭ti॒ - rāpo॒ vā i॒dagṃ sarva॒ meka̭meka॒ - māpaḥ̭ punantu ca॒tvā - ryagniśca - sūryaśca nava̭ - na॒vomiti̭ ca॒tvā - ryāyā̭tu॒ pacau - jo̭-'si॒ daśo॒ - ttamḙ ca॒tvāri॒ - ghṛṇi॒strīṇi॒ - brahma̭metu॒ māṃ-yā~ste᳚ brahmaha॒tyā-ndvāda̭śa॒ - brahma̭ me॒dhayā॒-'dyā na̭ i॒ma-mbhrṷ̄ṣaha॒tyāṃ - brahma̭ me॒dhavā᳚ bra॒hmā de॒vānā̭mi॒daṃ-vī~̭raha॒tyāmekā॒nna vi̭gṃśati॒ rekā॒nnavi̭gṃśati--r me॒dhā de॒vī - me॒dhā-mma॒ indra̭śca॒tvāri̭ catvā॒ryā - mā᳚-mme॒dhā dve - mayi̭ me॒dhā meka॒- mapai̭tu॒ - paraṃ॒ - ~vāta̭-mprā॒ṇa - ma̭mutra॒bhūyā॒-d- ddhari॒gṃ॒ - śalkai̭ra॒gniṃ - mā chi̭do mṛtyo॒ - mā no̭ ma॒hāntaṃ॒ - māna̭sto॒ke - prajā̭pate - svasti॒dā - trya̭mbakaṃ॒ - ~ye tḙ sa॒hasra॒-ndve dve - mṛ॒tyave॒ svāhaikaṃ̭ - de॒vakṛ̭ta॒syaikā̭daśa॒ - yadvo̭ devāḥ॒ - kāmo-'kārṣī॒n - manyurakārṣī॒-ddve dve॒ - tilāñjuhomi gāva-śśriya-mpra̭jāḥ pañca॒ - tilāḥ kṛṇṣāścora̭sya॒ śrīḥ prajñātu jātavḙda-ssa॒pta - prāṇa vā-ktvak chira uttiṣṭha puruṣa̭ pañca॒ - pṛthivī śabda mano vāg vyaktā-''tmā-'ntarātmā paramātmā me᳚ kṣu॒dhe-'nnamaya॒ pañca̭daśā॒ - gnaye॒ svāhaika̭catvāri॒gṃ॒śa - rdo᳚ ntadbra॒hma nava̭ - śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe niviṣṭa॒ ścatṷrvigṃśatiḥ - śra॒ddhāyā॒-ndaśā - ṅguṣṭha mātraḥ puruṣo dve - vāmma̭ ā॒sanna॒ṣṭau - vayaḥ̭ supa॒rṣāḥ - prāṇānā-ṅgranthirasi dve dve - namo rudrāyaikaṃ॒ - tvama̭gne॒ dyubhir॒ dve - śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva - sa॒tyaṃ - prā̭jāpa॒tya - stasyai॒va meka̭ meka॒ maśatiḥ)