3.6 - Pashuhautram - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Anjanti Tvamadhvare

ॐ

3.6 - പശുഹൌത്രമ് - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണ പാഠഃ - അഞ്ജന്തി ത്വാമധ്വരേ

Krishna Malayalam

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ തൃതീയാഷ്ടകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠകഃ - പശുഹൌത്രമ്

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

അനുവാകം 1 - യൂപസംസ്കാരാഃ

അ॒ഞ്ജന്തി॒ ത്വാമ॑ദ്ധ്വ॒രേ ദേ॑വ॒യന്തഃ॑ । വന॑സ്പതേ॒ മധു॑നാ॒ ദൈവ്യേ॑ന । യദൂ॒ര്ധ്വസ്തി॑ഷ്ഠാ॒-ദ്ദ്രവി॑ണേ॒ഹ ധ॑ത്താത് । യദ്വാ॒ ക്ഷയോ॑ മാ॒തുര॒സ്യാ ഉ॒പസ്ഥേ᳚ ॥ ഉച്ഛ്ര॑യസ്വ വനസ്പതേ । വര്ഷ്മ॑-ന്പൃഥി॒വ്യാ അധി॑ । സുമി॑തീ മീ॒യമാ॑നഃ ।

വര്ചോ॑ധാ യ॒ജ്ഞവാ॑ഹസേ ॥ സമി॑ദ്ധസ്യ॒ ശ്രയ॑മാണഃ പു॒രസ്താ᳚ത് । ബ്രഹ്മ॑ വന്വാ॒നോ അ॒ജരഗ്ം॑ സു॒വീര᳚മ് ॥ 1 ॥

ആ॒രേ അ॒സ്മദമ॑തി॒-മ്ബാധ॑മാനഃ । ഉച്ഛ്ര॑യസ്വ മഹ॒തേ സൌഭ॑ഗായ ॥ ഊ॒ര്ധ്വ ഊ॒ഷുണ॑ ഊ॒തയേ᳚ । തിഷ്ഠാ॑ ദേ॒വോ ന സ॑വി॒താ । ഊ॒ര്ധ്വോ വാജ॑സ്യ॒ സനി॑താ॒ യദ॒ഞ്ജിഭിഃ॑ । വാ॒ഘദ്ഭി॑-ര്വി॒ഹ്വയാ॑മഹേ ॥

ഊ॒ര്ധ്വോ നഃ॑ പാ॒ഹ്യഗ്ംഹ॑സോ॒ നി കേ॒തുനാ᳚ । വിശ്വ॒ഗ്ം॒ സമ॒ത്രിണ॑-ന്ദഹ ।

കൃ॒ധീ ന॑ ഊ॒ര്ധ്വാഞ്ച॒ രഥാ॑യ ജീ॒വസേ᳚ ।

വി॒ദാ ദേ॒വേഷു॑ നോ॒ ദുവഃ॑ ॥ 2 ॥

ജാ॒തോ ജാ॑യതേ സുദിന॒ത്വേ അഹ്നാ᳚മ് । സമ॒ര്യ ആ വി॒ദഥേ॒ വര്ധ॑മാനഃ । പു॒നന്തി॒ ധീരാ॑ അ॒പസോ॑ മനീ॒ഷാ । ദേ॒വ॒യാ വിപ്ര॒ ഉദി॑യര്തി॒ വാച᳚മ് ॥ യുവാ॑ സു॒വാസാഃ॒ പരി॑വീത॒ ആഗാ᳚ത് । സ ഉ॒ ശ്രേയാ᳚-ന്ഭവതി॒ ജായ॑മാനഃ ।

ത-ന്ധീരാ॑സഃ ക॒വയ॒ ഉന്ന॑യന്തി । സ്വാ॒ധിയോ॒ മന॑സാ ദേവ॒യന്തഃ॑ ॥ പൃ॒ഥു॒പാജാ॒ അമ॑ര്ത്യഃ । ഘൃ॒തനി॑ര്ണി॒ഖ്-സ്വാ॑ഹുതഃ ॥ 3 ॥

അ॒ഗ്നി-ര്യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ഹവ്യ॒വാട് ॥ തഗ്ം സ॒ബാധോ॑ യ॒തസ്രു॑ചഃ । ഇ॒ത്ഥാ ധി॒യാ യ॒ജ്ഞവ॑ന്തഃ । ആച॑ക്രുര॒ഗ്നി-മൂ॒തയേ᳚ ॥ ത്വം-വഁരു॑ണ ഉ॒ത മി॒ത്രോ അ॑ഗ്നേ । ത്വാം-വഁ॑ര്ധന്തി മ॒തിഭി॒-ര്വസി॑ഷ്ഠാഃ ।

ത്വേ വസു॑ സുഷണ॒നാനി॑ സന്തു ।

യൂ॒യ-മ്പാ॑ത സ്വ॒സ്തിഭി॒-സ്സദാ॑ നഃ ॥ 4 ॥

(സു॒വീരം॒ - ദുവഃ॒ - സ്വാ॑ഹുതോ॒ - +-ഽഷ്ടൌ ച॑) (അ. 1)

അനുവാകം 2 - പ്രയാജവിഷയാ മൈത്രാവരുണപ്രൈഷാഃ

ഹോതാ॑ യക്ഷദ॒ഗ്നിഗ്ം സ॒മിധാ॑ സുഷ॒മിധാ॒ സമി॑ദ്ധ॒-ന്നാഭാ॑ പൃഥി॒വ്യാ-സ്സ॑ഗ॒ന്ഥേ വാ॒മസ്യ॑ ।

വര്ഷ്മ॑ന്ദി॒വ ഇ॒ഡസ്പ॒ദേ വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ത്-തനൂ॒നപാ॑ത॒-മദി॑തേ॒-ര്ഗര്ഭ॒-മ്ഭുവ॑നസ്യ ഗോ॒പാമ് । മദ്ധ്വാ॒-ഽദ്യ ദേ॒വോ ദേ॒വേഭ്യോ॑ ദേവ॒യാനാ᳚ന്പ॒ഥോ അ॑നക്തു॒ വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ന്നരാ॒ശഗ്ംസ॑-ന്നൃശ॒സ്ത്ര-ന്നൄഗ്ംഃ പ്ര॑ണേത്രമ് । ഗോഭി॑-ര്വ॒പാവാ॒ന്-ഥ്സ്യാ-ദ്വീ॒രൈ-ശ്ശക്തീ॑വാ॒ന്-രഥൈഃ᳚ പ്രഥമ॒യാവാ॒ ഹിര॑ണ്യൈശ്ച॒ന്ദ്രീ വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷദ॒ഗ്നിമി॒ഡ ഈ॑ഡി॒തോ ദേ॒വോ ദേ॒വാഗ്ം ആവ॑ക്ഷ-ദ്ദൂ॒തോ ഹ॑വ്യ॒വാഡമൂ॑രഃ ।

ഉപേ॒മം-യഁ॒ജ്ഞമുപേ॒മാ-ന്ദേ॒വോ ദേ॒വഹൂ॑തിമവതു॒ വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ദ്ബ॒ര്॒ഹി-സ്സു॒ഷ്ടരീ॒മോര്ണ॑മ്രദാ അ॒സ്മിന്. യ॒ജ്ഞേ വി ച॒ പ്ര ച॑ പ്രഥതാഗ് സ്വാസ॒സ്ഥ-ന്ദേ॒വേഭ്യഃ॑ ।

ഏമേ॑നദ॒ദ്യ വസ॑വോ രു॒ദ്രാ ആ॑ദിത്യാ-സ്സ॑ദന്തു പ്രി॒യമിന്ദ്ര॑സ്യാസ്തു॒ വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 5 ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്ദുര॑ ഋ॒ഷ്വാഃ ക॑വ॒ഷ്യോ-ഽകോ॑ഷധാവനീ॒-രുദാതാ॑ഭി॒-ര്ജിഹ॑താം॒-വിഁ പക്ഷോ॑ഭി-ശ്ശ്രയന്താമ് । സു॒പ്രാ॒യ॒ണാ അ॒സ്മിന്. യ॒ജ്ഞേ വിശ്ര॑യന്താ-മൃതാ॒വൃധോ॑ വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷദു॒ഷാസാ॒നക്താ॑ ബൃഹ॒തീ സു॒പേശ॑സാ॒ നൄഗ്ംഃ പതി॑ഭ്യോ॒ യോനി॑-ങ്കൃണ്വാ॒നേ ।

സ॒ഗ്ഗ്॒സ്മയ॑മാനേ॒ ഇന്ദ്രേ॑ണ ദേ॒വൈരേദ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-സ്സീ॑ദതാം-വീഁ॒താമാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ മ॒ന്ദ്രാ പോതാ॑രാ ക॒വീ പ്രചേ॑തസാ ।

സ്വി॑ഷ്ടമ॒ദ്യാന്യഃ ക॑രദി॒ഷാ സ്വ॑ഭിഗൂര്തമ॒ന്യ ഊ॒ര്ജാ സത॑വസേ॒മം-യഁ॒ജ്ഞ-ന്ദി॒വി ദേ॒വേഷു॑ ധത്താം-വീഁ॒താമാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷത്-തി॒സ്രോ ദേ॒വീര॒പസാ॑മ॒പസ്ത॑മാ॒ അച്ഛി॑ദ്ര-മ॒ദ്യേദമപ॑-സ്തന്വതാമ് ।

ദേ॒വേഭ്യോ॑ ദേ॒വീ-ര്ദേ॒വമപോ॑ വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ത്-ത്വഷ്ടാ॑ര॒-മചി॑ഷ്ടു॒മപാ॑കഗ്ം രേതോ॒ധാം-വിഁശ്ര॑വസം-യഁശോ॒ധാമ് ।

പു॒രു॒രൂപ॒മകാ॑മകര്ശനഗ്ം സു॒പോഷഃ॒ പോഷൈ॒-സ്സ്യാ-ഥ്സു॒വീരോ॑ വീ॒രൈ-ര്വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്വന॒സ്പതി॑-മു॒പാവ॑സ്രക്ഷദ്ധി॒യോ ജോ॒ഷ്ടാരഗ്ം॑ ശ॒ശമ॒ന്നരഃ॑ ।

സ്വദാ॒-ഥ്സ്വധി॑തിര്-ഋതു॒ഥാ-ഽദ്യ ദേ॒വോ ദേ॒വേഭ്യോ॑ ഹ॒വ്യാ-ഽവാ॒ഡ്-വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷദ॒ഗ്നിഗ്ഗ് സ്വാഹാ-ഽഽജ്യ॑സ്യ॒ സ്വാഹാ॒ മേദ॑സ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ സ്തോ॒കാനാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ॒ സ്വാഹാ॑ കൃതീനാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ॑ ഹ॒വ്യസൂ᳚ക്തീനാമ് ।

സ്വാഹാ॑ ദേ॒വാഗ്ം ആ᳚ജ്യ॒പാന്-ഥ്സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നിഗ്ം ഹോ॒ത്രാജ്ജു॑ഷാ॒ണാ അഗ്ന॒ ആജ്യ॑സ്യ വിയന്തു॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 6 ॥

(പ്രി॒യമിന്ദ്ര॑സ്യാസ്തു॒ വേത്വാജ്യ്॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ - സു॒വീരോ॑ വീ॒രൈ-ര്വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 2)

(അ॒ഗ്നി-ന്തനൂ॒നപാ॑ത॒-ന്നരാ॒ശഗ്ംസ॑മ॒ഗ്നിമി॒ഡ ഈ॑ഡി॒തോ ബ॒ര്॒ഹിര്ദുര॑ ഉ॒ഷാസാ॒നക്താ॒ ദൈവ്യാ॑ തി॒സ്രസ്ത്വഷ്ടാ॑രം॒-വഁന॒സ്പതി॑മ॒ഗ്നിമ് )

(പഞ്ച॒ വേത്വേകോ॑ വി॒യന്തു॒ ദ്വിര്വീ॒താമേകോ॑ വി॒യന്തു॒ ദ്വിര്വേത്വേകോ॑ വിയന്തു॒ ഹോത॒ര്യജ॑)

അനുവാകം 3 - ആപ്രിയ പ്രയാജാനാം-യാഁജ്യാഃ

സമി॑ദ്ധോ അ॒ദ്യ മനു॑ഷോ ദുരോ॒ണേ । ദേ॒വോ ദേ॒വാന്. യ॑ജസി ജാതവേദഃ । ആ ച॒ വഹ॑ മിത്രമഹ-ശ്ചികി॒ത്വാന് । ത്വ-ന്ദൂ॒തഃ ക॒വിര॑സി॒ പ്രചേ॑താഃ ॥ തനൂ॑നപാത്പ॒ഥ ഋ॒തസ്യ॒ യാനാന്॑ । മദ്ധ്വാ॑ സമ॒ഞ്ജന്-ഥ്സ്വ॑ദയാ സുജിഹ്വ ।

മന്മാ॑നി ധീ॒ഭിരു॒ത യ॒ജ്ഞമൃ॒ന്ധന്ന് । ദേ॒വ॒ത്രാ ച॑ കൃണുഹ്യദ്ധ്വ॒ര-ന്നഃ॑ ॥ നരാ॒ശഗ്ംസ॑സ്യ മഹി॒മാന॑മേഷാമ് । ഉപ॑സ്തോഷാമ യജ॒തസ്യ॑ യ॒ജ്ഞൈഃ ॥ 7 ॥

തേ സു॒ക്രത॑വ॒-ശ്ശുച॑യോ ധിയ॒ധാംഃ । സ്വദ॑ന്തു ദേ॒വാ ഉ॒ഭയാ॑നി ഹ॒വ്യാ ॥ ആ॒ജുഹ്വാ॑ന॒ ഈഡ്യോ॒ വന്ദ്യ॑ശ്ച । ആയാ᳚ഹ്യഗ്നേ॒ വസു॑ഭി-സ്സ॒ജോഷാഃ᳚ ।

ത്വ-ന്ദേ॒വാനാ॑മസി യഹ്വ॒ ഹോതാ᳚ । സ ഏ॑നാന്. യക്ഷീഷി॒തോ യജീ॑യാന് ॥ പ്രാ॒ചീന॑-മ്ബ॒ര്॒ഹിഃ പ്ര॒ദിശാ॑ പൃഥി॒വ്യാഃ । വസ്തോ॑ര॒സ്യാ വൃ॑ജ്യതേ॒ അഗ്രേ॒ അഹ്നാ᳚മ് ।

വ്യു॑ പ്രഥതേ വിത॒രം-വഁരീ॑യഃ । ദേ॒വേഭ്യോ॒ അദി॑തയേ സ്യോ॒നമ് ॥ 8 ॥

വ്യച॑സ്വതീരുര്വി॒യാ വിശ്ര॑യന്താമ് । പതി॑ഭ്യോ॒ നജന॑യ॒-ശ്ശുമ്ഭ॑മാനാഃ । ദേവീ᳚ര്ദ്വാരോ ബൃഹതീ-ര്വിശ്വമിന്വാഃ । ദേ॒വേഭ്യോ॑ ഭവഥ സുപ്രായ॒ണാഃ ॥ ആ സു॒ഷ്വയ॑ന്തീ യജ॒തേ ഉപാ॑കേ । ഉ॒ഷാസാ॒നക്താ॑ സദതാ॒-ന്നി യോനൌ᳚ ।

ദി॒വ്യേ യോഷ॑ണേ ബൃഹ॒തീ സു॑രു॒ക്മേ । അധി॒ ശ്രിയഗ്ം॑ ശുക്ര॒പിശ॒-ന്ദധാ॑നേ ॥ ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ പ്രഥ॒മാ സു॒വാചാ᳚ । മിമാ॑നാ യ॒ജ്ഞ-മ്മനു॑ഷോ॒ യജ॑ദ്ധ്യൈ ॥ 9 ॥

പ്ര॒ചോ॒ദയ॑ന്താ വി॒ദഥേ॑ഷു കാ॒രൂ । പ്രാ॒ചീന॒-ഞ്ജ്യോതിഃ॑ പ്ര॒ദിശാ॑ ദി॒ശന്താ᳚ ॥ ആനോ॑ യ॒ജ്ഞ-മ്ഭാര॑തീ॒ തൂയ॑മേതു । ഇഡാ॑ മനു॒ഷ്വദി॒ഹ ചേ॒തയ॑ന്തീ । തി॒സ്രോ ദേ॒വീ-ര്ബ॒ര്॒ഹിരേദഗ്ഗ് സ്യോ॒നമ് । സര॑സ്വതീ॒ സ്വപ॑സ-സ്സദന്തു ॥

യ ഇ॒മേ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ജനി॑ത്രീ । രൂ॒പൈരപിഗ്ം॑ശ॒-ദ്ഭുവ॑നാനി॒ വിശ്വാ᳚ । തമ॒ദ്യ ഹോ॑തരിഷി॒തോ യജീ॑യാന് ।

ദേ॒വ-ന്ത്വഷ്ടാ॑രമി॒ഹ യ॑ക്ഷി വി॒ദ്വാന് ॥ 10 ॥

ഉ॒പാവ॑സൃജ॒ത്-ത്മന്യാ॑ സമ॒ഞ്ജന്ന് । ദേ॒വാനാ॒-മ്പാഥ॑ ഋതു॒ഥാ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ । വന॒സ്പതിഃ॑ ശമി॒താ ദേ॒വോ അ॒ഗ്നിഃ । സ്വദ॑ന്തു ഹ॒വ്യ-മ്മധു॑നാ ഘൃ॒തേന॑ ॥

സ॒ദ്യോ ജാ॒തോ വ്യ॑മിമീത യ॒ജ്ഞമ് । അ॒ഗ്നി-ര്ദേ॒വാനാ॑-മഭവത്-പുരോ॒ഗാഃ । അ॒സ്യ ഹോതുഃ॑ പ്ര॒ദിശ്യൃ॒തസ്യ॑ വാ॒ചി ।

സ്വാഹാ॑കൃതഗ്ം ഹ॒വിര॑ദന്തു ദേ॒വാഃ ॥ 11 ॥

(യ॒ജ്ഞൈഃ - സ്യോ॒നം - ഁയജ॑ദ്ധ്യൈ - വി॒ദ്വാന॒ - +ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 3)

അനുവാകം 4 - പര്യഗ്നികരണീയാ ഋചഃ

അ॒ഗ്നിര്-ഹോതാ॑ നോ അദ്ധ്വ॒രേ । വാ॒ജീ സന്-പരി॑ണീയതേ ।

ദേ॒വോ ദേ॒വേഷു॑ യ॒ജ്ഞിയഃ॑ ॥ പരി॑ ത്രിവി॒ഷ്ട്യ॑ദ്ധ്വ॒രമ് । യാത്യ॒ഗ്നീ ര॒ഥീരി॑വ । ആ ദേ॒വേഷു॒ പ്രയോ॒ ദധ॑ത് ॥ പരി॒ വാജ॑പതിഃ ക॒വിഃ । അ॒ഗ്നിര്-ഹ॒വ്യാ ന്യ॑ക്രമീത് ।

ദധ॒-ദ്രത്നാ॑നി ദാ॒ശുഷേ᳚ ॥ 12 ॥

(അ॒ഗ്നിര്-ഹോതാ॑ നോ॒ നവ॑) (അ. 4)

അനുവാകം 5 - മൈത്രാവരുണപ്രൈഷഃ

അജൈ॑ദ॒ഗ്നിഃ । അസ॑ന॒ദ്വാജ॒-ന്നി । ദേ॒വോ ദേ॒വേഭ്യോ॑ ഹ॒വ്യാ-ഽവാ᳚ട് । പ്രാഞ്ജോ॑ഭിര്-ഹിന്വാ॒നഃ ।

ധേനാ॑ഭിഃ॒ കല്പ॑മാനഃ । യ॒ജ്ഞസ്യായുഃ॑ പ്രതി॒രന്ന് ।

ഉപ॒ പ്രേഷ്യ॑ ഹോതഃ । ഹ॒വ്യാ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ ॥ 13 ॥

(അജൈ॑ദ॒ഷ്ടൌ) (അ. 5)

അനുവാകം 6 - ഹോതുരധ്രിഗുപ്രൈഷഃ

ദൈവ്യാ᳚-ശ്ശമിതാര ഉ॒ത മ॑നുഷ്യാ॒ ആര॑ഭദ്ധ്വമ് । ഉപ॑ നയത॒ മേദ്ധ്യാ॒ ദുരഃ॑ । ആ॒ശാസാ॑നാ॒ മേധ॑പതിഭ്യാ॒-മ്മേധ᳚മ് । പ്രാസ്മാ॑ അ॒ഗ്നി-മ്ഭ॑രത । സ്തൃ॒ണീ॒ത ബ॒ര്॒ഹിഃ । അന്വേ॑ന-മ്മാ॒താ മ॑ന്യതാമ് । അനു॑ പി॒താ ।

അനു॒ ഭ്രാതാ॒ സഗ॑ര്ഭ്യഃ । അനു॒ സഖാ॒ സയൂ᳚ഥ്യഃ ॥

ഉ॒ദീ॒ചീനാഗ്ം॑ അസ്യ പ॒ദോ നിധ॑ത്താത് ॥ 14 ॥

സൂര്യ॒-ഞ്ചക്ഷു॑ര്ഗമയതാത് । വാത॑-മ്പ്രാ॒ണമ॒ന്വ-വ॑സൃജതാത് । ദിശ॒-ശ്ശ്രോത്ര᳚മ് । അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒മസു᳚മ് । പൃ॒ഥി॒വീഗ്ം ശരീ॑രമ് । ഏ॒ക॒ധാ-ഽസ്യ॒ ത്വച॒മാച്ഛ്യ॑താത് । പു॒രാ നാഭ്യാ॑ അപി॒ശസോ॑ വ॒പാമുത്ഖി॑ദതാത് । അ॒ന്തരേ॒വോഷ്മാണം॑-വാഁരയതാത് । ശ്യേ॒നമ॑സ്യ॒ വക്ഷഃ॑ കൃണുതാത് । പ്ര॒ശസാ॑ ബാ॒ഹൂ ॥ 15 ॥

ശ॒ലാ ദോ॒ഷണീ᳚ । ക॒ശ്യപേ॒വാഗ്ംസാ᳚ । അച്ഛി॑ദ്രേ॒ ശ്രോണീ᳚ ।

ക॒വഷോ॒രൂ സ്രേ॒കപ॑ര്ണാ-ഽഷ്ഠീ॒വന്താ᳚ । ഷഡ്വിഗ്ം॑ശതിരസ്യ॒ വങ്ക്ര॑യഃ ।

താ അ॑നു॒ഷ്ഠ്യോച്ച്യാ॑വയതാത് । ഗാത്ര॑-ങ്ഗാത്രമ॒സ്യാനൂ॑ന-ങ്കൃണുതാത് । ഊ॒വ॒ദ്ധ്യ॒ഗോ॒ഹ-മ്പാര്ഥി॑വ-ങ്ഖനതാത് । അ॒സ്നാ രക്ഷ॒-സ്സഗ്ംസൃ॑ജതാത് ।

വ॒നി॒ഷ്ഠുമ॑സ്യ॒ മാ രാ॑വിഷ്ട ॥ 16 ॥

ഉരൂ॑ക॒-മ്മന്യ॑മാനാഃ ॥ നേദ്വ॑സ്തോ॒കേ തന॑യേ । രവി॑താ॒ രവ॑ച്ഛമിതാരഃ । അദ്ധ്രി॑ഗോ ശമീ॒ദ്ധ്വമ് । സു॒ശമി॑ ശമീദ്ധ്വമ് । ശ॒മീ॒ദ്ധ്വ-മ॑ദ്ധ്രിഗോ ॥

അദ്ധ്രി॑ഗു॒ശ്ചാപാ॑പശ്ച । ഉ॒ഭൌ ദേ॒വാനാഗ്ം॑ ശമി॒താരൌ᳚ । താവി॒മ-മ്പ॒ശുഗ്ഗ് ശ്ര॑പയതാ-മ്പ്രവി॒ദ്വാഗ്ംസൌ᳚ ।

യഥാ॑ യഥാ-ഽസ്യ॒ ശ്രപ॑ണ॒-ന്തഥാ॑തഥാ ॥ 17 ॥

[ധ॒ത്താ॒-ദ്- ബാ॒ഹൂ - മാ രാ॑വിഷ്ട॒ - തഥാ॑തഥാ ] (അ. 6)

അനുവാകം 7 - സ്തോകവിഷയ-മ്മൈത്രാവരുണാനുവചനമ്

ജു॒ഷസ്വ॑ സ॒പ്രഥ॑സ്തമമ് । വചോ॑ ദേ॒വഫ്സ॑രസ്തമമ് ।

ഹ॒വ്യാ ജുഹ്വാ॑ന ആ॒സനി॑ ॥ ഇ॒മ-ന്നോ॑ യ॒ജ്ഞമ॒മൃതേ॑ഷു ധേഹി । ഇ॒മാ ഹ॒വ്യാ ജാ॑തവേദോ ജുഷസ്വ । സ്തോ॒കാനാ॑മഗ്നേ॒ മേദ॑സോ ഘൃ॒തസ്യ॑ । ഹോതഃ॒ പ്രാശാ॑ന പ്രഥ॒മോ നി॒ഷദ്യ॑ ॥ ഘൃ॒തവ॑ന്തഃ പാവക തേ ।

സ്തോ॒കാസ്ശ്ചോ॑തന്തി॒ മേദ॑സഃ । സ്വധ॑ര്മ-ന്ദേ॒വവീ॑തയേ ॥ 18 ॥

ശ്രേഷ്ഠ॑-ന്നോ ധേഹി॒ വാര്യ᳚മ് ॥ തുഭ്യഗ്ഗ്॑ സ്തോ॒കാ ഘൃ॑ത॒ശ്ചുതഃ॑ । അഗ്നേ॒ വിപ്രാ॑യ സന്ത്യ । ഋഷി॒-ശ്ശ്രേഷ്ഠ॒-സ്സമി॑ദ്ധ്യസേ । യ॒ജ്ഞസ്യ॑ പ്രാവി॒താ ഭ॑വ ॥

തുഭ്യഗ്ഗ്॑ ശ്ചോതന്ത്യദ്ധ്രിഗോ ശചീവഃ । സ്തോ॒കാസോ॑ അഗ്നേ॒ മേദ॑സോ ഘൃ॒തസ്യ॑ । ക॒വി॒ശ॒സ്തോ ബൃ॑ഹ॒താ ഭാ॒നുനാ-ഽഽഗാഃ᳚ । ഹ॒വ്യാ ജു॑ഷസ്വ മേധിര ॥

ഓജി॑ഷ്ഠ-ന്തേ മദ്ധ്യ॒തോ മേദ॒ ഉദ്ഭൃ॑തമ് । പ്രതേ॑ വ॒യ-ന്ദ॑ദാമഹേ । ശ്ചോത॑ന്തി തേ വസോ സ്തോ॒കാ അധി॑ ത്വ॒ചി ।

പ്രതി॒ താന്ദേ॑വ॒ശോ വി॑ഹി ॥ 19 ॥

(ദേ॒വവീ॑തയ॒-ഉദ്ഭൃ॑ത॒-ന്ത്രീണി॑ ച) (അ. 7)

അനുവാകം 8 - വപാ പുരോഡാശസ്വിഷ്ടകൃതാ-മ്പുരോനുവാക്യാഃ പ്രൈഷാശ്ച

ആ വൃ॑ത്രഹണാ വൃത്ര॒ഹഭി॒-ശ്ശുഷ്മൈഃ᳚ । ഇന്ദ്ര॑ യാ॒ത-ന്നമോ॑ഭിരഗ്നേ അ॒ര്വാക് । യു॒വഗ്ം രാധോ॑ഭി॒രക॑വേഭിരിന്ദ്ര । അഗ്നേ॑ അ॒സ്മേ ഭ॑വതമുത്ത॒മേഭിഃ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷദിന്ദ്രാ॒ഗ്നീ । ഛാഗ॑സ്യ വ॒പായാ॒ മേദ॑സഃ । ജു॒ഷേതാഗ്ം॑ ഹ॒വിഃ । ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ വി ഹ്യഖ്യ॒-ന്മന॑സാ॒ വസ്യ॑ ഇ॒ച്ഛന്ന് । ഇന്ദ്രാ᳚ഗ്നീ ജ്ഞാ॒സ ഉ॒ത വാ॑ സജാ॒താന് ॥ 20 ॥

നാന്യാ യു॒വത്പ്രമ॑തിരസ്തി॒ മഹ്യ᳚മ് । സ വാ॒-ന്ധിയം॑-വാഁജ॒യന്തീ॑മതക്ഷമ് ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷദിന്ദ്രാ॒ഗ്നീ । പു॒രോ॒ഡാശ॑സ്യ ജു॒ഷേതാഗ്ം॑ ഹ॒വിഃ । ഹോത॒ര്യജ॑ ॥

ത്വാമീ॑ഡതേ അജി॒ര-ന്ദൂ॒ത്യാ॑യ । ഹ॒വിഷ്മ॑ന്ത॒-സ്സദ॒മി-ന്മാനു॑ഷാസഃ । യസ്യ॑ ദേ॒വൈരാസ॑ദോ ബ॒ര്॒ഹിര॑ഗ്നേ । അഹാ᳚ന്യസ്മൈ സു॒ദിനാ॑ ഭവന്തു ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷദ॒ഗ്നിമ് । പു॒രോ॒ഡാശ॑സ്യ ജു॒ഷതാഗ്ം॑ ഹ॒വിഃ ।

ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 21 ॥

(സ॒ജാ॒താ - ന॒ഗ്നി-ന്ദ്വേ ച॑) (അ. 8)

അനുവാകം 9 - തേഷാമേവ യാജ്യാഃ

ഗീ॒ര്ഭിര്വിപ്രഃ॒ പ്രമ॑തിമി॒ച്ഛമാ॑നഃ । ഈ॒॑ ര॒യിം-യഁ॒ശസ॑-മ്പൂര്വ॒ഭാജ᳚മ് । ഇന്ദ്രാ᳚ഗ്നീ വൃത്രഹണാ സുവജ്രാ । പ്രണോ॒ നവ്യേ॑ഭിസ്തിരത-ന്ദേ॒ഷ്ണൈഃ ॥ മാച്ഛേ᳚ദ്മ ര॒ശ്മീഗ്ംരിതി॒ നാധ॑മാനാഃ । പി॒തൃ॒ണാഗ്ം ശക്തീ॑രനു॒ യച്ഛ॑മാനാഃ । ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നിഭ്യാ॒-ങ്കം-വൃഁഷ॑ണോ മദന്തി । താ ഹ്യദ്രീ॑ ധി॒ഷണാ॑യാ ഉ॒പസ്ഥേ᳚ ॥

അ॒ഗ്നിഗ്ം സു॑ദീ॒തിഗ്ം സു॒ദൃശ॑-ങ്ഗൃ॒ണന്തഃ॑ ।

ന॒മ॒സ്യാമ॒സ്ത്വേഡ്യ॑-ഞ്ജാതവേദഃ ।

ത്വാ-ന്ദൂ॒തമ॑ര॒തിഗ്ം ഹ॑വ്യ॒വാഹ᳚മ് ।

ദേ॒വാ അ॑കൃണ്വ-ന്ന॒മൃത॑സ്യ॒ നാഭി᳚മ് ॥ 22 ॥

(ജാ॒ത॒വേ॒ദോ॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 9)

അനുവാകം 10 - മനോതാസൂക്തമ്

ത്വഗ്ഗ് ഹ്യ॑ഗ്നേ പ്രഥ॒മോ മ॒നോതാ᳚ । അ॒സ്യാ ധി॒യോ അഭ॑വോ ദസ്മ॒ ഹോതാ᳚ । ത്വഗ്ം സീം᳚-വൃഁഷ-ന്നകൃണോ-ര്ദു॒ഷ്ടരീ॑തു । സഹോ॒ വിശ്വ॑സ്മൈ॒ സഹ॑സേ॒ സഹ॑ദ്ധ്യൈ ॥ അധാ॒ ഹോതാ॒ ന്യ॑സീദോ॒ യജീ॑യാന് । ഇ॒ഡസ്പ॒ദ ഇ॒ഷയ॒ന്നീഡ്യ॒-സ്സന്ന് । ത-ന്ത്വാ॒ നരഃ॑ പ്രഥ॒മ-ന്ദേ॑വ॒യന്തഃ॑ । മ॒ഹോ രാ॒യേ ചി॒തയ॑ന്തോ॒ അനു॑ ഗ്മന്ന് ॥ വൃ॒തേവ॒ യന്ത॑-മ്ബ॒ഹുഭി॑-ര്വസ॒വ്യൈഃ᳚ ।

ത്വേ ര॒യി-ഞ്ജാ॑ഗൃ॒വാഗ്ംസോ॒ അനു॑ ഗ്മന്ന് ॥ 23 ॥

രുശ॑ന്തമ॒ഗ്നി-ന്ദ॑ര്ശ॒ത-മ്ബൃ॒ഹന്ത᳚മ് । വ॒പാവ॑ന്തം-വിഁ॒ശ്വഹാ॑ ദീദി॒വാഗ്ംസ᳚മ് ॥ പ॒ദ-ന്ദേ॒വസ്യ॒ നമ॑സാ വി॒യന്തഃ॑ । ശ്ര॒വ॒സ്യവ॒-ശ്ശ്രവ॑ ആപ॒ന്നമൃ॑ക്തമ് ।

നാമാ॑നി ചി-ദ്ദധിരേ യ॒ജ്ഞിയാ॑നി । ഭ॒ദ്രായാ᳚-ന്തേ രണയന്ത॒ സന്ദൃ॑ഷ്ടൌ ॥ ത്വാം-വഁ॑ര്ധന്തി ക്ഷി॒തയഃ॑ പൃഥി॒വ്യാമ് । ത്വഗ്ം രായ॑ ഉ॒ഭയാ॑സോ॒ ജനാ॑നാമ് ।

ത്വ-ന്ത്രാ॒താ ത॑രണേ॒ ചേത്യോ॑ ഭൂഃ ।

പി॒താ മാ॒താ സദ॒മി-ന്മാനു॑ഷാണാമ് ॥ 24 ॥

സ പ॒ര്യേണ്യ॒-സ്സ പ്രി॒യോ വി॒ക്ഷ്വ॑ഗ്നിഃ । ഹോതാ॑ മ॒ന്ദ്രോ നിഷ॑സാദാ॒ യജീ॑യാന് । ത-ന്ത്വാ॑ വ॒യ-ന്ദമ॒ ആ ദീ॑ദി॒വാഗ്ംസ᳚മ് । ഉപ॑ജ്ഞു॒ബാധോ॒ നമ॑സാ സദേമ ॥

ത-ന്ത്വാ॑ വ॒യഗ്ം സു॒ധിയോ॒ നവ്യ॑മഗ്നേ । സു॒മ്നാ॒യവ॑ ഈമഹേ ദേവ॒യന്തഃ॑ । ത്വം-വിഁശോ॑ അനയോ॒ ദീദ്യാ॑നഃ । ദി॒വോ അ॑ഗ്നേ ബൃഹ॒താ രോ॑ച॒നേന॑ ॥

വി॒ശാ-ങ്ക॒വിം-വിഁ॒ശ്പതി॒ഗ്ം॒ ശശ്വ॑തീനാമ് ।

നി॒തോശ॑നം-വൃഁഷ॒ഭ-ഞ്ച॑ര്ഷണീ॒നാമ് ॥ 25 ॥

പ്രേതീ॑ഷണിമി॒ഷയ॑ന്ത-മ്പാവ॒കമ് । രാജ॑ന്തമ॒ഗ്നിം-യഁ॑ജ॒തഗ്ം ര॑യീ॒ണാമ് ॥ സോ അ॑ഗ്ന ഈജേ ശശ॒മേ ച॒ മര്തഃ॑ । യസ്ത॒ ആന॑ട്-ഥ്സ॒മിധാ॑ ഹ॒വ്യദാ॑തിമ് ।

യ ആഹു॑തി॒-മ്പരി॒ വേദാ॒ നമോ॑ഭിഃ । വിശ്വേഥ്സ വാ॒മാ ദ॑ധതേ॒ ത്വോതഃ॑ ॥ അ॒സ്മാ ഉ॑ തേ॒ മഹി॑ മ॒ഹേ വി॑ധേമ । നമോ॑ഭിരഗ്നേ സ॒മിധോ॒ത ഹ॒വ്യൈഃ ।

വേദീ॑ സൂനോ സഹസോ ഗീ॒ര്ഭിരു॒ക്ഥൈഃ ।

ആ തേ॑ ഭ॒ദ്രായാഗ്ം॑ സുമ॒തൌ യ॑തേമ ॥ 26 ॥

ആ യസ്ത॒തന്ഥ॒ രോദ॑സീ॒ വി ഭാ॒സാ । ശ്രവോ॑ഭിശ്ച ശ്രവ॒സ്യ॑സ്തരു॑ത്രഃ । ബൃ॒ഹദ്ഭി॒-ര്വാജൈ॒-സ്സ്ഥവി॑രേഭിര॒സ്മേ । രേ॒വദ്ഭി॑രഗ്നേ വിത॒രം-വിഁഭാ॑ഹി ॥

നൃ॒വദ്വ॑സോ॒ സദ॒മിദ്ധേ᳚ഹ്യ॒സ്മേ । ഭൂരി॑ തോ॒കായ॒ തന॑യായ പ॒ര്ശ്വഃ । പൂ॒ര്വീരിഷോ॑ ബൃഹ॒തീരാ॒രേ അ॑ഘാഃ । അ॒സ്മേ ഭ॒ദ്രാ സൌ᳚ശ്രവ॒സാനി॑ സന്തു ॥

പു॒രൂണ്യ॑ഗ്നേ പുരു॒ധാ ത്വാ॒യാ । വസൂ॑നി രാജന്-വ॒സുതാ॑തേ അശ്യാമ് । പു॒രൂണി॒ ഹി ത്വേ പു॑രുവാര॒ സന്തി॑ ।

അഗ്നേ॒ വസു॑ വിധ॒തേ രാജ॑നി॒ ത്വേ ॥ 27 ॥

(ജാ॒ഗൃ॒വാഗ്ംസോ॒ അനു॑ ഗ്മ॒ന് - മാനു॑ഷാണാം - ചര്ഷണീ॒നാം - ഁയ॑തേ - മാശ്യാ॒-ന്ദ്വേ ച॑) (അ. 10)

അനുവാകം 11 - ഹവിര്വനസ്പതിസ്വിഷ്ടകൃതാ-മ്പുരോനുവാക്യാഃ പ്രൈഷാശ്ച

ആ ഭ॑രതഗ്ം ശിക്ഷതം-വഁജ്രബാഹൂ ।

അ॒സ്മാഗ്ം ഇ॑ന്ദ്രാഗ്നീ അവത॒ഗ്ം॒ ശചീ॑ഭിഃ ।

ഇ॒മേ നു തേ ര॒ശ്മയ॒-സ്സൂര്യ॑സ്യ ।

യേഭിഃ॑ സപി॒ത്വ-മ്പി॒തരോ॑ ന॒ ആയന്ന്॑ ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷദിന്ദ്രാ॒ഗ്നീ । ഛാഗ॑സ്യ ഹ॒വിഷ॒ ആത്താ॑മ॒ദ്യ । മ॒ദ്ധ്യ॒തോ മേദ॒ ഉദ്ഭൃ॑തമ് । പു॒രാ ദ്വേഷോ᳚ഭ്യഃ । പു॒രാ പൌരു॑ഷേയ്യാ ഗൃ॒ഭഃ । ഘസ്താ᳚ന്നൂ॒നമ് ॥ 28 ॥

ഘാ॒സേ അ॑ജ്രാണാം॒-യഁവ॑സപ്രഥമാനാമ് । സു॒മത്ക്ഷ॑രാണാഗ്ം ശ॒തരു॑ദ്രിയാണാമ് ।

അ॒ഗ്നി॒ഷ്വാ॒ത്താനാ॒-മ്പീവോ॑പവസനാനാമ് ।

പാ॒ര്ശ്വ॒ത-ശ്ശ്രോ॑ണി॒ത-ശ്ശി॑താമ॒ത ഉ॑ഥ്സാദ॒തഃ । അങ്ഗാ॑ദങ്ഗാ॒ദവ॑ത്താനാമ് । കര॑ത ഏ॒വേന്ദ്രാ॒ഗ്നീ । ജു॒ഷേതാഗ്ം॑ ഹ॒വിഃ । ഹോത॒ര്യജ॑ ॥

ദേ॒വേഭ്യോ॑ വനസ്പതേ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ ।

ഹിര॑ണ്യപര്ണ പ്ര॒ദിവ॑സ്തേ॒ അര്ഥ᳚മ് ॥ 29 ॥

പ്ര॒ദ॒ക്ഷി॒ണി-ദ്ര॑ശ॒നയാ॑ നി॒യൂയ॑ । ഋ॒തസ്യ॑ വക്ഷി പ॒ഥിഭീ॒ രജി॑ഷ്ഠൈഃ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്വന॒സ്പതി॑മ॒ഭി ഹി । പി॒ഷ്ടത॑മയാ॒ രഭി॑ഷ്ഠയാ രശ॒നയാ-ഽഽധി॑ത ।

യത്രേ᳚ന്ദ്രാഗ്നി॒യോ-ശ്ഛാഗ॑സ്യ ഹ॒വിഷഃ॑ പ്രി॒യാ ധാമാ॑നി ।

യത്ര॒ വന॒സ്പതേഃ᳚ പ്രി॒യാ പാഥാഗ്ം॑സി ।

യത്ര॑ ദേ॒വാനാ॑മാജ്യ॒പാനാ᳚-മ്പ്രി॒യാ ധാമാ॑നി । യത്രാ॒ഗ്നേര്-ഹോതുഃ॑ പ്രി॒യാ ധാമാ॑നി ।

തത്രൈ॒ത-മ്പ്ര॒സ്തു-ത്യേ॑വോ-പ॒സ്തുത്യേ॑വോ॒പാവ॑സ്രക്ഷത് ।

രഭീ॑യാഗ്ം സമിവ കൃ॒ത്വീ ॥ 30 ॥

കര॑ദേ॒വ-ന്ദേ॒വോ വന॒സ്പതിഃ॑ । ജു॒ഷതാഗ്ം॑ ഹ॒വിഃ । ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ പി॒പ്രീ॒ഹി ദേ॒വാഗ്ം ഉ॑ശ॒തോ യ॑വിഷ്ഠ । വി॒ദ്വാം ഋ॒തൂഗ്ംര്-ഋ॑തുപതേ യജേ॒ഹ ।

യേ ദൈവ്യാ॑ ഋ॒ത്വിജ॒സ്തേഭി॑രഗ്നേ ।

ത്വഗ്ം ഹോതൄ॑ണാമ॒സ്യായ॑ജിഷ്ഠഃ ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷദ॒ഗ്നിഗ്ഗ് സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത᳚മ് ।

അയാ॑ഡ॒ഗ്നി-രി॑ന്ദ്രാഗ്നി॒യോ-ശ്ഛാഗ॑സ്യ ഹ॒വിഷഃ॑ പ്രി॒യാ ധാമാ॑നി । അയാ॒ഡ്വന॒സ്പതേഃ᳚ പ്രി॒യാ പാഥാഗ്ം॑സി ।

അയാ᳚ഡ്ദേ॒വാനാ॑-മാജ്യ॒പാനാ᳚-മ്പ്രി॒യാ ധാമാ॑നി ।

യക്ഷ॑ദ॒ഗ്നേര്-ഹോതുഃ॑ പ്രി॒യാ ധാമാ॑നി । യക്ഷ॒-ഥ്സ്വ-മ്മ॑ഹി॒മാന᳚മ് । ആയ॑ജതാ॒മേജ്യാ॒ ഇഷഃ॑ । കൃ॒ണോതു॒ സോ അ॑ദ്ധ്വ॒രാ ജാ॒തവേ॑ദാഃ । ജു॒ഷതാഗ്ം॑ ഹ॒വിഃ । ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 31 ॥

(നൂ॒ന - മര്ഥം॑ - കൃ॒ത്വീ - പാഥാഗ്ം॑സി സ॒പ്ത ച॑) (അ. 11)

അനുവാകം 12 - തേഷാമേവ യാജ്യാഃ

ഉപോ॑ഹ॒ യദ്വി॒ദഥം॑-വാഁ॒ജിനോ॒ ഗൂഃ । ഗീ॒ര്ഭി-ര്വിപ്രാഃ॒ പ്രമ॑തി-മി॒ച്ഛമാ॑നാഃ । അ॒ര്വന്തോ॒ ന കാഷ്ഠാ॒-ന്നക്ഷ॑മാണാഃ । ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ ജോഹു॑വതോ॒ നര॒സ്തേ ॥

വന॑സ്പതേ രശ॒നയാ॑-ഽഭി॒ധായ॑ । പി॒ഷ്ടത॑മയാ വ॒യുനാ॑നി വി॒ദ്വാന് । വഹ॑ ദേവ॒ത്രാ ദി॑ധിഷോ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ । പ്ര ച॑ ദാ॒താര॑മ॒മൃതേ॑ഷു വോചഃ ॥ അ॒ഗ്നിഗ്ഗ് സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത᳚മ് । അയാ॑ഡ॒ഗ്നി-രി॑ന്ദ്രാഗ്നി॒യോ-ശ്ഛാഗ॑സ്യ ഹ॒വിഷഃ॑ പ്രി॒യാ ധാമാ॑നി ॥ 32 ॥

അയാ॒ഡ്വന॒സ്പതേഃ᳚ പ്രി॒യാ പാഥാഗ്ം॑സി ।

അയാ᳚ഡ്ദേ॒വാനാ॑-മാജ്യ॒പാനാ᳚-മ്പ്രി॒യാ ധാമാ॑നി ।

യക്ഷ॑ദ॒ഗ്നേര്-ഹോതുഃ॑ പ്രി॒യാ ധാമാ॑നി । യക്ഷ॒-ഥ്സ്വ-മ്മ॑ഹി॒മാന᳚മ് । ആയ॑ജതാ॒മേജ്യാ॒ ഇഷഃ॑ । കൃ॒ണോതു॒ സോ അ॑ദ്ധ്വ॒രാ ജാ॒തവേ॑ദാഃ । ജു॒ഷതാഗ്ം॑ ഹ॒വിഃ । അഗ്നേ॒ യദ॒ദ്യ വി॒ശോ അ॑ദ്ധ്വരസ്യ ഹോതഃ ।

പാവ॑ക ശോചേ॒ വേഷ്ട്വഗ്ം ഹി യജ്വാ᳚ ।

ഋ॒താ യ॑ജാസി മഹി॒നാ വി യ-ദ്ഭൂഃ ।

ഹ॒വ്യാ വ॑ഹ യവിഷ്ഠ॒ യാ തേ॑ അ॒ദ്യ ॥ 33 ॥

(ധാമാ॑നി॒ - ഭുരേക॑-ഞ്ച) (അ. 12)

അനുവാകം 13 - അനൂയാജപ്രൈഷാഃ

ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-സ്സു॑ദേ॒വ-ന്ദേ॒വൈ-സ്സ്യാ-ഥ്സു॒വീരം॑-വീഁ॒രൈര്വസ്തോ᳚-ര്വൃ॒ജ്യേതാ॒ക്തോഃ പ്രഭ്രി॑-യേ॒താത്യ॒ന്യാന്-രാ॒യാ ബ॒ര്॒ഹിഷ്മ॑തോ മദേമ വസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വീ-ര്ദ്വാരഃ॑ സങ്ഘാ॒തേ വി॒ഡ്വീര്യാമ॑ഞ്ഛിഥി॒രാ ധ്രു॒വാ ദേ॒വഹൂ॑തൌ വ॒ഥ്സ

ഈ॑മേനാ॒സ്തരു॑ണ॒ ആമി॑മീയാത്-കുമാ॒രോ വാ॒ നവ॑ജാതോ॒ മൈനാ॒ അര്വാ॑ രേ॒ണുക॑കാടഃ॒ പൃണ॑ഗ്വസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വീ ഉ॒ഷാസാ॒ നക്താ-ഽദ്യാ॒സ്മിന്. യ॒ജ്ഞേ പ്ര॑യ॒ത്യ॑ഹ്വേതാ॒മപി॑ നൂ॒ന-ന്ദൈവീ॒ര്വിശഃ॒ പ്രായാ॑സിഷ്ടാ॒ഗ്ം॒ സുപ്രീ॑തേ॒ സുധി॑തേ വസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥

ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ॒ വസു॑ധിതീ॒ യയോ॑ര॒ന്യാ-ഽഘാ ദ്വേഷാഗ്ം॑സി യു॒യവ॒ദാ-ഽന്യാ വ॑ക്ഷ॒-ദ്വസു॒ വാര്യാ॑ണി॒ യജ॑മാനായ വസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥

ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹു॑തീ॒ ഇഷ॒മൂര്ജ॑മ॒ന്യാ വ॑ക്ഷ॒ഥ്സഗ്ധി॒ഗ്ം॒ സപീ॑തിമ॒ന്യാ നവേ॑ന॒ പൂര്വ॒-ന്ദയ॑മാനാ॒-സ്സ്യാമ॑ പുരാ॒ണേന॒ നവ॒-ന്താമൂര്ജ॑മൂ॒ര്ജാഹു॑തീ ഊ॒ര്ജയ॑മാനേ അധാതാം-വഁസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥

ദേ॒വാ ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ॒ നേഷ്ടാ॑രാ॒ പോതാ॑രാ ഹ॒താഘ॑ശഗ്ംസാ-വാഭ॒രദ്വ॑സൂ വസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥

ദേ॒വീസ്തി॒സ്രസ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീരിഡാ॒ സര॑സ്വതീ॒ ഭാര॑തീ॒ ദ്യാ-മ്ഭാര॑ത്യാദി॒ത്യൈ-ര॑സ്പൃക്ഷ॒-ഥ്സര॑സ്വതീ॒മഗ്ം രു॒ദ്രൈ-ര്യ॒ജ്ഞമാ॑വീ-ദി॒ഹൈവേഡ॑യാ॒ വസു॑മത്യാ

സധ॒മാദ॑-മ്മദേമ വസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥

ദേ॒വോ നരാ॒ശഗ്ംസ॑-സ്ത്രിശീ॒ര്॒ഷാ ഷ॑ഡ॒ക്ഷ-ശ്ശ॒തമിദേ॑നഗ്ം ശിതിപൃ॒ഷ്ഠാ ആദ॑ധതി സ॒ഹസ്ര॑മീ॒-മ്പ്രവ॑ഹന്തി മി॒ത്രാവരു॒ണേദ॑സ്യ ഹോ॒ത്രമര്ഹ॑തോ॒

ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ സ്തോ॒ത്രമ॒ശ്വിനാ ഽഽദ്ധ്വ॑ര്യവം-വഁസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥

ദേ॒വോ വന॒സ്പതി॑-ര്വ॒ര്॒ഷപ്രാ॑വാ ഘൃ॒തനി॑ര്ണി॒ഗ്-ദ്യാ-

മഗ്രേ॒ണാസ്പൃ॑ക്ഷ॒ദാ-ഽന്തരി॑ക്ഷ॒-മ്മദ്ധ്യേ॑നാപ്രാഃ പൃഥി॒വീ-മുപ॑രേണാദൃഗ്ംഹീ-ദ്വസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥

ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിര്വാരി॑തീനാ-ന്നി॒ധേ ധാ॑സി॒ പ്രച്യു॑തീനാ॒മ-പ്ര॑ച്യുത-ന്നികാമ॒ധര॑ണ-മ്പുരുസ്പാ॒ര്॒ഹം-യഁശ॑സ്വദേ॒നാ ബ॒ര്॒ഹിഷാ॒-ഽന്യാ ബ॒ര്॒ഹീഗ്ഷ്യ॒ഭിഷ്യാ॑മ വസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥

ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃ-ഥ്സു॒ദ്രവി॑ണാ മ॒ന്ദ്രഃ ക॒വി-സ്സ॒ത്യമ॑ന്മാ-ഽഽയ॒ജീ ഹോതാ॒ ഹോതു॑ര്-ഹോതു॒രായ॑ജീയാ॒നഗ്നേ॒ യാന്-ദേ॒വാനയാ॒ഡ്യാഗ്ം അപി॑പ്രേ॒ര്യേ തേ॑ ഹോ॒ത്രേ അമ॑ഥ്സത॒ താഗ്ം സ॑സ॒നുഷീ॒ഗ്ം॒ ഹോത്രാ᳚-ന്ദേവ-ങ്ഗ॒മാ-ന്ദി॒വി ദേ॒വേഷു॑ യ॒ജ്ഞമേര॑യേ॒മഗ്ഗ്

സ്വി॑ഷ്ട॒കൃച്ചാഗ്നേ॒ ഹോതാ-ഽഭൂ᳚ര്വസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ നമോവാ॒കേ വീഹി॒ യജ॑ ॥ 34 ॥

(യജൈക॑-ഞ്ച) (അ. 13)

അനുവാകം 14 - അനൂയാജയാജ്യാഃ

ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിഃ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു ।

ദേ॒വീര്ദ്വാരഃ॑ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു । ദേ॒വീ ഉ॒ഷാസാ॒ നക്താ᳚ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാമ് । ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ᳚ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാമ് ।

ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹു॑തീ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാമ് ॥ 35 ॥

ദേ॒വാ ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാമ് । ദേ॒വീസ്തി॒സ്ര-സ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീഃ ।

വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു ।

ദേ॒വോ നരാ॒ശഗ്ംസഃ॑ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു । ദേ॒വോ വന॒സ്പതിഃ॑ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു । ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിര്വാരി॑തീനാമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു ॥ 36 ॥

ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത് । സു॒ദ്രവി॑ണാ മ॒ന്ദ്രഃ ക॒വിഃ । സ॒ത്യമ॑ന്മാ-ഽഽയ॒ജീ ഹോതാ᳚ । ഹോതു॑ര്-ഹോതു॒രായ॑ജീയാന് ।

അഗ്നേ॒ യാന്ദേ॒വാനയാ᳚ട് । യാഗ്ം അപി॑പ്രേഃ । യേ തേ॑ ഹോ॒ത്രേ അമ॑ഥ്സത । താഗ്ം സ॑സ॒നുഷീ॒ഗ്ം॒ ഹോത്രാ᳚-ന്ദേവ-ങ്ഗ॒മാമ് । ദി॒വി ദേ॒വേഷു॑ യ॒ജ്ഞമേര॑യേ॒മമ് । സ്വി॒ഷ്ട॒കൃച്ചാഗ്നേ॒ ഹോതാ-ഽഭൂഃ᳚ ।

വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ നമോവാ॒കേ വീഹി॑ ॥ 37 ॥

(വീ॒താം॒ - ഁവേ॒ത്വ - ഭൂ॒രേക॑-ഞ്ച) (അ. 14)

അനുവാകം 15 - സൂക്തവാകപ്രൈഷാഃ

അ॒ഗ്നിമ॒ദ്യ ഹോതാ॑രമവൃണീതാ॒യം-യഁജ॑മാനഃ॒ പച॑-ന്പ॒ക്തീഃ പച॑-ന്പുരോ॒ഡാശം॑

ബ॒ദ്ധ്ന-ന്നി॑ന്ദ്രാ॒ഗ്നിഭ്യാ॒-ഞ്ഛാഗഗ്ം॑ സൂപ॒സ്ഥാ അ॒ദ്യ ദേ॒വോ വന॒സ്പതി॑-രഭവ-ദിന്ദ്രാ॒ഗ്നിഭ്യാ॒-ഞ്ഛാഗേ॒നാഘ॑സ്താ॒-ന്ത-മ്മേ॑ദ॒സ്തഃ പ്രതി॑ പച॒താ-ഽഗ്ര॑ഭീഷ്ടാ॒മവീ॑വൃധേതാ-മ്പുരോ॒ഡാശേ॑ന॒ ത്വാമ॒ദ്യര്ഷ॑ ആര്ഷേയര്ഷീണാ-ന്നപാദവൃണീതാ॒യം-യഁജ॑മാനോ ബ॒ഹുഭ്യ॒ ആ സങ്ഗ॑തേഭ്യ ഏ॒ഷ മേ॑ ദേ॒വേഷു॒ വസു॒ വാര്യാ യ॑ക്ഷ്യത॒ ഇതി॒ താ യാ

ദേ॒വാ ദേ॑വ॒-ദാനാ॒ന്യദു॒സ്താന്യ॑സ്മാ॒ ആ ച॒ ശാസ്വാ ച॑ ഗുരസ്വേഷി॒തശ്ച॑ ഹോത॒രസി॑ ഭദ്ര॒വാച്യാ॑യ॒ പ്രേഷി॑തോ॒ മാനു॑ഷ-സ്സൂക്തവാ॒കായ॑ സൂ॒ക്താ ബ്രൂ॑ഹി ॥ 38 ॥

(അ॒ഗ്നിമ॒ദ്യൈക᳚മ്) (അ. 15)

(അ॒ഞ്ജന്തി॒ - ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ഥ് - സമി॑ദ്വോ അ॒ദ്യാ - ഗ്നി - രജൈ॒-ദ്- ദൈവ്യാ॑ - ജു॒ഷസ് - വാ വൃ॑ത്രഹണാ - ഗീ॒ര്ഭി - സ്ത്വഗ്ഗ് ഹ്യാ - ഭ॑രത॒ - മുപോ॑ഹ॒ യ-ദ്- ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-സ്സു॑ദേ॒വം - ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി - ര॒ഗ്നിമ॒ദ്യ പഞ്ച॑ദശ)

(അ॒ഞ്ജന് - ത്യു॒പാവ॑സൃജ॒ന് - നാന്യാ യു॒വത് - കര॑ദേ॒വ മ॒ഷ്ടാത്രിഗ്ം॑ശത്)

(അ॒ഞ്ജന്തി॑ - സൂ॒ക്താ ബ്രൂ॑ഹി)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ തൃതീയാഷ്ടകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - paśuhautram

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - yūpasaṃskārāḥ

a॒ñjanti॒ tvāma̭ddhva॒re dḙva॒yantaḥ̭ | vana̭spate॒ madhṷnā॒ daivyḙna | yadū॒rdhvasti̭ṣṭhā॒-ddravi̭ṇe॒ha dha̭ttāt | yadvā॒ kṣayo̭ mā॒tura॒syā u॒pasthe᳚ || ucchra̭yasva vanaspate | varṣma̭-npṛthi॒vyā adhi̭ | sumi̭tī mī॒yamā̭naḥ |

varco̭dhā ya॒jñavā̭hase || sami̭ddhasya॒ śraya̭māṇaḥ pu॒rastā᳚t | brahma̭ vanvā॒no a॒jaragṃ̭ su॒vīra᳚m || 1 ||

ā॒re a॒smadama̭ti॒-mbādha̭mānaḥ | ucchra̭yasva maha॒te saubha̭gāya || ū॒rdhva ū॒ṣuṇa̭ ū॒taye᳚ | tiṣṭhā̭ de॒vo na sa̭vi॒tā | ū॒rdhvo vāja̭sya॒ sani̭tā॒ yada॒ñjibhiḥ̭ | vā॒ghadbhi̭-rvi॒hvayā̭mahe ||

ū॒rdhvo naḥ̭ pā॒hyagṃha̭so॒ ni ke॒tunā᳚ | viśva॒gṃ॒ sama॒triṇa̭-ndaha |

kṛ॒dhī na̭ ū॒rdhvāñca॒ rathā̭ya jī॒vase᳚ |

vi॒dā de॒veṣṷ no॒ duvaḥ̭ || 2 ||

jā॒to jā̭yate sudina॒tve ahnā᳚m | sama॒rya ā vi॒dathe॒ vardha̭mānaḥ | pu॒nanti॒ dhīrā̭ a॒paso̭ manī॒ṣā | de॒va॒yā vipra॒ udi̭yarti॒ vāca᳚m || yuvā̭ su॒vāsāḥ॒ pari̭vīta॒ āgā᳚t | sa u॒ śreyā᳚-nbhavati॒ jāya̭mānaḥ |

ta-ndhīrā̭saḥ ka॒vaya॒ unna̭yanti | svā॒dhiyo॒ mana̭sā deva॒yantaḥ̭ || pṛ॒thu॒pājā॒ ama̭rtyaḥ | ghṛ॒tani̭rṇi॒kh-svā̭hutaḥ || 3 ||

a॒gni-rya॒jñasya̭ havya॒vāṭ || tagṃ sa॒bādho̭ ya॒tasrṷcaḥ | i॒tthā dhi॒yā ya॒jñava̭ntaḥ | āca̭krura॒gni-mū॒taye᳚ || tvaṃ-va~rṷṇa u॒ta mi॒tro a̭gne | tvāṃ-va~̭rdhanti ma॒tibhi॒-rvasi̭ṣṭhāḥ |

tve vasṷ suṣaṇa॒nāni̭ santu |

yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ || 4 ||

(su॒vīraṃ॒ - duvaḥ॒ - svā̭huto॒ - +-'ṣṭau ca̭) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - prayājaviṣayā maitrāvaruṇapraiṣāḥ

hotā̭ yakṣada॒gnigṃ sa॒midhā̭ suṣa॒midhā॒ sami̭ddha॒-nnābhā̭ pṛthi॒vyā-ssa̭ga॒nthe vā॒masya̭ |

varṣma̭ndi॒va i॒ḍaspa॒de vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||

hotā̭ yakṣa॒t-tanū॒napā̭ta॒-madi̭te॒-rgarbha॒-mbhuva̭nasya go॒pām | maddhvā॒-'dya de॒vo de॒vebhyo̭ deva॒yānā᳚npa॒tho a̭naktu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||

hotā̭ yakṣa॒-nnarā॒śagṃsa̭-nnṛśa॒stra-nnṝgṃḥ pra̭ṇetram | gobhi̭-rva॒pāvā॒n-thsyā-dvī॒rai-śśaktī̭vā॒n-rathaiḥ᳚ prathama॒yāvā॒ hira̭ṇyaiśca॒ndrī vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣada॒gnimi॒ḍa ī̭ḍi॒to de॒vo de॒vāgṃ āva̭kṣa-ddū॒to ha̭vya॒vāḍamṷ̄raḥ |

upe॒maṃ-ya~॒jñamupe॒mā-nde॒vo de॒vahṷ̄timavatu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒r॒hi-ssu॒ṣṭarī॒morṇa̭mradā a॒smin. ya॒jñe vi ca॒ pra ca̭ prathatāg svāsa॒stha-nde॒vebhyaḥ̭ |

emḙnada॒dya vasa̭vo ru॒drā ā̭dityā-ssa̭dantu pri॒yamindra̭syāstu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 5 ||

hotā̭ yakṣa॒-ddura̭ ṛ॒ṣvāḥ ka̭va॒ṣyo-'ko̭ṣadhāvanī॒-rudātā̭bhi॒-rjiha̭tāṃ॒-vi~ pakṣo̭bhi-śśrayantām | su॒prā॒ya॒ṇā a॒smin. ya॒jñe viśra̭yantā-mṛtā॒vṛdho̭ vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||

hotā̭ yakṣadu॒ṣāsā॒naktā̭ bṛha॒tī su॒peśa̭sā॒ nṝgṃḥ pati̭bhyo॒ yoni̭-ṅkṛṇvā॒ne |

sa॒gg॒smaya̭māne॒ indrḙṇa de॒vaireda-mba॒r॒hi-ssī̭datāṃ-vī~॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||

hotā̭ yakṣa॒-ddaivyā॒ hotā̭rā ma॒ndrā potā̭rā ka॒vī pracḙtasā |

svi̭ṣṭama॒dyānyaḥ ka̭radi॒ṣā sva̭bhigūrtama॒nya ū॒rjā sata̭vase॒maṃ-ya~॒jña-ndi॒vi de॒veṣṷ dhattāṃ-vī~॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||

hotā̭ yakṣat-ti॒sro de॒vīra॒pasā̭ma॒pasta̭mā॒ acchi̭dra-ma॒dyedamapa̭-stanvatām |

de॒vebhyo̭ de॒vī-rde॒vamapo̭ vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||

hotā̭ yakṣa॒t-tvaṣṭā̭ra॒-maci̭ṣṭu॒mapā̭kagṃ reto॒dhāṃ-vi~śra̭vasaṃ-ya~śo॒dhām |

pu॒ru॒rūpa॒makā̭makarśanagṃ su॒poṣaḥ॒ poṣai॒-ssyā-thsu॒vīro̭ vī॒rai-rvetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||

hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati̭-mu॒pāva̭srakṣaddhi॒yo jo॒ṣṭāragṃ̭ śa॒śama॒nnaraḥ̭ |

svadā॒-thsvadhi̭tir-ṛtu॒thā-'dya de॒vo de॒vebhyo̭ ha॒vyā-'vā॒ḍ-vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||

hotā̭ yakṣada॒gnigg svāhā-''jya̭sya॒ svāhā॒ meda̭sa॒-ssvāhā᳚ sto॒kānā॒g॒ svāhā॒ svāhā̭ kṛtīnā॒g॒ svāhā̭ ha॒vyasū᳚ktīnām |

svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān-thsvāhā॒-'gnigṃ ho॒trājjṷṣā॒ṇā agna॒ ājya̭sya viyantu॒ hota॒ryaja̭ || 6 ||

(pri॒yamindra̭syāstu॒ vetvājy̭sya॒ hota॒ryaja̭ - su॒vīro̭ vī॒rai-rvetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 2)

(a॒gni-ntanū॒napā̭ta॒-nnarā॒śagṃsa̭ma॒gnimi॒ḍa ī̭ḍi॒to ba॒r॒hirdura̭ u॒ṣāsā॒naktā॒ daivyā̭ ti॒srastvaṣṭā̭raṃ॒-va~na॒spati̭ma॒gnim )

(pañca॒ vetveko̭ vi॒yantu॒ dvirvī॒tāmeko̭ vi॒yantu॒ dvirvetveko̭ viyantu॒ hota॒ryaja̭)

anuvākaṃ 3 - āpriya prayājānāṃ-yā~jyāḥ

sami̭ddho a॒dya manṷṣo duro॒ṇe | de॒vo de॒vān. ya̭jasi jātavedaḥ | ā ca॒ vaha̭ mitramaha-ściki॒tvān | tva-ndū॒taḥ ka॒vira̭si॒ pracḙtāḥ || tanṷ̄napātpa॒tha ṛ॒tasya॒ yānāṋ | maddhvā̭ sama॒ñjan-thsva̭dayā sujihva |

manmā̭ni dhī॒bhiru॒ta ya॒jñamṛ॒ndhann | de॒va॒trā ca̭ kṛṇuhyaddhva॒ra-nnaḥ̭ || narā॒śagṃsa̭sya mahi॒māna̭meṣām | upa̭stoṣāma yaja॒tasya̭ ya॒jñaiḥ || 7 ||

te su॒krata̭va॒-śśuca̭yo dhiya॒dhāṃḥ | svada̭ntu de॒vā u॒bhayā̭ni ha॒vyā || ā॒juhvā̭na॒ īḍyo॒ vandya̭śca | āyā᳚hyagne॒ vasṷbhi-ssa॒joṣāḥ᳚ |

tva-nde॒vānā̭masi yahva॒ hotā᳚ | sa ḙnān. yakṣīṣi॒to yajī̭yān || prā॒cīna̭-mba॒r॒hiḥ pra॒diśā̭ pṛthi॒vyāḥ | vasto̭ra॒syā vṛ̭jyate॒ agre॒ ahnā᳚m |

vyṷ prathate vita॒raṃ-va~rī̭yaḥ | de॒vebhyo॒ adi̭taye syo॒nam || 8 ||

vyaca̭svatīrurvi॒yā viśra̭yantām | pati̭bhyo॒ najana̭ya॒-śśumbha̭mānāḥ | devī᳚rdvāro bṛhatī-rviśvaminvāḥ | de॒vebhyo̭ bhavatha suprāya॒ṇāḥ || ā su॒ṣvaya̭ntī yaja॒te upā̭ke | u॒ṣāsā॒naktā̭ sadatā॒-nni yonau᳚ |

di॒vye yoṣa̭ṇe bṛha॒tī sṷru॒kme | adhi॒ śriyagṃ̭ śukra॒piśa॒-ndadhā̭ne || daivyā॒ hotā̭rā pratha॒mā su॒vācā᳚ | mimā̭nā ya॒jña-mmanṷṣo॒ yaja̭ddhyai || 9 ||

pra॒co॒daya̭ntā vi॒dathḙṣu kā॒rū | prā॒cīna॒-ñjyotiḥ̭ pra॒diśā̭ di॒śantā᳚ || āno̭ ya॒jña-mbhāra̭tī॒ tūya̭metu | iḍā̭ manu॒ṣvadi॒ha ce॒taya̭ntī | ti॒sro de॒vī-rba॒r॒hiredagg syo॒nam | sara̭svatī॒ svapa̭sa-ssadantu ||

ya i॒me dyāvā̭pṛthi॒vī jani̭trī | rū॒pairapigṃ̭śa॒-dbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tama॒dya ho̭tariṣi॒to yajī̭yān |

de॒va-ntvaṣṭā̭rami॒ha ya̭kṣi vi॒dvān || 10 ||

u॒pāva̭sṛja॒t-tmanyā̭ sama॒ñjann | de॒vānā॒-mpātha̭ ṛtu॒thā ha॒vīgṃṣi̭ | vana॒spatiḥ̭ śami॒tā de॒vo a॒gniḥ | svada̭ntu ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ ||

sa॒dyo jā॒to vya̭mimīta ya॒jñam | a॒gni-rde॒vānā̭-mabhavat-puro॒gāḥ | a॒sya hotuḥ̭ pra॒diśyṛ॒tasya̭ vā॒ci |

svāhā̭kṛtagṃ ha॒vira̭dantu de॒vāḥ || 11 ||

(ya॒jñaiḥ - syo॒naṃ - ~yaja̭ddhyai - vi॒dvāna॒ - +ṣṭau ca̭) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - paryagnikaraṇīyā ṛcaḥ

a॒gnir-hotā̭ no addhva॒re | vā॒jī san-pari̭ṇīyate |

de॒vo de॒veṣṷ ya॒jñiyaḥ̭ || pari̭ trivi॒ṣṭya̭ddhva॒ram | yātya॒gnī ra॒thīri̭va | ā de॒veṣu॒ prayo॒ dadha̭t || pari॒ vāja̭patiḥ ka॒viḥ | a॒gnir-ha॒vyā nya̭kramīt |

dadha॒-dratnā̭ni dā॒śuṣe᳚ || 12 ||

(a॒gnir-hotā̭ no॒ nava̭) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - maitrāvaruṇapraiṣaḥ

ajai̭da॒gniḥ | asa̭na॒dvāja॒-nni | de॒vo de॒vebhyo̭ ha॒vyā-'vā᳚ṭ | prāñjo̭bhir-hinvā॒naḥ |

dhenā̭bhiḥ॒ kalpa̭mānaḥ | ya॒jñasyāyuḥ̭ prati॒rann |

upa॒ preṣya̭ hotaḥ | ha॒vyā de॒vebhyaḥ̭ || 13 ||

(ajai̭da॒ṣṭau) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - hoturadhrigupraiṣaḥ

anu॒ bhrātā॒ saga̭rbhyaḥ | anu॒ sakhā॒ sayū᳚thyaḥ ||

u॒dī॒cīnāgṃ̭ asya pa॒do nidha̭ttāt || 14 ||

sūrya॒-ñcakṣṷrgamayatāt | vāta̭-mprā॒ṇama॒nva-va̭sṛjatāt | diśa॒-śśrotra᳚m | a॒ntari̭kṣa॒masu᳚m | pṛ॒thi॒vīgṃ śarī̭ram | e॒ka॒dhā-'sya॒ tvaca॒mācchya̭tāt | pu॒rā nābhyā̭ api॒śaso̭ va॒pāmutkhi̭datāt | a॒ntare॒voṣmāṇaṃ̭-vā~rayatāt | śye॒nama̭sya॒ vakṣaḥ̭ kṛṇutāt | pra॒śasā̭ bā॒hū || 15 ||

śa॒lā do॒ṣaṇī᳚ | ka॒śyape॒vāgṃsā᳚ | acchi̭dre॒ śroṇī᳚ |

ka॒vaṣo॒rū sre॒kapa̭rṇā-'ṣṭhī॒vantā᳚ | ṣaḍvigṃ̭śatirasya॒ vaṅkra̭yaḥ |

tā a̭nu॒ṣṭhyoccyā̭vayatāt | gātra̭-ṅgātrama॒syānṷ̄na-ṅkṛṇutāt | ū॒va॒ddhya॒go॒ha-mpārthi̭va-ṅkhanatāt | a॒snā rakṣa॒-ssagṃsṛ̭jatāt |

va॒ni॒ṣṭhuma̭sya॒ mā rā̭viṣṭa || 16 ||

urṷ̄ka॒-mmanya̭mānāḥ || nedva̭sto॒ke tana̭ye | ravi̭tā॒ rava̭cchamitāraḥ | addhri̭go śamī॒ddhvam | su॒śami̭ śamīddhvam | śa॒mī॒ddhva-ma̭ddhrigo ||

addhri̭gu॒ścāpā̭paśca | u॒bhau de॒vānāgṃ̭ śami॒tārau᳚ | tāvi॒ma-mpa॒śugg śra̭payatā-mpravi॒dvāgṃsau᳚ |

yathā̭ yathā-'sya॒ śrapa̭ṇa॒-ntathā̭tathā || 17 ||

[dha॒ttā॒-d- bā॒hū - mā rā̭viṣṭa॒ - tathā̭tathā ] (a. 6)

anuvākaṃ 7 - stokaviṣaya-mmaitrāvaruṇānuvacanam

ju॒ṣasva̭ sa॒pratha̭stamam | vaco̭ de॒vaphsa̭rastamam |

ha॒vyā juhvā̭na ā॒sani̭ || i॒ma-nno̭ ya॒jñama॒mṛtḙṣu dhehi | i॒mā ha॒vyā jā̭tavedo juṣasva | sto॒kānā̭magne॒ meda̭so ghṛ॒tasya̭ | hotaḥ॒ prāśā̭na pratha॒mo ni॒ṣadya̭ || ghṛ॒tava̭ntaḥ pāvaka te |

sto॒kāsśco̭tanti॒ meda̭saḥ | svadha̭rma-nde॒vavī̭taye || 18 ||

śreṣṭha̭-nno dhehi॒ vārya᳚m || tubhyagg̭ sto॒kā ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | agne॒ viprā̭ya santya | ṛṣi॒-śśreṣṭha॒-ssami̭ddhyase | ya॒jñasya̭ prāvi॒tā bha̭va ||

tubhyagg̭ ścotantyaddhrigo śacīvaḥ | sto॒kāso̭ agne॒ meda̭so ghṛ॒tasya̭ | ka॒vi॒śa॒sto bṛ̭ha॒tā bhā॒nunā-''gāḥ᳚ | ha॒vyā jṷṣasva medhira ||

oji̭ṣṭha-nte maddhya॒to meda॒ udbhṛ̭tam | pratḙ va॒ya-nda̭dāmahe | ścota̭nti te vaso sto॒kā adhi̭ tva॒ci |

prati॒ tāndḙva॒śo vi̭hi || 19 ||

(de॒vavī̭taya॒-udbhṛ̭ta॒-ntrīṇi̭ ca) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - vapā puroḍāśasviṣṭakṛtā-mpuronuvākyāḥ praiṣāśca

ā vṛ̭trahaṇā vṛtra॒habhi॒-śśuṣmaiḥ᳚ | indra̭ yā॒ta-nnamo̭bhiragne a॒rvāk | yu॒vagṃ rādho̭bhi॒raka̭vebhirindra | agnḙ a॒sme bha̭vatamutta॒mebhiḥ̭ || hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | chāga̭sya va॒pāyā॒ meda̭saḥ | ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || vi hyakhya॒-nmana̭sā॒ vasya̭ i॒cchann | indrā᳚gnī jñā॒sa u॒ta vā̭ sajā॒tān || 20 ||

nānyā yu॒vatprama̭tirasti॒ mahya᳚m | sa vā॒-ndhiyaṃ̭-vā~ja॒yantī̭matakṣam || hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | pu॒ro॒ḍāśa̭sya ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ ||

tvāmī̭ḍate aji॒ra-ndū॒tyā̭ya | ha॒viṣma̭nta॒-ssada॒mi-nmānṷṣāsaḥ | yasya̭ de॒vairāsa̭do ba॒r॒hira̭gne | ahā᳚nyasmai su॒dinā̭ bhavantu || hotā̭ yakṣada॒gnim | pu॒ro॒ḍāśa̭sya ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ |

hota॒ryaja̭ || 21 ||

(sa॒jā॒tā - na॒gni-ndve ca̭) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - teṣāmeva yājyāḥ

gī॒rbhirvipraḥ॒ prama̭timi॒cchamā̭naḥ | ī॒̭ ra॒yiṃ-ya~॒śasa̭-mpūrva॒bhāja᳚m | indrā᳚gnī vṛtrahaṇā suvajrā | praṇo॒ navyḙbhistirata-nde॒ṣṇaiḥ || mācche᳚dma ra॒śmīgṃriti॒ nādha̭mānāḥ | pi॒tṛ॒ṇāgṃ śaktī̭ranu॒ yaccha̭mānāḥ | i॒ndrā॒gnibhyā॒-ṅkaṃ-vṛ~ṣa̭ṇo madanti | tā hyadrī̭ dhi॒ṣaṇā̭yā u॒pasthe᳚ ||

a॒gnigṃ sṷdī॒tigṃ su॒dṛśa̭-ṅgṛ॒ṇantaḥ̭ |

na॒ma॒syāma॒stveḍya̭-ñjātavedaḥ |

tvā-ndū॒tama̭ra॒tigṃ ha̭vya॒vāha᳚m |

de॒vā a̭kṛṇva-nna॒mṛta̭sya॒ nābhi᳚m || 22 ||

(jā॒ta॒ve॒do॒ dve ca̭) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - manotāsūktam

tvagg hya̭gne pratha॒mo ma॒notā᳚ | a॒syā dhi॒yo abha̭vo dasma॒ hotā᳚ | tvagṃ sīṃ᳚-vṛ~ṣa-nnakṛṇo-rdu॒ṣṭarī̭tu | saho॒ viśva̭smai॒ saha̭se॒ saha̭ddhyai || adhā॒ hotā॒ nya̭sīdo॒ yajī̭yān | i॒ḍaspa॒da i॒ṣaya॒nnīḍya॒-ssann | ta-ntvā॒ naraḥ̭ pratha॒ma-ndḙva॒yantaḥ̭ | ma॒ho rā॒ye ci॒taya̭nto॒ anṷ gmann || vṛ॒teva॒ yanta̭-mba॒hubhi̭-rvasa॒vyaiḥ᳚ |

tve ra॒yi-ñjā̭gṛ॒vāgṃso॒ anṷ gmann || 23 ||

ruśa̭ntama॒gni-nda̭rśa॒ta-mbṛ॒hanta᳚m | va॒pāva̭ntaṃ-vi~॒śvahā̭ dīdi॒vāgṃsa᳚m || pa॒da-nde॒vasya॒ nama̭sā vi॒yantaḥ̭ | śra॒va॒syava॒-śśrava̭ āpa॒nnamṛ̭ktam |

nāmā̭ni ci-ddadhire ya॒jñiyā̭ni | bha॒drāyā᳚-nte raṇayanta॒ sandṛ̭ṣṭau || tvāṃ-va~̭rdhanti kṣi॒tayaḥ̭ pṛthi॒vyām | tvagṃ rāya̭ u॒bhayā̭so॒ janā̭nām |

tva-ntrā॒tā ta̭raṇe॒ cetyo̭ bhūḥ |

pi॒tā mā॒tā sada॒mi-nmānṷṣāṇām || 24 ||

sa pa॒ryeṇya॒-ssa pri॒yo vi॒kṣva̭gniḥ | hotā̭ ma॒ndro niṣa̭sādā॒ yajī̭yān | ta-ntvā̭ va॒ya-ndama॒ ā dī̭di॒vāgṃsa᳚m | upa̭jñu॒bādho॒ nama̭sā sadema ||

ta-ntvā̭ va॒yagṃ su॒dhiyo॒ navya̭magne | su॒mnā॒yava̭ īmahe deva॒yantaḥ̭ | tvaṃ-vi~śo̭ anayo॒ dīdyā̭naḥ | di॒vo a̭gne bṛha॒tā ro̭ca॒nena̭ ||

vi॒śā-ṅka॒viṃ-vi~॒śpati॒gṃ॒ śaśva̭tīnām |

ni॒tośa̭naṃ-vṛ~ṣa॒bha-ñca̭rṣaṇī॒nām || 25 ||

pretī̭ṣaṇimi॒ṣaya̭nta-mpāva॒kam | rāja̭ntama॒gniṃ-ya~̭ja॒tagṃ ra̭yī॒ṇām || so a̭gna īje śaśa॒me ca॒ martaḥ̭ | yasta॒ āna̭ṭ-thsa॒midhā̭ ha॒vyadā̭tim |

ya āhṷti॒-mpari॒ vedā॒ namo̭bhiḥ | viśvethsa vā॒mā da̭dhate॒ tvotaḥ̭ || a॒smā ṷ te॒ mahi̭ ma॒he vi̭dhema | namo̭bhiragne sa॒midho॒ta ha॒vyaiḥ |

vedī̭ sūno sahaso gī॒rbhiru॒kthaiḥ |

ā tḙ bha॒drāyāgṃ̭ suma॒tau ya̭tema || 26 ||

ā yasta॒tantha॒ roda̭sī॒ vi bhā॒sā | śravo̭bhiśca śrava॒sya̭starṷtraḥ | bṛ॒hadbhi॒-rvājai॒-ssthavi̭rebhira॒sme | re॒vadbhi̭ragne vita॒raṃ-vi~bhā̭hi ||

nṛ॒vadva̭so॒ sada॒middhe᳚hya॒sme | bhūri̭ to॒kāya॒ tana̭yāya pa॒rśvaḥ | pū॒rvīriṣo̭ bṛha॒tīrā॒re a̭ghāḥ | a॒sme bha॒drā sau᳚śrava॒sāni̭ santu ||

pu॒rūṇya̭gne puru॒dhā tvā॒yā | vasṷ̄ni rājan-va॒sutā̭te aśyām | pu॒rūṇi॒ hi tve pṷruvāra॒ santi̭ |

agne॒ vasṷ vidha॒te rāja̭ni॒ tve || 27 ||

(jā॒gṛ॒vāgṃso॒ anṷ gma॒n - mānṷṣāṇāṃ - carṣaṇī॒nāṃ - ~ya̭te - māśyā॒-ndve ca̭) (a. 10)

anuvākaṃ 11 - havirvanaspatisviṣṭakṛtā-mpuronuvākyāḥ praiṣāśca

ā bha̭ratagṃ śikṣataṃ-va~jrabāhū |

a॒smāgṃ i̭ndrāgnī avata॒gṃ॒ śacī̭bhiḥ |

i॒me nu te ra॒śmaya॒-ssūrya̭sya |

yebhiḥ̭ sapi॒tva-mpi॒taro̭ na॒ āyanṋ ||

hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | chāga̭sya ha॒viṣa॒ āttā̭ma॒dya | ma॒ddhya॒to meda॒ udbhṛ̭tam | pu॒rā dveṣo᳚bhyaḥ | pu॒rā paurṷṣeyyā gṛ॒bhaḥ | ghastā᳚nnū॒nam || 28 ||

ghā॒se a̭jrāṇāṃ॒-ya~va̭saprathamānām | su॒matkṣa̭rāṇāgṃ śa॒tarṷdriyāṇām |

a॒gni॒ṣvā॒ttānā॒-mpīvo̭pavasanānām |

pā॒rśva॒ta-śśro̭ṇi॒ta-śśi̭tāma॒ta ṷthsāda॒taḥ | aṅgā̭daṅgā॒dava̭ttānām | kara̭ta e॒vendrā॒gnī | ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ ||

de॒vebhyo̭ vanaspate ha॒vīgṃṣi̭ |

hira̭ṇyaparṇa pra॒diva̭ste॒ artha᳚m || 29 ||

pra॒da॒kṣi॒ṇi-dra̭śa॒nayā̭ ni॒yūya̭ | ṛ॒tasya̭ vakṣi pa॒thibhī॒ raji̭ṣṭhaiḥ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati̭ma॒bhi hi | pi॒ṣṭata̭mayā॒ rabhi̭ṣṭhayā raśa॒nayā-''dhi̭ta |

yatre᳚ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni |

yatra॒ vana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |

yatra̭ de॒vānā̭mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni | yatrā॒gner-hotuḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni |

tatrai॒ta-mpra॒stu-tyḙvo-pa॒stutyḙvo॒pāva̭srakṣat |

rabhī̭yāgṃ samiva kṛ॒tvī || 30 ||

kara̭de॒va-nde॒vo vana॒spatiḥ̭ | ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || pi॒prī॒hi de॒vāgṃ ṷśa॒to ya̭viṣṭha | vi॒dvāṃ ṛ॒tūgṃr-ṛ̭tupate yaje॒ha |

ye daivyā̭ ṛ॒tvija॒stebhi̭ragne |

tvagṃ hotṝ̭ṇāma॒syāya̭jiṣṭhaḥ ||

hotā̭ yakṣada॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛta᳚m |

ayā̭ḍa॒gni-ri̭ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni | ayā॒ḍvana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |

ayā᳚ḍde॒vānā̭-mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni |

yakṣa̭da॒gner-hotuḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni | yakṣa॒-thsva-mma̭hi॒māna᳚m | āya̭jatā॒mejyā॒ iṣaḥ̭ | kṛ॒ṇotu॒ so a̭ddhva॒rā jā॒tavḙdāḥ | ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || 31 ||

(nū॒na - marthaṃ̭ - kṛ॒tvī - pāthāgṃ̭si sa॒pta ca̭) (a. 11)

anuvākaṃ 12 - teṣāmeva yājyāḥ

upo̭ha॒ yadvi॒dathaṃ̭-vā~॒jino॒ gūḥ | gī॒rbhi-rviprāḥ॒ prama̭ti-mi॒cchamā̭nāḥ | a॒rvanto॒ na kāṣṭhā॒-nnakṣa̭māṇāḥ | i॒ndrā॒gnī johṷvato॒ nara॒ste ||

vana̭spate raśa॒nayā̭-'bhi॒dhāya̭ | pi॒ṣṭata̭mayā va॒yunā̭ni vi॒dvān | vaha̭ deva॒trā di̭dhiṣo ha॒vīgṃṣi̭ | pra ca̭ dā॒tāra̭ma॒mṛtḙṣu vocaḥ || a॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛta᳚m | ayā̭ḍa॒gni-ri̭ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni || 32 ||

ayā॒ḍvana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |

ayā᳚ḍde॒vānā̭-mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni |

pāva̭ka śoce॒ veṣṭvagṃ hi yajvā᳚ |

ṛ॒tā ya̭jāsi mahi॒nā vi ya-dbhūḥ |

ha॒vyā va̭ha yaviṣṭha॒ yā tḙ a॒dya || 33 ||

(dhāmā̭ni॒ - bhureka̭-ñca) (a. 12)

anuvākaṃ 13 - anūyājapraiṣāḥ

de॒va-mba॒r॒hi-ssṷde॒va-nde॒vai-ssyā-thsu॒vīraṃ̭-vī~॒rairvasto᳚-rvṛ॒jyetā॒ktoḥ prabhri̭-ye॒tātya॒nyān-rā॒yā ba॒r॒hiṣma̭to madema vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vī-rdvāraḥ̭ saṅghā॒te vi॒ḍvīryāma̭ñchithi॒rā dhru॒vā de॒vahṷ̄tau va॒thsa

ī̭menā॒starṷṇa॒ āmi̭mīyāt-kumā॒ro vā॒ nava̭jāto॒ mainā॒ arvā̭ re॒ṇuka̭kāṭaḥ॒ pṛṇa̭gvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā-'dyā॒smin. ya॒jñe pra̭ya॒tya̭hvetā॒mapi̭ nū॒na-ndaivī॒rviśaḥ॒ prāyā̭siṣṭā॒gṃ॒ suprī̭te॒ sudhi̭te vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||

de॒vī joṣṭrī॒ vasṷdhitī॒ yayo̭ra॒nyā-'ghā dveṣāgṃ̭si yu॒yava॒dā-'nyā va̭kṣa॒-dvasu॒ vāryā̭ṇi॒ yaja̭mānāya vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||

de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ iṣa॒mūrja̭ma॒nyā va̭kṣa॒thsagdhi॒gṃ॒ sapī̭tima॒nyā navḙna॒ pūrva॒-ndaya̭mānā॒-ssyāma̭ purā॒ṇena॒ nava॒-ntāmūrja̭mū॒rjāhṷtī ū॒rjaya̭māne adhātāṃ-va~su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||

de॒vā daivyā॒ hotā̭rā॒ neṣṭā̭rā॒ potā̭rā ha॒tāgha̭śagṃsā-vābha॒radva̭sū vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||

de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīriḍā॒ sara̭svatī॒ bhāra̭tī॒ dyā-mbhāra̭tyādi॒tyai-ra̭spṛkṣa॒-thsara̭svatī॒magṃ ru॒drai-rya॒jñamā̭vī-di॒haiveḍa̭yā॒ vasṷmatyā

sadha॒māda̭-mmadema vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ ||

de॒vo narā॒śagṃsa̭-striśī॒r॒ṣā ṣa̭ḍa॒kṣa-śśa॒tamidḙnagṃ śitipṛ॒ṣṭhā āda̭dhati sa॒hasra̭mī॒-mprava̭hanti mi॒trāvaru॒ṇeda̭sya ho॒tramarha̭to॒

bṛha॒spatiḥ̭ sto॒trama॒śvinā ''ddhva̭ryavaṃ-va~su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||

de॒vo vana॒spati̭-rva॒r॒ṣaprā̭vā ghṛ॒tani̭rṇi॒g-dyā-

magre॒ṇāspṛ̭kṣa॒dā-'ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙnāprāḥ pṛthi॒vī-mupa̭reṇādṛgṃhī-dvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||

de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nni॒dhe dhā̭si॒ pracyṷtīnā॒ma-pra̭cyuta-nnikāma॒dhara̭ṇa-mpuruspā॒r॒haṃ-ya~śa̭svade॒nā ba॒r॒hiṣā॒-'nyā ba॒r॒hīgṣya॒bhiṣyā̭ma vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||

de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-thsu॒dravi̭ṇā ma॒ndraḥ ka॒vi-ssa॒tyama̭nmā-''ya॒jī hotā॒ hotṷr-hotu॒rāya̭jīyā॒nagne॒ yān-de॒vānayā॒ḍyāgṃ api̭pre॒rye tḙ ho॒tre ama̭thsata॒ tāgṃ sa̭sa॒nuṣī॒gṃ॒ hotrā᳚-ndeva-ṅga॒mā-ndi॒vi de॒veṣṷ ya॒jñamera̭ye॒magg

svi̭ṣṭa॒kṛccāgne॒ hotā-'bhū᳚rvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya namovā॒ke vīhi॒ yaja̭ || 34 ||

(yajaika̭-ñca) (a. 13)

anuvākaṃ 14 - anūyājayājyāḥ

de॒va-mba॒r॒hiḥ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu |

de॒vī ū॒rjāhṷtī | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām || 35 ||

de॒vā daivyā॒ hotā̭rā | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām | de॒vīsti॒sra-sti॒sro de॒vīḥ |

va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu |

de॒vo narā॒śagṃsaḥ̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu | de॒vo vana॒spatiḥ̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu | de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu || 36 ||

de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | su॒dravi̭ṇā ma॒ndraḥ ka॒viḥ | sa॒tyama̭nmā-''ya॒jī hotā᳚ | hotṷr-hotu॒rāya̭jīyān |

va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya namovā॒ke vīhi̭ || 37 ||

(vī॒tāṃ॒ - ~ve॒tva - bhū॒reka̭-ñca) (a. 14)

anuvākaṃ 15 - sūktavākapraiṣāḥ

a॒gnima॒dya hotā̭ramavṛṇītā॒yaṃ-ya~ja̭mānaḥ॒ paca̭-npa॒ktīḥ paca̭-npuro॒ḍāśaṃ̭

ba॒ddhna-nni̭ndrā॒gnibhyā॒-ñchāgagṃ̭ sūpa॒sthā a॒dya de॒vo vana॒spati̭-rabhava-dindrā॒gnibhyā॒-ñchāge॒nāgha̭stā॒-nta-mmḙda॒staḥ prati̭ paca॒tā-'gra̭bhīṣṭā॒mavī̭vṛdhetā-mpuro॒ḍāśḙna॒ tvāma॒dyarṣa̭ ārṣeyarṣīṇā-nnapādavṛṇītā॒yaṃ-ya~ja̭māno ba॒hubhya॒ ā saṅga̭tebhya e॒ṣa mḙ de॒veṣu॒ vasu॒ vāryā ya̭kṣyata॒ iti॒ tā yā

de॒vā dḙva॒-dānā॒nyadu॒stānya̭smā॒ ā ca॒ śāsvā ca̭ gurasveṣi॒taśca̭ hota॒rasi̭ bhadra॒vācyā̭ya॒ preṣi̭to॒ mānṷṣa-ssūktavā॒kāya̭ sū॒ktā brṷ̄hi || 38 ||

(a॒gnima॒dyaika᳚m) (a. 15)

(a॒ñjanti॒ - hotā̭ yakṣa॒th - sami̭dvo a॒dyā - gni - rajai॒-d- daivyā̭ - ju॒ṣas - vā vṛ̭trahaṇā - gī॒rbhi - stvagg hyā - bha̭rata॒ - mupo̭ha॒ ya-d- de॒va-mba॒r॒hi-ssṷde॒vaṃ - de॒va-mba॒r॒hi - ra॒gnima॒dya pañca̭daśa)

(a॒ñjan - tyu॒pāva̭sṛja॒n - nānyā yu॒vat - kara̭de॒va ma॒ṣṭātrigṃ̭śat)

(a॒ñjanti̭ - sū॒ktā brṷ̄hi)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||