2.4 - Deva Manushyah Pitarah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

ॐ

2.4 - ദേവാ മനുഷ്യാഃ പിതരഃ - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ

Krishna Vedic Malayalam

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ന്ദ്വിതീയകാണ്ഡേ ചതുര്ഥഃ പ്രശ്നഃ - ഇഷ്ടിവിധാനം

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

ദേ॒വാ മ॑നു॒ഷ്യാഃ᳚ പി॒തര॒സ്തേ᳚-ഽന്യത॑ ആസ॒ന്നസു॑രാ॒ രക്ഷാഗ്ം॑സി പിശാ॒ചാസ്തേ᳚ ഽന്യത॒സ്തേഷാ᳚-ന്ദേ॒വാനാ॑മു॒ത യദല്പം॒-ലോഁഹി॑ത॒മകു॑ര്വ॒-ന്ത-ദ്രക്ഷാഗ്ം॑സി॒ രാത്രീ॑ഭിരസുഭ്ന॒-ന്താന്-ഥ്സു॒ബ്ധാ-ന്മൃ॒താന॒ഭി വ്യൌ᳚ച്ഛ॒-ത്തേ ദേ॒വാ അ॑വിദു॒ര്യോ വൈ നോ॒-ഽയ-മ്മ്രി॒യതേ॒ രക്ഷാഗ്ം॑സി॒ വാ ഇ॒മ-ങ്ഘ്ന॒ന്തീതി॒ തേ രക്ഷാ॒ഗ്॒സ്യുപാ॑മന്ത്രയന്ത॒ താന്യ॑ബ്രുവ॒ന്. വരം॑-വൃഁണാമഹൈ॒ യ- [യത്, അസു॑രാ॒ന് ജയാ॑മ॒] 1

-ദസു॑രാ॒ന് ജയാ॑മ॒ തന്നഃ॑ സ॒ഹാസ॒ദിതി॒ തതോ॒ വൈ ദേ॒വാ അസു॑രാനജയ॒-ന്തേ-ഽസു॑രാന് ജി॒ത്വാരക്ഷാ॒ഗ്॒സ്യപാ॑നുദന്ത॒ താനി॒ രക്ഷാ॒ഗ്॒സ്യനൃ॑തമ ക॒ര്തേതി॑ സമ॒ന്ത-ന്ദേ॒വാ-ന്പര്യ॑വിശ॒-ന്തേ ദേ॒വാ അ॒ഗ്നാവ॑നാഥന്ത॒ തേ᳚-ഽഗ്നയേ॒ പ്രവ॑തേ പുരോ॒ഡാശ॑മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപന്ന॒ഗ്നയേ॑ വിബാ॒ധവ॑തേ॒-ഽഗ്നയേ॒ പ്രതീ॑കവതേ॒ യദ॒ഗ്നയേ॒ പ്രവ॑തേ നി॒രവ॑പ॒ന്॒. യാന്യേ॒വ പു॒രസ്താ॒-ദ്രക്ഷാ॒ഗ്॒- [പു॒രസ്താ॒-ദ്രക്ഷാ॒ഗ്ം॑സി, ആ॒സ॒ന്താനി॒ തേന॒] 2

-സ്യാസ॒ന്താനി॒ തേന॒ പ്രാണു॑ദന്ത॒ യദ॒ഗ്നയേ॑ വിബാ॒ധവ॑തേ॒ യാന്യേ॒വാഭിതോ॒ രക്ഷാ॒ഗ്॒സ്യാസ॒-ന്താനി॒ തേന॒ വ്യ॑ബാധന്ത॒ യദ॒ഗ്നയേ॒ പ്രതീ॑കവതേ॒ യാന്യേ॒വ പ॒ശ്ചാ-ദ്രക്ഷാ॒ഗ്॒സ്യാസ॒-ന്താനി॒ തേനാപാ॑നുദന്ത॒ തതോ॑ ദേ॒വാ അഭ॑വ॒-ന്പരാസു॑രാ॒ യോ ഭ്രാതൃ॑വ്യവാ॒ന്-ഥ്സ്യാ-ഥ്സ സ്പര്ധ॑മാന ഏ॒തയേഷ്ട്യാ॑ യജേതാ॒ഗ്നയേ॒ പ്രവ॑തേ പുരോ॒ഡാശ॑മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര്വ॑പേദ॒ഗ്നയേ॑ വിബാ॒ധവ॑തേ॒- [വിബാ॒ധവ॑തേ॒, അ॒ഗ്നയേ॒ പ്രതീ॑കവതേ॒] 3

-ഽഗ്നയേ॒ പ്രതീ॑കവതേ॒ യദ॒ഗ്നയേ॒ പ്രവ॑തേ നി॒ര്വപ॑തി॒ യ ഏ॒വാസ്മാ॒ച്ഛ്രേയാ॒ന്-ഭ്രാതൃ॑വ്യ॒സ്ത-ന്തേന॒ പ്രണു॑ദതേ॒ യദ॒ഗ്നയേ॑ വിബാ॒ധവ॑തേ॒ യ ഏ॒വൈനേ॑ന സ॒ദൃന്ത-ന്തേന॒ വി ബാ॑ധതേ॒ യദ॒ഗ്നയേ॒ പ്രതീ॑കവതേ॒ യ ഏ॒വാസ്മാ॒-ത്പാപീ॑യാ॒-ന്ത-ന്തേനാപ॑ നുദതേ॒ പ്ര ശ്രേയാഗ്ം॑സ॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യ-ന്നുദ॒തേതി॑ സ॒ദൃശ॑-ങ്ക്രാമതി॒ നൈന॒-മ്പാപീ॑യാനാപ്നോതി॒ യ ഏ॒വം ഁവി॒ദ്വാനേ॒തയേഷ്ട്യാ॒ യജ॑തേ ॥ 4 ॥

(വൃ॒ണാ॒മ॒ഹൈ॒ യത് - പു॒രസ്താ॒-ദ്രക്ഷാഗ്ം॑സി- വപേദ॒ഗ്നയേ॑ വിബാ॒ധവ॑ത - ഏ॒വം - ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 1)

ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സംയഁ॑ത്താ ആസ॒-ന്തേ ദേ॒വാ അ॑ബ്രുവ॒ന്॒. യോ നോ॑ വീ॒ര്യാ॑വത്തമ॒സ്തമനു॑ സ॒മാര॑ഭാമഹാ॒ ഇതി॒ ത ഇന്ദ്ര॑മബ്രുവ॒-ന്ത്വം-വൈഁ നോ॑ വീ॒ര്യാ॑വത്തമോ-ഽസി॒ ത്വാമനു॑ സ॒മാര॑ഭാമഹാ॒ ഇതി॒ സോ᳚-ഽബ്രവീ-ത്തി॒സ്രോ മ॑ ഇ॒മാസ്ത॒നുവോ॑ വീ॒ര്യാ॑വതീ॒സ്താഃ പ്രീ॑ണീ॒താഥാ-സു॑രാന॒ഭി ഭ॑വിഷ്യ॒ഥേതി॒ താ വൈ ബ്രൂ॒ഹീത്യ॑ബ്രുവന്നി॒യമഗ്ം॑ ഹോ॒മുഗി॒യം-വിഁ॑മൃ॒ധേയ-മി॑ന്ദ്രി॒യാവ॒തീ- [-മി॑ന്ദ്രി॒യാവ॒തീ, ഇത്യ॑ബ്രവീ॒ത്ത] 5

-ത്യ॑ബ്രവീ॒ത്ത ഇന്ദ്രാ॑യാഗ്ം ഹോ॒മുചേ॑ പുരോ॒ഡാശ॒മേകാ॑ദശകപാല॒-ന്നിര॑വപ॒ന്നിന്ദ്രാ॑യ വൈമൃ॒ധായേ-ന്ദ്രാ॑യേന്ദ്രി॒യാവ॑തേ॒ യദിന്ദ്രാ॑യാഗ്ം ഹോ॒മുചേ॑ നി॒രവ॑പ॒ന്നഗ്ംഹ॑സ ഏ॒വ തേനാ॑മുച്യന്ത॒ യദിന്ദ്രാ॑യ വൈ മൃ॒ധായ॒ മൃധ॑ ഏ॒വ തേനാപാ᳚ഘ്നത॒യദിന്ദ്രാ॑യേന്ദ്രി॒യാവ॑ത ഇന്ദ്രി॒യമേ॒വ തേനാ॒-ഽഽത്മന്ന॑ദധത॒ ത്രയ॑സ്ത്രിഗ്ംശത്കപാല-മ്പുരോ॒ഡാശ॒-ന്നിര॑വപ॒-ന്ത്രയ॑സ്ത്രിഗ്ംശ॒ദ്വൈ ദേ॒വതാ॒സ്താ ഇന്ദ്ര॑ ആ॒ത്മന്നനു॑ സ॒മാര॑ഭംയഁത॒ ഭൂത്യൈ॒ [ഭൂത്യൈ᳚, താം-വാഁവ] 6

താം-വാഁവ ദേ॒വാ വിജി॑തി-മുത്ത॒മാ-മസു॑രൈ॒-ര്വ്യ॑ജയന്ത॒യോ ഭ്രാതൃ॑വ്യവാ॒ന്ഥ്- സ്യാ-ഥ്സ സ്പര്ധ॑മാന ഏ॒തയേഷ്ട്യാ॑ യജേ॒തേന്ദ്രാ॑യാഗ്ം ഹോ॒മുചേ॑ പുരോ॒ഡാശ॒മേകാ॑ദശകപാല॒-ന്നിര്വ॑പേ॒ദിന്ദ്രാ॑യ വൈമൃ॒ധായേന്ദ്രാ॑യേന്ദ്രി॒യാവ॒തേ-ഽഗ്ം ഹ॑സാ॒ വാ ഏ॒ഷ ഗൃ॑ഹീ॒തോ യസ്മാ॒ച്ഛ്രേയാ॒-ന്ഭ്രാതൃ॑വ്യോ॒യദിന്ദ്രാ॑യാഗ്ം ഹോ॒മുചേ॑ നി॒ര്വപ॒ത്യഗ്ംഹ॑സ ഏ॒വ തേന॑ മുച്യതേമൃ॒ധാ വാ ഏ॒ഷോ॑-ഽഭിഷ॑ണ്ണോ॒ യസ്മാ᳚-ഥ്സമാ॒നേഷ്വ॒ന്യ-ശ്ശ്രേയാ॑നു॒താ- [ശ്രേയാ॑നു॒ത, അ-ഽഭ്രാ॑തൃവ്യോ॒] 7

-ഽഭ്രാ॑തൃവ്യോ॒ യദിന്ദ്രാ॑യ വൈമൃ॒ധായ॒ മൃധ॑ ഏ॒വ തേനാപ॑ ഹതേ॒യദിന്ദ്രാ॑യേന്ദ്രി॒യാവ॑ത ഇന്ദ്രി॒യമേ॒വ തേനാ॒ത്മ-ന്ധ॑ത്തേ॒ ത്രയ॑സ്ത്രിഗ്ംശത്കപാല-മ്പുരോ॒ഡാശ॒-ന്നിര്വ॑പതി॒ ത്രയ॑സ്ത്രിഗ്ംശ॒ദ്വൈ ദേ॒വതാ॒സ്താ ഏ॒വ യജ॑മാന ആ॒ത്മന്നനു॑ സ॒മാര॑ഭംയഁതേ॒ ഭൂത്യൈ॒ സാ വാ ഏ॒ഷാ വിജി॑തി॒ര്നാമേഷ്ടി॒ര്യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാനേ॒തയേഷ്ട്യാ॒ യജ॑ത ഉത്ത॒മാമേ॒വ വിജി॑തി॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യേണ॒ വി ജ॑യതേ ॥ 8 ॥

(ഇ॒ന്ദ്രി॒യാവ॑തീ॒ - ഭൂത്യാ॑ - ഉ॒തൈ - കാ॒ന്ന പ॑ഞ്ചാ॒ശച്ച॑) (അ. 2)

ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സംയഁ॑ത്താ ആസ॒-ന്തേഷാ᳚-ങ്ഗായ॒ത്ര്യോജോ॒ ബല॑മിന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑-മ്പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശൂന്-ഥ്സ॒ഗൃംഹ്യാ॒ ഽഽദായാ॑-പ॒ക്രമ്യാ॑തിഷ്ഠ॒-ത്തേ॑-ഽമന്യന്ത യത॒രാന്. വാ ഇ॒യമു॑പാവ॒ര്ഥ്സ്യതി॒ ത ഇ॒ദ-മ്ഭ॑വിഷ്യ॒ന്തീതി॒ താം-വ്യഁ॑ഹ്വയന്ത॒ വിശ്വ॑കര്മ॒ന്നിതി॑ ദേ॒വാ ദാഭീത്യസു॑രാ॒-സ്സാ നാന്യ॑ത॒രാഗ്ശ്ച॒-നോപാവ॑ര്തത॒ തേ ദേ॒വാ ഏ॒ത-ദ്യജു॑രപശ്യ॒ന്നോജോ॑-ഽസി॒ സഹോ॑-ഽസി॒ ബല॑മസി॒ [ബല॑മസി, ഭ്രാജോ॑-ഽസി] 9

ഭ്രാജോ॑-ഽസി ദേ॒വാനാ॒-ന്ധാമ॒ നാമാ॑-ഽസി॒ വിശ്വ॑മസി വി॒ശ്വായു॒-സ്സര്വ॑മസി സ॒ര്വായു॑രഭി॒ഭൂരിതി॒ വാവ ദേ॒വാ അസു॑രാണാ॒മോജോ॒ ബല॑മിന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑-മ്പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശൂന॑വൃഞ്ജത॒ യ-ദ്ഗാ॑യ॒ത്ര്യ॑പ॒ക്രമ്യാതി॑ഷ്ഠ॒-ത്തസ്മാ॑ദേ॒താ-ങ്ഗാ॑യ॒ത്രീതീഷ്ടി॑മാഹു-സ്സംവഁഥ്സ॒രോ വൈ ഗാ॑യ॒ത്രീ സം॑വഁഥ്സ॒രോ വൈ തദ॑പ॒ക്രമ്യാ॑തിഷ്ഠ॒-ദ്യദേ॒തയാ॑ ദേ॒വാ അസു॑രാണാ॒മോജോ॒ ബല॑മിന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑- [ബല॑മിന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ᳚മ്, പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശൂ-] 10

-മ്പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശൂ-നവൃ॑ഞ്ജത॒ തസ്മാ॑ദേ॒താഗ്ം സം॑വഁ॒ര്ഗ ഇതീഷ്ടി॑മാഹു॒ര്യോ ഭ്രാതൃ॑വ്യവാ॒ന്ഥ്സ്യാ-ഥ്സസ്പര്ധ॑മാന ഏ॒തയേഷ്ട്യാ॑ യജേതാ॒ഗ്നയേ॑ സംവഁ॒ര്ഗായ॑ പുരോ॒ഡാശ॑മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര്വ॑പേ॒ത്തഗ്ംശൃ॒തമാസ॑ന്നമേ॒തേന॒ യജു॑ഷാ॒-ഽഭി മൃ॑ശേ॒ദോജ॑ ഏ॒വ ബല॑മിന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑-മ്പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശൂ-ന്ഭ്രാതൃ॑വ്യസ്യ വൃങ്ക്തേ॒ ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ॒ പരാ᳚സ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ ഭവതി ॥ 11

(ബല॑മസ്യേ॒ - തയാ॑ ദേ॒വാ അസു॑രാണാ॒മോജോ॒ ബല॑മിന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യം॑ - പഞ്ച॑ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 3)

പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജത॒ താ അ॑സ്മാ-ഥ്സൃ॒ഷ്ടാഃ പരാ॑ചീരായ॒-ന്താ യത്രാവ॑സ॒-ന്തതോ॑ ഗ॒ര്മുദുദ॑തിഷ്ഠ॒-ത്താ ബൃഹ॒സ്പതി॑ശ്ചാ॒ന്വവൈ॑താ॒ഗ്ം॒ സോ᳚-ഽബ്രവീ॒-ദ്ബൃഹ॒സ്പതി॑ര॒നയാ᳚ ത്വാ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠാ॒ന്യഥ॑ ത്വാ പ്ര॒ജാ ഉ॒പാവ॑ര്ഥ്സ്യ॒ന്തീതി॒ ത-മ്പ്രാതി॑ഷ്ഠ॒-ത്തതോ॒ വൈ പ്ര॒ജാപ॑തി-മ്പ്ര॒ജാ ഉ॒പാവ॑ര്തന്ത॒ യഃ പ്ര॒ജാകാ॑മ॒-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒ത-മ്പ്രാ॑ജാപ॒ത്യ-ങ്ഗാ᳚ര്മു॒ത-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ-ത്പ്ര॒ജാപ॑തി- [-നിര്വ॑പേ-ത്പ്ര॒ജാപ॑തിമ്, ഏ॒വ സ്വേന॑] 12

-മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ᳚ പ്ര॒ജാ-മ്പ്രജ॑നയതിപ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ॒ശൂന॑സൃജത॒ തേ᳚-ഽസ്മാ-ഥ്സൃ॒ഷ്ടാഃ പരാ᳚ഞ്ച ആയ॒-ന്തേ യത്രാവ॑സ॒-ന്തതോ॑ ഗ॒ര്മുദുദ॑തിഷ്ഠ॒-ത്താ-ന്പൂ॒ഷാ ചാ॒ന്വവൈ॑താ॒ഗ്ം॒ സോ᳚-ഽബ്രവീ-ത്പൂ॒ഷാ-ഽനയാ॑ മാ॒ പ്രതി॒ഷ്ഠാഥ॑ ത്വാ പ॒ശവ॑ ഉ॒പാവ॑ര്ഥ്സ്യ॒ന്തീതി॒ മാ-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠേതി॒ സോമോ᳚-ഽബ്രവീ॒-ന്മമ॒ വാ [-മമ॒ വൈ, അ॒കൃ॒ഷ്ട॒പ॒ച്യമിത്യു॒ഭൌ] 13

അ॑കൃഷ്ടപ॒ച്യമിത്യു॒ഭൌ വാ॒-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠാ॒നീത്യ॑ബ്രവീ॒-ത്തൌ പ്രാതി॑ഷ്ഠ॒-ത്തതോ॒ വൈ പ്ര॒ജാപ॑തി-മ്പ॒ശവ॑ ഉ॒പാവ॑ര്തന്ത॒ യഃ പ॒ശുകാ॑മ॒-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒തഗ്ം സോ॑മാപൌ॒ഷ്ണ-ങ്ഗാ᳚ര്മു॒ത-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ-ഥ്സോമാപൂ॒ഷണാ॑വേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താവേ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ശൂ-ന്പ്രജ॑നയത॒-സ്സോമോ॒ വൈ രേ॑തോ॒ധാഃ പൂ॒ഷാ പ॑ശൂ॒നാ-മ്പ്ര॑ജനയി॒താ സോമ॑ ഏ॒വാസ്മൈ॒ രേതോ॒ ദധാ॑തി പൂ॒ഷാ പ॒ശൂ-ന്പ്രജ॑നയതി ॥ 14 ॥

(വ॒പേ॒-ത്പ്ര॒ജാപ॑തിം॒ - ഁവൈ - ദധാ॑തി പൂ॒ഷാ - ത്രീണി॑ ച) (അ. 4)

അഗ്നേ॒ ഗോഭി॑ര്ന॒ ആ ഗ॒ഹീന്ദോ॑ പു॒ഷ്ട്യാ ജു॑ഷസ്വ നഃ । ഇന്ദ്രോ॑ ധ॒ര്താ ഗൃ॒ഹേഷു॑ നഃ ॥ സ॒വി॒താ യ-സ്സ॑ഹ॒സ്രിയ॒-സ്സ നോ॑ ഗൃ॒ഹേഷു॑ രാരണത് । ആ പൂ॒ഷാ ഏ॒ത്വാ വസു॑ ॥ ധാ॒താ ദ॑ദാതു നോ ര॒യിമീശാ॑നോ॒ ജഗ॑ത॒സ്പതിഃ॑ । സ നഃ॑ പൂ॒ര്ണേന॑ വാവനത് ॥ ത്വഷ്ടാ॒ യോ വൃ॑ഷ॒ഭോ വൃഷാ॒ സ നോ॑ ഗൃ॒ഹേഷു॑ രാരണത് । സ॒ഹസ്രേ॑ണാ॒യുതേ॑ന ച ॥ യേന॑ ദേ॒വാ അ॒മൃത॑- [അ॒മൃത᳚മ്, ദീ॒ര്ഘഗ്ഗ് ശ്രവോ॑ ദി॒വ്യൈര॑യന്ത ।] 15

-ന്ദീ॒ര്ഘഗ്ഗ് ശ്രവോ॑ ദി॒വ്യൈര॑യന്ത । രായ॑സ്പോഷ॒ ത്വമ॒സ്മഭ്യ॒-ങ്ഗവാ᳚ങ്കു॒ല്മി-ഞ്ജീ॒വസ॒ ആ യു॑വസ്വ ॥ അ॒ഗ്നി ര്ഗൃ॒ഹപ॑തി॒-സ്സോമോ॑ വിശ്വ॒വനിഃ॑ സവി॒താ സു॑മേ॒ധാ-സ്സ്വാഹാ᳚ ॥ അഗ്നേ॑ ഗൃഹപതേ॒ യസ്തേ॒ ഘൃത്യോ॑ ഭാ॒ഗസ്തേന॒ സഹ॒ ഓജ॑ ആ॒ക്രമ॑മാണായ ധേഹി॒ ശ്രൈഷ്ഠ്യാ᳚ത്പ॒ഥോ മാ യോ॑ഷ-മ്മൂ॒ര്ധാ ഭൂ॑യാസ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 16 ॥

(അ॒മൃത॑ - മ॒ഷ്ടാത്രിഗ്ം॑ശച്ച) (അ. 5)

ചി॒ത്രയാ॑ യജേത പ॒ശുകാ॑മ ഇ॒യം-വൈഁ ചി॒ത്രാ യദ്വാ അ॒സ്യാം-വിഁശ്വ॑-മ്ഭൂ॒തമധി॑ പ്ര॒ജായ॑തേ॒ തേ നേ॒യഞ്ചി॒ത്രാ യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാഗ് ശ്ചി॒ത്രയാ॑ പ॒ശുകാ॑മോ॒ യജ॑തേ॒ പ്ര പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑ ര്മിഥു॒നൈ ര്ജാ॑യതേ॒ പ്രൈവാഗ്നേ॒യേന॑ വാപയതി॒ രേതഃ॑ സൌ॒മ്യേന॑ ദധാതി॒ രേത॑ ഏ॒വ ഹി॒ത-ന്ത്വഷ്ടാ॑ രൂ॒പാണി॒ വി ക॑രോതിസാരസ്വ॒തൌ ഭ॑വത ഏ॒തദ്വൈ ദൈവ്യ॑-മ്മിഥു॒ന-ന്ദൈവ്യ॑മേ॒വാസ്മൈ॑ [-ദൈവ്യ॑മേ॒വാസ്മൈ᳚, മി॒ഥു॒ന-മ്മ॑ദ്ധ്യ॒തോ] 17

മിഥു॒ന-മ്മ॑ദ്ധ്യ॒തോ ദ॑ധാതി॒ പുഷ്ട്യൈ᳚ പ്ര॒ജന॑നായ സിനീവാ॒ല്യൈ ച॒രുര്ഭ॑വതി॒ വാഗ്വൈ സി॑നീവാ॒ലീ പുഷ്ടിഃ॒ ഖലു॒ വൈ വാക്പുഷ്ടി॑മേ॒വ വാച॒മുപൈ᳚ത്യൈ॒ന്ദ്ര ഉ॑ത്ത॒മോ ഭ॑വതി॒ തേനൈ॒വ തന്മി॑ഥു॒നഗ്ം സ॒പ്തൈതാനി॑ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ ഭവന്തി സ॒പ്ത ഗ്രാ॒മ്യാഃ പ॒ശവഃ॑ സ॒പ്താര॒ണ്യാ-സ്സ॒പ്ത ഛന്ദാഗ്॑സ്യു॒-ഭയ॒സ്യാ-വ॑രുദ്ധ്യാ॒ അഥൈ॒താ ആഹു॑തീ ര്ജുഹോത്യേ॒തേ വൈ ദേ॒വാഃ പുഷ്ടി॑പതയ॒സ്ത ഏ॒വാ സ്മി॒-ന്പുഷ്ടി॑-ന്ദധതി॒ പുഷ്യ॑തി പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॒രഥോ॒ യദേ॒താ ആഹു॑തീ ര്ജു॒ഹോതി॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യൈ ॥ 18 ॥

(അ॒സ്മൈ॒ - ത ഏ॒വ - ദ്വാദ॑ശ ച) (അ. 6)

മാ॒രു॒തമ॑സി മ॒രുതാ॒മോജോ॒-ഽപാ-ന്ധാരാ᳚-മ്ഭിന്ധി ര॒മയ॑ത മരുത-ശ്ശ്യേ॒നമാ॒യിന॒-മ്മനോ॑ജവ സം॒-വൃഁഷ॑ണഗ്ം സുവൃ॒ക്തിമ് ॥ യേന॒ ശര്ധ॑ ഉ॒ഗ്രമവ॑-സൃഷ്ട॒മേതി॒ തദ॑ശ്വിനാ॒ പരി॑ ധത്തഗ്ഗ് സ്വ॒സ്തി । പു॒രോ॒വാ॒തോ വര്ഷ॑ഞ്ജി॒ന്വരാ॒വൃ-ഥ്സ്വാഹാ॑ വാ॒താവദ്- വര്ഷ॑ന്നു॒ഗ്രരാ॒വൃ-ഥ്സ്വാഹാ᳚ സ്ത॒നയ॒ന് വര്ഷ॑-ന്ഭീ॒മരാ॒വഥ്സ്വാഹാ॑ ഽനശ॒ന്യ॑വ॒സ്ഫൂര്ജ॑ന്-ദി॒ദ്യു-ദ്വര്ഷ॑ന്-ത്വേ॒ഷരാ॒വൃ-ഥ്സ്വാഹാ॑ ഽതിരാ॒ത്രം॒-വഁര്ഷ॑-ന്പൂ॒ര്തിരാ॒വൃ- [-പൂ॒ര്തിരാ॒വൃത്, സ്വാഹാ॑ ബ॒ഹു] 19

-ഥ്സ്വാഹാ॑ ബ॒ഹു ഹാ॒യമ॑വൃഷാ॒ദിതി॑ ശ്രു॒തരാ॒വൃ-ഥ്സ്വാഹാ॒ ഽഽതപ॑തി॒ വര്ഷ॑ന്-വി॒രാഡാ॒വൃ-ഥ്സ്വാഹാ॑ ഽവ॒സ്ഫൂര്ജ॑ന്-ദി॒ദ്യു-ദ്വര്ഷ॑-ന്ഭൂ॒തരാ॒വൃ-ഥ്സ്വാഹാ॒മാന്ദാ॒ വാശാ॒-ശ്ശുന്ധ്യൂ॒രജി॑രാഃ । ജ്യോതി॑ഷ്മതീ॒-സ്തമ॑സ്വരീ॒-രുന്ദ॑തീ॒-സ്സുഫേ॑നാഃ । മിത്ര॑ഭൃതഃ॒, ക്ഷത്ര॑ഭൃത॒-സ്സുരാ᳚ഷ്ട്രാ ഇ॒ഹ മാ॑-ഽവത ॥വൃഷ്ണോ॒ അശ്വ॑സ്യ സ॒ന്ദാന॑മസി॒ വൃഷ്ട്യൈ॒ ത്വോപ॑ നഹ്യാമി ॥ 20 ॥

(പൂ॒ര്തിരാ॒വൃ-ദ്- ദ്വിച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 7)

ദേവാ॑ വസവ്യാ॒ അഗ്നേ॑ സോമ സൂര്യ ॥ ദേവാ᳚-ശ്ശര്മണ്യാ॒ മിത്രാ॑വരുണാ-ഽര്യമന്ന് ॥ ദേവാ᳚-സ്സപീത॒യോ ഽപാ᳚-ന്നപാദാശുഹേമന്ന് । ഉ॒ദ്നോ ദ॑ത്തോദ॒ധി-മ്ഭി॑ന്ത്ത ദി॒വഃ പ॒ര്ജന്യാ॑ദ॒ന്തരി॑ക്ഷാത്-പൃഥി॒വ്യാസ്തതോ॑ നോ॒ വൃഷ്ട്യാ॑-ഽവത ॥ ദിവാ॑ ചി॒ത്തമഃ॑ കൃണ്വന്തി പ॒ര്ജന്യേ॑നോ-ദവാ॒ഹേന॑ । പൃ॒ഥി॒വീം-യഁ-ദ്വ്യു॒ന്ദന്തി॑ ॥ ആയ-ന്നരഃ॑ സു॒ദാന॑വോ ദദാ॒ശുഷേ॑ ദി॒വഃ കോശ॒മചു॑ച്യവുഃ । വി പ॒ര്ജന്യാ᳚-സ്സൃജന്തി॒ രോദ॑സീ॒ അനു॒ ധന്വ॑നാ യന്തി [ ] 21

വൃ॒ഷ്ടയഃ॑ ॥ ഉദീ॑രയഥാ മരുത-സ്സമുദ്ര॒തോ യൂ॒യം-വൃഁ॒ഷ്ടിം-വഁ॑ര്ഷയഥാ പുരീഷിണഃ । ന വോ॑ ദസ്രാ॒ ഉപ॑ ദസ്യന്തി ധേ॒നവ॒-ശ്ശുഭം॑-യാഁ॒താമനു॒ രഥാ॑ അവൃഥ്സത ॥ സൃ॒ജാ വൃ॒ഷ്ടി-ന്ദി॒വ ആ-ഽദ്ഭി-സ്സ॑മു॒ദ്ര-മ്പൃ॑ണ ॥ അ॒ബ്ജാ അ॑സി പ്രഥമ॒ജാ ബല॑മസി സമു॒ദ്രിയ᳚മ് ॥ ഉന്ന॑മ്ഭയ പൃഥി॒വീ-മ്ഭി॒ന്ധീദ-ന്ദി॒വ്യ-ന്നഭഃ॑ । ഉ॒ദ്നോ ദി॒വ്യസ്യ॑ നോ ദേ॒ഹീശാ॑നോ॒ വിസൃ॑ജാ॒ ദൃതി᳚മ് ॥ യേ ദേ॒വാ ദി॒വിഭാ॑ഗാ॒ യേ᳚-ഽന്തരി॑ക്ഷ ഭാഗാ॒ യേ പൃ॑ഥി॒വി ഭാ॑ഗാഃ । ത ഇ॒മം-യഁ॒ജ്ഞമ॑വന്തു॒ ത ഇ॒ദ-ങ്ക്ഷേത്ര॒മാ വി॑ശന്തു॒ ത ഇ॒ദ-ങ്ക്ഷേത്ര॒മനു॒ വി വി॑ശന്തു ॥ 22 ॥

(യ॒ന്തി॒ - ദേ॒വാ - വിഗ്ം॑ശ॒തിശ്ച॑) (അ. 8)

മാ॒രു॒തമ॑സി മ॒രുതാ॒മോജ॒ ഇതി॑ കൃ॒ഷ്ണം-വാഁസഃ॑ കൃ॒ഷ്ണതൂ॑ഷ॒-മ്പരി॑ ധത്ത ഏ॒തദ്വൈ വൃഷ്ട്യൈ॑ രൂ॒പഗ്ം സരൂ॑പ ഏ॒വ ഭൂ॒ത്വാ പ॒ര്ജന്യം॑-വഁര്ഷയതിര॒മയ॑ത മരുത-ശ്ശ്യേ॒നമാ॒യിന॒മിതി॑ പശ്ചാദ്വാ॒ത-മ്പ്രതി॑ മീവതി പുരോവാ॒തമേ॒വ ജ॑നയതി വ॒ര്॒ഷസ്യാ വ॑രുദ്ധ്യൈ വാതനാ॒മാനി॑ ജുഹോതി വാ॒യുര്വൈ വൃഷ്ട്യാ॑ ഈശേ വാ॒യുമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ര്ജന്യം॑-വഁര്ഷയത്യ॒ഷ്ടൌ [വര്ഷയത്യ॒ഷ്ടൌ, ജു॒ഹോ॒തി॒ ചത॑സ്രോ॒ വൈ] 23

ജു॑ഹോതി॒ ചത॑സ്രോ॒ വൈ ദിശ॒ശ്ചത॑സ്രോ-ഽവാന്തരദി॒ശാ ദി॒ഗ്ഭ്യ ഏ॒വ വൃഷ്ടി॒ഗ്ം॒ സ-മ്പ്ര ച്യാ॑വയതി കൃഷ്ണാജി॒നേ സംയൌഁ॑തി ഹ॒വിരേ॒വാക॑രന്തര്വേ॒ദി സംയൌഁ॒ത്യ വ॑രുദ്ധ്യൈ॒ യതീ॑നാമ॒ദ്യമാ॑നാനാഗ്ം ശീ॒ര്॒ഷാണി॒ പരാ॑-ഽപത॒ന്തേ ഖ॒ര്ജൂരാ॑ അഭവ॒ന്-തേഷാ॒ഗ്ം॒ രസ॑ ഊ॒ര്ധ്വോ॑-ഽപത॒ത്-താനി॑ ക॒രീരാ᳚ണ്യ-ഭവന്-ഥ്സൌ॒മ്യാനി॒ വൈ ക॒രീരാ॑ണി സൌ॒മ്യാ ഖലു॒ വാ ആഹു॑തി ര്ദി॒വോ വൃഷ്ടി॑-ഞ്ച്യാവയതി॒ യത്ക॒രീരാ॑ണി॒ ഭവ॑ന്തി [ ] 24

സൌ॒മ്യയൈ॒വാ-ഽഽഹു॑ത്യാ ദി॒വോ വൃഷ്ടി॒മവ॑ രുന്ധേ॒ മധു॑ഷാ॒ സം-യൌഁ᳚ത്യ॒പാം-വാഁ ഏ॒ഷ ഓഷ॑ധീനാ॒ഗ്ം॒ രസോ॒ യന്മദ്ധ്വ॒ദ്ഭ്യ ഏ॒വൌഷ॑ധീഭ്യോ വര്ഷ॒ത്യഥോ॑ അ॒ദ്ഭ്യ ഏ॒വൌഷ॑ധീഭ്യോ॒ വൃഷ്ടി॒നി-ന്ന॑യതി॒ മാന്ദാ॒ വാശാ॒ ഇതി॒ സംയൌഁ॑തി നാമ॒ധേയൈ॑രേ॒വൈനാ॒ അച്ഛൈ॒ത്യഥോ॒ യഥാ᳚ ബ്രൂ॒യാദസാ॒ വേഹീത്യേ॒വമേ॒വൈനാ॑ നാമ॒ധേയൈ॒രാ - [നാമ॒ധേയൈ॒രാ, ച്യാ॒വ॒യ॒തി॒ വൃഷ്ണോ॒] 25

ച്യാ॑വയതി॒ വൃഷ്ണോ॒ അശ്വ॑സ്യ സ॒ന്ദാന॑മസി॒ വൃഷ്ട്യൈ॒ ത്വോപ॑ നഹ്യാ॒മീത്യാ॑ഹ॒ വൃഷാ॒ വാ അശ്വോ॒ വൃഷാ॑ പ॒ര്ജന്യഃ॑ കൃ॒ഷ്ണ ഇ॑വ॒ ഖലു॒ വൈ ഭൂ॒ത്വാ വ॑ര്ഷതി രൂ॒പേണൈ॒വൈന॒ഗ്ം॒ സമ॑ര്ധയതി വ॒ര്॒ഷസ്യാ വ॑രുദ്ധ്യൈ ॥ 26 ॥

(അ॒ഷ്ടൌ - ഭവ॑ന്തി - നാമ॒ധേയൈ॒രൈ - കാ॒ന്ന ത്രി॒ഗ്ം॒ശച്ച॑) (അ. 9)

ദേവാ॑ വസവ്യാ॒ ദേവാ᳚-ശ്ശര്മണ്യാ॒ ദേവാ᳚-സ്സപീതയ॒ ഇത്യാ ബ॑ദ്ധ്നാതി ദേ॒വതാ॑ഭിരേ॒വാന്വ॒ഹം-വൃഁഷ്ടി॑മിച്ഛതി॒ യദി॒ വര്ഷേ॒ത്-താവ॑ത്യേ॒വ ഹോ॑ത॒വ്യം॑-യഁദി॒ ന വര്ഷേ॒ച്ഛ്വോ ഭൂ॒തേ ഹ॒വിര്നിര്വ॑പേദഹോരാ॒ത്രേ വൈ മി॒ത്രാവരു॑ണാവഹോരാ॒ത്രാഭ്യാ॒-ങ്ഖലു॒ വൈ പ॒ര്ജന്യോ॑ വര്ഷതി॒ നക്തം॑-വാഁ॒ ഹി ദിവാ॑ വാ॒ വര്ഷ॑തി മി॒ത്രാവരു॑ണാവേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താവേ॒വാസ്മാ॑ [താവേ॒വാസ്മൈ᳚, അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രാഭ്യാം᳚-] 27

അഹോരാ॒ത്രാഭ്യാ᳚-മ്പ॒ര്ജന്യം॑ ഁവര്ഷയതോ॒-ഽഗ്നയേ॑ ധാമ॒ച്ഛദേ॑ പുരോ॒ഡാശ॑മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര്വ॑പേന്മാരു॒തഗ്ം സ॒പ്തക॑പാലഗ്ം സൌ॒ര്യമേക॑കപാലമ॒ഗ്നിര്വാ ഇ॒തോ വൃഷ്ടി॒മുദീ॑രയതി മ॒രുതഃ॑ സൃ॒ഷ്ടാ-ന്ന॑യന്തി യ॒ദാ ഖലു॒ വാ അ॒സാവാ॑ദി॒ത്യോ ന്യം॑-ര॒ശ്മിഭിഃ॑ പര്യാ॒വര്ത॒തേ-ഽഥ॑വര്ഷതിധാമ॒ച്ഛദി॑വ॒ ഖലു॒ വൈ ഭൂ॒ത്വാ വ॑ര്ഷത്യേ॒താ വൈ ദേ॒വതാ॒ വൃഷ്ട്യാ॑ ഈശതേ॒ താ ഏ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താ [ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താഃ, ഏ॒വാസ്മൈ॑] 28

ഏ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ര്ജന്യം॑-വഁര്ഷയന്ത്യു॒താ വ॑ര്ഷിഷ്യ॒ന് വര്ഷ॑ത്യേ॒വ സൃ॒ജാ വൃ॒ഷ്ടി-ന്ദി॒വ ആ-ഽദ്ഭി-സ്സ॑മു॒ദ്ര-മ്പൃ॒ണേത്യാ॑ഹേ॒മാശ്ചൈ॒വാ-മൂശ്ചാ॒പ-സ്സമ॑ര്ധയ॒ത്യഥോ॑ ആ॒ഭിരേ॒വാ-മൂരച്ഛൈ᳚ത്യ॒ബ്ജാ അ॑സി പ്രഥമ॒ജാ ബല॑മസി സമു॒ദ്രിയ॒മിത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജുരേ॒വൈത-ദുന്ന॑-മ്ഭയ പൃഥി॒വീമിതി॑ വര്ഷാ॒ഹ്വാ-ഞ്ജു॑ഹോത്യേ॒ഷാ വാ ഓഷ॑ധീനാം-വൃഁഷ്ടി॒വനി॒സ്തയൈ॒വ വൃഷ്ടി॒മാ ച്യാ॑വയതി॒ യേ ദേ॒വാ ദി॒വിഭാ॑ഗാ॒ ഇതി॑ കൃഷ്ണാജി॒നമവ॑ ധൂനോതീ॒മ ഏ॒വാസ്മൈ॑ ലോ॒കാഃ പ്രീ॒താ അ॒ഭീഷ്ടാ॑ ഭവന്തി ॥ 29 ॥

(അ॒സ്മൈ॒ - ധാ॒വ॒തി॒ താ - വാ - ഏക॑വിഗ്ംശതിശ്ച ) (അ. 10)

സര്വാ॑ണി॒ ഛന്ദാഗ്॑സ്യേ॒തസ്യാ॒-മിഷ്ട്യാ॑-മ॒നൂച്യാ॒നീത്യാ॑ഹു-സ്ത്രി॒ഷ്ടുഭോ॒ വാ ഏ॒തദ്വീ॒ര്യം॑-യഁ-ത്ക॒കുദു॒ഷ്ണിഹാ॒ ജഗ॑ത്യൈ॒ യദു॑ഷ്ണിഹ-ക॒കുഭാ॑വ॒ന്വാഹ॒ തേനൈ॒വ സര്വാ॑ണി॒ ഛന്ദാ॒ഗ്॒സ്യവ॑ രുന്ധേ ഗായ॒ത്രീ വാ ഏ॒ഷാ യദു॒ഷ്ണിഹാ॒ യാനി॑ ച॒ത്വാര്യദ്ധ്യ॒ക്ഷരാ॑ണി॒ ചതു॑ഷ്പാദ ഏ॒വ തേ പ॒ശവോ॒യഥാ॑ പുരോ॒ഡാശേ॑ പുരോ॒ഡാശോ-ഽദ്ധ്യേ॒വമേ॒വ ത-ദ്യദ്-ഋ॒ച്യദ്ധ്യ॒ക്ഷരാ॑ണി॒ യജ്ജഗ॑ത്യാ [യജ്ജഗ॑ത്യാ, പ॒രി॒ദ॒ദ്ധ്യാദന്തം॑-] 30

പരിദ॒ദ്ധ്യാദന്തം॑-യഁ॒ജ്ഞ-ങ്ഗ॑മയേ-ത്ത്രി॒ഷ്ടുഭാ॒ പരി॑ ദധാതീന്ദ്രി॒യം-വൈഁ വീ॒ര്യ॑-ന്ത്രി॒ഷ്ടുഗി॑ന്ദ്രി॒യ ഏ॒വ വീ॒ര്യേ॑ യ॒ജ്ഞ-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠാപയതി॒ നാന്ത॑-ങ്ഗമയ॒ത്യഗ്നേ॒ ത്രീ തേ॒ വാജി॑നാ॒ ത്രീ ഷ॒ധസ്ഥേതി॒ ത്രിവ॑ത്യാ॒ പരി॑ ദധാതി സരൂപ॒ത്വായ॒ സര്വോ॒ വാ ഏ॒ഷ യ॒ജ്ഞോ യ-ത്ത്രൈ॑ധാത॒വീയ॒-ങ്കാമാ॑യ-കാമായ॒ പ്രയു॑ജ്യതേ॒ സര്വേ᳚ഭ്യോ॒ ഹി കാമേ᳚ഭ്യോ യ॒ജ്ഞഃ പ്ര॑യു॒ജ്യതേ᳚ ത്രൈധാത॒വീയേ॑ന യജേതാഭി॒ചര॒ന്-ഥ്സര്വോ॒ വാ [സര്വോ॒ വൈ, ഏ॒ഷ] 31

ഏ॒ഷ യ॒ജ്ഞോ യ-ത്ത്രൈ॑ധാത॒വീയ॒ഗ്ം॒ സര്വേ॑ണൈ॒വൈനം॑-യഁ॒ജ്ഞേനാ॒ഭി ച॑രതി സ്തൃണു॒ത ഏ॒വൈന॑മേ॒തയൈ॒വ യ॑ജേതാഭിച॒ര്യമാ॑ണ॒-സ്സര്വോ॒ വാ ഏ॒ഷ യ॒ജ്ഞോ യ-ത്ത്രൈ॑ധാത॒വീയ॒ഗ്ം॒ സര്വേ॑ണൈ॒വ യ॒ജ്ഞേന॑ യജതേ॒ നൈന॑മഭി॒ചര᳚ന്-ഥ്സ്തൃണുത ഏ॒തയൈ॒വ യ॑ജേത സ॒ഹസ്രേ॑ണ യ॒ക്ഷ്യമാ॑ണഃ॒ പ്രജാ॑തമേ॒വൈന॑-ദ്ദദാത്യേ॒തയൈ॒വ യ॑ജേത സ॒ഹസ്രേ॑ണേജാ॒നോ-ഽന്തം॒-വാഁ ഏ॒ഷ പ॑ശൂ॒നാ-ങ്ഗ॑ച്ഛതി॒ [-ഗ॑ച്ഛതി, യ-സ്സ॒ഹസ്രേ॑ണ॒] 32

യ-സ്സ॒ഹസ്രേ॑ണ॒ യജ॑തേ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ॒ ഖലു॒ വൈ പ॒ശൂന॑സൃജത॒ താഗ്സ്ത്രൈ॑ധാത॒ വീയേ॑-നൈ॒വാസൃ॑ജത॒ യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാഗ് സ്ത്രൈ॑ധാത॒വീയേ॑നപ॒ശുകാ॑മോ॒ യജ॑തേ॒ യസ്മാ॑ദേ॒വ യോനേഃ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ॒ശൂനസൃ॑ജത॒ തസ്മാ॑ദേ॒വൈനാ᳚ന്-ഥ്സൃജത॒ ഉപൈ॑ന॒മുത്ത॑രഗ്ം സ॒ഹസ്ര॑-ന്നമതി ദേ॒വതാ᳚ഭ്യോ॒ വാ ഏ॒ഷ ആ വൃ॑ശ്ച്യതേ॒ യോ യ॒ക്ഷ്യ ഇത്യു॒ക്ത്വാ ന യജ॑തേ ത്രൈധാത॒വീയേ॑ന യജേത॒ സര്വോ॒ വാ ഏ॒ഷ യ॒ജ്ഞോ [യ॒ജ്ഞഃ, യ-ത്ത്രൈ॑ധാത॒വീയ॒ഗ്ം॒] 33

യ-ത്ത്രൈ॑ധാത॒വീയ॒ഗ്ം॒ സര്വേ॑ണൈ॒വ യ॒ജ്ഞേന॑ യജതേ॒ ന ദേ॒വതാ᳚ഭ്യ॒ ആ വൃ॑ശ്ച്യതേ॒ ദ്വാദ॑ശകപാലഃ പുരോ॒ഡാശോ॑ ഭവതി॒ തേ ത്രയ॒ശ്ചതു॑ഷ്കപാലാ-സ്ത്രിഷ്ഷമൃദ്ധ॒ത്വായ॒ ത്രയഃ॑ പുരോ॒ഡാശാ॑ ഭവന്തി॒ ത്രയ॑ ഇ॒മേ ലോ॒കാ ഏ॒ഷാം-ലോഁ॒കാനാ॒മാപ്ത്യാ॒ ഉത്ത॑ര-ഉത്തരോ॒ ജ്യായാ᳚-ന്ഭവത്യേ॒വമി॑വ॒ ഹീമേ ലോ॒കാ യ॑വ॒മയോ॒ മദ്ധ്യ॑ ഏ॒തദ്വാ അ॒ന്തരി॑ക്ഷസ്യ രൂ॒പഗ്ം സമൃ॑ദ്ധ്യൈ॒ സര്വേ॑ഷാമഭിഗ॒മയ॒ന്നവ॑ ദ്യ॒ത്യഛ॑ബണ്ട്കാര॒ഗ്ം॒ ഹിര॑ണ്യ-ന്ദദാതി॒ തേജ॑ ഏ॒വാ- [ഏ॒വ, അവ॑ രുന്ധേ] 34

-ഽവ॑ രുന്ധേ താ॒ര്പ്യ-ന്ദ॑ദാതി പ॒ശൂനേ॒വാവ॑ രുന്ധേ ധേ॒നു-ന്ദ॑ദാത്യാ॒ശിഷ॑ ഏ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒ സാമ്നോ॒ വാ ഏ॒ഷ വര്ണോ॒ യദ്ധിര॑ണ്യം॒-യഁജു॑ഷാ-ന്താ॒ര്പ്യമു॑ക്ഥാമ॒ദാനാ᳚-ന്ധേ॒നുരേ॒താനേ॒വ സര്വാ॒ന്॒. വര്ണാ॒നവ॑ രുന്ധേ ॥ 35 ॥

(ജഗ॑ത്യാ - ഽഭി॒ചര॒ന്-ഥ്സര്വോ॒ വൈ - ഗ॑ച്ഛതി - യ॒ജ്ഞ - സ്തേജ॑ ഏ॒വ - ത്രി॒ഗ്ം॒ശച്ച॑) (അ. 11)

ത്വഷ്ടാ॑ ഹ॒തപു॑ത്രോ॒ വീന്ദ്ര॒ഗ്ം॒ സോമ॒മാ-ഽഹ॑ര॒-ത്തസ്മി॒ന്നിന്ദ്ര॑ ഉപഹ॒വമൈ᳚ച്ഛത॒ ത-ന്നോപാ᳚ഹ്വയത പു॒ത്ര-മ്മേ॑-ഽവധീ॒രിതി॒ സ യ॑ജ്ഞവേശ॒സ-ങ്കൃ॒ത്വാ പ്രാ॒സഹാ॒ സോമ॑മപിബ॒-ത്തസ്യ॒ യദ॒ത്യശി॑ഷ്യത॒ ത-ത്ത്വഷ്ടാ॑-ഽഽഹവ॒നീയ॒മുപ॒ പ്രാവ॑ര്തയ॒-ഥ്സ്വാഹേന്ദ്ര॑ശത്രുര്വര്ധ॒സ്വേതി॒ സ യാവ॑ദൂ॒ര്ധ്വഃ പ॑രാ॒വിദ്ധ്യ॑തി॒ താവ॑തി സ്വ॒യമേ॒വ വ്യ॑രമത॒ യദി॑ വാ॒ താവ॑-ത്പ്രവ॒ണ- [താവ॑-ത്പ്രവ॒ണമ്, ആസീ॒ദ്യദി॑] 36

-മാസീ॒ദ്യദി॑ വാ॒ താവ॒ദദ്ധ്യ॒ഗ്നേരാസീ॒-ഥ്സ സ॒മ്ഭവ॑ന്ന॒ഗ്നീഷോമാ॑വ॒ഭി സമ॑ഭവ॒-ഥ്സ ഇ॑ഷുമാ॒ത്രമി॑ഷുമാത്രം॒-വിഁഷ്വ॑ങ്ങവര്ധത॒ സ ഇ॒മാം-ലോഁ॒കാന॑വൃണോ॒ദ്യ-ദി॒മാം-ലോഁ॒കാനവൃ॑ണോ॒-ത്ത-ദ്വൃ॒ത്രസ്യ॑ വൃത്ര॒ത്വ-ന്തസ്മാ॒ദിന്ദ്രോ॑-ഽബിഭേ॒ദപി॒ ത്വഷ്ടാ॒ തസ്മൈ॒ ത്വഷ്ടാ॒ വജ്ര॑മസിഞ്ച॒-ത്തപോ॒ വൈ സ വജ്ര॑ ആസീ॒-ത്തമുദ്യ॑ന്തു॒-ന്നാശ॑ക്നോ॒ദഥ॒ വൈ തര്ഹി॒ വിഷ്ണു॑- [വിഷ്ണുഃ॑, അ॒ന്യാ] 37

-ര॒ന്യാ ദേ॒വതാ॑ ഽഽസീ॒-ഥ്സോ᳚-ഽബ്രവീ॒-ദ്വിഷ്ണ॒വേഹീ॒ദമാ ഹ॑രിഷ്യാവോ॒ യേനാ॒യമി॒ദമിതി॒സ വിഷ്ണു॑സ്ത്രേ॒ധാ-ഽഽത്മാനം॒-വിഁന്യ॑ധത്ത പൃഥി॒വ്യാ-ന്തൃതീ॑യമ॒ന്തരി॑ക്ഷേ॒ തൃതീ॑യ-ന്ദി॒വി തൃതീ॑യ-മഭിപര്യാവ॒ര്താ-ദ്ധ്യബി॑ഭേ॒ദ്യത്-പൃ॑ഥി॒വ്യാ-ന്തൃതീ॑യ॒മാസീ॒-ത്തേനേന്ദ്രോ॒ വജ്ര॒മുദ॑യച്ഛ॒-ദ്വിഷ്ണ്വ॑നുസ്ഥിത॒-സ്സോ᳚-ഽബ്രവീ॒ന്മാ മേ॒ പ്ര ഹാ॒രസ്തി॒ വാ ഇ॒ദ- [വാ ഇ॒ദമ്, മയി॑ വീ॒ര്യ॑-ന്ത-ത്തേ॒] 38

-മ്മയി॑ വീ॒ര്യ॑-ന്ത-ത്തേ॒ പ്രദാ᳚സ്യാ॒മീതി॒ തദ॑സ്മൈ॒ പ്രായ॑ച്ഛ॒-ത്ത-ത്പ്രത്യ॑ഗൃഹ്ണാ॒ദധാ॒ മേതി॒ ത-ദ്വിഷ്ണ॒വേ-ഽതി॒ പ്രായ॑ച്ഛ॒-ത്ത-ദ്വിഷ്ണുഃ॒ പ്രത്യ॑ഗൃഹ്ണാ-ദ॒സ്മാസ്വിന്ദ്ര॑ ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॑ധാ॒ത്വിതി॒ യദ॒ന്തരി॑ക്ഷേ॒ തൃതീ॑യ॒മാസീ॒-ത്തേനേന്ദ്രോ॒ വജ്ര॒മുദ॑യച്ഛ॒-ദ്വിഷ്ണ്വ॑നുസ്ഥിത॒-സ്സോ᳚-ഽബ്രവീ॒ന്മാ മേ॒ പ്രഹാ॒രസ്തി॒ വാ ഇ॒ദ- [വാ ഇ॒ദമ്, മയി॑ വീ॒ര്യ॑-ന്ത-ത്തേ॒] 39

-മ്മയി॑ വീ॒ര്യ॑-ന്ത-ത്തേ॒ പ്ര ദാ᳚സ്യാ॒മീതി॒ തദ॑സ്മൈ॒ പ്രായ॑ച്ഛ॒-ത്ത-ത്പ്രത്യ॑ഗൃഹ്ണാ॒-ദ്ദ്വിര്മാ॑-ഽധാ॒ ഇതി॒ ത-ദ്വിഷ്ണ॒വേ-ഽതി॒ പ്രായ॑ച്ഛ॒-ത്ത-ദ്വിഷ്ണുഃ॒ പ്രത്യ॑ഗൃഹ്ണാദ॒സ്മാസ്വിന്ദ്ര॑ ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॑ധാ॒ത്വിതി॒ യദ്ദി॒വി തൃതീ॑യ॒മാസീ॒-ത്തേനേന്ദ്രോ॒ വജ്ര॒മുദ॑യച്ഛ॒-ദ്വിഷ്ണ്വ॑നുസ്ഥിത॒-സ്സോ᳚-ഽബ്രവീ॒ന്മാ മേ॒ പ്രഹാ॒ര്യേനാ॒ഹ- [പ്രഹാ॒ര്യേനാ॒ഹമ്, ഇ॒ദമസ്മി॒ ത-ത്തേ॒] 40

-മി॒ദമസ്മി॒ ത-ത്തേ॒ പ്രദാ᳚സ്യാ॒മീതി॒ ത്വീ(3) ഇത്യ॑ബ്രവീ-ഥ്സ॒ന്ധാ-ന്തു സന്ദ॑ധാവഹൈ॒ ത്വാമേ॒വ പ്രവി॑ശാ॒നീതി॒ യന്മാ-മ്പ്ര॑വി॒ശേഃ കി-മ്മാ॑ ഭുഞ്ജ്യാ॒ ഇത്യ॑ബ്രവീ॒-ത്ത്വാമേ॒വേന്ധീ॑യ॒ തവ॒ ഭോഗാ॑യ॒ ത്വാ-മ്പ്രവി॑ശേയ॒മിത്യ॑ബ്രവീ॒-ത്തം-വൃഁ॒ത്രഃ പ്രാവി॑ശദു॒ദരം॒-വൈഁ വൃ॒ത്രഃ, ക്ഷു-ത്ഖലു॒ വൈ മ॑നു॒ഷ്യ॑സ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ॒ യ [ഭ്രാതൃ॑വ്യോ॒ യഃ, ഏ॒വം-വേഁദ॒ ഹന്തി॒] 41

ഏ॒വം-വേഁദ॒ ഹന്തി॒ ക്ഷുധ॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യ॒-ന്തദ॑സ്മൈ॒ പ്രായ॑ച്ഛ॒ത്ത-ത്പ്രത്യ॑ഗൃഹ്ണാ॒ത്- ത്രിര്മാ॑-ഽധാ॒ ഇതി॒ ത-ദ്വിഷ്ണ॒വേ-ഽതി॒ പ്രായ॑ച്ഛ॒-ത്ത-ദ്വിഷ്ണുഃ॒ പ്രത്യ॑ഗൃഹ്ണാദ॒സ്മാസ്വിന്ദ്ര॑ ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॑ധാ॒ത്വിതി॒ യത്ത്രിഃ പ്രായ॑ച്ഛ॒-ത്ത്രിഃ പ്ര॒ത്യഗൃ॑ഹ്ണാ॒-ത്ത-ത്ത്രി॒ധാതോ᳚സ്ത്രിധാതു॒ത്വം-യഁ-ദ്വിഷ്ണു॑ര॒ന്വതി॑ഷ്ഠത॒ വിഷ്ണ॒വേ-ഽതി॒ പ്രായ॑ച്ഛ॒-ത്തസ്മാ॑ദൈന്ദ്രാവൈഷ്ണ॒വഗ്ം ഹ॒വിര്ഭ॑വതി॒ യദ്വാ ഇ॒ദ-ങ്കിഞ്ച॒ തദ॑സ്മൈ॒ ത-ത്പ്രായ॑ച്ഛ॒-ദൃച॒-സ്സാമാ॑നി॒ യജൂഗ്ം॑ഷി സ॒ഹസ്രം॒-വാഁ അ॑സ്മൈ॒ ത-ത്പ്രായ॑ച്ഛ॒-ത്തസ്മാ᳚-ഥ്സ॒ഹസ്ര॑ദക്ഷിണമ് ॥ 42 ॥

(പ്ര॒വ॒ണം - ഁവിഷ്ണു॒- ര്വാ ഇ॒ദ- മി॒ദ - മ॒ഹം - ഁയോ - ഭ॑വ॒ - ത്യേക॑ വിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 12)

ദേ॒വാ വൈ രാ॑ജ॒ന്യാ᳚-ജ്ജായ॑മാനാ-ദബിഭയു॒-സ്തമ॒ന്തരേ॒വ സന്ത॒-ന്ദാമ്നാ ഽപൌ᳚മ്ഭ॒ന്-ഥ്സ വാ ഏ॒ഷോ-ഽപോ᳚ബ്ധോ ജായതേ॒ യ-ദ്രാ॑ജ॒ന്യോ॑ യദ്വാ ഏ॒ഷോ-ഽന॑പോബ്ധോ॒ ജായേ॑ത വൃ॒ത്രാ-ന്ഘ്നഗ്ഗ് ശ്ച॑രേ॒ദ്യ-ങ്കാ॒മയേ॑ത രാജ॒ന്യ॑മന॑പോബ്ധോ ജായേത വൃ॒ത്രാ-ന്ഘ്നഗ്ഗ് ശ്ച॑രേ॒ദിതി॒ തസ്മാ॑ ഏ॒തമൈ᳚ന്ദ്രാ ബാര്ഹസ്പ॒ത്യ-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേദൈ॒ന്ദ്രോ വൈ രാ॑ജ॒ന്യോ᳚ ബ്രഹ്മ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॒ ര്ബ്രഹ്മ॑ണൈ॒വൈന॒-ന്ദാമ്നോ॒-ഽപോമ്ഭ॑നാ-ന്മുഞ്ചതി ഹിര॒ണ്മയ॒-ന്ദാമ॒ ദക്ഷി॑ണാ സാ॒ക്ഷാദേ॒വൈന॒-ന്ദാമ്നോ॒-ഽപോമ്ഭ॑നാ-ന്മുഞ്ചതി ॥ 43 ॥

(ഏ॒നം॒ - ദ്വാദ॑ശ ച) (അ. 13)

നവോ॑നവോ ഭവതി॒ ജായ॑മാ॒നോ-ഽഹ്നാ᳚-ങ്കേ॒തുരു॒ഷസാ॑ മേ॒ത്യഗ്രേ᳚ । ഭാ॒ഗ-ന്ദേ॒വേഭ്യോ॒ വിദ॑ധാത്യാ॒യ-ന്പ്രച॒ന്ദ്രമാ᳚സ്തിരതി ദീ॒ര്ഘമായുഃ॑ ॥ യമാ॑ദി॒ത്യാ അ॒ഗ്ം॒ശുമാ᳚പ്യാ॒യയ॑ന്തി॒ യമക്ഷി॑ത॒-മക്ഷി॑തയഃ॒ പിബ॑ന്തി । തേന॑ നോ॒ രാജാ॒ വരു॑ണോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॒രാ പ്യാ॑യയന്തു॒ ഭുവ॑നസ്യ ഗോ॒പാഃ ॥പ്രാച്യാ᳚-ന്ദി॒ശി ത്വമി॑ന്ദ്രാസി॒ രാജോ॒തോദീ᳚ച്യാം-വൃഁത്രഹന് വൃത്ര॒ഹാ-ഽസി॑ । യത്ര॒ യന്തി॑ സ്രോ॒ത്യാസ്ത- [യന്തി॑ സ്രോ॒ത്യാസ്തത്, ജി॒ത-ന്തേ॑] 44

-ജ്ജി॒ത-ന്തേ॑ ദക്ഷിണ॒തോ വൃ॑ഷ॒ഭ ഏ॑ധി॒ ഹവ്യഃ॑ ॥ ഇന്ദ്രോ॑ ജയാതി॒ ന പരാ॑ ജയാതാ അധിരാ॒ജോ രാജ॑സു രാജയാതി । വിശ്വാ॒ ഹി ഭൂ॒യാഃ പൃത॑നാ അഭി॒ഷ്ടീരു॑പ॒സദ്യോ॑ നമ॒സ്യോ॑ യഥാ-ഽസ॑ത് ॥ അ॒സ്യേദേ॒വ പ്രരി॑രിചേ മഹി॒ത്വ-ന്ദി॒വഃ പൃ॑ഥി॒വ്യാഃ പര്യ॒ന്തരി॑ക്ഷാത് । സ്വ॒രാഡിന്ദ്രോ॒ ദമ॒ ആ വി॒ശ്വഗൂ᳚ര്ത-സ്സ്വ॒രിരമ॑ത്രോ വവക്ഷേ॒ രണാ॑യ ॥ അ॒ഭി ത്വാ॑ ശൂര നോനു॒മോ-ഽദു॑ഗ്ധാ ഇവ ധേ॒നവഃ॑ । ഈശാ॑ന- [ഈശാ॑നമ്, അ॒സ്യ] 45

-മ॒സ്യ ജഗ॑ത-സ്സുവ॒ര്ദൃശ॒മീശാ॑നമിന്ദ്ര ത॒സ്ഥുഷഃ॑ ॥ ത്വാമിദ്ധി ഹവാ॑മഹേ സാ॒താ വാജ॑സ്യ കാ॒രവഃ॑ । ത്വാം-വൃഁ॒ത്രേഷ്വി॑ന്ദ്ര॒ സത്പ॑തി॒-ന്നര॒സ്ത്വാ-ങ്കാഷ്ഠാ॒സ്വര്വ॑തഃ ॥ യദ്ദ്യാവ॑ഇന്ദ്രതേശ॒തഗ്ം ശ॒ത-മ്ഭൂമീ॑രു॒ത സ്യുഃ । ന ത്വാ॑ വജ്രിന്-ഥ്സ॒ഹസ്ര॒ഗ്ം॒ സൂര്യാ॒ അനു॒ ന ജാ॒തമ॑ഷ്ട॒ രോദ॑സീ ॥ പിബാ॒ സോമ॑മിന്ദ്ര॒ മന്ദ॑തു ത്വാ॒ യന്തേ॑ സു॒ഷാവ॑ ഹര്യ॒ശ്വാദ്രിഃ॑ । 46

സോ॒തുര്ബാ॒ഹുഭ്യാ॒ഗ്ം॒ സുയ॑തോ॒ നാര്വാ᳚ ॥ രേ॒വതീ᳚ര്ന-സ്സധ॒മാദ॒ ഇന്ദ്രേ॑ സന്തു തു॒വിവാ॑ജാഃ । ക്ഷു॒മന്തോ॒ യാഭി॒ര്മദേ॑മ ॥ ഉദ॑ഗ്നേ॒ ശുച॑യ॒സ്തവ॒ , വി ജ്യോതി॒ഷോ,ദു॒ ത്യ-ഞ്ജാ॒തവേ॑ദസഗ്ംസ॒പ്ത ത്വാ॑ ഹ॒രിതോ॒ രഥേ॒ വഹ॑ന്തി ദേവ സൂര്യ । ശോ॒ചിഷ്കേ॑ശം-വിഁചക്ഷണ ॥ ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑ക॒-ഞ്ചക്ഷു॑ര്മി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒-ഽഗ്നേഃ । ആ-ഽപ്രാ॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്ം॒ സൂര്യ॑ ആ॒ത്മാ ജഗ॑തസ്ത॒സ്ഥുഷ॑- [ജഗ॑തസ്ത॒സ്ഥുഷഃ॑, ച ।] 47

-ശ്ച ॥ വിശ്വേ॑ ദേ॒വാ ഋ॑താ॒വൃധ॑ ഋ॒തുഭി॑ര്-ഹവന॒ശ്രുതഃ॑ । ജു॒ഷന്താം॒-യുഁജ്യ॒-മ്പയഃ॑ ॥ വിശ്വേ॑ ദേവാ-ശ്ശൃണു॒തേമഗ്ം ഹവ॑-മ്മേ॒ യേ അ॒ന്തരി॑ക്ഷേ॒ യ ഉപ॒ ദ്യവി॒ഷ്ഠ । യേ അ॑ഗ്നിജി॒ഹ്വാ ഉ॒ത വാ॒ യജ॑ത്രാ ആ॒സദ്യാ॒സ്മി-ന്ബ॒ര്॒ഹിഷി॑ മാദയദ്ധ്വമ് ॥ 48 ॥

(ത - ദീശാ॑ന॒ - മദ്രി॑ - സ്ത॒സ്ഥുഷ॑ - സ്ത്രി॒ഗ്ം॒ശച്ച॑) (അ. 14)

(ദേ॒വാ മ॑നു॒ഷ്യാ॑ - ദേവസു॒രാ അ॑ബ്രുവന് - ദേവാസു॒രാസ്തേഷാ᳚-ങ്ഗായ॒ത്രീ - പ്ര॒ജാപ॑തി॒സ്താ യത്രാ-ഽ - ഗ്നേ॒ ഗോഭിഃ॑ - ചി॒ത്രയാ॑ - മാരു॒തം - ദേവാ॑ വസവ്യാ॒ അഗ്നേ॑ - മാരു॒തമിതി॒ - ദേവാ॑ വസവ്യാ॒ ദേവാ᳚-ശ്ശര്മണ്യാഃ॒ - സര്വാ॑ണി॒ - ത്വഷ്ടാ॑ ഹ॒തപു॑ത്രോ - ദേ॒വാ വൈ രാ॑ജ॒ന്യാ᳚ന് - നവോ॑നവ॒ - ശ്ചതു॑ര്ദശ )

(ദേ॒വാ മ॑നു॒ഷ്യാഃ᳚ - പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശുന് - ദേവാ॑ വസവ്യാഃ - പരിദ॒ധ്യദി॒ദ- മസ്മ്യ॒ - ഷ്ടാ ച॑ത്വാരിഗ്ംശത് )

(ദേ॒വാ മ॑നു॒ഷ്യാ॑, മാദയധ്വം)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ന്ദ്വിതീയകാണ്ഡേ ചതുര്ഥഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒tara॒ste᳚-'nyata̭ āsa॒nnasṷrā॒ rakṣāgṃ̭si piśā॒cāste᳚ 'nyata॒steṣā᳚-nde॒vānā̭mu॒ta yadalpaṃ॒-lo~hi̭ta॒makṷrva॒-nta-drakṣāgṃ̭si॒ rātrī̭bhirasubhna॒-ntān-thsu॒bdhā-nmṛ॒tāna॒bhi vyau᳚ccha॒-tte de॒vā a̭vidu॒ryo vai no॒-'ya-mmri॒yate॒ rakṣāgṃ̭si॒ vā i॒ma-ṅghna॒ntīti॒ te rakṣā॒g॒syupā̭mantrayanta॒ tānya̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ ya- [yat, asṷrā॒n jayā̭ma॒] 1

-dasṷrā॒n jayā̭ma॒ tannaḥ̭ sa॒hāsa॒diti॒ tato॒ vai de॒vā asṷrānajaya॒-nte-'sṷrān ji॒tvārakṣā॒g॒syapā̭nudanta॒ tāni॒ rakṣā॒g॒syanṛ̭tama ka॒rteti̭ sama॒nta-nde॒vā-nparya̭viśa॒-nte de॒vā a॒gnāva̭nāthanta॒ te᳚-'gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapanna॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rava̭pa॒n॒. yānye॒va pu॒rastā॒-drakṣā॒g॒- [pu॒rastā॒-drakṣā॒gṃ̭si, ā॒sa॒ntāni॒ tena॒] 2

-syāsa॒ntāni॒ tena॒ prāṇṷdanta॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ yānye॒vābhito॒ rakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tena॒ vya̭bādhanta॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ yānye॒va pa॒ścā-drakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tenāpā̭nudanta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣṭyā̭ yajetā॒gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒- [vibā॒dhava̭te॒, a॒gnaye॒ pratī̭kavate॒] 3

-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rvapa̭ti॒ ya e॒vāsmā॒cchreyā॒n-bhrātṛ̭vya॒sta-ntena॒ praṇṷdate॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ ya e॒vainḙna sa॒dṛnta-ntena॒ vi bā̭dhate॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ ya e॒vāsmā॒-tpāpī̭yā॒-nta-ntenāpa̭ nudate॒ pra śreyāgṃ̭sa॒-mbhrātṛ̭vya-nnuda॒teti̭ sa॒dṛśa̭-ṅkrāmati॒ naina॒-mpāpī̭yānāpnoti॒ ya e॒vaṃ ~vi॒dvāne॒tayeṣṭyā॒ yaja̭te || 4 ||

(vṛ॒ṇā॒ma॒hai॒ yat - pu॒rastā॒-drakṣāgṃ̭si- vapeda॒gnayḙ vibā॒dhava̭ta - e॒vaṃ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 1)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā a̭bruva॒n॒. yo no̭ vī॒ryā̭vattama॒stamanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ ta indra̭mabruva॒-ntvaṃ-vai~ no̭ vī॒ryā̭vattamo-'si॒ tvāmanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ so᳚-'bravī-tti॒sro ma̭ i॒māsta॒nuvo̭ vī॒ryā̭vatī॒stāḥ prī̭ṇī॒tāthā-sṷrāna॒bhi bha̭viṣya॒theti॒ tā vai brū॒hītya̭bruvanni॒yamagṃ̭ ho॒mugi॒yaṃ-vi~̭mṛ॒dheya-mi̭ndri॒yāva॒tī- [-mi̭ndri॒yāva॒tī, itya̭bravī॒tta] 5

-tya̭bravī॒tta indrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒nnindrā̭ya vaimṛ॒dhāye-ndrā̭yendri॒yāva̭te॒ yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rava̭pa॒nnagṃha̭sa e॒va tenā̭mucyanta॒ yadindrā̭ya vai mṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpā᳚ghnata॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒-''tmanna̭dadhata॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnira̭vapa॒-ntraya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā indra̭ ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃya~ta॒ bhūtyai॒ [bhūtyai᳚, tāṃ-vā~va] 6

tāṃ-vā~va de॒vā viji̭ti-mutta॒mā-masṷrai॒-rvya̭jayanta॒yo bhrātṛ̭vyavā॒nth- syā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣṭyā̭ yaje॒tendrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya vaimṛ॒dhāyendrā̭yendri॒yāva॒te-'gṃ ha̭sā॒ vā e॒ṣa gṛ̭hī॒to yasmā॒cchreyā॒-nbhrātṛ̭vyo॒yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rvapa॒tyagṃha̭sa e॒va tena̭ mucyatemṛ॒dhā vā e॒ṣo̭-'bhiṣa̭ṇṇo॒ yasmā᳚-thsamā॒neṣva॒nya-śśreyā̭nu॒tā- [śreyā̭nu॒ta, a-'bhrā̭tṛvyo॒] 7

-'bhrā̭tṛvyo॒ yadindrā̭ya vaimṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpa̭ hate॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒tma-ndha̭tte॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnirva̭pati॒ traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā e॒va yaja̭māna ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃya~te॒ bhūtyai॒ sā vā e॒ṣā viji̭ti॒rnāmeṣṭi॒rya e॒vaṃ-vi~॒dvāne॒tayeṣṭyā॒ yaja̭ta utta॒māme॒va viji̭ti॒-mbhrātṛ̭vyeṇa॒ vi ja̭yate || 8 ||

(i॒ndri॒yāva̭tī॒ - bhūtyā̭ - u॒tai - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 2)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nteṣā᳚-ṅgāya॒tryojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūn-thsa॒gṛṃhyā॒ ''dāyā̭-pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-ttḙ-'manyanta yata॒rān. vā i॒yamṷpāva॒rthsyati॒ ta i॒da-mbha̭viṣya॒ntīti॒ tāṃ-vya~̭hvayanta॒ viśva̭karma॒nniti̭ de॒vā dābhītyasṷrā॒-ssā nānya̭ta॒rāgśca॒-nopāva̭rtata॒ te de॒vā e॒ta-dyajṷrapaśya॒nnojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ bala̭masi॒ [bala̭masi, bhrājo̭-'si] 9

bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒ nāmā̭-'si॒ viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyṷrabhi॒bhūriti॒ vāva de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūna̭vṛñjata॒ ya-dgā̭ya॒trya̭pa॒kramyāti̭ṣṭha॒-ttasmā̭de॒tā-ṅgā̭ya॒trītīṣṭi̭māhu-ssaṃva~thsa॒ro vai gā̭ya॒trī saṃ̭va~thsa॒ro vai tada̭pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-dyade॒tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya᳚m, pra॒jā-mpa॒śū-] 10

-mpra॒jā-mpa॒śū-navṛ̭ñjata॒ tasmā̭de॒tāgṃ saṃ̭va~॒rga itīṣṭi̭māhu॒ryo bhrātṛ̭vyavā॒nthsyā-thsaspardha̭māna e॒tayeṣṭyā̭ yajetā॒gnayḙ saṃva~॒rgāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒ttagṃśṛ॒tamāsa̭nname॒tena॒ yajṷṣā॒-'bhi mṛ̭śe॒doja̭ e॒va bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śū-nbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati || 11

(bala̭masye॒ - tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭ - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 3)

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāya॒-ntā yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā bṛha॒spati̭ścā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī॒-dbṛha॒spati̭ra॒nayā᳚ tvā॒ prati̭ṣṭhā॒nyatha̭ tvā pra॒jā u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ ta-mprāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpra॒jā u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pra॒jākā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti- [-nirva̭pe-tpra॒jāpa̭tim, e॒va svena̭] 12

-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpraja̭nayatipra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ te᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā᳚ñca āya॒-nte yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā-npū॒ṣā cā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī-tpū॒ṣā-'nayā̭ mā॒ prati॒ṣṭhātha̭ tvā pa॒śava̭ u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ mā-mprati॒ṣṭheti॒ somo᳚-'bravī॒-nmama॒ vā [-mama॒ vai, a॒kṛ॒ṣṭa॒pa॒cyamityu॒bhau] 13

a̭kṛṣṭapa॒cyamityu॒bhau vā॒-mprati̭ṣṭhā॒nītya̭bravī॒-ttau prāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpa॒śava̭ u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pa॒śukā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭māpau॒ṣṇa-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsomāpū॒ṣaṇā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayata॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhāḥ pū॒ṣā pa̭śū॒nā-mpra̭janayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā̭ti pū॒ṣā pa॒śū-npraja̭nayati || 14 ||

(va॒pe॒-tpra॒jāpa̭tiṃ॒ - ~vai - dadhā̭ti pū॒ṣā - trīṇi̭ ca) (a. 4)

agne॒ gobhi̭rna॒ ā ga॒hīndo̭ pu॒ṣṭyā jṷṣasva naḥ | indro̭ dha॒rtā gṛ॒heṣṷ naḥ || sa॒vi॒tā ya-ssa̭ha॒sriya॒-ssa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | ā pū॒ṣā e॒tvā vasṷ || dhā॒tā da̭dātu no ra॒yimīśā̭no॒ jaga̭ta॒spatiḥ̭ | sa naḥ̭ pū॒rṇena̭ vāvanat || tvaṣṭā॒ yo vṛ̭ṣa॒bho vṛṣā॒ sa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | sa॒hasrḙṇā॒yutḙna ca || yena̭ de॒vā a॒mṛta̭- [a॒mṛta᳚m, dī॒rghagg śravo̭ di॒vyaira̭yanta |] 15

-ndī॒rghagg śravo̭ di॒vyaira̭yanta | rāya̭spoṣa॒ tvama॒smabhya॒-ṅgavā᳚ṅku॒lmi-ñjī॒vasa॒ ā yṷvasva || a॒gni rgṛ॒hapa̭ti॒-ssomo̭ viśva॒vaniḥ̭ savi॒tā sṷme॒dhā-ssvāhā᳚ || agnḙ gṛhapate॒ yaste॒ ghṛtyo̭ bhā॒gastena॒ saha॒ oja̭ ā॒krama̭māṇāya dhehi॒ śraiṣṭhyā᳚tpa॒tho mā yo̭ṣa-mmū॒rdhā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 16 ||

(a॒mṛta̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 5)

ci॒trayā̭ yajeta pa॒śukā̭ma i॒yaṃ-vai~ ci॒trā yadvā a॒syāṃ-vi~śva̭-mbhū॒tamadhi̭ pra॒jāya̭te॒ te ne॒yañci॒trā ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg ści॒trayā̭ pa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate॒ praivāgne॒yena̭ vāpayati॒ retaḥ̭ sau॒myena̭ dadhāti॒ reta̭ e॒va hi॒ta-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭rotisārasva॒tau bha̭vata e॒tadvai daivya̭-mmithu॒na-ndaivya̭me॒vāsmai̭ [-daivya̭me॒vāsmai᳚, mi॒thu॒na-mma̭ddhya॒to] 17

mithu॒na-mma̭ddhya॒to da̭dhāti॒ puṣṭyai᳚ pra॒jana̭nāya sinīvā॒lyai ca॒rurbha̭vati॒ vāgvai si̭nīvā॒lī puṣṭiḥ॒ khalu॒ vai vākpuṣṭi̭me॒va vāca॒mupai᳚tyai॒ndra ṷtta॒mo bha̭vati॒ tenai॒va tanmi̭thu॒nagṃ sa॒ptaitāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti sa॒pta grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ sa॒ptāra॒ṇyā-ssa॒pta chandāg̭syu॒-bhaya॒syā-va̭ruddhyā॒ athai॒tā āhṷtī rjuhotye॒te vai de॒vāḥ puṣṭi̭pataya॒sta e॒vā smi॒-npuṣṭi̭-ndadhati॒ puṣya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ratho॒ yade॒tā āhṷtī rju॒hoti॒ prati̭ṣṭhityai || 18 ||

(a॒smai॒ - ta e॒va - dvāda̭śa ca) (a. 6)

mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒mojo॒-'pā-ndhārā᳚-mbhindhi ra॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒-mmano̭java saṃ॒-vṛ~ṣa̭ṇagṃ suvṛ॒ktim || yena॒ śardha̭ u॒gramava̭-sṛṣṭa॒meti॒ tada̭śvinā॒ pari̭ dhattagg sva॒sti | pu॒ro॒vā॒to varṣa̭ñji॒nvarā॒vṛ-thsvāhā̭ vā॒tāvad- varṣa̭nnu॒grarā॒vṛ-thsvāhā᳚ sta॒naya॒n varṣa̭-nbhī॒marā॒vathsvāhā̭ 'naśa॒nya̭va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvarṣa̭n-tve॒ṣarā॒vṛ-thsvāhā̭ 'tirā॒traṃ॒-va~rṣa̭-npū॒rtirā॒vṛ- [-pū॒rtirā॒vṛt, svāhā̭ ba॒hu] 19

-thsvāhā̭ ba॒hu hā॒yama̭vṛṣā॒diti̭ śru॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒ ''tapa̭ti॒ varṣa̭n-vi॒rāḍā॒vṛ-thsvāhā̭ 'va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvarṣa̭-nbhū॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒māndā॒ vāśā॒-śśundhyū॒raji̭rāḥ | jyoti̭ṣmatī॒-stama̭svarī॒-runda̭tī॒-ssuphḙnāḥ | mitra̭bhṛtaḥ॒, kṣatra̭bhṛta॒-ssurā᳚ṣṭrā i॒ha mā̭-'vata ||vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣṭyai॒ tvopa̭ nahyāmi || 20 ||

(pū॒rtirā॒vṛ-d- dvica̭tvārigṃśacca) (a. 7)

devā̭ vasavyā॒ agnḙ soma sūrya || devā᳚-śśarmaṇyā॒ mitrā̭varuṇā-'ryamann || devā᳚-ssapīta॒yo 'pā᳚-nnapādāśuhemann | u॒dno da̭ttoda॒dhi-mbhi̭ntta di॒vaḥ pa॒rjanyā̭da॒ntari̭kṣāt-pṛthi॒vyāstato̭ no॒ vṛṣṭyā̭-'vata || divā̭ ci॒ttamaḥ̭ kṛṇvanti pa॒rjanyḙno-davā॒hena̭ | pṛ॒thi॒vīṃ-ya~-dvyu॒ndanti̭ || āya-nnaraḥ̭ su॒dāna̭vo dadā॒śuṣḙ di॒vaḥ kośa॒macṷcyavuḥ | vi pa॒rjanyā᳚-ssṛjanti॒ roda̭sī॒ anu॒ dhanva̭nā yanti [ ] 21

vṛ॒ṣṭayaḥ̭ || udī̭rayathā maruta-ssamudra॒to yū॒yaṃ-vṛ~॒ṣṭiṃ-va~̭rṣayathā purīṣiṇaḥ | na vo̭ dasrā॒ upa̭ dasyanti dhe॒nava॒-śśubhaṃ̭-yā~॒tāmanu॒ rathā̭ avṛthsata || sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ̭ṇa || a॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya᳚m || unna̭mbhaya pṛthi॒vī-mbhi॒ndhīda-ndi॒vya-nnabhaḥ̭ | u॒dno di॒vyasya̭ no de॒hīśā̭no॒ visṛ̭jā॒ dṛti᳚m || ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ ye᳚-'ntari̭kṣa bhāgā॒ ye pṛ̭thi॒vi bhā̭gāḥ | ta i॒maṃ-ya~॒jñama̭vantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒mā vi̭śantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒manu॒ vi vi̭śantu || 22 ||

(ya॒nti॒ - de॒vā - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 8)

mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒moja॒ iti̭ kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇatṷ̄ṣa॒-mpari̭ dhatta e॒tadvai vṛṣṭyai̭ rū॒pagṃ sarṷ̄pa e॒va bhū॒tvā pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayatira॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒miti̭ paścādvā॒ta-mprati̭ mīvati purovā॒tame॒va ja̭nayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai vātanā॒māni̭ juhoti vā॒yurvai vṛṣṭyā̭ īśe vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayatya॒ṣṭau [varṣayatya॒ṣṭau, ju॒ho॒ti॒ cata̭sro॒ vai] 23

jṷhoti॒ cata̭sro॒ vai diśa॒ścata̭sro-'vāntaradi॒śā di॒gbhya e॒va vṛṣṭi॒gṃ॒ sa-mpra cyā̭vayati kṛṣṇāji॒ne saṃyau~̭ti ha॒vire॒vāka̭rantarve॒di saṃyau~॒tya va̭ruddhyai॒ yatī̭nāma॒dyamā̭nānāgṃ śī॒r॒ṣāṇi॒ parā̭-'pata॒nte kha॒rjūrā̭ abhava॒n-teṣā॒gṃ॒ rasa̭ ū॒rdhvo̭-'pata॒t-tāni̭ ka॒rīrā᳚ṇya-bhavan-thsau॒myāni॒ vai ka॒rīrā̭ṇi sau॒myā khalu॒ vā āhṷti rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvayati॒ yatka॒rīrā̭ṇi॒ bhava̭nti [ ] 24

sau॒myayai॒vā-''hṷtyā di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe॒ madhṷṣā॒ saṃ-yau~᳚tya॒pāṃ-vā~ e॒ṣa oṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso॒ yanmaddhva॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo varṣa॒tyatho̭ a॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo॒ vṛṣṭi॒ni-nna̭yati॒ māndā॒ vāśā॒ iti॒ saṃyau~̭ti nāma॒dheyai̭re॒vainā॒ acchai॒tyatho॒ yathā᳚ brū॒yādasā॒ vehītye॒vame॒vainā̭ nāma॒dheyai॒rā - [nāma॒dheyai॒rā, cyā॒va॒ya॒ti॒ vṛṣṇo॒] 25

cyā̭vayati॒ vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣṭyai॒ tvopa̭ nahyā॒mītyā̭ha॒ vṛṣā॒ vā aśvo॒ vṛṣā̭ pa॒rjanyaḥ̭ kṛ॒ṣṇa i̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭rṣati rū॒peṇai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai || 26 ||

(a॒ṣṭau - bhava̭nti - nāma॒dheyai॒rai - kā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)

devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyā॒ devā᳚-ssapītaya॒ ityā ba̭ddhnāti de॒vatā̭bhire॒vānva॒haṃ-vṛ~ṣṭi̭micchati॒ yadi॒ varṣe॒t-tāva̭tye॒va ho̭ta॒vyaṃ̭-ya~di॒ na varṣe॒cchvo bhū॒te ha॒virnirva̭pedahorā॒tre vai mi॒trāvarṷṇāvahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pa॒rjanyo̭ varṣati॒ naktaṃ̭-vā~॒ hi divā̭ vā॒ varṣa̭ti mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ [tāve॒vāsmai᳚, a॒ho॒rā॒trābhyāṃ᳚-] 27

ahorā॒trābhyā᳚-mpa॒rjanyaṃ̭ ~varṣayato॒-'gnayḙ dhāma॒cchadḙ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pālagṃ sau॒ryameka̭kapālama॒gnirvā i॒to vṛṣṭi॒mudī̭rayati ma॒rutaḥ̭ sṛ॒ṣṭā-nna̭yanti ya॒dā khalu॒ vā a॒sāvā̭di॒tyo nyaṃ̭-ra॒śmibhiḥ̭ paryā॒varta॒te-'tha̭varṣatidhāma॒cchadi̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭rṣatye॒tā vai de॒vatā॒ vṛṣṭyā̭ īśate॒ tā e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā [bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāḥ, e॒vāsmai̭] 28

e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~rṣayantyu॒tā va̭rṣiṣya॒n varṣa̭tye॒va sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ॒ṇetyā̭he॒māścai॒vā-mūścā॒pa-ssama̭rdhaya॒tyatho̭ ā॒bhire॒vā-mūracchai᳚tya॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dunna̭-mbhaya pṛthi॒vīmiti̭ varṣā॒hvā-ñjṷhotye॒ṣā vā oṣa̭dhīnāṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒stayai॒va vṛṣṭi॒mā cyā̭vayati॒ ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ iti̭ kṛṣṇāji॒namava̭ dhūnotī॒ma e॒vāsmai̭ lo॒kāḥ prī॒tā a॒bhīṣṭā̭ bhavanti || 29 ||

(a॒smai॒ - dhā॒va॒ti॒ tā - vā - eka̭vigṃśatiśca ) (a. 10)

sarvā̭ṇi॒ chandāg̭sye॒tasyā॒-miṣṭyā̭-ma॒nūcyā॒nītyā̭hu-stri॒ṣṭubho॒ vā e॒tadvī॒ryaṃ̭-ya~-tka॒kudu॒ṣṇihā॒ jaga̭tyai॒ yadṷṣṇiha-ka॒kubhā̭va॒nvāha॒ tenai॒va sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒syava̭ rundhe gāya॒trī vā e॒ṣā yadu॒ṣṇihā॒ yāni̭ ca॒tvāryaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ catṷṣpāda e॒va te pa॒śavo॒yathā̭ puro॒ḍāśḙ puro॒ḍāśo-'ddhye॒vame॒va ta-dyad-ṛ॒cyaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ yajjaga̭tyā [yajjaga̭tyā, pa॒ri॒da॒ddhyādantaṃ̭-] 30

parida॒ddhyādantaṃ̭-ya~॒jña-ṅga̭maye-ttri॒ṣṭubhā॒ pari̭ dadhātīndri॒yaṃ-vai~ vī॒rya̭-ntri॒ṣṭugi̭ndri॒ya e॒va vī॒ryḙ ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati॒ nānta̭-ṅgamaya॒tyagne॒ trī te॒ vāji̭nā॒ trī ṣa॒dhastheti॒ triva̭tyā॒ pari̭ dadhāti sarūpa॒tvāya॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒-ṅkāmā̭ya-kāmāya॒ prayṷjyate॒ sarve᳚bhyo॒ hi kāme᳚bhyo ya॒jñaḥ pra̭yu॒jyate᳚ traidhāta॒vīyḙna yajetābhi॒cara॒n-thsarvo॒ vā [sarvo॒ vai, e॒ṣa] 31

e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒vainaṃ̭-ya~॒jñenā॒bhi ca̭rati stṛṇu॒ta e॒vaina̭me॒tayai॒va ya̭jetābhica॒ryamā̭ṇa॒-ssarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ naina̭mabhi॒cara᳚n-thstṛṇuta e॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇa ya॒kṣyamā̭ṇaḥ॒ prajā̭tame॒vaina̭-ddadātye॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇejā॒no-'ntaṃ॒-vā~ e॒ṣa pa̭śū॒nā-ṅga̭cchati॒ [-ga̭cchati, ya-ssa॒hasrḙṇa॒] 32

ya-ssa॒hasrḙṇa॒ yaja̭te pra॒jāpa̭tiḥ॒ khalu॒ vai pa॒śūna̭sṛjata॒ tāgstrai̭dhāta॒ vīyḙ-nai॒vāsṛ̭jata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg strai̭dhāta॒vīyḙnapa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ yasmā̭de॒va yoneḥ᳚ pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūnasṛ̭jata॒ tasmā̭de॒vainā᳚n-thsṛjata॒ upai̭na॒mutta̭ragṃ sa॒hasra̭-nnamati de॒vatā᳚bhyo॒ vā e॒ṣa ā vṛ̭ścyate॒ yo ya॒kṣya ityu॒ktvā na yaja̭te traidhāta॒vīyḙna yajeta॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño [ya॒jñaḥ, ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒] 33

ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ bhavati॒ te traya॒ścatṷṣkapālā-striṣṣamṛddha॒tvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭ra-uttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā ya̭va॒mayo॒ maddhya̭ e॒tadvā a॒ntari̭kṣasya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhiga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭baṇṭkāra॒gṃ॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ teja̭ e॒vā- [e॒va, ava̭ rundhe] 34

-'va̭ rundhe tā॒rpya-nda̭dāti pa॒śūne॒vāva̭ rundhe dhe॒nu-nda̭dātyā॒śiṣa̭ e॒vāva̭ rundhe॒ sāmno॒ vā e॒ṣa varṇo॒ yaddhira̭ṇyaṃ॒-ya~jṷṣā-ntā॒rpyamṷkthāma॒dānā᳚-ndhe॒nure॒tāne॒va sarvā॒n॒. varṇā॒nava̭ rundhe || 35 ||

(jaga̭tyā - 'bhi॒cara॒n-thsarvo॒ vai - ga̭cchati - ya॒jña - steja̭ e॒va - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 11)

tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatrurvardha॒sveti॒ sa yāva̭dū॒rdhvaḥ pa̭rā॒viddhya̭ti॒ tāva̭ti sva॒yame॒va vya̭ramata॒ yadi̭ vā॒ tāva̭-tprava॒ṇa- [tāva̭-tprava॒ṇam, āsī॒dyadi̭] 36

-māsī॒dyadi̭ vā॒ tāva॒daddhya॒gnerāsī॒-thsa sa॒mbhava̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dya-di॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒dapi॒ tvaṣṭā॒ tasmai॒ tvaṣṭā॒ vajra̭masiñca॒-ttapo॒ vai sa vajra̭ āsī॒-ttamudya̭ntu॒-nnāśa̭kno॒datha॒ vai tarhi॒ viṣṇṷ- [viṣṇuḥ̭, a॒nyā] 37

-ra॒nyā de॒vatā̭ ''sī॒-thso᳚-'bravī॒-dviṣṇa॒vehī॒damā ha̭riṣyāvo॒ yenā॒yami॒damiti॒sa viṣṇṷstre॒dhā-''tmānaṃ॒-vi~nya̭dhatta pṛthi॒vyā-ntṛtī̭yama॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya-ndi॒vi tṛtī̭ya-mabhiparyāva॒rtā-ddhyabi̭bhe॒dyat-pṛ̭thi॒vyā-ntṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 38

-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒dadhā॒ meti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇā-da॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yada॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 39

-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒-ddvirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yaddi॒vi tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒ryenā॒ha- [prahā॒ryenā॒ham, i॒damasmi॒ ta-tte॒] 40

-mi॒damasmi॒ ta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tvī(3) itya̭bravī-thsa॒ndhā-ntu sanda̭dhāvahai॒ tvāme॒va pravi̭śā॒nīti॒ yanmā-mpra̭vi॒śeḥ ki-mmā̭ bhuñjyā॒ itya̭bravī॒-ttvāme॒vendhī̭ya॒ tava॒ bhogā̭ya॒ tvā-mpravi̭śeya॒mitya̭bravī॒-ttaṃ-vṛ~॒traḥ prāvi̭śadu॒daraṃ॒-vai~ vṛ॒traḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ ya [bhrātṛ̭vyo॒ yaḥ, e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒] 41

e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vya॒-ntada̭smai॒ prāya̭ccha॒tta-tpratya̭gṛhṇā॒t- trirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yattriḥ prāya̭ccha॒-ttriḥ pra॒tyagṛ̭hṇā॒-tta-ttri॒dhāto᳚stridhātu॒tvaṃ-ya~-dviṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata॒ viṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-ttasmā̭daindrāvaiṣṇa॒vagṃ ha॒virbha̭vati॒ yadvā i॒da-ṅkiñca॒ tada̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-dṛca॒-ssāmā̭ni॒ yajūgṃ̭ṣi sa॒hasraṃ॒-vā~ a̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-ttasmā᳚-thsa॒hasra̭dakṣiṇam || 42 ||

(pra॒va॒ṇaṃ - ~viṣṇu॒- rvā i॒da- mi॒da - ma॒haṃ - ~yo - bha̭va॒ - tyeka̭ vigṃśatiśca) (a. 12)

de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚-jjāya̭mānā-dabibhayu॒-stama॒ntare॒va santa॒-ndāmnā 'pau᳚mbha॒n-thsa vā e॒ṣo-'po᳚bdho jāyate॒ ya-drā̭ja॒nyo̭ yadvā e॒ṣo-'na̭pobdho॒ jāyḙta vṛ॒trā-nghnagg śca̭re॒dya-ṅkā॒mayḙta rāja॒nya̭mana̭pobdho jāyeta vṛ॒trā-nghnagg śca̭re॒diti॒ tasmā̭ e॒tamai᳚ndrā bārhaspa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedai॒ndro vai rā̭ja॒nyo᳚ brahma॒ bṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati hira॒ṇmaya॒-ndāma॒ dakṣi̭ṇā sā॒kṣāde॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati || 43 ||

(e॒naṃ॒ - dvāda̭śa ca) (a. 13)

navo̭navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒turu॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ | bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ || yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti | tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒rā pyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ ||prācyā᳚-ndi॒śi tvami̭ndrāsi॒ rājo॒todī᳚cyāṃ-vṛ~trahan vṛtra॒hā-'si̭ | yatra॒ yanti̭ sro॒tyāsta- [yanti̭ sro॒tyāstat, ji॒ta-ntḙ] 44

-jji॒ta-ntḙ dakṣiṇa॒to vṛ̭ṣa॒bha ḙdhi॒ havyaḥ̭ || indro̭ jayāti॒ na parā̭ jayātā adhirā॒jo rāja̭su rājayāti | viśvā॒ hi bhū॒yāḥ pṛta̭nā abhi॒ṣṭīrṷpa॒sadyo̭ nama॒syo̭ yathā-'sa̭t || a॒syede॒va prari̭rice mahi॒tva-ndi॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ parya॒ntari̭kṣāt | sva॒rāḍindro॒ dama॒ ā vi॒śvagū᳚rta-ssva॒rirama̭tro vavakṣe॒ raṇā̭ya || a॒bhi tvā̭ śūra nonu॒mo-'dṷgdhā iva dhe॒navaḥ̭ | īśā̭na- [īśā̭nam, a॒sya] 45

-ma॒sya jaga̭ta-ssuva॒rdṛśa॒mīśā̭namindra ta॒sthuṣaḥ̭ || tvāmiddhi havā̭mahe sā॒tā vāja̭sya kā॒ravaḥ̭ | tvāṃ-vṛ~॒treṣvi̭ndra॒ satpa̭ti॒-nnara॒stvā-ṅkāṣṭhā॒svarva̭taḥ || yaddyāva̭indrateśa॒tagṃ śa॒ta-mbhūmī̭ru॒ta syuḥ | na tvā̭ vajrin-thsa॒hasra॒gṃ॒ sūryā॒ anu॒ na jā॒tama̭ṣṭa॒ roda̭sī || pibā॒ soma̭mindra॒ manda̭tu tvā॒ yantḙ su॒ṣāva̭ harya॒śvādriḥ̭ | 46

so॒turbā॒hubhyā॒gṃ॒ suya̭to॒ nārvā᳚ || re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒ , vi jyoti॒ṣo,du॒ tya-ñjā॒tavḙdasagṃsa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathe॒ vaha̭nti deva sūrya | śo॒ciṣkḙśaṃ-vi~cakṣaṇa || ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭- [jaga̭tasta॒sthuṣaḥ̭, ca |] 47

-śca || viśvḙ de॒vā ṛ̭tā॒vṛdha̭ ṛ॒tubhi̭r-havana॒śrutaḥ̭ | ju॒ṣantāṃ॒-yu~jya॒-mpayaḥ̭ || viśvḙ devā-śśṛṇu॒temagṃ hava̭-mme॒ ye a॒ntari̭kṣe॒ ya upa॒ dyavi॒ṣṭha | ye a̭gniji॒hvā u॒ta vā॒ yaja̭trā ā॒sadyā॒smi-nba॒r॒hiṣi̭ mādayaddhvam || 48 ||

(ta - dīśā̭na॒ - madri̭ - sta॒sthuṣa̭ - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 14)

(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭ - devasu॒rā a̭bruvan - devāsu॒rāsteṣā᳚-ṅgāya॒trī - pra॒jāpa̭ti॒stā yatrā-' - gne॒ gobhiḥ̭ - ci॒trayā̭ - māru॒taṃ - devā̭ vasavyā॒ agnḙ - māru॒tamiti॒ - devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyāḥ॒ - sarvā̭ṇi॒ - tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro - de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚n - navo̭nava॒ - ścatṷrdaśa )

(de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ - pra॒jā-mpa॒śun - devā̭ vasavyāḥ - parida॒dhyadi॒da- masmya॒ - ṣṭā ca̭tvārigṃśat )

(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭, mādayadhvaṃ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||