2.3 - Adityebhyo Bhuvadvadbhyashcharum - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

ॐ

2.3 - ആദിത്യേഭ്യോ ഭുവദ്വദ്ഭ്യശ്ചരുമ് - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ

Krishna Vedic Malayalam

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ന്ദ്വിതീയകാണ്ഡേ തൃതീയഃ പ്രശ്നഃ - ഇഷ്ടിവിധാനം

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

ആ॒ദി॒ത്യേഭ്യോ॒ ഭുവ॑ദ്വദ്ഭ്യശ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ॒-ദ്ഭൂതി॑കാമ ആദി॒ത്യാ വാ ഏ॒ത-മ്ഭൂത്യൈ॒ പ്രതി॑ നുദന്തേ॒ യോ-ഽല॒-മ്ഭൂത്യൈ॒ സ-ന്ഭൂതി॒-ന്ന പ്രാ॒പ്നോത്യാ॑ദി॒ത്യാനേ॒വ ഭുവ॑ദ്വത॒-സ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ ത ഏ॒വൈന॒-മ്ഭൂതി॑-ങ്ഗമയന്തി॒ ഭവ॑ത്യേ॒വാ ഽഽദി॒ത്യേഭ്യോ॑ ധാ॒രയ॑ദ്വ-ദ്ഭ്യശ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ॒-ദപ॑രുദ്ധോ വാ-ഽപരു॒ദ്ധ്യമാ॑നോ വാ-ഽഽദി॒ത്യാ വാ അ॑പരോ॒ദ്ധാര॑ ആദി॒ത്യാ അ॑വഗമയി॒താര॑ ആദി॒ത്യാനേ॒വ ധാ॒രയ॑ദ്വത॒- [ധാ॒രയ॑ദ്വതഃ, സ്വേന॑] 1

-സ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ ത ഏ॒വൈനം॑-വിഁ॒ശി ദാ᳚ദ്ധ്രത്യനപരു॒ദ്ധ്യോ ഭ॑വ॒ത്യദി॒തേ-ഽനു॑ മന്യ॒സ്വേ-ത്യ॑പരു॒ദ്ധ്യമാ॑നോ-ഽസ്യ പ॒ദമാ ദ॑ദീതേ॒യം-വാഁ അദി॑തിരി॒യമേ॒വാസ്മൈ॑ രാ॒ജ്യമനു॑ മന്യതേ സ॒ത്യാ-ഽഽശീരിത്യാ॑ഹ സ॒ത്യാമേ॒വാ-ഽഽശിഷ॑-ങ്കുരുത ഇ॒ഹ മന॒ ഇത്യാ॑ഹ പ്ര॒ജാ ഏ॒വാസ്മൈ॒ സമ॑നസഃ കരോ॒ത്യുപ॒ പ്രേത॑ മരുത- [പ്രേത॑ മരുതഃ, സു॒ദാ॒ന॒വ॒ ഏ॒നാ] 2

-സ്സുദാനവ ഏ॒നാ വി॒ശ്പതി॑നാ॒-ഽഭ്യ॑മുഗ്ം രാജാ॑ന॒മിത്യാ॑ഹ മാരു॒തീ വൈ വി-ഡ്ജ്യേ॒ഷ്ഠോ വി॒ശ്പതി॑-ര്വി॒ശൈവൈനഗ്ം॑ രാ॒ഷ്ട്രേണ॒ സമ॑ര്ധയതി॒ യഃ പ॒രസ്താ᳚-ദ്ഗ്രാമ്യവാ॒ദീ സ്യാ-ത്തസ്യ॑ ഗൃ॒ഹാ-ദ്വ്രീ॒ഹീനാ ഹ॑രേച്ഛു॒ക്ലാഗ്ശ്ച॑ കൃ॒ഷ്ണാഗ്ശ്ച॒ വി ചി॑നുയാ॒ദ്യേ ശു॒ക്ലാ-സ്സ്യുസ്തമാ॑ദി॒ത്യ-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേദാദി॒ത്യാ വൈ ദേ॒വത॑യാ॒ വിഡ്വിശ॑മേ॒വാ-ഽവ॑ ഗച്ഛ॒- [ഗച്ഛതി, അവ॑ഗതാ-ഽസ്യ॒] 3

-ത്യവ॑ഗതാ-ഽസ്യ॒ വിഡന॑വഗതഗ്ം രാ॒ഷ്ട്ര-മിത്യാ॑ഹു॒ര്യേ കൃ॒ഷ്ണാ-സ്സ്യുസ്തം-വാഁ॑രു॒ണ-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ-ദ്വാരു॒ണം-വൈഁ രാ॒ഷ്ട്രമു॒ഭേ ഏ॒വ വിശ॑-ഞ്ച രാ॒ഷ്ട്ര-ഞ്ചാവ॑ ഗച്ഛതി॒ യദി॒ നാവ॒ഗച്ഛേ॑ദി॒മ-മ॒ഹമാ॑ദി॒ത്യേഭ്യോ॑ ഭാ॒ഗ-ന്നിര്വ॑പാ॒മ്യാ ഽമുഷ്മാ॑-ദ॒മുഷ്യൈ॑ വി॒ശോ-ഽവ॑ഗന്തോ॒-രിതി॒ നിര്വ॑പേ-ദാദി॒ത്യാ ഏ॒വൈന॑-മ്ഭാഗ॒ധേയ॑-മ്പ്രേ॒ഫ്സന്തോ॒ വിശ॒മവ॑ [വിശ॒മവ॑, ഗ॒മ॒യ॒ന്തി॒ യദി॒] 4

ഗമയന്തി॒ യദി॒ നാവ॒ഗച്ഛേ॒ദാശ്വ॑ത്ഥാ-ന്മ॒യൂഖാ᳚ന്-ഥ്സ॒പ്ത മ॑ദ്ധ്യമേ॒ഷായാ॒മുപ॑- ഹന്യാദി॒ദമ॒ഹ-മാ॑ദി॒ത്യാ-ന്ബ॑ധ്നാ॒മ്യാ ഽമുഷ്മാ॑ദ॒മുഷ്യൈ॑ വി॒ശോ-ഽവ॑ഗന്തോ॒രിത്യാ॑ദി॒ത്യാ ഏ॒വൈന॑-മ്ബ॒ദ്ധവീ॑രാ॒ വിശ॒മവ॑ ഗമയന്തി॒ യദി॒ നാ-ഽവ॒ഗച്ഛേ॑-ദേ॒ത-മേ॒വാ-ഽഽദി॒ത്യ-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ-ദി॒ദ്ധ്മേ-ഽപി॑ മ॒യൂഖാ॒ന്-ഥ്സ-ന്ന॑ഹ്യേ-ദനപരു॒ദ്ധ്യ-മേ॒വാവ॑ ഗച്ഛ॒ത്യാശ്വ॑ത്ഥാ ഭവന്തിമ॒രുതാം॒-വാഁ ഏ॒ത -ദോജോ॒ യദ॑ശ്വ॒ത്ഥ ഓജ॑സൈ॒വ വിശ॒മവ॑ ഗച്ഛതി സ॒പ്ത ഭ॑വന്തി സ॒പ്ത ഗ॑ണാ॒ വൈ മ॒രുതോ॑ ഗണ॒ശ ഏ॒വ വിശ॒മവ॑ ഗച്ഛതി । 5

(ധാ॒രയ॑ദ്വതോ - മരുതോ - ഗച്ഛതി॒ - വിശ॒മവൈ॒ - ത - ദ॒ഷ്ടാദ॑ശ ച) (അ. 1)

ദേ॒വാ വൈ മൃ॒ത്യോ-ര॑ബിഭയു॒സ്തേ പ്ര॒ജാപ॑തി॒-മുപാ॑ധാവ॒-ന്തേഭ്യ॑ ഏ॒താ-മ്പ്രാ॑ജാപ॒ത്യാഗ്ം ശ॒തകൃ॑ഷ്ണലാ॒-ന്നിര॑വപ॒-ത്തയൈ॒വൈഷ്വ॒മൃത॑-മദധാ॒ദ്യോ മൃ॒ത്യോ-ര്ബി॑ഭീ॒യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒താ-മ്പ്രാ॑ജാപ॒ത്യാഗ്ം ശ॒തകൃ॑ഷ്ണലാ॒-ന്നിര്വ॑പേ-ത്പ്ര॒ജാപ॑തി-മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാ-ഽസ്മി॒-ന്നായു॑-ര്ദധാതി॒ സര്വ॒മായു॑രേതി ശ॒തകൃ॑ഷ്ണലാ ഭവതി ശ॒തായുഃ॒ പുരു॑ഷ॒-ശ്ശ॒തേന്ദ്രി॑യ॒ ആയു॑ഷ്യേ॒വേന്ദ്രി॒യേ [ ] 6

പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി ഘൃ॒തേ ഭ॑വ॒ത്യായു॒ര്വൈ ഘൃ॒ത-മ॒മൃത॒ഗ്ം॒ ഹിര॑ണ്യ॒-മായു॑ശ്ചൈ॒വാസ്മാ॑ അ॒മൃത॑-ഞ്ച സ॒മീചീ॑ ദധാതി ച॒ത്വാരി॑ ചത്വാരി കൃ॒ഷ്ണലാ॒ന്യവ॑ ദ്യതി ചതുരവ॒-ത്തസ്യാ-ഽഽപ്ത്യാ॑ ഏക॒ധാ ബ്ര॒ഹ്മണ॒ ഉപ॑ ഹരത്യേക॒ധൈവ യജ॑മാന॒ ആയു॑ര്ദധാത്യ॒- സാവാ॑ദി॒ത്യോ ന വ്യ॑രോചത॒ തസ്മൈ॑ ദേ॒വാഃ പ്രായ॑ശ്ചിത്തി-മൈച്ഛ॒-ന്തസ്മാ॑ ഏ॒തഗ്ം സൌ॒ര്യ-ഞ്ച॒രു-ന്നിര॑വപ॒-ന്തേനൈ॒വാ-ഽസ്മി॒- [-തേനൈ॒വാ-ഽസ്മിന്ന്॑, രുച॑-മദധു॒ര്യോ] 7

-ന്രുച॑-മദധു॒ര്യോ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സകാ॑മ॒-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒തഗ്ം സൌ॒ര്യ-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ-ദ॒മു-മേ॒വാ-ഽഽദി॒ത്യഗ്ഗ് സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മി॑-ന്ബ്രഹ്മവര്ച॒സ-ന്ദ॑ധാതി ബ്രഹ്മവര്ച॒സ്യേ॑വ ഭ॑വത്യുഭ॒യതോ॑ രു॒ക്മൌ ഭ॑വത ഉഭ॒യത॑ ഏ॒വാസ്മി॒-ന്രുച॑-ന്ദധാതി പ്രയാ॒ജേ പ്ര॑യാജേ കൃ॒ഷ്ണല॑-ഞ്ജുഹോതി ദി॒ഗ്ഭ്യ ഏ॒വാസ്മൈ᳚ ബ്രഹ്മവര്ച॒സമവ॑ രുന്ധ ആഗ്നേ॒യ-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര്വ॑പേ-ഥ്സാവി॒ത്ര-ന്ദ്വാദ॑ശകപാല॒-മ്ഭൂമ്യൈ॑ [-ഭൂമ്യൈ᳚, ച॒രും-യഃ ഁകാ॒മയേ॑ത॒] 8

ച॒രും-യഃ ഁകാ॒മയേ॑ത॒ ഹിര॑ണ്യം-വിഁന്ദേയ॒ ഹിര॑ണ്യ॒-മ്മോപ॑ നമേ॒ദിതി॒ യദാ᳚ഗ്നേ॒യോ ഭവ॑ത്യാഗ്നേ॒യം-വൈഁ ഹിര॑ണ്യം॒-യഁസ്യൈ॒വ ഹിര॑ണ്യ॒-ന്തേനൈ॒വൈന॑-ദ്വിന്ദതേ സാവി॒ത്രോ ഭ॑വതി സവി॒തൃപ്ര॑സൂത ഏ॒വൈന॑-ദ്വിന്ദതേ॒ ഭൂമ്യൈ॑ ച॒രുര്ഭ॑വത്യ॒സ്യാമേ॒വൈന॑-ദ്വിന്ദത॒ ഉപൈ॑ന॒ഗ്ം॒ ഹിര॑ണ്യ-ന്നമതി॒ വി വാ ഏ॒ഷ ഇ॑ന്ദ്രി॒യേണ॑ വീ॒ര്യേ॑ണര്ധ്യതേ॒ യോ ഹിര॑ണ്യം-വിഁ॒ന്ദത॑ ഏ॒താ- [ഏ॒താമ്, ഏ॒വ] 9

-മേ॒വ നിര്വ॑പേ॒ദ്ധിര॑ണ്യം-വിഁ॒ത്ത്വാ നേന്ദ്രി॒യേണ॑ വീ॒ര്യേ॑ണ॒ വ്യൃ॑ദ്ധ്യത ഏ॒താമേ॒വ നിര്വ॑പേ॒ദ്യസ്യ॒ ഹിര॑ണ്യ॒-ന്നശ്യേ॒ദ്യദാ᳚ഗ്നേ॒യോ ഭവ॑ത്യാഗ്നേ॒യം-വൈഁ ഹിര॑ണ്യം॒-യഁസ്യൈ॒ വ ഹിര॑ണ്യ॒-ന്തേനൈ॒വൈന॑-ദ്വിന്ദതി സാവി॒ത്രോ ഭ॑വതി സവി॒തൃ-പ്ര॑സൂത ഏ॒വൈന॑-ദ്വിന്ദതി॒ ഭൂമ്യൈ॑ ച॒രുര്ഭ॑വത്യ॒സ്യാം-വാഁ ഏ॒തന്ന॑ശ്യതി॒ യന്നശ്യ॑ത്യ॒സ്യാമേ॒വൈന॑-ദ്വിന്ദ॒തീന്ദ്ര॒- [ദ്വിന്ദ॒തീന്ദ്രഃ॑, ത്വഷ്ടു॒-സ്സോമ॑] 10

-സ്ത്വഷ്ടു॒-സ്സോമ॑-മഭീ॒ഷഹാ॑-ഽ പിബ॒-ഥ്സ വിഷ്വം॒-വ്യാഁ᳚ര്ച്ഛ॒-ഥ്സ ഇ॑ന്ദ്രി॒യേണ॑ സോമപീ॒ഥേന॒ വ്യാ᳚ര്ധ്യത॒ സ യദൂ॒ര്ധ്വമു॒ദവ॑മീ॒-ത്തേ ശ്യാ॒മാകാ॑ അഭവ॒ന്ഥ്സ പ്ര॒ജാപ॑തി॒മുപാ॑ധാവ॒-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒തഗ്ം സോ॑മേ॒ന്ദ്രഗ്ഗ് ശ്യാ॑മാ॒ക-ഞ്ച॒രു-ന്നിര॑വപ॒-ത്തേനൈ॒വാസ്മി॑ന്നിന്ദ്രി॒യഗ്ം സോ॑മപീ॒ഥമ॑ദധാ॒ദ്വി വാ ഏ॒ഷ ഇ॑ന്ദ്രി॒യേണ॑ സോമ॒പീഥേന॑ര്ധ്യതേ॒ യ-സ്സോമം॒-വഁമി॑തി॒ യ-സ്സോ॑മവാ॒മീ സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ [സ്യാ-ത്തസ്മൈ᳚, ഏ॒തഗ്ം] 11

ഏ॒തഗ്ം സോ॑മേ॒ന്ദ്രഗ്ഗ് ശ്യാ॑മാ॒ക-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ॒-ഥ്സോമ॑-ഞ്ചൈ॒വേന്ദ്ര॑-ഞ്ച॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താവേ॒വാസ്മി॑ന്നിന്ദ്രി॒യഗ്ം സോ॑മപീ॒ഥ-ന്ധ॑ത്തോ॒ നേന്ദ്രി॒യേണ॑ സോമപീ॒ഥേന॒ വ്യൃ॑ദ്ധ്യതേ॒ യ-ഥ്സൌ॒മ്യോ ഭവ॑തി സോമപീ॒ഥമേ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒ യദൈ॒ന്ദ്രോ ഭവ॑തീന്ദ്രി॒യം-വൈഁ സോ॑മപീ॒ഥ ഇ॑ന്ദ്രി॒യമേ॒വ സോ॑മപീ॒ഥമവ॑ രുന്ധേ ശ്യാമാ॒കോ ഭ॑വത്യേ॒ഷ വാവ സ സോമ॑- [സ സോമഃ॑, സാ॒ക്ഷാദേ॒വ] 12

-സ്സാ॒ക്ഷാദേ॒വ സോ॑മപീ॒ഥമവ॑ രുന്ധേ॒ ഽഗ്നയേ॑ ദാ॒ത്രേ പു॑രോ॒ഡാശ॑മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര്വ॑പേ॒ദിന്ദ്രാ॑യ പ്രദാ॒ത്രേ പു॑രോ॒ഡാശ॒മേകാ॑ദശകപാല-മ്പ॒ശുകാ॑മോ॒-ഽഗ്നിരേ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ശൂ-ന്പ്ര॑ജ॒നയ॑തി വൃ॒ദ്ധാനിന്ദ്രഃ॒ പ്ര യ॑ച്ഛതി॒ ദധി॒ മധു॑ ഘൃ॒തമാപോ॑ ധാ॒നാ ഭ॑വന്ത്യേ॒തദ്വൈ പ॑ശൂ॒നാഗ്ം രൂ॒പഗ്ം രൂ॒പേണൈ॒വ പ॒ശൂനവ॑ രുന്ധേ പഞ്ച-ഗൃഹീ॒ത-മ്ഭ॑വതി॒ പാങ്ക്താ॒ ഹി പ॒ശവോ॑ ബഹു രൂ॒പ-മ്ഭ॑വതി ബഹു രൂ॒പാ ഹി പ॒ശവ॒- [പ॒ശവഃ॑, സമൃ॑ദ്ധ്യൈ] 13

-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ പ്രാജാപ॒ത്യ-മ്ഭ॑വതി പ്രാജാപ॒ത്യാ വൈ പ॒ശവഃ॑ പ്ര॒ജാപ॑തിരേ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ശൂ-ന്പ്രജ॑നയത്യാ॒ത്മാ വൈ പുരു॑ഷസ്യ॒ മധു॒ യന്മദ്ധ്വ॒ഗ്നൌ ജു॒ഹോത്യാ॒ത്മാന॑മേ॒വ ത-ദ്യജ॑മാനോ॒-ഽഗ്നൌ പ്രദ॑ധാതി പ॒ങ്ക്ത്യൌ॑ യാജ്യാനുവാ॒ക്യേ॑ ഭവതഃ॒ പാങ്ക്തഃ॒ പുരു॑ഷഃ॒ പാങ്ക്താഃ᳚ പ॒ശവ॑ ആ॒ത്മാന॑മേ॒വ മൃ॒ത്യോര്നി॒ഷ്ക്രീയ॑പ॒ശൂനവ॑ രുന്ധേ ॥ 14 ॥

(ഇ॒ന്ദ്രി॒യേ᳚ - ഽസ്മി॒ന് - ഭൂമ്യാ॑ - ഏ॒താ - മിന്ദ്രഃ॒ - സ്യാ-ത്തസ്മൈ॒ - സോമോ॑ - ബഹു രൂ॒പാ ഹി പ॒ശവ॒ - ഏക॑ചത്വാരിഗ്ംശച്ച ) (അ. 2)

ദേ॒വാ വൈ സ॒ത്രമാ॑സ॒ത-ര്ധി॑പരിമിതം॒-യഁശ॑സ്കാമാ॒സ്തേഷാ॒ഗ്ം॒ സോമ॒ഗ്ം॒ രാജാ॑നം॒-യഁശ॑ ആര്ച്ഛ॒-ഥ്സ ഗി॒രിമുദൈ॒-ത്തമ॒ഗ്നിരനൂദൈ॒-ത്താവ॒ഗ്നീഷോമൌ॒ സമ॑ഭവതാ॒-ന്താവിന്ദ്രോ॑ യ॒ജ്ഞവി॑ഭ്ര॒ഷ്ടോ-ഽനു॒ പരൈ॒-ത്താവ॑ബ്രവീദ്യാ॒ജയ॑ത॒-മ്മേതി॒ തസ്മാ॑ ഏ॒താമിഷ്ടി॒-ന്നിര॑വപതാമാഗ്നേ॒യ-മ॒ഷ്ടാക॑പാലമൈ॒ന്ദ്ര-മേകാ॑ദശകപാലഗ്ം സൌ॒മ്യ-ഞ്ച॒രു-ന്തയൈ॒വാ-ഽസ്മി॒-ന്തേജ॑ [തയൈ॒വാ-ഽസ്മി॒-ന്തേജഃ॑, ഇ॒ന്ദ്രി॒യ-മ്ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സ-] 15

ഇന്ദ്രി॒യ-മ്ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സ-മ॑ധത്താം॒-യോഁ യ॒ജ്ഞവി॑ഭ്രഷ്ട॒-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒താമിഷ്ടി॒-ന്നിര്വ॑പേദാഗ്നേ॒യ-മ॒ഷ്ടാക॑പാലമൈ॒ന്ദ്ര-മേകാ॑ദശകപാലഗ്ം സൌ॒മ്യ-ഞ്ച॒രും-യഁദാ᳚ഗ്നേ॒യോ ഭവ॑തി॒ തേജ॑ ഏ॒വാസ്മി॒-ന്തേന॑ ദധാതി॒ യദൈ॒ന്ദ്രോ ഭവ॑തീന്ദ്രി॒യമേ॒വാസ്മി॒-ന്തേന॑ ദധാതി॒ യ-ഥ്സൌ॒മ്യോ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സ-ന്തേനാ᳚ ഽഽഗ്നേ॒യസ്യ॑ ച സൌ॒മ്യസ്യ॑ ചൈ॒ന്ദ്രേ സ॒മാശ്ലേ॑ഷയേ॒-ത്തേജ॑ശ്ചൈ॒വാസ്മി॑-ന്ബ്രഹ്മവര്ച॒സ-ഞ്ച॑ സ॒മീചീ॑ [സ॒മീചീ᳚, ദ॒ധാ॒ത്യ॒ഗ്നീ॒ഷോ॒മീയ॒-] 16

ദധാത്യഗ്നീഷോ॒മീയ॒-മേകാ॑ദശകപാല॒-ന്നിര്വ॑പേ॒ദ്യ-ങ്കാമോ॒ നോപ॒നമേ॑ദാഗ്നേ॒യോ വൈ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണ-സ്സ സോമ॑-മ്പിബതി॒ സ്വാമേ॒വ ദേ॒വതാ॒ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സൈവൈന॒-ങ്കാമേ॑ന॒ സമ॑ര്ധയ॒ത്യുപൈ॑ന॒-ങ്കാമോ॑ നമത്യഗ്നീഷോ॒മീയ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര്വ॑പേ-ദ്ബ്രഹ്മവര്ച॒സകാ॑മോ॒-ഽഗ്നീഷോമാ॑ വേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താവേ॒വാസ്മി॑-ന്ബ്രഹ്മവര്ച॒സ-ന്ധ॑ത്തോ ബ്രഹ്മവര്ച॒സ്യേ॑വ [ബ്രഹ്മവര്ച॒സ്യേ॑വ, ഭ॒വ॒തി॒ യദ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-] 17

ഭ॑വതി॒ യദ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-സ്തേനാ᳚-ഽഽഗ്നേ॒യോ യച്ഛ്യാ॑മാ॒കസ്തേന॑ സൌ॒മ്യ-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ॒ സോമാ॑യ വാ॒ജിനേ᳚ ശ്യാമാ॒ക-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ॒ദ്യഃ ക്ലൈബ്യാ᳚ദ്ബിഭീ॒യാ-ദ്രേതോ॒ ഹി വാ ഏ॒തസ്മാ॒-ദ്വാജി॑നമപ॒ക്രാമ॒ത്യഥൈ॒ഷ ക്ലൈബ്യാ᳚ദ്ബിഭായ॒ സോമ॑മേ॒വ വാ॒ജിന॒ഗ്ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മി॒-ന്രേതോ॒ വാജി॑ന-ന്ദധാതി॒ ന ക്ലീ॒ബോ ഭ॑വതിബ്രാഹ്മണസ്പ॒ത്യ-മേകാ॑ദശകപാല॒-ന്നിര്വ॑പേ॒-ദ്ഗ്രാമ॑കാമോ॒ [-നിര്വ॑പേ॒-ദ്ഗ്രാമ॑കാമഃ, ബ്രഹ്മ॑ണ॒സ്പതി॑മേ॒വ] 18

ബ്രഹ്മ॑ണ॒സ്പതി॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാസ്മൈ॑ സജാ॒താ-ന്പ്ര യ॑ച്ഛതി ഗ്രാ॒മ്യേ॑വ ഭ॑വതി ഗ॒ണവ॑തീ യാജ്യാനുവാ॒ക്യേ॑ ഭവത-സ്സജാ॒തൈരേ॒വൈന॑-ങ്ഗ॒ണവ॑ന്ത-ങ്കരോത്യേ॒താമേ॒വ നിര്വ॑പേ॒ദ്യഃ കാ॒മയേ॑ത॒ ബ്രഹ്മ॒ന് വിശം॒-വിഁ നാ॑ശയേയ॒മിതി॑ മാരു॒തീ യാ᳚ജ്യാനുവാ॒ക്യേ॑ കുര്യാ॒-ദ്ബ്രഹ്മ॑ന്നേ॒വ വിശം॒-വിഁ നാ॑ശയതി ॥ 19

(തേജഃ॑ - സ॒മീചീ᳚ - ബ്രഹ്മവര്ച॒സ്യേ॑വ - ഗ്രാമ॑കാമ॒ - സ്ത്രിച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച ) (അ. 3)

അ॒ര്യ॒മ്ണേ ച॒രു-ന്നിര്വ॑പ-ഥ്സുവ॒ര്ഗകാ॑മോ॒-ഽസൌ വാ ആ॑ദി॒ത്യോ᳚-ഽര്യ॒മാ-ഽര്യ॒മണ॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈനഗ്ം॑ സുവ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ങ്ഗ॑മയത്യര്യ॒മ്ണേ ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ॒ദ്യഃ കാ॒മയേ॑ത॒ ദാന॑കാമാ മേ പ്ര॒ജാ-സ്സ്യു॒രിത്യ॒സൌ വാ ആ॑ദി॒ത്യോ᳚-ഽര്യ॒മാ യഃ ഖലു॒ വൈ ദദാ॑തി॒ സോ᳚-ഽര്യ॒മാ-ഽര്യ॒മണ॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വാ- [സ ഏ॒വ, അ॒സ്മൈ॒ ദാന॑കാമാഃ] 20

-ഽസ്മൈ॒ ദാന॑കാമാഃ പ്ര॒ജാഃ ക॑രോതി॒ ദാന॑കാമാ അസ്മൈ പ്ര॒ജാ ഭ॑വന്ത്യര്യ॒മ്ണേ ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ॒ദ്യഃ കാ॒മയേ॑ത സ്വ॒സ്തി ജ॒നതാ॑മിയാ॒മിത്യ॒സൌ വാ ആ॑ദി॒ത്യോ᳚-ഽര്യ॒മാ- ഽര്യ॒മണ॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈന॒-ന്ത-ദ്ഗ॑മയതി॒ യത്ര॒ ജിഗ॑മിഷ॒തീന്ദ്രോ॒ വൈ ദേ॒വാനാ॑മാനുജാവ॒ര ആ॑സീ॒-ഥ്സ പ്ര॒ജാപ॑തി॒ -മുപാ॑ധാവ॒-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒തമൈ॒ന്ദ്രമാ॑നുഷൂ॒ക-മേകാ॑ദശകപാല॒-ന്നി- [-മേകാ॑ദശകപാല॒-ന്നിഃ, അ॒വ॒പ॒-ത്തേനൈ॒വൈന॒മഗ്രം॑-] 21

-ര॑വപ॒-ത്തേനൈ॒വൈന॒-മഗ്ര॑-ന്ദേ॒വതാ॑നാ॒-മ്പര്യ॑ണയ-ദ്ബു॒ദ്ധ്നവ॑തീ॒ അഗ്ര॑വതീ യാജ്യാനുവാ॒ക്യേ॑ അകരോ-ദ്ബു॒ദ്ധ്നാ-ദേ॒വൈന॒മഗ്ര॒-മ്പര്യ॑ണയ॒ദ്യോ രാ॑ജ॒ന്യ॑ ആനുജാവ॒ര-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒തമൈ॒ന്ദ്ര-മാ॑നുഷൂ॒ക-മേകാ॑ദശകപാല॒-ന്നിര്വ॑പേ॒-ദിന്ദ്ര॑മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈന॒-മഗ്രഗ്ം॑ സമാ॒നാനാ॒-മ്പരി॑ണയതി ബു॒ദ്ധ്നവ॑തീ॒ അഗ്ര॑വതീ യാജ്യാനുവാ॒ക്യേ॑ ഭവതോ ബു॒ദ്ധ്നാ-ദേ॒വൈന॒-മഗ്ര॒മ്- [ബു॒ദ്ധ്നാ-ദേ॒വൈന॒-മഗ്ര᳚മ്, പരി॑] 22

-പരി॑ ണയത്യാനുഷൂ॒കോ ഭ॑വത്യേ॒ഷാ ഹ്യേ॑തസ്യ॑ ദേ॒വതാ॒ യ ആ॑നുജാവ॒ര-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ॒ യോ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണ ആ॑നുജാവ॒ര-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒ത-മ്ബാ॑ര്ഹസ്പ॒ത്യ-മാ॑നുഷൂ॒ക-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേ॒-ദ്ബൃഹ॒സ്പതി॑-മേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈന॒മഗ്രഗ്ം॑ സമാ॒നാനാ॒-മ്പരി॑ണയതി ബു॒ദ്ധ്നവ॑തീ॒ അഗ്ര॑വതീ യാജ്യാനുവാ॒ക്യേ॑ ഭവതോ ബു॒ദ്ധ്നാ-ദേ॒വൈന॒-മഗ്ര॒-മ്പരി॑ ണയത്യാനുഷൂ॒കോ ഭ॑വത്യേ॒ഷാ ഹ്യേ॑തസ്യ॑ ദേ॒വതാ॒ യ ആ॑നുജാവ॒ര-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ ॥ 23 ॥

(ഏ॒വ - നിര - ഗ്ര॑-മേ॒തസ്യ॑ - ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 4)

പ്ര॒ജാപ॑തേ॒-സ്ത്രയ॑സ്ത്രിഗ്ംശ-ദ്ദുഹി॒തര॑ ആസ॒-ന്താ-സ്സോമാ॑യ॒ രാജ്ഞേ॑-ഽദദാ॒-ത്താസാഗ്ം॑ രോഹി॒ണീമുപൈ॒-ത്താ ഈര്ഷ്യ॑ന്തീഃ॒ പുന॑രഗച്ഛ॒-ന്താ അന്വൈ॒-ത്താഃ പുന॑രയാചത॒ താ അ॑സ്മൈ॒ ന പുന॑രദദാ॒-ഥ്സോ᳚-ഽബ്രവീ-ദൃ॒ത-മ॑മീഷ്വ॒ യഥാ॑ സമാവ॒ച്ഛ ഉ॑പൈ॒ഷ്യാമ്യഥ॑ തേ॒ പുന॑-ര്ദാസ്യാ॒മീതി॒ സ ഋ॒തമാ॑മീ॒-ത്താ അ॑സ്മൈ॒ പുന॑രദദാ॒-ത്താസാഗ്ം॑ രോഹി॒ണീമേ॒വോപ॒- [രോഹി॒ണീമേ॒വോപ॑, ഐ॒ത്തം-യഁക്ഷ്മ॑] 24

-ത്തം-യഁക്ഷ്മ॑ ആര്ച്ഛ॒-ദ്രാജാ॑നം॒-യഁക്ഷ്മ॑ ആര॒ദിതി॒ തദ്രാ॑ജയ॒ക്ഷ്മസ്യ॒ ജന്മ॒ യ-ത്പാപീ॑യാ॒നഭ॑വ॒-ത്ത-ത്പാ॑പയ॒ക്ഷ്മസ്യ॒ യജ്ജാ॒യാഭ്യോ-ഽവി॑ന്ദ॒-ത്തജ്ജാ॒യേന്യ॑സ്യ॒യ ഏ॒വമേ॒തേഷാം॒-യഁക്ഷ്മാ॑ണാ॒-ഞ്ജന്മ॒ വേദ॒ നൈന॑മേ॒തേ യക്ഷ്മാ॑ വിന്ദന്തി॒സ ഏ॒താ ഏ॒വ ന॑മ॒സ്യ-ന്നുപാ॑-ഽധാവ॒-ത്താ അ॑ബ്രുവ॒ന്. വരം॑-വൃഁണാമഹൈ സമാവ॒ച്ഛ ഏ॒വ ന॒ ഉപാ॑യ॒ ഇതി॒ തസ്മാ॑ ഏ॒ത- [തസ്മാ॑ ഏ॒തമ്, ആ॑ദി॒ത്യ-ഞ്ച॒രും] 25

-മാ॑ദി॒ത്യ-ഞ്ച॒രു-ന്നിര॑വപ॒-ന്തേനൈ॒വൈന॑-മ്പാ॒പാ-ഥ്സ്രാമാ॑ദമുഞ്ച॒ന്. യഃ പാ॑പയ॒ക്ഷ്മഗൃ॑ഹീത॒-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒തമാ॑ദി॒ത്യ-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പേദാദി॒ത്യാനേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ ത ഏ॒വൈന॑-മ്പാ॒പാ-ഥ്സ്രാമാ᳚ന്മുഞ്ചന്ത്യ-മാവാ॒സ്യാ॑യാ॒-ന്നിര്വ॑പേ-ദ॒മുമേ॒വൈന-॑മാ॒പ്യായ॑മാന॒-മന്വാ പ്യാ॑യയതി॒ നവോ॑നവോ ഭവതി॒ ജായ॑മാന॒ ഇതി॑ പുരോ-ഽനുവാ॒ക്യാ॑ ഭവ॒ത്യായു॑രേ॒വാസ്മി॒-ന്തയാ॑ ദധാതി॒ യമാ॑ദി॒ത്യാ അ॒ഗ്ം॒ശുമാ᳚പ്യാ॒യയ॒ന്തീതി॑ യാ॒ജ്യൈവൈന॑മേ॒തയാ᳚ പ്യായയതി ॥ 26 ॥

(ഏ॒വോപൈ॒ -ത- മ॑സ്മി॒ന് - ത്രയോ॑ദശച) (അ. 5)

പ്ര॒ജാപ॑തി ര്ദേ॒വേഭ്യോ॒-ഽന്നാദ്യം॒-വ്യാഁദി॑ശ॒-ഥ്സോ᳚-ഽബ്രവീ॒ദ്യദി॒മാന് ഁലോ॒കാ-ന॒ഭ്യ॑തി॒രിച്യാ॑തൈ॒ തന്മമാ॑സ॒ദിതി॒ തദി॒മാന് ഁലോ॒കാ-ന॒ഭ്യത്യ॑രിച്യ॒തേന്ദ്ര॒ഗ്ം॒ രാജാ॑ന॒-മിന്ദ്ര॑-മധിരാ॒ജ-മിന്ദ്രഗ്ഗ്॑ സ്വ॒രാജാ॑ന॒-ന്തതോ॒ വൈ സ ഇ॒മാന് ഁലോ॒കാഗ് സ്ത്രേ॒ധാ-ഽദു॑ഹ॒-ത്ത-ത്ത്രി॒ധാതോ᳚-സ്ത്രിധാതു॒ത്വം-യഁ-ങ്കാ॒മയേ॑താന്നാ॒ദ-സ്സ്യാ॒ദിതി॒ തസ്മാ॑ ഏ॒ത-ന്ത്രി॒ധാതു॒-ന്നിര്വ॑പേ॒ദിന്ദ്രാ॑യ॒ രാജ്ഞേ॑ പുരോ॒ഡാശ॒- [പുരോ॒ഡാശ᳚മ്, ഏകാ॑ദശകപാല॒-] 27

-മേകാ॑ദശകപാല॒-മിന്ദ്രാ॑യാ-ധിരാ॒ജായേന്ദ്രാ॑യ സ്വ॒രാജ്ഞേ॒-ഽയം-വാഁ ഇന്ദ്രോ॒ രാജാ॒-ഽയമിന്ദ്രോ॑-ഽധിരാ॒ജോ॑-ഽസാവിന്ദ്രഃ॑ സ്വ॒രാഡി॒മാനേ॒വ ലോ॒കാന്-ഥ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ ത ഏ॒വാസ്മാ॒ അന്ന॒-മ്പ്രയ॑ച്ഛന്ത്യന്നാ॒ദ ഏ॒വ ഭ॑വതി॒ യഥാ॑ വ॒ഥ്സേന॒ പ്രത്താ॒-ങ്ഗാ-ന്ദു॒ഹ ഏ॒വമേ॒വേമാന് ഁലോ॒കാ-ന്പ്രത്താ॒ന് കാമ॑മ॒ന്നാദ്യ॑-ന്ദുഹ ഉത്താ॒നേഷു॑ ക॒പാലേ॒ഷ്വധി॑ ശ്രയ॒ത്യയാ॑തയാമത്വായ॒ ത്രയഃ॑ പുരോ॒ഡാശാ॑ ഭവന്തി॒ ത്രയ॑ ഇ॒മേ ലോ॒കാ ഏ॒ഷാം-ലോഁ॒കാനാ॒മാപ്ത്യാ॒ ഉത്ത॑രഉത്തരോ॒ ജ്യായാ᳚-ന്ഭവത്യേ॒വമി॑വ॒ ഹീമേ ലോ॒കാ-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ॒ സര്വേ॑ഷാമഭി-ഗ॒മയ॒ന്നവ॑ ദ്യ॒ത്യഛ॑മ്ബട്കാരം-വ്യഁ॒ത്യാസ॒മന്വാ॒ഹാനി॑ര്ദാഹായ ॥ 28 ॥

(പു॒രോ॒ഡാശം॒ - ത്രയഃ॒ - ഷഡ്വിഗ്ം॑ശതിശ്ച) (അ. 6)

ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സംയഁ॑ത്താ ആസ॒-ന്താ-ന്ദേ॒വാനസു॑രാ അജയ॒-ന്തേ ദേ॒വാഃ പ॑രാജിഗ്യാ॒നാ അസു॑രാണാം॒-വൈഁശ്യ॒മുപാ॑-ഽഽയ॒-ന്തേഭ്യ॑ ഇന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑മപാ᳚ക്രാമ॒-ത്തദിന്ദ്രോ॑-ഽചായ॒-ത്തദന്വപാ᳚ക്രാമ॒-ത്തദ॑വ॒രുധ॒-ന്നാശ॑ക്നോ॒-ത്തദ॑സ്മാദഭ്യ॒ര്ധോ॑ ഽചര॒-ഥ്സ പ്ര॒ജാപ॑തി॒മുപാ॑ധാവ॒-ത്തമേ॒തയാ॒ സര്വ॑പൃഷ്ഠയാ-ഽയാജയ॒-ത്തയൈ॒വാ-ഽസ്മി॑-ന്നിന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑-മദധാ॒ദ്യ ഇ॑ന്ദ്രി॒യകാ॑മോ [ഇ॑ന്ദ്രി॒യകാ॑മഃ, വീ॒ര്യ॑കാമ॒-സ്സ്യാത്-] 29

വീ॒ര്യ॑കാമ॒-സ്സ്യാ-ത്തമേ॒തയാ॒ സര്വ॑പൃഷ്ഠയാ യാജയേദേ॒താ ഏ॒വ ദേ॒വതാ॒-സ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താ ഏ॒വാസ്മി॑-ന്നിന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑-ന്ദധതി॒യദിന്ദ്രാ॑യ॒ രാഥ॑ന്തരായ നി॒ര്വപ॑തി॒ യദേ॒വാഗ്നേ-സ്തേജ॒സ്തദേ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒യദിന്ദ്രാ॑യ॒ ബാര്ഹ॑തായ॒ യദേ॒വേന്ദ്ര॑സ്യ॒ തേജ॒സ്തദേ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒ യദിന്ദ്രാ॑യ വൈരൂ॒പായ॒ യദേ॒വ സ॑വി॒തു-സ്തേജ॒സ്ത- [സ॑വി॒തു-സ്തേജ॒സ്തത്, ഏ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒] 30

-ദേ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒ യദിന്ദ്രാ॑യ വൈരാ॒ജായ॒ യദേ॒വ ധാ॒തു-സ്തേജ॒സ്ത-ദേ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒ യദിന്ദ്രാ॑യ ശാക്വ॒രായ॒ യദേ॒വ മ॒രുതാ॒-ന്തേജ॒സ്ത-ദേ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒ യദിന്ദ്രാ॑യ രൈവ॒തായ॒ യദേ॒വ ബൃഹ॒സ്പതേ॒-സ്തേജ॒സ്ത-ദേ॒വാ-ഽവ॑ രുന്ധ ഏ॒താവ॑ന്തി॒ വൈ തേജാഗ്ം॑സി॒ താന്യേ॒വാവ॑ രുന്ധ ഉത്താ॒നേഷു॑ ക॒പാലേ॒ഷ്വധി॑ ശ്രയ॒ത്യയാ॑തയാമത്വായ॒ ദ്വാദ॑ശകപാലഃ പുരോ॒ഡാശോ॑ [പുരോ॒ഡാശഃ॑, ഭ॒വ॒തി॒ വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വ॒ത്വായ॑] 31

ഭവതി വൈശ്വദേവ॒ത്വായ॑ സമ॒ന്ത-മ്പ॒ര്യവ॑ദ്യതി സമ॒ന്ത-മേ॒വേന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യം॑-യഁജ॑മാനേ ദധാതി വ്യ॒ത്യാസ॒-മന്വാ॒ഹാനി॑ര്ദാഹാ॒യാശ്വ॑ ഋഷ॒ഭോ വൃ॒ഷ്ണിര്ബ॒സ്ത-സ്സാ-ദക്ഷി॑ണാ-വൃഷ॒ത്വായൈ॒തയൈ॒വ യ॑ജേതാ-ഽഭിശ॒സ്യമാ॑ന ഏ॒താശ്ചേദ്വാ അ॑സ്യദേ॒വതാ॒ അന്ന॑-മ॒ദന്ത്യ॒ദന്ത്യു॑-വേ॒വാ-ഽസ്യ॑ മനു॒ഷ്യാഃ᳚ ॥ 32 ॥

(ഇ॒ന്ദ്രി॒യ॒കാ॑മഃ-സവി॒തുസ്തേജ॒സ്തത് - പു॑രോ॒ഡാശോ॒ -ഽഷ്ടാത്രിഗ്ം॑ശച്ച) (അ. 7)

രജ॑നോ॒ വൈ കൌ॑ണേ॒യഃ ക്ര॑തു॒ജിത॒-ഞ്ജാന॑കി-ഞ്ചക്ഷു॒ര്വന്യ॑മയാ॒-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒താമിഷ്ടി॒-ന്നിര॑വപ-ദ॒ഗ്നയേ॒ ഭ്രാജ॑സ്വതേ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാലഗ്ം സൌ॒ര്യ-ഞ്ച॒രുമ॒ഗ്നയേ॒ ഭ്രാജ॑സ്വതേ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്തയൈ॒വാസ്മി॒ന് ചക്ഷു॑രദധാ॒-ദ്യ-ശ്ചക്ഷു॑കാമ॒-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒താമിഷ്ടി॒-ന്നിര്വ॑പേ-ദ॒ഗ്നയേ॒ ഭ്രാജ॑സ്വതേ പുരോ॒ഡാശ॑മ॒ഷ്ടാക॑പാലഗ്ം സൌ॒ര്യ-ഞ്ച॒രുമ॒ഗ്നയേ॒ ഭ്രാജ॑സ്വതേ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാലമ॒ഗ്നേ ര്വൈ ചക്ഷു॑ഷാ മനു॒ഷ്യാ॑ വി- [ചക്ഷു॑ഷാ മനു॒ഷ്യാ॑ വി, പ॒ശ്യ॒ന്തി॒ സൂര്യ॑സ്യ] 33

പ॑ശ്യന്തി॒ സൂര്യ॑സ്യ ദേ॒വാ അ॒ഗ്നി-ഞ്ചൈ॒വ സൂര്യ॑-ഞ്ച॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ താവേ॒വാസ്മി॒ന് ചക്ഷു॑-ര്ധത്ത॒-ശ്ചക്ഷു॑ഷ്മാ-നേ॒വ ഭ॑വതി॒ യദാ᳚ഗ്നേ॒യൌ ഭവ॑ത॒-ശ്ചക്ഷു॑ഷീ ഏ॒വാസ്മി॒-ന്ത-ത്പ്രതി॑ ദധാതി॒ യ-ഥ്സൌ॒ര്യോ നാസി॑കാ॒-ന്തേനാ॒ഭിതഃ॑ സൌ॒ര്യമാ᳚ഗ്നേ॒യൌ ഭ॑വത॒-സ്തസ്മാ॑-ദ॒ഭിതോ॒ നാസി॑കാ॒-ഞ്ചക്ഷു॑ഷീ॒ തസ്മാ॒-ന്നാസി॑കയാ॒ ചക്ഷു॑ഷീ॒ വിധൃ॑തേ സമാ॒നീ യാ᳚ജ്യാനുവാ॒ക്യേ॑ ഭവത-സ്സമാ॒നഗ്ം ഹി ചക്ഷു॒-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യാ॒ ഉദു॒ത്യ-ഞ്ജാ॒തവേ॑ദസഗ്ം സ॒പ്ത ത്വാ॑ ഹ॒രിതോ॒ രഥേ॑ ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑ക॒മിതി॒ പിണ്ഡാ॒-ന്പ്രയ॑ച്ഛതി॒ ചക്ഷു॑-രേ॒വാസ്മൈ॒ പ്രയ॑ച്ഛതി॒ യദേ॒വ തസ്യ॒ തത് ॥ 34 ॥

(വി - ഹ്യ॑ - ഷ്ടാവിഗ്ം॑ശതിശ്ച) (അ. 8)

ധ്രു॒വോ॑-ഽസി ധ്രു॒വോ॑-ഽഹഗ്ം സ॑ജാ॒തേഷു॑ ഭൂയാസ॒-ന്ധീര॒ശ്ചേത്താ॑ വസു॒വി-ദ്ധ്രു॒വോ॑-ഽസി ധ്രു॒വോ॑-ഽഹഗ്ം സ॑ജാ॒തേഷു॑ ഭൂയാസ-മു॒ഗ്രശ്ചേത്താ॑ വസു॒വി-ദ്ധ്രു॒വോ॑-ഽസി ധ്രു॒വോ॑-ഽഹഗ്ം സ॑ജാ॒തേഷു॑ ഭൂയാസ-മഭി॒ഭൂശ്ചേത്താ॑ വസു॒വി-ദാമ॑ന-മ॒സ്യാമ॑നസ്യ ദേവാ॒ യേ സ॑ജാ॒താഃ കു॑മാ॒രാ-സ്സമ॑നസ॒സ്താന॒ഹ-ങ്കാ॑മയേ ഹൃ॒ദാ തേ മാ-ങ്കാ॑മയന്താഗ്ം ഹൃ॒ദാ താ-ന്മ॒ ആമ॑നസഃ കൃധി॒ സ്വാഹാ ഽഽമ॑നമ॒- [സ്വാഹാ ഽഽമ॑നമ॒സി, ആമ॑നസ്യ] 35

-സ്യാമ॑നസ്യ ദേവാ॒ യാ-സ്സ്ത്രിയ॒-സ്സമ॑നസ॒സ്താ അ॒ഹ-ങ്കാ॑മയേ ഹൃ॒ദാ താ മാ-ങ്കാ॑മയന്താഗ്ം ഹൃ॒ദാ താ മ॒ ആമ॑നസഃ കൃധി॒ സ്വാഹാ॑ വൈശ്വദേ॒വീഗ്ം-സാ᳚ങ്ഗ്രഹ॒ണീ-ന്നിര്വ॑പേ॒ദ്ഗ്രാമ॑കാമോ വൈശ്വദേ॒വാ വൈ സ॑ജാ॒താ വിശ്വാ॑നേ॒വ ദേ॒വാന്ഥ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ ത ഏ॒വാസ്മൈ॑ സജാ॒താ-ന്പ്ര യ॑ച്ഛന്തി ഗ്രാ॒മ്യേ॑വ ഭ॑വതി സാങ്ഗ്രഹ॒ണീ ഭ॑വതി മനോ॒ഗ്രഹ॑ണം॒-വൈഁസ॒ഗ്രംഹ॑ണ॒-മ്മന॑ ഏ॒വ സ॑ജാ॒താനാം᳚- [ഏ॒വ സ॑ജാ॒താനാ᳚മ്, ഗൃ॒ഹ്ണാ॒തി॒ ധ്രു॒വോ॑-ഽസി] 36

-ഗൃഹ്ണാതി ധ്രു॒വോ॑-ഽസി ധ്രു॒വോ॑-ഽഹഗ്ം സ॑ജാ॒തേഷു॑ ഭൂയാസ॒മിതി॑ പരി॒ധീ-ന്പരി॑ ദധാത്യാ॒ശിഷ॑മേ॒വൈതാമാ ശാ॒സ്തേ-ഽഥോ॑ ഏ॒തദേ॒വ സര്വഗ്ം॑ സജാ॒തേഷ്വധി॑ ഭവതി॒ യസ്യൈ॒വം-വിഁ॒ദുഷ॑ ഏ॒തേ പ॑രി॒ധയഃ॑ പരിധീ॒യന്ത॒ ആമ॑ നമ॒സ്യാമ॑നസ്യ ദേവാ॒ ഇതി॑ തി॒സ്ര ആഹു॑തീ ര്ജുഹോത്യേ॒താവ॑ന്തോ॒ വൈ സ॑ജാ॒താ യേ മ॒ഹാന്തോ॒ യേ ക്ഷു॑ല്ല॒കാ യാ-സ്സ്ത്രിയ॒സ്താനേ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒ ത ഏ॑ന॒മവ॑രുദ്ധാ॒ ഉപ॑ തിഷ്ഠന്തേ ॥ 37 ॥

(സ്വാഹാ ഽഽമ॑നമസി - സജാ॒താനാഗ്ം॑ - രുന്ധേ॒ - പഞ്ച॑ ച ) (അ. 9)

യന്നവ॒-മൈത്ത-ന്നവ॑നീത-മഭവ॒ദ്യ-ദസ॑ര്പ॒-ത്ത-ഥ്സ॒ര്പിര॑ഭവ॒-ദ്യദദ്ധി॑യത॒ ത-ദ്ഘൃ॒തമ॑ഭവദ॒ശ്വിനോഃ᳚ പ്രാ॒ണോ॑-ഽസി॒ തസ്യ॑ തേ ദത്താം॒-യഁയോഃ᳚ പ്രാ॒ണോ-ഽസി॒ സ്വാഹേന്ദ്ര॑സ്യ പ്രാ॒ണോ॑-ഽസി॒ തസ്യ॑ തേ ദദാതു॒ യസ്യ॑ പ്രാ॒ണോ-ഽസി॒ സ്വാഹാ॑ മി॒ത്രാവരു॑ണയോഃ പ്രാ॒ണോ॑-ഽസി॒ തസ്യ॑ തേ ദത്താം॒-യഁയോഃ᳚ പ്രാ॒ണോ-ഽസി॒ സ്വാഹാ॒ വിശ്വേ॑ഷാ-ന്ദേ॒വാനാ᳚-മ്പ്രാ॒ണോ॑-ഽസി॒ [വിശ്വേ॑ഷാ-ന്ദേ॒വാനാ᳚-മ്പ്രാ॒ണോ॑-ഽസി॒, തസ്യ॑ തേ] 38

തസ്യ॑ തേ ദദതു॒ യേഷാ᳚-മ്പ്രാ॒ണോ-ഽസി॒ സ്വാഹാ॑ ഘൃ॒തസ്യ॒ ധാരാ॑മ॒മൃത॑സ്യ॒ പന്ഥാ॒മിന്ദ്രേ॑ണ ദ॒ത്താ-മ്പ്രയ॑താ-മ്മ॒രുദ്ഭിഃ॑ । ത-ത്ത്വാ॒ വിഷ്ണുഃ॒ പര്യ॑പശ്യ॒-ത്ത-ത്ത്വേഡാ॒ ഗവ്യൈര॑യത് ॥ പാ॒വ॒മാ॒നേന॑ ത്വാ॒ സ്തോമേ॑ന ഗായ॒ത്രസ്യ॑ വര്ത॒ന്യോപാ॒ഗ്ം॒ശോ ര്വീ॒ര്യേ॑ണ ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒തോ-ഥ്സൃ॑ജതു ജീ॒വാത॑വേ ജീവന॒സ്യായൈ॑ ബൃഹ-ദ്രഥന്ത॒രയോ᳚സ്ത്വാ॒ സ്തോമേ॑ന ത്രി॒ഷ്ടുഭോ॑ വര്ത॒ന്യാ ശു॒ക്രസ്യ॑ വീ॒ര്യേ॑ണ ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒തോ- [സവി॒തോത്, സൃ॒ജ॒തു॒ ജീ॒വാത॑വേ] 39

-ഥ്സൃ॑ജതു ജീ॒വാത॑വേ ജീവന॒സ്യായാ॑ അ॒ഗ്നേസ്ത്വാ॒ മാത്ര॑യാ॒ ജഗ॑ത്യൈ വര്ത॒ന്യാ-ഽഽഗ്ര॑യ॒ണസ്യ॑ വീ॒ര്യേ॑ണ ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒തോ-ഥ്സൃ॑ജതു ജീ॒വാത॑വേ ജീവന॒സ്യായാ॑ ഇ॒മമ॑ഗ്ന॒ ആയു॑ഷേ॒ വര്ച॑സേ കൃധി പ്രി॒യഗ്ം രേതോ॑ വരുണ സോമ രാജന്ന് । മാ॒ തേവാ᳚സ്മാ അദിതേ॒ ശര്മ॑ യച്ഛ॒ വിശ്വേ॑ ദേവാ॒ ജര॑ദഷ്ടി॒ര്യഥാ-ഽസ॑ത് ॥ അ॒ഗ്നിരായു॑ഷ്മാ॒ന്-ഥ്സ വന॒സ്പതി॑ഭി॒-രായു॑ഷ്മാ॒-ന്തേന॒ ത്വാ-ഽഽയു॒ഷാ-ഽഽയു॑ഷ്മന്ത-ങ്കരോമി॒ സോമ॒ ആയു॑ഷ്മാ॒ന്-ഥ്സ ഓഷ॑ധീഭി ര്യ॒ജ്ഞ ആയു॑ഷ്മാ॒ന്-ഥ്സ ദക്ഷി॑ണാഭി॒ ര്ബ്രഹ്മാ-ഽഽയു॑ഷ്മ॒-ത്ത-ദ്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണൈരായു॑ഷ്മ-ദ്ദേ॒വാ ആയു॑ഷ്മന്ത॒സ്തേ॑-ഽമൃതേ॑ന പി॒തര॒ ആയു॑ഷ്മന്ത॒സ്തേ സ്വ॒ധയാ-ഽഽയു॑ഷ്മന്ത॒സ്തേന॒ ത്വാ ഽഽയു॒ഷാ-ഽഽ യു॑ഷ്മന്ത-ങ്കരോമി ॥ 40 ॥

(വിശ്വേ॑ഷാ-ന്ദേ॒വാനാ᳚-മ്പ്രാ॒ണോ॑-ഽസി - ത്രി॒ഷ്ടുഭോ॑ വര്ത॒ന്യാ ശു॒ക്രസ്യ॑ വീ॒ര്യേ॑ണ ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒തോഥ് - സോമ॒ ആയു॑ഷ്മാ॒ന് - പഞ്ച॑വിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 10)

അ॒ഗ്നിം-വാഁ ഏ॒തസ്യ॒ ശരീ॑ര-ങ്ഗച്ഛതി॒ സോമ॒ഗ്ം॒ രസോ॒ വരു॑ണ ഏനം-വഁരുണപാ॒ശേന॑ ഗൃഹ്ണാതി॒ സര॑സ്വതീം॒-വാഁഗ॒ഗ്നാവിഷ്ണൂ॑ ആ॒ത്മാ യസ്യ॒ ജ്യോഗാ॒മയ॑തി॒ യോ ജ്യോഗാ॑മയാവീ॒ സ്യാദ്യോ വാ॑ കാ॒മയേ॑ത॒ സര്വ॒മായു॑രിയാ॒മിതി॒ തസ്മാ॑ ഏ॒താമിഷ്ടി॒-ന്നിര്വ॑പേദാഗ്നേ॒യ -മ॒ഷ്ടാക॑പാലഗ്ം സൌ॒മ്യ-ഞ്ച॒രും-വാഁ॑രു॒ണ-ന്ദശ॑കപാലഗ്ം സാരസ്വ॒ത-ഞ്ച॒രുമാ᳚ഗ്നാവൈഷ്ണ॒വ-മേകാ॑ദശകപാല-മ॒ഗ്നേരേ॒വാസ്യ॒ ശരീ॑ര-ന്നിഷ്ക്രീ॒ണാതി॒ സോമാ॒ദ്രസം॑- [സോമാ॒ദ്രസ᳚മ്, വാ॒രു॒ണേനൈ॒വൈനം॑-] 41

-ഁവാരു॒ണേനൈ॒വൈനം॑-വഁരുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ഞ്ചതി സാരസ്വ॒തേന॒ വാച॑-ന്ദധാത്യ॒ഗ്നി-സ്സര്വാ॑ ദേ॒വതാ॒ വിഷ്ണു॑ര്യ॒ജ്ഞോ ദേ॒വതാ॑ഭിശ്ചൈ॒വൈനം॑-യഁ॒ജ്ഞേന॑ ച ഭിഷജ്യത്യു॒ത യദീ॒താസു॒ ര്ഭവ॑തി॒ ജീവ॑ത്യേ॒വ യന്നവ॒-മൈത്ത-ന്നവ॑നീത-മഭവ॒-ദിത്യാജ്യ॒- മവേ᳚ക്ഷതേ-രൂ॒പമേ॒വാസ്യൈ॒-തന്മ॑ഹി॒മാനം॒-വ്യാഁച॑ഷ്ടേ॒-ഽശ്വിനോഃ᳚ പ്രാ॒ണോ॑-ഽസീത്യാ॑ഹാ॒ശ്വിനൌ॒ വൈ ദേ॒വാനാം᳚- [ദേ॒വാനാ᳚മ്, ഭി॒ഷജൌ॒] 42

-ഭി॒ഷജൌ॒ താഭ്യാ॑മേ॒വാസ്മൈ॑ ഭേഷ॒ജ-ങ്ക॑രോ॒തീന്ദ്ര॑സ്യ പ്രാ॒ണോ॑ ഽസീത്യാ॑ഹേന്ദ്രി॒യ- മേ॒വാസ്മി॑ന്നേ॒തേന॑ ദധാതി മി॒ത്രാവരു॑ണയോഃ പ്രാ॒ണോ॑-ഽസീത്യാ॑ഹ പ്രാണാപാ॒നാവേ॒- വാസ്മി॑ന്നേ॒തേന॑ ദധാതി॒ വിശ്വേ॑ഷാ-ന്ദേ॒വാനാ᳚-മ്പ്രാ॒ണോ॑-ഽസീത്യാ॑ഹ വീ॒ര്യ॑മേ॒വാസ്മി॑ന്നേ॒തേന॑ ദധാതി ഘൃ॒തസ്യ॒ ധാരാ॑മ॒മൃത॑സ്യ॒ പന്ഥാ॒മിത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജുരേ॒വൈത-ത്പാ॑വമാ॒നേന॑ ത്വാ॒ സ്തോമേ॒നേ- [സ്തോമേ॒നേതി, ആ॒ഹ॒ പ്രാ॒ണമേ॒വാസ്മി॑-] 43

-ത്യാ॑ഹ പ്രാ॒ണമേ॒വാസ്മി॑-ന്നേ॒തേന॑ ദധാതി ബൃഹ-ദ്രഥന്ത॒രയോ᳚സ്ത്വാ॒ സ്തോമേ॒നേത്യാ॒ഹൌജ॑ ഏ॒വാസ്മി॑ന്നേ॒തേന॑ ദധാത്യ॒ഗ്നേസ്ത്വാ॒ മാത്ര॒യേത്യാ॑ഹാ॒-ഽഽത്മാന॑-മേ॒വാസ്മി॑ന്നേ॒തേന॑ ദധാത്യൃ॒ത്വിജഃ॒ പര്യാ॑ഹു॒ര്യാവ॑ന്ത ഏ॒വര്ത്വിജ॒സ്ത ഏ॑ന-മ്ഭിഷജ്യന്തി ബ്ര॒ഹ്മണോ॒ ഹസ്ത॑മന്വാ॒രഭ്യ॒ പര്യാ॑ഹുരേക॒ധൈവ യജ॑മാന॒ ആയു॑ര്ദധതി॒ യദേ॒വ തസ്യ॒ തദ്ധിര॑ണ്യാ- [തദ്ധിര॑ണ്യാത്, ഘൃ॒ത-ന്നിഷ്പി॑ബ॒ത്യായു॒ര്വൈ] 44

-ദ്ഘൃ॒ത-ന്നിഷ്പി॑ബ॒ത്യായു॒ര്വൈ ഘൃ॒തമ॒മൃത॒ഗ്ം॒ ഹിര॑ണ്യമ॒മൃതാ॑ദേ॒വാ ഽഽയു॒ര്നിഷ്പി॑ബതി ശ॒തമാ॑ന-മ്ഭവതി ശ॒തായുഃ॒ പുരു॑ഷ-ശ്ശ॒തേന്ദ്രി॑യ॒ ആയു॑ഷ്യേ॒വേന്ദ്രി॒യേ പ്രതി॑തിഷ്ഠ॒ത്യഥോ॒ ഖലു॒ യാവ॑തീ॒-സ്സമാ॑ ഏ॒ഷ്യ-ന്മന്യേ॑ത॒ താവ॑ന്മാനഗ്ഗ് സ്യാ॒-ഥ്സമൃ॑ദ്ധ്യാ ഇ॒മമ॑ഗ്ന॒ ആയു॑ഷേ॒ വര്ച॑സേ കൃ॒ധീത്യാ॒ഹാ ഽഽയു॑രേ॒വാസ്മി॒ന്. വര്ചോ॑ ദധാതി॒ വിശ്വേ॑ ദേവാ॒ ജര॑ദഷ്ടി॒ര്യഥാ ഽസ॒ദിത്യാ॑ -ഹ॒ ജര॑ദഷ്ടിമേ॒വൈന॑-ങ്കരോത്യ॒ഗ്നി-രായു॑ഷ്മാ॒നിതി॒ ഹസ്ത॑-ങ്ഗൃഹ്ണാത്യേ॒തേ വൈ ദേ॒വാ ആയു॑ഷ്മന്ത॒സ്ത ഏ॒വാസ്മി॒ന്നായു॑ര്ദധതി॒ സര്വ॒മായു॑രേതി ॥ 45 ॥

(രസം॑-ദേ॒വാനാ॒ഗ്॒-സ്തോമേ॒നേതി॒-ഹിര॑ണ്യാ॒-ദസ॒ദിതി॒-ദ്വാവിഗ്ം॑ശതിശ്ച) (അ. 11)

പ്ര॒ജാപ॑തി॒ ര്വരു॑ണാ॒യാശ്വ॑മനയ॒-ഥ്സ സ്വാ-ന്ദേ॒വതാ॑മാര്ച്ഛ॒-ഥ്സ പര്യ॑ദീര്യത॒ സ ഏ॒തം-വാഁ॑രു॒ണ-ഞ്ചതു॑ഷ്-കപാലമപശ്യ॒-ത്ത-ന്നിര॑വപ॒-ത്തതോ॒ വൈ സ വ॑രുണ- പാ॒ശാദ॑മുച്യത॒ വരു॑ണോ॒ വാ ഏ॒ത-ങ്ഗൃ॑ഹ്ണാതി॒ യോ-ഽശ്വ॑-മ്പ്രതിഗൃ॒ഹ്ണാതി॒ യാവ॒തോ-ഽശ്വാ᳚-ന്പ്രതിഗൃഹ്ണീ॒യാ-ത്താവ॑തോ വാരു॒ണാന് ചതു॑ഷ്കപാലാ॒-ന്നിര്വ॑പേ॒-ദ്വരു॑ണമേ॒വ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॒നോപ॑ ധാവതി॒ സ ഏ॒വൈനം॑-വഁരുണപാ॒ശാന് -മു॑ഞ്ചതി॒ [വരുണപാ॒ശാന് -മു॑ഞ്ചതി, ചതു॑ഷ്കപാലാ] 46

ചതു॑ഷ്കപാലാ ഭവന്തി॒ ചതു॑ഷ്പാ॒ദ്ധ്യശ്വ॒-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യാ॒ ഏക॒മതി॑രിക്ത॒-ന്നിര്വ॑പേ॒-ദ്യമേ॒വ പ്ര॑തിഗ്രാ॒ഹീ ഭവ॑തി॒ യം-വാഁ॒ നാദ്ധ്യേതി॒ തസ്മാ॑ദേ॒വ വ॑രുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ച്യതേ॒ യദ്യപ॑ര-മ്പ്രതിഗ്രാ॒ഹീ സ്യാ-ഥ്സൌ॒ര്യമേക॑കപാല॒മനു॒ നിര്വ॑പേദ॒മുമേ॒വാ ഽഽദി॒ത്യമു॑ച്ചാ॒ര-ങ്കു॑രുതേ॒ ഽപോ॑-ഽവഭൃ॒ഥമവൈ᳚ത്യ॒ഫ്സു വൈ വരു॑ണ-സ്സാ॒ക്ഷാദേ॒വ വരു॑ണ॒മവ॑ യജതേ ഽപോന॒പ്ത്രീയ॑-ഞ്ച॒രു-മ്പുന॒രേത്യ॒ നിര്വ॑പേദ॒ഫ്സു യോ॑നി॒ര്വാ അശ്വ॒-സ്സ്വാമേ॒വൈനം॒-യോഁനി॑-ങ്ഗമയതി॒ സ ഏ॑നഗ്ം ശാ॒ന്ത ഉപ॑ തിഷ്ഠതേ ॥ 47 ॥

(മു॒ഞ്ച॒തി॒ - ച॒രുഗ്ം - സ॒പ്തദ॑ശ ച) (അ. 12)

യാ വാ॑മിന്ദ്രാവരുണാ യത॒വ്യാ॑ ത॒നൂസ്തയേ॒മമഗ്ം ഹ॑സോ മുഞ്ചതം॒-യാഁ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ സഹ॒സ്യാ॑ രക്ഷ॒സ്യാ॑ തേജ॒സ്യാ॑ ത॒നൂസ്തയേ॒ മമഗ്ം ഹ॑സോ മുഞ്ചതം॒-യോഁ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ വ॒ഗ്നൌ സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑ മേ॒ തേനാ വ॑യജേ॒യോ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ ദ്വി॒പാഥ്സു॑ പ॒ശുഷു॒ ചതു॑ഷ്പാഥ്സു ഗോ॒ഷ്ഠേ ഗൃ॒ഹേഷ്വ॒ഫ്സ്വോഷ॑ധീഷു॒ വന॒സ്പതി॑ഷു॒ സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑ മേ॒ തേനാവ॑ യജ॒ ഇന്ദ്രോ॒ വാ ഏ॒തസ്യേ᳚- [ഏ॒തസ്യ॑, ഇ॒ന്ദ്രി॒യേണാപ॑ ക്രാമതി॒] 48

-ന്ദ്രി॒യേണാപ॑ ക്രാമതി॒ വരു॑ണ ഏനം-വഁരുണപാ॒ശേന॑ ഗൃഹ്ണാതി॒ യഃ പാ॒പ്മനാ॑ ഗൃഹീ॒തോ ഭവ॑തി॒ യഃ പാ॒പ്മനാ॑ ഗൃഹീ॒ത-സ്സ്യാ-ത്തസ്മാ॑ ഏ॒താമൈ᳚ന്ദ്രാവരു॒ണീ-മ്പ॑യ॒സ്യാ᳚-ന്നിര്വ॑പേ॒ദിന്ദ്ര॑ ഏ॒വാസ്മി॑-ന്നിന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॑ധാതി॒ വരു॑ണ ഏനം ഁവരുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ഞ്ചതി പയ॒സ്യാ॑ ഭവതി॒ പയോ॒ ഹി വാ ഏ॒തസ്മാ॑-ദപ॒ക്രാമ॒ത്യഥൈ॒ഷ പാ॒പ്മനാ॑ ഗൃഹീ॒തോ യ-ത്പ॑യ॒സ്യാ॑ ഭവ॑തി॒ പയ॑ ഏ॒വാസ്മി॒-ന്തയാ॑ ദധാതി പയ॒സ്യാ॑യാ- [പയ॒സ്യാ॑യാമ്, പുരോ॒ഡാശ॒മവ॑] 49

-മ്പുരോ॒ഡാശ॒മവ॑ ദധാത്യാത്മ॒ന്വന്ത॑-മേ॒വൈന॑-ങ്കരോ॒ത്യഥോ॑ ആ॒യത॑നവന്ത-മേ॒വ ച॑തു॒ര്ധാ വ്യൂ॑ഹതി ദി॒ക്ഷ്വേ॑വ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി॒ പുന॒-സ്സമൂ॑ഹതി ദി॒ഗ്ഭ്യ ഏ॒വാസ്മൈ॑ ഭേഷ॒ജ-ങ്ക॑രോതി സ॒മൂഹ്യാവ॑ ദ്യതി॒ യഥാ-ഽഽവി॑ദ്ധ-ന്നിഷ്കൃ॒ന്തതി॑ താ॒ദൃഗേ॒വ തദ്യോ വാ॑മിന്ദ്രാ-വരുണാവ॒ഗ്നൌ സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑മേ॒തേനാവ॑ യജ॒ ഇത്യാ॑ഹ॒ ദുരി॑ഷ്ട്യാ ഏ॒വൈന॑-മ്പാതി॒ യോ വാ॑ മിന്ദ്രാ വരുണാ ദ്വി॒പാഥ്സു॑ പ॒ശുഷു॒ സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑ മേ॒ തേനാവ॑ യജ॒ ഇത്യാ॑ഹൈ॒താവ॑തീ॒ര്വാ ആപ॒ ഓഷ॑ധയോ॒ വന॒സ്പത॑യഃ പ്ര॒ജാഃ പ॒ശവ॑ ഉപജീവ॒നീയാ॒സ്താ ഏ॒വാസ്മൈ॑ വരുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ഞ്ചതി ॥ 50 ॥

(ഏ॒തസ്യ॑ - പയ॒സ്യാ॑യാം - പാതി॒ - ഷഡ്വിഗ്ം॑ശതിശ്ച ) (അ. 13)

സ പ്ര॑ത്ന॒വന്നി കാവ്യേന്ദ്രം॑-വോഁ വി॒ശ്വത॒-സ്പരീന്ദ്ര॒-ന്നരഃ॑ ॥ ത്വ-ന്നഃ॑ സോമ വി॒ശ്വതോ॒ രക്ഷാ॑ രാജന്നഘായ॒തഃ । ന രി॑ഷ്യേ॒-ത്ത്വാവ॑ത॒-സ്സഖാഃ᳚ ॥ യാ തേ॒ ധാമാ॑നി ദി॒വി യാ പൃ॑ഥി॒വ്യാം-യാഁ പര്വ॑തേ॒ഷ്വോഷ॑ധീഷ്വ॒ഫ്സു ॥ തേഭി॑ര്നോ॒ വിശ്വൈ᳚-സ്സു॒മനാ॒ അഹേ॑ഡ॒-ന്രാജന്᳚-ഥ്സോമ॒ പ്രതി॑ ഹ॒വ്യാ ഗൃ॑ഭായ ॥ അഗ്നീ॑ഷോമാ॒ സവേ॑ദസാ॒ സഹൂ॑തീ വനത॒-ങ്ഗിരഃ॑ । സ-ന്ദേ॑വ॒ത്രാ ബ॑ഭൂവഥുഃ ॥ യു॒വ- [യു॒വമ്, ഏ॒താനി॑ ദി॒വി രോ॑ച॒നാന്യ॒ഗ്നിശ്ച॑] 51

-മേ॒താനി॑ ദി॒വി രോ॑ച॒നാന്യ॒ഗ്നിശ്ച॑ സോമ॒ സക്ര॑തൂ അധത്തമ് ॥ യു॒വഗ്ം സിന്ധൂഗ്ം॑ ര॒ഭിശ॑സ്തേരവ॒ദ്യാ-ദഗ്നീ॑ഷോമാ॒-വമു॑ഞ്ചത-ങ്ഗൃഭീ॒താന് ॥ അഗ്നീ॑ഷോമാവി॒മഗ്ം സു മേ॑ ശൃണു॒തം-വൃഁ॑ഷണാ॒ ഹവ᳚മ് । പ്രതി॑ സൂ॒ക്താനി॑ ഹര്യത॒-മ്ഭവ॑ത-ന്ദാ॒ശുഷേ॒ മയഃ॑ ॥ ആ-ഽന്യ-ന്ദി॒വോ മാ॑ത॒രിശ്വാ॑ ജഭാ॒രാ-ഽമ॑ഥ്നാദ॒ന്യ-മ്പരി॑ ശ്യേ॒നോ അദ്രേഃ᳚ । അഗ്നീ॑ഷോമാ॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ വാവൃധാ॒നോരും-യഁ॒ജ്ഞായ॑ ചക്രഥുരു ലോ॒കമ് ॥ അഗ്നീ॑ഷോമാ ഹ॒വിഷഃ॒ പ്രസ്ഥി॑തസ്യ വീ॒തഗ്ം [വീ॒തമ്, ഹര്യ॑തം-വൃഁഷണാ ജു॒ഷേഥാ᳚മ് ।] 52

ഹര്യ॑തം-വൃഁഷണാ ജു॒ഷേഥാ᳚മ് । സു॒ശര്മാ॑ണാ॒ സ്വവ॑സാ॒ ഹി ഭൂ॒തമഥാ॑ ധത്തം॒-യഁജ॑മാനായ॒ ശം-യോഃ ഁ॥ ആപ്യാ॑യസ്വ॒, സ-ന്തേ᳚ ॥ ഗ॒ണാനാ᳚-ന്ത്വാ ഗ॒ണപ॑തിഗ്ം ഹവാമഹേ ക॒വി-ങ്ക॑വീ॒നാ-മു॑പ॒മശ്ര॑വസ്തമമ് । ജ്യേ॒ഷ്ഠ॒രാജ॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണാ-മ്ബ്രഹ്മണസ്പത॒ ആ നഃ॑ ശൃ॒ണ്വന്നൂ॒തിഭിഃ॑ സീദ॒ സാദ॑നമ് । സ ഇജ്ജനേ॑ന॒ സ വി॒ശാ സ ജന്മ॑നാ॒ സ പു॒ത്രൈര്വാജ॑-മ്ഭരതേ॒ ധനാ॒ നൃഭിഃ॑ । ദേ॒വാനാം॒-യഃ ഁപി॒തര॑-മാ॒വിവാ॑സതി [ ] 53

ശ്ര॒ദ്ധാമ॑നാ ഹ॒വിഷാ॒ ബ്രഹ്മ॑ണ॒സ്പതി᳚മ് ॥ സ സു॒ഷ്ടുഭാ॒ സ ഋക്വ॑താ ഗ॒ണേന॑ വ॒ലഗ്ം രു॑രോജ ഫലി॒ഗഗ്ം രവേ॑ണ । ബൃഹ॒സ്പതി॑-രു॒സ്ത്രിയാ॑ ഹവ്യ॒സൂദഃ॒ കനി॑ക്രദ॒ദ്- വാവ॑ശതീ॒രുദാ॑ജത് ॥ മരു॑തോ॒ യദ്ധ॑ വോ ദി॒വോ, യാ വ॒-ശ്ശര്മ॑ ॥ അ॒ര്യ॒മാ ഽഽയാ॑തി വൃഷ॒ഭസ്തുവി॑ഷ്മാ-ന്ദാ॒താ വസൂ॑നാ-മ്പുരുഹൂ॒തോ അര്ഹന്ന്॑ । സ॒ഹ॒സ്രാ॒ക്ഷോ ഗോ᳚ത്ര॒ഭി-ദ്വജ്ര॑ബാഹുര॒സ്മാസു॑ ദേ॒വോ ദ്രവി॑ണ-ന്ദധാതു ॥ യേ തേ᳚-ഽര്യമ-ന്ബ॒ഹവോ॑ ദേവ॒യാനാഃ॒ പന്ഥാ॑നോ [പന്ഥാ॑നഃ, രാ॒ജ॒-ന്ദി॒വ ആ॒ചര॑ന്തി ।] 54

രാജ-ന്ദി॒വ ആ॒ചര॑ന്തി । തേഭി॑ര്നോ ദേവ॒ മഹി॒ ശര്മ॑ യച്ഛ॒ ശ-ന്ന॑ ഏധി ദ്വി॒പദേ॒ ശ-ഞ്ചതു॑ഷ്പദേ ॥ ബു॒ദ്ധ്നാദഗ്ര॒-മങ്ഗി॑രോഭി-ര്ഗൃണാ॒നോ വി പര്വ॑തസ്യ ദൃഗ്ംഹി॒താന്യൈ॑രത് । രു॒ജ-ദ്രോധാഗ്ം॑സി-കൃ॒ത്രിമാ᳚ണ്യേഷാ॒ഗ്ം॒-സോമ॑സ്യ॒ താ-മദ॒ ഇന്ദ്ര॑-ശ്ചകാര ॥ ബു॒ദ്ധ്നാ-ദഗ്രേ॑ണ॒ വി മി॑മായ॒ മാനൈ॒-ര്വജ്രേ॑ണ॒ ഖാന്യ॑തൃണ-ന്ന॒ദീനാ᳚മ് । വൃഥാ॑ ഽസൃജ-ത്പ॒ഥിഭി॑ ര്ദീര്ഘയാ॒ഥൈ-സ്സോമ॑സ്യ॒ താ മദ॒ ഇന്ദ്ര॑ശ്ചകാര । ॥ 55 ॥

പ്ര യോ ജ॒ജ്ഞേ വി॒ദ്വാഗ്ം അ॒സ്യ ബന്ധും॒-വിഁശ്വാ॑നി ദേ॒വോ ജനി॑മാ വിവക്തി । ബ്രഹ്മ॒ ബ്രഹ്മ॑ണ॒ ഉജ്ജ॑ഭാര॒ മദ്ധ്യാ᳚ന്നീ॒ചാദു॒ച്ചാ സ്വ॒ധയാ॒-ഽഭി പ്രത॑സ്ഥൌ ॥ മ॒ഹാ-ന്മ॒ഹീ അ॑സ്തഭായ॒ദ്വി ജാ॒തോ ദ്യാഗ്ം സദ്മ॒ പാര്ഥി॑വ-ഞ്ച॒ രജഃ॑ । സ ബു॒ദ്ധ്നാദാ᳚ഷ്ട ജ॒നുഷാ॒-ഽഭ്യഗ്ര॒-മ്ബൃഹ॒സ്പതി॑ ര്ദേ॒വതാ॒യസ്യ॑ സ॒മ്രാട് ॥ ബു॒ദ്ധ്നാദ്യോ അഗ്ര॑മ॒ഭ്യര്ത്യോജ॑സാ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॒മാ വി॑വാസന്തി ദേ॒വാഃ । ഭി॒നദ്വ॒ലം-വിഁ പുരോ॑ ദര്ദരീതി॒ കനി॑ക്രദ॒-ഥ്സുവ॑ര॒പോ ജി॑ഗായ ॥ 56 ॥

(യു॒വം - ഁവീ॒തമാ॒ - വിവാ॑സതി॒ - പന്ഥാ॑നോ - ദീര്ഘയാ॒ഥൈ-സ്സോമ॑സ്യ॒ താ മദ॒ ഇന്ദ്ര॑ശ്ചകാര - ദേ॒വാ - നവ॑ ച) (അ. 14)

(ആ॒ദി॒ത്യേഭ്യോ॑ - ദേ॒വാ വൈ മൃ॒ത്യോ - ര്ദേ॒വാ വൈ - സ॒ത്രമ॑ - ര്യ॒മ്ണേ -പ്ര॒ജാപ॑തേ॒സ്ത്രയ॑സ്ത്രിഗ്ംശത് - പ്ര॒ജാപ॑തി ര്ദേ॒വേഭ്യോ॒-ഽന്നാദ്യം॑ -ദേവാസു॒രാസ്താന് - രജ॑നോ - ധ്രു॒വോ॑-ഽസി॒ - യന്നവ॑ - മ॒ഗ്നിം-വൈഁ - പ്ര॒ജാപ॑തി॒ ര്വരു॑ണായ॒ - യാ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ॒ - സ പ്ര॑ത്ന॒വ -ച്ചതു॑ര്ദശ)

(ആ॒ദി॒ത്യേഭ്യ॒ - സ്ത്വഷ്ടു॑ - രസ്മൈ॒ ദാന॑കാമാ - ഏ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒ - ഽഗ്നിം-വൈഁ - സ പ്ര॑ത്ന॒വഥ് - ഷട്പ॑ഞ്ചാ॒ശത് )

(ആ॒ദി॒ത്യേഭ്യഃ॒ - സുവ॑ര॒പോ ജി॑ഗായ )

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ന്ദ്വിതീയകാണ്ഡേ തൃതീയഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

ā॒di॒tyebhyo॒ bhuva̭dvadbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāma ādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭ nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyāne॒va bhuva̭dvata॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayanti॒ bhava̭tye॒vā ''di॒tyebhyo̭ dhā॒raya̭dva-dbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā-'paru॒ddhyamā̭no vā-''di॒tyā vā a̭paro॒ddhāra̭ ādi॒tyā a̭vagamayi॒tāra̭ ādi॒tyāne॒va dhā॒raya̭dvata॒- [dhā॒raya̭dvataḥ, svena̭] 1

-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vainaṃ̭-vi~॒śi dā᳚ddhratyanaparu॒ddhyo bha̭va॒tyadi॒te-'nṷ manya॒sve-tya̭paru॒ddhyamā̭no-'sya pa॒damā da̭dīte॒yaṃ-vā~ adi̭tiri॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷ manyate sa॒tyā-''śīrityā̭ha sa॒tyāme॒vā-''śiṣa̭-ṅkuruta i॒ha mana॒ ityā̭ha pra॒jā e॒vāsmai॒ sama̭nasaḥ karo॒tyupa॒ preta̭ maruta- [preta̭ marutaḥ, su॒dā॒na॒va॒ e॒nā] 2

-ssudānava e॒nā vi॒śpati̭nā॒-'bhya̭mugṃ rājā̭na॒mityā̭ha māru॒tī vai vi-ḍjye॒ṣṭho vi॒śpati̭-rvi॒śaivainagṃ̭ rā॒ṣṭreṇa॒ sama̭rdhayati॒ yaḥ pa॒rastā᳚-dgrāmyavā॒dī syā-ttasya̭ gṛ॒hā-dvrī॒hīnā ha̭recchu॒klāgśca̭ kṛ॒ṣṇāgśca॒ vi ci̭nuyā॒dye śu॒klā-ssyustamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyā vai de॒vata̭yā॒ viḍviśa̭me॒vā-'va̭ gaccha॒- [gacchati, ava̭gatā-'sya॒] 3

-tyava̭gatā-'sya॒ viḍana̭vagatagṃ rā॒ṣṭra-mityā̭hu॒rye kṛ॒ṣṇā-ssyustaṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-dvāru॒ṇaṃ-vai~ rā॒ṣṭramu॒bhe e॒va viśa̭-ñca rā॒ṣṭra-ñcāva̭ gacchati॒ yadi॒ nāva॒gacchḙdi॒ma-ma॒hamā̭di॒tyebhyo̭ bhā॒ga-nnirva̭pā॒myā 'muṣmā̭-da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒-riti॒ nirva̭pe-dādi॒tyā e॒vaina̭-mbhāga॒dheya̭-mpre॒phsanto॒ viśa॒mava̭ [viśa॒mava̭, ga॒ma॒ya॒nti॒ yadi॒] 4

gamayanti॒ yadi॒ nāva॒gacche॒dāśva̭tthā-nma॒yūkhā᳚n-thsa॒pta ma̭ddhyame॒ṣāyā॒mupa̭- hanyādi॒dama॒ha-mā̭di॒tyā-nba̭dhnā॒myā 'muṣmā̭da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒rityā̭di॒tyā e॒vaina̭-mba॒ddhavī̭rā॒ viśa॒mava̭ gamayanti॒ yadi॒ nā-'va॒gacchḙ-de॒ta-me॒vā-''di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-di॒ddhme-'pi̭ ma॒yūkhā॒n-thsa-nna̭hye-danaparu॒ddhya-me॒vāva̭ gaccha॒tyāśva̭tthā bhavantima॒rutāṃ॒-vā~ e॒ta -dojo॒ yada̭śva॒ttha oja̭sai॒va viśa॒mava̭ gacchati sa॒pta bha̭vanti sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ gacchati | 5

(dhā॒raya̭dvato - maruto - gacchati॒ - viśa॒mavai॒ - ta - da॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 1)

de॒vā vai mṛ॒tyo-ra̭bibhayu॒ste pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ntebhya̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnira̭vapa॒-ttayai॒vaiṣva॒mṛta̭-madadhā॒dyo mṛ॒tyo-rbi̭bhī॒yā-ttasmā̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒-nnāyṷ-rdadhāti॒ sarva॒māyṷreti śa॒takṛ̭ṣṇalā bhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa॒-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye [ ] 6

prati̭ tiṣṭhati ghṛ॒te bha̭va॒tyāyu॒rvai ghṛ॒ta-ma॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇya॒-māyṷścai॒vāsmā̭ a॒mṛta̭-ñca sa॒mīcī̭ dadhāti ca॒tvāri̭ catvāri kṛ॒ṣṇalā॒nyava̭ dyati caturava॒-ttasyā-''ptyā̭ eka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ haratyeka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhātya॒- sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vā-'smi॒- [-tenai॒vā-'sminṋ, ruca̭-madadhu॒ryo] 7

-nruca̭-madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnirva̭pe-da॒mu-me॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vatyubha॒yato̭ ru॒kmau bha̭vata ubha॒yata̭ e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti prayā॒je pra̭yāje kṛ॒ṣṇala̭-ñjuhoti di॒gbhya e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundha āgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsāvi॒tra-ndvāda̭śakapāla॒-mbhūmyai̭ [-bhūmyai᳚, ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒] 8

ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒ hira̭ṇyaṃ-vi~ndeya॒ hira̭ṇya॒-mmopa̭ name॒diti॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindate sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-dvindate॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāme॒vaina̭-dvindata॒ upai̭na॒gṃ॒ hira̭ṇya-nnamati॒ vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ yo hira̭ṇyaṃ-vi~॒ndata̭ e॒tā- [e॒tām, e॒va] 9

-me॒va nirva̭pe॒ddhira̭ṇyaṃ-vi~॒ttvā nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhyata e॒tāme॒va nirva̭pe॒dyasya॒ hira̭ṇya॒-nnaśye॒dyadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒ va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindati sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛ-pra̭sūta e॒vaina̭-dvindati॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāṃ-vā~ e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭tya॒syāme॒vaina̭-dvinda॒tīndra॒- [dvinda॒tīndraḥ̭, tvaṣṭu॒-ssoma̭] 10

-stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-' piba॒-thsa viṣvaṃ॒-vyā~᳚rccha॒-thsa i̭ndri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyā᳚rdhyata॒ sa yadū॒rdhvamu॒dava̭mī॒-tte śyā॒mākā̭ abhava॒nthsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ttenai॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒thama̭dadhā॒dvi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ soma॒pīthena̭rdhyate॒ ya-ssomaṃ॒-va~mi̭ti॒ ya-sso̭mavā॒mī syā-ttasmā̭ [syā-ttasmai᳚, e॒tagṃ] 11

e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒vendra̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒tha-ndha̭tto॒ nendri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyṛ̭ddhyate॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti somapī॒thame॒vāva̭ rundhe॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe śyāmā॒ko bha̭vatye॒ṣa vāva sa soma̭- [sa somaḥ̭, sā॒kṣāde॒va] 12

-ssā॒kṣāde॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ 'gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-mpa॒śukā̭mo॒-'gnire॒vāsmai̭ pa॒śū-npra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhānindraḥ॒ pra ya̭cchati॒ dadhi॒ madhṷ ghṛ॒tamāpo̭ dhā॒nā bha̭vantye॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe pañca-gṛhī॒ta-mbha̭vati॒ pāṅktā॒ hi pa॒śavo̭ bahu rū॒pa-mbha̭vati bahu rū॒pā hi pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭, samṛ̭ddhyai] 13

-ssamṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-mbha̭vati prājāpa॒tyā vai pa॒śavaḥ̭ pra॒jāpa̭tire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayatyā॒tmā vai purṷṣasya॒ madhu॒ yanmaddhva॒gnau ju॒hotyā॒tmāna̭me॒va ta-dyaja̭māno॒-'gnau prada̭dhāti pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣaḥ॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śava̭ ā॒tmāna̭me॒va mṛ॒tyorni॒ṣkrīya̭pa॒śūnava̭ rundhe || 14 ||

(i॒ndri॒ye᳚ - 'smi॒n - bhūmyā̭ - e॒tā - mindraḥ॒ - syā-ttasmai॒ - somo̭ - bahu rū॒pā hi pa॒śava॒ - eka̭catvārigṃśacca ) (a. 2)

de॒vā vai sa॒tramā̭sa॒ta-rdhi̭parimitaṃ॒-ya~śa̭skāmā॒steṣā॒gṃ॒ soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-ya~śa̭ ārccha॒-thsa gi॒rimudai॒-ttama॒gniranūdai॒-ttāva॒gnīṣomau॒ sama̭bhavatā॒-ntāvindro̭ ya॒jñavi̭bhra॒ṣṭo-'nu॒ parai॒-ttāva̭bravīdyā॒jaya̭ta॒-mmeti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapatāmāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ru-ntayai॒vā-'smi॒-nteja̭ [tayai॒vā-'smi॒-ntejaḥ̭, i॒ndri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-] 15

indri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-ma̭dhattāṃ॒-yo~ ya॒jñavi̭bhraṣṭa॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yame॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntenā᳚ ''gne॒yasya̭ ca sau॒myasya̭ cai॒ndre sa॒māślḙṣaye॒-tteja̭ścai॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ñca̭ sa॒mīcī̭ [sa॒mīcī᳚, da॒dhā॒tya॒gnī॒ṣo॒mīya॒-] 16

dadhātyagnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙdāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssa soma̭-mpibati॒ svāme॒va de॒vatā॒g॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatyagnīṣo॒mīya̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo॒-'gnīṣomā̭ ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva [brahmavarca॒syḙva, bha॒va॒ti॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-] 17

bha̭vati॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-stenā᳚-''gne॒yo yacchyā̭mā॒kastena̭ sau॒mya-ssamṛ̭ddhyai॒ somā̭ya vā॒jine᳚ śyāmā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ klaibyā᳚dbibhī॒yā-dreto॒ hi vā e॒tasmā॒-dvāji̭namapa॒krāma॒tyathai॒ṣa klaibyā᳚dbibhāya॒ soma̭me॒va vā॒jina॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nreto॒ vāji̭na-ndadhāti॒ na klī॒bo bha̭vatibrāhmaṇaspa॒tya-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāmo॒ [-nirva̭pe॒-dgrāma̭kāmaḥ, brahma̭ṇa॒spati̭me॒va] 18

brahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ga॒ṇava̭tī yājyānuvā॒kyḙ bhavata-ssajā॒taire॒vaina̭-ṅga॒ṇava̭nta-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ brahma॒n viśaṃ॒-vi~ nā̭śayeya॒miti̭ māru॒tī yā᳚jyānuvā॒kyḙ kuryā॒-dbrahma̭nne॒va viśaṃ॒-vi~ nā̭śayati || 19

(tejaḥ̭ - sa॒mīcī᳚ - brahmavarca॒syḙva - grāma̭kāma॒ - strica̭tvārigṃśacca ) (a. 3)

a॒rya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pa-thsuva॒rgakā̭mo॒-'sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒ritya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā yaḥ khalu॒ vai dadā̭ti॒ so᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā- [sa e॒va, a॒smai॒ dāna̭kāmāḥ] 20

-'smai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta sva॒sti ja॒natā̭miyā॒mitya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā- 'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-nta-dga̭mayati॒ yatra॒ jiga̭miṣa॒tīndro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒ -mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tamai॒ndramā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, a॒va॒pa॒-ttenai॒vaina॒magraṃ̭-] 21

-ra̭vapa॒-ttenai॒vaina॒-magra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparya̭ṇaya-dbu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ akaro-dbu॒ddhnā-de॒vaina॒magra॒-mparya̭ṇaya॒dyo rā̭ja॒nya̭ ānujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒tamai॒ndra-mā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒m- [bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra᳚m, pari̭] 22

-pari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ yo brā᳚hma॒ṇa ā̭nujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mbā̭rhaspa॒tya-mā̭nuṣū॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-dbṛha॒spati̭-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒-mpari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai || 23 ||

(e॒va - nira - gra̭-me॒tasya̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)

pra॒jāpa̭te॒-straya̭strigṃśa-dduhi॒tara̭ āsa॒-ntā-ssomā̭ya॒ rājñḙ-'dadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīmupai॒-ttā īrṣya̭ntīḥ॒ puna̭ragaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī-dṛ॒ta-ma̭mīṣva॒ yathā̭ samāva॒ccha ṷpai॒ṣyāmyatha̭ te॒ puna̭-rdāsyā॒mīti॒ sa ṛ॒tamā̭mī॒-ttā a̭smai॒ puna̭radadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīme॒vopa॒- [rohi॒ṇīme॒vopa̭, ai॒ttaṃ-ya~kṣma̭] 24

-ttaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ tadrā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyo-'vi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭ vindanti॒sa e॒tā e॒va na̭ma॒sya-nnupā̭-'dhāva॒-ttā a̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai samāva॒ccha e॒va na॒ upā̭ya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta- [tasmā̭ e॒tam, ā̭di॒tya-ñca॒ruṃ] 25

-mā̭di॒tya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā̭damuñca॒n. yaḥ pā̭paya॒kṣmagṛ̭hīta॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyāne॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā᳚nmuñcantya-māvā॒syā̭yā॒-nnirva̭pe-da॒mume॒vaina-̭mā॒pyāya̭māna॒-manvā pyā̭yayati॒ navo̭navo bhavati॒ jāya̭māna॒ iti̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhava॒tyāyṷre॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya॒ntīti̭ yā॒jyaivaina̭me॒tayā᳚ pyāyayati || 26 ||

(e॒vopai॒ -ta- ma̭smi॒n - trayo̭daśaca) (a. 5)

pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ॒-vyā~di̭śa॒-thso᳚-'bravī॒dyadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhya̭ti॒ricyā̭tai॒ tanmamā̭sa॒diti॒ tadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhyatya̭ricya॒tendra॒gṃ॒ rājā̭na॒-mindra̭-madhirā॒ja-mindragg̭ sva॒rājā̭na॒-ntato॒ vai sa i॒mān ~lo॒kāg stre॒dhā-'dṷha॒-tta-ttri॒dhāto᳚-stridhātu॒tvaṃ-ya~-ṅkā॒mayḙtānnā॒da-ssyā॒diti॒ tasmā̭ e॒ta-ntri॒dhātu॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya॒ rājñḙ puro॒ḍāśa॒- [puro॒ḍāśa᳚m, ekā̭daśakapāla॒-] 27

-mekā̭daśakapāla॒-mindrā̭yā-dhirā॒jāyendrā̭ya sva॒rājñe॒-'yaṃ-vā~ indro॒ rājā॒-'yamindro̭-'dhirā॒jo̭-'sāvindraḥ̭ sva॒rāḍi॒māne॒va lo॒kān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ yathā̭ va॒thsena॒ prattā॒-ṅgā-ndu॒ha e॒vame॒vemān ~lo॒kā-nprattā॒n kāma̭ma॒nnādya̭-nduha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭rauttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhi-ga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ-vya~॒tyāsa॒manvā॒hāni̭rdāhāya || 28 ||

(pu॒ro॒ḍāśaṃ॒ - trayaḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 6)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-ntā-nde॒vānasṷrā ajaya॒-nte de॒vāḥ pa̭rājigyā॒nā asṷrāṇāṃ॒-vai~śya॒mupā̭-''ya॒-ntebhya̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mapā᳚krāma॒-ttadindro̭-'cāya॒-ttadanvapā᳚krāma॒-ttada̭va॒rudha॒-nnāśa̭kno॒-ttada̭smādabhya॒rdho̭ 'cara॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā-'yājaya॒-ttayai॒vā-'smi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-madadhā॒dya i̭ndri॒yakā̭mo [i̭ndri॒yakā̭maḥ, vī॒rya̭kāma॒-ssyāt-] 29

vī॒rya̭kāma॒-ssyā-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā yājayede॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndadhati॒yadindrā̭ya॒ rātha̭ntarāya ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāgne-steja॒stade॒vāva̭ rundhe॒yadindrā̭ya॒ bārha̭tāya॒ yade॒vendra̭sya॒ teja॒stade॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairū॒pāya॒ yade॒va sa̭vi॒tu-steja॒sta- [sa̭vi॒tu-steja॒stat, e॒vāva̭ rundhe॒] 30

-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairā॒jāya॒ yade॒va dhā॒tu-steja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya śākva॒rāya॒ yade॒va ma॒rutā॒-nteja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya raiva॒tāya॒ yade॒va bṛha॒spate॒-steja॒sta-de॒vā-'va̭ rundha e॒tāva̭nti॒ vai tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ [puro॒ḍāśaḥ̭, bha॒va॒ti॒ vai॒śva॒de॒va॒tvāya̭] 31

bhavati vaiśvadeva॒tvāya̭ sama॒nta-mpa॒ryava̭dyati sama॒nta-me॒vendri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhāti vya॒tyāsa॒-manvā॒hāni̭rdāhā॒yāśva̭ ṛṣa॒bho vṛ॒ṣṇirba॒sta-ssā-dakṣi̭ṇā-vṛṣa॒tvāyai॒tayai॒va ya̭jetā-'bhiśa॒syamā̭na e॒tāścedvā a̭syade॒vatā॒ anna̭-ma॒dantya॒dantyṷ-ve॒vā-'sya̭ manu॒ṣyāḥ᳚ || 32 ||

(i॒ndri॒ya॒kā̭maḥ-savi॒tusteja॒stat - pṷro॒ḍāśo॒ -'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 7)

raja̭no॒ vai kaṷṇe॒yaḥ kra̭tu॒jita॒-ñjāna̭ki-ñcakṣu॒rvanya̭mayā॒-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapa-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-ntayai॒vāsmi॒n cakṣṷradadhā॒-dya-ścakṣṷkāma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pe-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālama॒gne rvai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi- [cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi, pa॒śya॒nti॒ sūrya̭sya] 33

pa̭śyanti॒ sūrya̭sya de॒vā a॒gni-ñcai॒va sūrya̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati॒ yadā᳚gne॒yau bhava̭ta॒-ścakṣṷṣī e॒vāsmi॒-nta-tprati̭ dadhāti॒ ya-thsau॒ryo nāsi̭kā॒-ntenā॒bhitaḥ̭ sau॒ryamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-stasmā̭-da॒bhito॒ nāsi̭kā॒-ñcakṣṷṣī॒ tasmā॒-nnāsi̭kayā॒ cakṣṷṣī॒ vidhṛ̭te samā॒nī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavata-ssamā॒nagṃ hi cakṣu॒-ssamṛ̭ddhyā॒ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasagṃ sa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathḙ ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒miti॒ piṇḍā॒-npraya̭cchati॒ cakṣṷ-re॒vāsmai॒ praya̭cchati॒ yade॒va tasya॒ tat || 34 ||

(vi - hya̭ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)

dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dāma̭na-ma॒syāma̭nasya devā॒ ye sa̭jā॒tāḥ kṷmā॒rā-ssama̭nasa॒stāna॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā te mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā-nma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā ''ma̭nama॒- [svāhā ''ma̭nama॒si, āma̭nasya] 35

-syāma̭nasya devā॒ yā-sstriya॒-ssama̭nasa॒stā a॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā tā mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā ma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā̭ vaiśvade॒vīgṃ-sā᳚ṅgraha॒ṇī-nnirva̭pe॒dgrāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vānthsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati sāṅgraha॒ṇī bha̭vati mano॒graha̭ṇaṃ॒-vai~sa॒graṃha̭ṇa॒-mmana̭ e॒va sa̭jā॒tānāṃ᳚- [e॒va sa̭jā॒tānā᳚m, gṛ॒hṇā॒ti॒ dhru॒vo̭-'si] 36

-gṛhṇāti dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒miti̭ pari॒dhī-npari̭ dadhātyā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste-'tho̭ e॒tade॒va sarvagṃ̭ sajā॒teṣvadhi̭ bhavati॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te pa̭ri॒dhayaḥ̭ paridhī॒yanta॒ āma̭ nama॒syāma̭nasya devā॒ iti̭ ti॒sra āhṷtī rjuhotye॒tāva̭nto॒ vai sa̭jā॒tā ye ma॒hānto॒ ye kṣṷlla॒kā yā-sstriya॒stāne॒vāva̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante || 37 ||

(svāhā ''ma̭namasi - sajā॒tānāgṃ̭ - rundhe॒ - pañca̭ ca ) (a. 9)

yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒dya-dasa̭rpa॒-tta-thsa॒rpira̭bhava॒-dyadaddhi̭yata॒ ta-dghṛ॒tama̭bhavada॒śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhendra̭sya prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dadātu॒ yasya̭ prā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒ [viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒, tasya̭ te] 38

tasya̭ te dadatu॒ yeṣā᳚-mprā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mindrḙṇa da॒ttā-mpraya̭tā-mma॒rudbhiḥ̭ | ta-ttvā॒ viṣṇuḥ॒ parya̭paśya॒-tta-ttveḍā॒ gavyaira̭yat || pā॒va॒mā॒nena̭ tvā॒ stomḙna gāya॒trasya̭ varta॒nyopā॒gṃ॒śo rvī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyai̭ bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stomḙna tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to- [savi॒tot, sṛ॒ja॒tu॒ jī॒vāta̭ve] 39

-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ a॒gnestvā॒ mātra̭yā॒ jaga̭tyai varta॒nyā-''gra̭ya॒ṇasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā-'sa̭t || a॒gnirāyṷṣmā॒n-thsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒ tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒ soma॒ āyṷṣmā॒n-thsa oṣa̭dhībhi rya॒jña āyṷṣmā॒n-thsa dakṣi̭ṇābhi॒ rbrahmā-''yṷṣma॒-tta-dbrā᳚hma॒ṇairāyṷṣma-dde॒vā āyṷṣmanta॒stḙ-'mṛtḙna pi॒tara॒ āyṷṣmanta॒ste sva॒dhayā-''yṷṣmanta॒stena॒ tvā ''yu॒ṣā-'' yṷṣmanta-ṅkaromi || 40 ||

(viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si - tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒toth - soma॒ āyṷṣmā॒n - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 10)

a॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ sara̭svatīṃ॒-vā~ga॒gnāviṣṇṷ̄ ā॒tmā yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ yo jyogā̭mayāvī॒ syādyo vā̭ kā॒mayḙta॒ sarva॒māyṷriyā॒miti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya -ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-vā~̭ru॒ṇa-ndaśa̭kapālagṃ sārasva॒ta-ñca॒rumā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ma॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒drasaṃ̭- [somā॒drasa᳚m, vā॒ru॒ṇenai॒vainaṃ̭-] 41

-~vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati sārasva॒tena॒ vāca̭-ndadhātya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhiścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ ca bhiṣajyatyu॒ta yadī॒tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒-dityājya॒- mave᳚kṣate-rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe॒-'śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'sītyā̭hā॒śvinau॒ vai de॒vānāṃ᳚- [de॒vānā᳚m, bhi॒ṣajau॒] 42

-bhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭ro॒tīndra̭sya prā॒ṇo̭ 'sītyā̭hendri॒ya- me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'sītyā̭ha prāṇāpā॒nāve॒- vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'sītyā̭ha vī॒rya̭me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpā̭vamā॒nena̭ tvā॒ stome॒ne- [stome॒neti, ā॒ha॒ prā॒ṇame॒vāsmi̭-] 43

-tyā̭ha prā॒ṇame॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stome॒netyā॒hauja̭ e॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātya॒gnestvā॒ mātra॒yetyā̭hā॒-''tmāna̭-me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātyṛ॒tvijaḥ॒ paryā̭hu॒ryāva̭nta e॒vartvija॒sta ḙna-mbhiṣajyanti bra॒hmaṇo॒ hasta̭manvā॒rabhya॒ paryā̭hureka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhati॒ yade॒va tasya॒ taddhira̭ṇyā- [taddhira̭ṇyāt, ghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai] 44

-dghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai ghṛ॒tama॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇyama॒mṛtā̭de॒vā ''yu॒rniṣpi̭bati śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭha॒tyatho॒ khalu॒ yāva̭tī॒-ssamā̭ e॒ṣya-nmanyḙta॒ tāva̭nmānagg syā॒-thsamṛ̭ddhyā i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛ॒dhītyā॒hā ''yṷre॒vāsmi॒n. varco̭ dadhāti॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā 'sa॒dityā̭ -ha॒ jara̭daṣṭime॒vaina̭-ṅkarotya॒gni-rāyṷṣmā॒niti॒ hasta̭-ṅgṛhṇātye॒te vai de॒vā āyṷṣmanta॒sta e॒vāsmi॒nnāyṷrdadhati॒ sarva॒māyṷreti || 45 ||

(rasaṃ̭-de॒vānā॒g॒-stome॒neti॒-hira̭ṇyā॒-dasa॒diti॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 11)

pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇā॒yāśva̭manaya॒-thsa svā-nde॒vatā̭mārccha॒-thsa parya̭dīryata॒ sa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñcatṷṣ-kapālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttato॒ vai sa va̭ruṇa- pā॒śāda̭mucyata॒ varṷṇo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yo-'śva̭-mpratigṛ॒hṇāti॒ yāva॒to-'śvā᳚-npratigṛhṇī॒yā-ttāva̭to vāru॒ṇān catṷṣkapālā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śān -mṷñcati॒ [varuṇapā॒śān -mṷñcati, catṷṣkapālā] 46

catṷṣkapālā bhavanti॒ catṷṣpā॒ddhyaśva॒-ssamṛ̭ddhyā॒ eka॒mati̭rikta॒-nnirva̭pe॒-dyame॒va pra̭tigrā॒hī bhava̭ti॒ yaṃ-vā~॒ nāddhyeti॒ tasmā̭de॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷcyate॒ yadyapa̭ra-mpratigrā॒hī syā-thsau॒ryameka̭kapāla॒manu॒ nirva̭peda॒mume॒vā ''di॒tyamṷccā॒ra-ṅkṷrute॒ 'po̭-'vabhṛ॒thamavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate 'pona॒ptrīya̭-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭peda॒phsu yo̭ni॒rvā aśva॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayati॒ sa ḙnagṃ śā॒nta upa̭ tiṣṭhate || 47 ||

(mu॒ñca॒ti॒ - ca॒rugṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 12)

yā vā̭mindrāvaruṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yā~ vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ rakṣa॒syā̭ teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yo~ vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenā va̭yaje॒yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ catṷṣpāthsu go॒ṣṭhe gṛ॒heṣva॒phsvoṣa̭dhīṣu॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ indro॒ vā e॒tasye᳚- [e॒tasya̭, i॒ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒] 48

-ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒to bhava̭ti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmai᳚ndrāvaru॒ṇī-mpa̭ya॒syā᳚-nnirva̭pe॒dindra̭ e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ varṷṇa enaṃ ~varuṇapā॒śā-nmṷñcati paya॒syā̭ bhavati॒ payo॒ hi vā e॒tasmā̭-dapa॒krāma॒tyathai॒ṣa pā॒pmanā̭ gṛhī॒to ya-tpa̭ya॒syā̭ bhava̭ti॒ paya̭ e॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti paya॒syā̭yā- [paya॒syā̭yām, puro॒ḍāśa॒mava̭] 49

-mpuro॒ḍāśa॒mava̭ dadhātyātma॒nvanta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tyatho̭ ā॒yata̭navanta-me॒va ca̭tu॒rdhā vyṷ̄hati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati॒ puna॒-ssamṷ̄hati di॒gbhya e॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti sa॒mūhyāva̭ dyati॒ yathā-''vi̭ddha-nniṣkṛ॒ntati̭ tā॒dṛge॒va tadyo vā̭mindrā-varuṇāva॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒tenāva̭ yaja॒ ityā̭ha॒ duri̭ṣṭyā e॒vaina̭-mpāti॒ yo vā̭ mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvā āpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ pra॒jāḥ pa॒śava̭ upajīva॒nīyā॒stā e॒vāsmai̭ varuṇapā॒śā-nmṷñcati || 50 ||

(e॒tasya̭ - paya॒syā̭yāṃ - pāti॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 13)

sa pra̭tna॒vanni kāvyendraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒-sparīndra॒-nnaraḥ̭ || tva-nnaḥ̭ soma vi॒śvato॒ rakṣā̭ rājannaghāya॒taḥ | na ri̭ṣye॒-ttvāva̭ta॒-ssakhāḥ᳚ || yā te॒ dhāmā̭ni di॒vi yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~ parva̭te॒ṣvoṣa̭dhīṣva॒phsu || tebhi̭rno॒ viśvai᳚-ssu॒manā॒ ahḙḍa॒-nrājan᳚-thsoma॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || agnī̭ṣomā॒ savḙdasā॒ sahṷ̄tī vanata॒-ṅgiraḥ̭ | sa-ndḙva॒trā ba̭bhūvathuḥ || yu॒va- [yu॒vam, e॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭] 51

-me॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭ soma॒ sakra̭tū adhattam || yu॒vagṃ sindhūgṃ̭ ra॒bhiśa̭sterava॒dyā-dagnī̭ṣomā॒-vamṷñcata-ṅgṛbhī॒tān || agnī̭ṣomāvi॒magṃ su mḙ śṛṇu॒taṃ-vṛ~̭ṣaṇā॒ hava᳚m | prati̭ sū॒ktāni̭ haryata॒-mbhava̭ta-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || ā-'nya-ndi॒vo mā̭ta॒riśvā̭ jabhā॒rā-'ma̭thnāda॒nya-mpari̭ śye॒no adreḥ᳚ | agnī̭ṣomā॒ brahma̭ṇā vāvṛdhā॒noruṃ-ya~॒jñāya̭ cakrathuru lo॒kam || agnī̭ṣomā ha॒viṣaḥ॒ prasthi̭tasya vī॒tagṃ [vī॒tam, harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m |] 52

harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m | su॒śarmā̭ṇā॒ svava̭sā॒ hi bhū॒tamathā̭ dhattaṃ॒-ya~ja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| āpyā̭yasva॒, sa-nte᳚ || ga॒ṇānā᳚-ntvā ga॒ṇapa̭tigṃ havāmahe ka॒vi-ṅka̭vī॒nā-mṷpa॒maśra̭vastamam | jye॒ṣṭha॒rāja॒-mbrahma̭ṇā-mbrahmaṇaspata॒ ā naḥ̭ śṛ॒ṇvannū॒tibhiḥ̭ sīda॒ sāda̭nam | sa ijjanḙna॒ sa vi॒śā sa janma̭nā॒ sa pu॒trairvāja̭-mbharate॒ dhanā॒ nṛbhiḥ̭ | de॒vānāṃ॒-yaḥ ~pi॒tara̭-mā॒vivā̭sati [ ] 53

śra॒ddhāma̭nā ha॒viṣā॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m || sa su॒ṣṭubhā॒ sa ṛkva̭tā ga॒ṇena̭ va॒lagṃ rṷroja phali॒gagṃ ravḙṇa | bṛha॒spati̭-ru॒striyā̭ havya॒sūdaḥ॒ kani̭krada॒d- vāva̭śatī॒rudā̭jat || marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || a॒rya॒mā ''yā̭ti vṛṣa॒bhastuvi̭ṣmā-ndā॒tā vasṷ̄nā-mpuruhū॒to arhanṋ | sa॒ha॒srā॒kṣo go᳚tra॒bhi-dvajra̭bāhura॒smāsṷ de॒vo dravi̭ṇa-ndadhātu || ye te᳚-'ryama-nba॒havo̭ deva॒yānāḥ॒ panthā̭no [panthā̭naḥ, rā॒ja॒-ndi॒va ā॒cara̭nti |] 54

rāja-ndi॒va ā॒cara̭nti | tebhi̭rno deva॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || bu॒ddhnādagra॒-maṅgi̭robhi-rgṛṇā॒no vi parva̭tasya dṛgṃhi॒tānyai̭rat | ru॒ja-drodhāgṃ̭si-kṛ॒trimā᳚ṇyeṣā॒gṃ॒-soma̭sya॒ tā-mada॒ indra̭-ścakāra || bu॒ddhnā-dagrḙṇa॒ vi mi̭māya॒ mānai॒-rvajrḙṇa॒ khānya̭tṛṇa-nna॒dīnā᳚m | vṛthā̭ 'sṛja-tpa॒thibhi̭ rdīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra | || 55 ||

pra yo ja॒jñe vi॒dvāgṃ a॒sya bandhuṃ॒-vi~śvā̭ni de॒vo jani̭mā vivakti | brahma॒ brahma̭ṇa॒ ujja̭bhāra॒ maddhyā᳚nnī॒cādu॒ccā sva॒dhayā॒-'bhi prata̭sthau || ma॒hā-nma॒hī a̭stabhāya॒dvi jā॒to dyāgṃ sadma॒ pārthi̭va-ñca॒ rajaḥ̭ | sa bu॒ddhnādā᳚ṣṭa ja॒nuṣā॒-'bhyagra॒-mbṛha॒spati̭ rde॒vatā॒yasya̭ sa॒mrāṭ || bu॒ddhnādyo agra̭ma॒bhyartyoja̭sā॒ bṛha॒spati॒mā vi̭vāsanti de॒vāḥ | bhi॒nadva॒laṃ-vi~ puro̭ dardarīti॒ kani̭krada॒-thsuva̭ra॒po ji̭gāya || 56 ||

(yu॒vaṃ - ~vī॒tamā॒ - vivā̭sati॒ - panthā̭no - dīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra - de॒vā - nava̭ ca) (a. 14)

(ā॒di॒tyebhyo̭ - de॒vā vai mṛ॒tyo - rde॒vā vai - sa॒trama̭ - rya॒mṇe -pra॒jāpa̭te॒straya̭strigṃśat - pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ̭ -devāsu॒rāstān - raja̭no - dhru॒vo̭-'si॒ - yannava̭ - ma॒gniṃ-vai~ - pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇāya॒ - yā vā̭mindrā varuṇā॒ - sa pra̭tna॒va -ccatṷrdaśa)

(ā॒di॒tyebhya॒ - stvaṣṭṷ - rasmai॒ dāna̭kāmā - e॒vāva̭ rundhe॒ - 'gniṃ-vai~ - sa pra̭tna॒vath - ṣaṭpa̭ñcā॒śat )

(ā॒di॒tyebhyaḥ॒ - suva̭ra॒po ji̭gāya )

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||