2.6 - Sautramanih Kaukili Hotram Cha - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Svadvim Tva

ॐ

2.6 - സൌത്രാമണിഃ കൌകിലീ ഹോത്രം ച - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണ പാഠഃ - സ്വാദ്വീം ത്വാ

Rama Malayalam

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ ദ്വിതീയാഷ്ടകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠകഃ - സൌത്രാമണിഃ കൌകിലീ ഹോത്ര-ഞ്ച

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

അനുവാകം 1 - ഗ്രഹാഃ

സ്വാ॒ദ്വീ-ന്ത്വാ᳚ സ്വാ॒ദുനാ᳚ । തീ॒വ്രാ-ന്തീ॒വ്രേണ॑ । അ॒മൃതാ॑-മ॒മൃതേ॑ന । മധു॑മതീ॒-മ്മധു॑മതാ । സൃ॒ജാമി॒ സഗ്ം സോമേ॑ന । സോമോ᳚-ഽസ്യ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-മ്പച്യസ്വ । സര॑സ്വത്യൈ പച്യസ്വ । ഇന്ദ്രാ॑യ സു॒ത്രാമ്ണേ॑ പച്യസ്വ ॥ പരീ॒തോഷി॑ഞ്ചതാ സു॒തമ് । സോമോ॒ യ ഉ॑ത്ത॒മഗ്ം ഹ॒വിഃ ॥ 1 ॥

ദ॒ധ॒ന്വാ യോ നര്യോ॑ അ॒ഫ്സ്വ॑ന്തരാ । സു॒ഷാവ॒ സോമ॒മദ്രി॑ഭിഃ ॥ പു॒നാതു॑ തേ പരി॒സ്രുത᳚മ് । സോമ॒ഗ്ം॒ സൂര്യ॑സ്യ ദുഹി॒താ । വാരേ॑ണ॒ ശശ്വ॑താ॒ തനാ᳚ । വാ॒യുഃ പൂ॒തഃ പ॒വിത്രേ॑ണ । പ്രാങ്ഖ്സോമോ॒ അതി॑ദ്രുതഃ । ഇന്ദ്ര॑സ്യ॒ യുജ്യ॒-സ്സഖാ᳚ ॥ വാ॒യുഃ പൂ॒തഃ പ॒വിത്രേ॑ണ । പ്ര॒ത്യങ്ഖ്സോമോ॒ ആതി॑ദ്രുതഃ ॥ 2 ॥

ഇന്ദ്ര॑സ്യ॒ യുജ്യ॒-സ്സഖാ᳚ ॥ ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പ॑വതേ॒ തേജ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । സുര॑യാ॒ സോമഃ॑ സു॒ത ആസു॑തോ॒ മദാ॑യ । ശു॒ക്രേണ॑ ദേവ ദേ॒വതാഃ᳚ പിപൃഗ്ധി । രസേ॒നാന്നം॒-യഁജ॑മാനായ ധേഹി ॥ കു॒വിദ॒ങ്ഗ യവ॑മന്തോ॒ യവ॑-ഞ്ചിത് । യഥാ॒ ദാന്ത്യ॑നുപൂ॒ര്വം-വിഁ॒യൂയ॑ । ഇ॒ഹേഹൈ॑ഷാ-ങ്കൃണുത॒ ഭോജ॑നാനി । യേ ബ॒ര॒ഃഇഷോ॒ നമോ॑വൃക്തി॒-ന്ന ജ॒ഗ്മുഃ ॥ ഉ॒പ॒യാ॒മ-ഗൃ॑ഹീതോ-ഽസ്യ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-ന്ത്വാ॒ ജുഷ്ട॑-ങ്ഗൃഹ്ണാമി ॥ 3 ॥

സര॑സ്വത്യാ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ സു॒ത്രാമ്ണേ᳚ ॥ ഏ॒ഷ തേ॒ യോനി॒സ്തേജ॑സേ ത്വാ । വീ॒ര്യാ॑യ ത്വാ॒ ബലാ॑യ ത്വാ ॥ തേജോ॑-ഽസി॒ തേജോ॒ മയി॑ ധേഹി । വീ॒ര്യ॑മസി വീ॒ര്യ॑-മ്മയി॑ ധേഹി । ബല॑മസി॒ ബല॒-മ്മയി॑ ധേഹി ॥ നാനാ॒ ഹി വാ᳚-ന്ദേ॒വഹി॑ത॒ഗ്ം॒ സദഃ॑ കൃ॒തമ് । മാ സഗ്ംസൃ॑ക്ഷാഥാ-മ്പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് । സുരാ॒ ത്വമസി॑ ശു॒ഷ്മിണീ॒ സോമ॑ ഏ॒ഷഃ । മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീ॒-സ്സ്വാം-യോഁനി॑മാവി॒ശന്ന് ॥ 4 ॥

ഉ॒പ॒യാ॒മഗൃ॑ഹീതോ-ഽസ്യാശ്വി॒ന-ന്തേജഃ॑ । സാ॒ര॒സ്വ॒തം-വീഁ॒ര്യ᳚മ് । ഐ॒ന്ദ്ര-മ്ബല᳚മ് ॥ ഏ॒ഷ തേ॒ യോനി॒ര്മോദാ॑യ ത്വാ । ആ॒ന॒ന്ദായ॑ ത്വാ॒ മഹ॑സേ ത്വാ ॥ ഓജോ॒-ഽസ്യോജോ॒ മയി॑ ധേഹി । മ॒ന്യുര॑സി മ॒ന്യു-മ്മയി॑ ധേഹി । മഹോ॑-ഽസി॒ മഹോ॒ മയി॑ ധേഹി । സഹോ॑-ഽസി॒ സഹോ॒ മയി॑ ധേഹി ॥ യാ വ്യാ॒ഘ്രം-വിഁഷൂ॑ചികാ । ഉ॒ഭൌ വൃക॑-ഞ്ച॒ രക്ഷ॑തി । ശ്യേ॒ന-മ്പ॑ത॒ത്രിണഗ്ം॑ സി॒ഗ്ം॒ഹമ് । സേമ-മ്പാ॒ത്വഗ്ംഹ॑സഃ ॥ സ॒-മ്പൃചഃ॑ സ്ഥ॒ സ-മ്മാ॑ ഭ॒ദ്രേണ॑ പൃങ്ക്ത । വി॒പൃചഃ॑ സ്ഥ॒ വി മാ॑ പാ॒പ്മനാ॑ പൃങ്ക്ത ॥ 5 ॥

(ഹ॒വിഃ - പ്ര॒ത്യങ്ഖ്സോമോ॒ ആതി॑ദ്രുതോ - ഗൃഹ്ണാ - മ്യാവി॒ശന് - വിഷൂ॑ചികാ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 1)

അനുവാകം 2 - ഗ്രഹോപസ്ഥാനമ്

സോമോ॒ രാജാ॒-ഽമൃതഗ്ം॑ സു॒തഃ । ഋ॒ജീ॒ഷേണാ॑ജഹാന്മൃ॒ത്യുമ് । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । വിപാനഗ്ം॑ ശു॒ക്രമന്ധ॑സഃ । ഇന്ദ്ര॑സ്യേന്ദ്രി॒യമ് । ഇ॒ദ-മ്പയോ॒-ഽമൃത॒-മ്മധു॑ ॥ സോമ॑മ॒ദ്ഭ്യോ വ്യ॑പിബത് । ഛന്ദ॑സാ ഹ॒ഗ്ം॒സ-ശ്ശു॑ചി॒ഷത് । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । അ॒ദ്ഭ്യഃ, ക്ഷീ॒രം-വ്യഁ॑പിബത് ॥ 6 ॥

ക്രുങ്ങാ᳚ങ്ഗിര॒സോ ധി॒യാ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । അന്നാ᳚-ത്പരി॒സ്രുതോ॒ രസ᳚മ് । ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വ്യ॑പിബ-ത്ക്ഷ॒ത്രമ് । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് ॥ രേതോ॒ മൂത്രം॒-വിഁജ॑ഹാതി । യോനി॑-മ്പ്രവി॒ശദി॑ന്ദ്രി॒യമ് । ഗര്ഭോ॑ ജ॒രായു॒ണാ-ഽഽവൃ॑തഃ । ഉല്ബ॑-ഞ്ജഹാതി॒ ജന്മ॑നാ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് ॥ 7 ॥

വേദേ॑ന രൂ॒പേ വ്യ॑കരോത് । സ॒താ॒സ॒തീ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് ॥ സോമേ॑ന॒ സോമൌ॒ വ്യ॑പിബത് । സു॒താ॒സു॒തൌ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । ദൃ॒ഷ്ട്വാ രൂ॒പേ വ്യാക॑രോത് । സ॒ത്യാ॒നൃ॒തേ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । അശ്ര॑ദ്ധാ॒-മനൃ॒തേ-ഽദ॑ധാത് । ശ്ര॒ദ്ധാഗ്ം സ॒ത്യേ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് ॥ ദൃ॒ഷ്ട്വാ പ॑രി॒സ്രുതോ॒ രസ᳚മ് । ശു॒ക്രേണ॑ ശു॒ക്രം-വ്യഁ॑പിബത് । പയ॒-സ്സോമ॑-മ്പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । വിപാനഗ്ം॑ ശു॒ക്രമന്ധ॑സഃ । ഇന്ദ്ര॑സ്യേന്ദ്രി॒യമ് । ഇ॒ദ-മ്പയോ॒-ഽമൃത॒-മ്മധു॑ ॥ 8 ॥

(അ॒ദ്ഭ്യഃ, ക്ഷീ॒രം-വ്യഁ॑പിബ॒ - ജ്ജന്മ॑ന॒ര്തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യഗ്ഗ് - ശ്ര॒ദ്ധാഗ്ം സ॒ത്യേ പ്ര॒ജാപ॑തിര॒ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 2)

(സോമോ॒ രാജാ॒ വിപാന॒ഗ്ം॒ സോമ॑മ॒ദ്ഭ്യോ-ഽന്നാ॒-ദ്രേതോ॒ മൂത്രം॒-വേഁദേ॑ന സതാസ॒തീ സോമേ॑ന സുതാസു॒തൌ ദൃ॒ഷ്ട്വാ രൂ॒പേ ദൃ॒ഷ്ട്വാ പ॑രി॒സ്രുതോ॒ രസം॒-വിഁപാന॒-ന്ദശ॑ )

അനുവാകം 3 - ഗ്രഹഹോമഃ

സുരാ॑വന്ത-മ്ബര്ഹി॒ഷദഗ്ം॑ സു॒വീര᳚മ് । യ॒ജ്ഞഗ്ം ഹി॑ന്വന്തി മഹി॒ഷാ നമോ॑ഭിഃ । ദധാ॑നാ॒-സ്സോമ॑-ന്ദി॒വി ദേ॒വതാ॑സു । മദേ॒മേന്ദ്രം॒-യഁജ॑മാനാ-സ്സ്വ॒ര്കാഃ ॥ യസ്തേ॒ രസ॒-സ്സമ്ഭൃ॑ത॒ ഓഷ॑ധീഷു । സോമ॑സ്യ॒ ശുഷ്മ॒-സ്സുര॑യാ സു॒തസ്യ॑ । തേന॑ ജിന്വ॒ യജ॑മാന॒-മ്മദേ॑ന । സര॑സ്വതീ-മ॒ശ്വിനാ॒-വിന്ദ്ര॑-മ॒ഗ്നിമ് ॥ യമ॒ശ്വിനാ॒ നമു॑ചേരാസു॒രാദധി॑ । സര॑സ്വ॒ത്യസ॑നോദിന്ദ്രി॒യായ॑ ॥ 9 ॥

ഇ॒മ-ന്തഗ്ം ശു॒ക്ര-മ്മധു॑മന്ത॒-മിന്ദു᳚മ് । സോമ॒ഗ്ം॒ രാജാ॑നമി॒ഹ ഭ॑ക്ഷയാമി ॥ യദത്ര॑ രി॒പ്തഗ്ം ര॒സിനഃ॑ സു॒തസ്യ॑ । യദിന്ദ്രോ॒ അപി॑ബ॒ച്ഛചീ॑ഭിഃ । അ॒ഹ-ന്തദ॑സ്യ॒ മന॑സാ ശി॒വേന॑ । സോമ॒ഗ്ം॒ രാജാ॑നമി॒ഹ ഭ॑ക്ഷയാമി ॥ പി॒തൃഭ്യഃ॑ സ്വധാ॒വിഭ്യഃ॑ സ്വ॒ധാ നമഃ॑ । പി॒താ॒മ॒ഹേഭ്യഃ॑ സ്വധാ॒വിഭ്യഃ॑ സ്വ॒ധാ നമഃ॑ । പ്രപി॑താമഹേഭ്യ-സ്സ്വധാ॒വിഭ്യഃ॑ സ്വ॒ധാ നമഃ॑ । അക്ഷ॑-ന്പി॒തരഃ॑ ॥ 10 ॥

അമീ॑മദന്ത പി॒തരഃ॑ । അതീ॑തൃപന്ത പി॒തരഃ॑ । അമീ॑മൃജന്ത പി॒തരഃ॑ । പിത॑ര॒-ശ്ശുന്ധ॑ദ്ധ്വമ് ॥ പു॒നന്തു॑ മാ പി॒തരഃ॑ സോ॒മ്യാസഃ॑ । പു॒നന്തു॑ മാ പിതാമ॒ഹാഃ । പു॒നന്തു॒ പ്രപി॑താമഹാഃ । പ॒വിത്രേ॑ണ ശ॒തായു॑ഷാ । പു॒നന്തു॑ മാ പിതാമ॒ഹാഃ । പു॒നന്തു॒ പ്രപി॑താമഹാഃ ॥ 11 ॥

പ॒വിത്രേ॑ണ ശ॒തായു॑ഷാ ॥ വിശ്വ॒മായു॒-ര്വ്യ॑ശ്നവൈ । അഗ്ന॒ ആയൂഗ്ം॑ഷി പവസ॒ ആ സു॒വോര്ജ॒മിഷ॑-ഞ്ച നഃ । ആ॒രേ ബാ॑ധസ്വ ദു॒ച്ഛുനാ᳚മ് ॥ അഗ്നേ॒ പവ॑സ്വ॒ സ്വപാ॑ അ॒സ്മേ വര്ചഃ॑ സു॒വീര്യ᳚മ് । ദധ॒-ത്പോഷഗ്ം॑ ര॒യി-മ്മയി॑ ॥। പവ॑മാന॒-സ്സുവ॒ര്ജനഃ॑ । പ॒വിത്രേ॑ണ॒ വിച॑ര്ഷണിഃ । യഃ പോതാ॒ സ പു॑നാതു മാ ॥ പു॒നന്തു॑ മാ ദേവജ॒നാഃ । പു॒നന്തു॒ മന॑ വോ ധി॒യാ । പു॒നന്തു॒ വിശ്വ॑ ആ॒യവഃ॑ ॥। ജാത॑വേദഃ പ॒വിത്ര॑വത് । പ॒വിത്രേ॑ണ പുനാഹി മാ । ശു॒ക്രേണ॑ ദേവ॒ ദീദ്യ॑ത് । അഗ്നേ॒ ക്രത്വാ॒ ക്രതൂ॒ഗ്ം॒രനു॑ ॥ യത്തേ॑ പ॒വിത്ര॑-മ॒ര്ചിഷി॑ । അഗ്നേ॒ വിത॑തമന്ത॒രാ । ബ്രഹ്മ॒ തേന॑ പുനീമഹേ ॥। ഉ॒ഭാഭ്യാ᳚-ന്ദേവ സവിതഃ । പ॒വിത്രേ॑ണ സ॒വേന॑ ച । ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ പുനീമഹേ ॥ വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വീ പു॑ന॒തീ ദേ॒വ്യാഗാ᳚ത് । യസ്യൈ॑ ബ॒ഹ്വീ-സ്ത॒നുവോ॑ വീ॒തപൃ॑ഷ്ഠാഃ । തയാ॒ മദ॑ന്ത-സ്സധ॒മാദ്യേ॑ഷു । വ॒യഗ്ഗ് സ്യാ॑മ॒ പത॑യോ രയീ॒ണാമ് ॥॥ യേ സ॑മാ॒നാ-സ്സമ॑നസഃ । പി॒തരോ॑ യമ॒രാജ്യേ᳚ । തേഷാം᳚-ലോഁ॒ക-സ്സ്വ॒ധാ നമഃ॑ । യ॒ജ്ഞോ ദേ॒വേഷു॑ കല്പതാമ് ॥ 12 ॥

യേ സ॑ജാ॒താ-സ്സമ॑നസഃ । ജീ॒വാ ജീ॒വേഷു॑ മാമ॒കാഃ । തേഷാ॒ഗ്॒ ശ്രീര്മയി॑ കല്പതാമ് । അ॒സ്മില് ഁലോ॒കേ ശ॒തഗ്ം സമാഃ᳚ ॥ ദ്വേ സ്രു॒തീ അ॑ശൃണവ-മ്പിതൃ॒ണാമ് । അ॒ഹ-ന്ദേ॒വാനാ॑മു॒ത മര്ത്യാ॑നാമ് । യാഭ്യാ॑മി॒ദം-വിഁശ്വ॒മേജ॒-ഥ്സമേ॑തി । യദ॑ന്ത॒രാ പി॒തര॑-മ്മാ॒തര॑-ഞ്ച ॥ ഇ॒ദഗ്ം ഹ॒വിഃ പ്ര॒ജന॑ന-മ്മേ അസ്തു । ദശ॑വീരഗ്ം സ॒ര്വഗ॑ണഗ്ഗ് സ്വ॒സ്തയേ᳚ । ആ॒ത്മ॒സനി॑ പ്രജാ॒സനി॑ । പ॒ശു॒സന്യ॑ഭയ॒സനി॑ ലോക॒സനി॑ । അ॒ഗ്നിഃ പ്ര॒ജാ-മ്ബ॑ഹു॒ലാ-മ്മേ॑ കരോതു । അന്ന॒-മ്പയോ॒ രേതോ॑ അ॒സ്മാസു॑ ധത്ത । രാ॒യസ്പോഷ॒-മിഷ॒മൂര്ജ॑മ॒സ്മാസു॑ ദീധര॒-ഥ്സ്വാഹാ᳚ ॥ 13 ॥

(ഇ॒ന്ദ്രി॒യായ॑ - പി॒തരഃ॑ - ശ॒തായു॑ഷാ പു॒നന്തു॑ മാ പിതാമ॒ഹാഃ പു॒നന്തു॒ പ്രപി॑താമഹാഃ-കല്പതാഗ്-സ്വ॒സ്തയേ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 3)

അനുവാകം 4 - ഉപഹോമാഃ

സീസേ॑ന॒ തന്ത്ര॒-മ്മന॑സാ മനീ॒ഷിണഃ॑ । ഊ॒ര്ണാ॒സൂ॒ത്രേണ॑ ക॒വയോ॑ വയന്തി । അ॒ശ്വിനാ॑ യ॒ജ്ഞഗ്ം സ॑വി॒താ സര॑സ്വതീ । ഇന്ദ്ര॑സ്യ രൂ॒പം-വഁരു॑ണോ ഭിഷ॒ജ്യന്ന് ॥ തദ॑സ്യ രൂ॒പമ॒മൃത॒ഗ്ം॒ ശചീ॑ഭിഃ । തി॒സ്രോ ദ॑ധുര്ദേ॒വതാ᳚-സ്സഗ്ംരരാ॒ണാഃ । ലോമാ॑നി॒ ശഷ്പൈ᳚-ര്ബഹു॒ധാ ന തോക്മ॑ഭിഃ । ത്വഗ॑സ്യ മാ॒ഗ്ം॒സമ॑ഭവ॒ന്ന ലാ॒ജാഃ ॥ തദ॒ശ്വിനാ॑ ഭി॒ഷജാ॑ രു॒ദ്രവ॑ര്തനീ । സര॑സ്വതീ വയതി॒ പേശോ॒ അന്ത॑രഃ ॥ 14 ॥

അസ്ഥി॑ മ॒ജ്ജാന॒-മ്മാസ॑രൈഃ । കാ॒രോ॒ത॒രേണ॒ ദധ॑തോ॒ ഗവാ᳚-ന്ത്വ॒ചി ॥ സര॑സ്വതീ॒ മന॑സാ പേശ॒ലം-വഁസു॑ । നാസ॑ത്യാഭ്യാം-വഁയതി ദര്ശ॒തം-വഁപുഃ॑ । രസ॑-മ്പരി॒സ്രുതാ॒ ന രോഹി॑തമ് । ന॒ഗ്നഹു॒ര്ധീര॒സ്തസ॑ര॒-ന്ന വേമ॑ ॥ പയ॑സാ ശു॒ക്രമ॒മൃത॑-ഞ്ജ॒നിത്ര᳚മ് । സുര॑യാ॒ മൂത്രാ᳚ജ്ജനയന്തി॒ രേതഃ॑ । അപാമ॑തി-ന്ദുര്മ॒തി-മ്ബാധ॑മാനാഃ । ഊവ॑ദ്ധ്യം॒-വാഁതഗ്ം॑ സ॒ബുവ॒-ന്തദാ॒രാത് ॥ 15 ॥

ഇന്ദ്രഃ॑ സു॒ത്രാമാ॒ ഹൃദ॑യേന സ॒ത്യമ് । പു॒രോ॒ഡാശേ॑ന സവി॒താ ജ॑ജാന । യകൃ॑-ത്ക്ലോ॒മാനം॒-വഁരു॑ണോ ഭിഷ॒ജ്യന്ന് । മത॑സ്നേ വായ॒വ്യൈ᳚ര്ന മി॑നാതി പി॒ത്തമ് ॥ ആ॒ന്ത്രാണി॑ സ്ഥാ॒ലീ മധു॒ പിന്വ॑മാനാ । ഗുദാ॒ പാത്രാ॑ണി സു॒ദുഘാ॒ ന ധേ॒നുഃ । ശ്യേ॒നസ്യ॒ പത്ര॒-ന്ന പ്ലീ॒ഹാ ശചീ॑ഭിഃ । ആ॒സ॒ന്ദീ നാഭി॑രു॒ദര॒-ന്ന മാ॒താ ॥ കു॒മ്ഭോ വ॑നി॒ഷ്ഠുര്ജ॑നി॒താ ശചീ॑ഭിഃ । യസ്മി॒ന്നഗ്രേ॒ യോന്യാ॒-ങ്ഗര്ഭോ॑ അ॒ന്തഃ ॥ 16 ॥

പ്ലാ॒ശീര്വ്യ॑ക്ത-ശ്ശ॒തധാ॑ര॒ ഉഥ്സഃ॑ । ദു॒ഹേ ന കു॒മ്ഭീഗ് സ്വ॒ധാ-മ്പി॒തൃഭ്യഃ॑ ॥ മുഖ॒ഗ്ം॒ സദ॑സ്യ॒ ശിര॒ ഇഥ്സദേ॑ന । ജി॒ഹ്വാ പ॒വിത്ര॑മ॒ശ്വിനാ॒ സഗ്ം സര॑സ്വതീ । ചപ്പ॒-ന്ന പാ॒യുര്ഭി॒ഷഗ॑സ്യ॒ വാലഃ॑ । വ॒സ്തിര്ന ശേപോ॒ ഹര॑സാ തര॒സ്വീ ॥ അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-ഞ്ചക്ഷു॑ര॒മൃത॒-ങ്ഗ്രഹാ᳚ഭ്യാമ് । ഛാഗേ॑ന॒ തേജോ॑ ഹ॒വിഷാ॑ ശൃ॒തേന॑ । പക്ഷ്മാ॑ണി ഗോ॒ധൂമൈഃ॒ ക്വ॑ലൈരു॒താനി॑ । പേശോ॒ ന ശു॒ക്ലമസി॑തം-വഁസാതേ ॥ 17 ॥

അവി॒ര്ന മേ॒ഷോ ന॒സി വീ॒ര്യാ॑യ । പ്രാ॒ണസ്യ॒ പന്ഥാ॑ അ॒മൃതോ॒ ഗ്രഹാ᳚ഭ്യാമ് । സര॑സ്വ॒ത്യുപ॒വാകൈ᳚ര്വ്യാ॒നമ് । നസ്യാ॑നി ബ॒ര॒ഃഇ-ര്ബദ॑രൈ-ര്ജജാന ॥ ഇന്ദ്ര॑സ്യ രൂ॒പമൃ॑ഷ॒ഭോ ബലാ॑യ । കര്ണാ᳚ഭ്യാ॒ഗ്॒ ശ്രോത്ര॑മ॒മൃത॒-ങ്ഗ്രഹാ᳚ഭ്യാമ് । യവാ॒ ന ബ॒ര॒ഃഇ-ര്ഭ്രു॒വി കേസ॑രാണി । ക॒ര്കന്ധു॑ ജജ്ഞേ॒ മധു॑ സാര॒ഘ-മ്മുഖാ᳚ത് ॥ ആ॒ത്മന്നു॒പസ്ഥേ॒ ന വൃക॑സ്യ॒ ലോമ॑ । മുഖേ॒ ശ്മശ്രൂ॑ണി॒ ന വ്യാ᳚ഘ്രലോ॒മമ് ॥ 18 ॥

കേശാ॒ ന ശീ॒ര॒.ഷന്. യശ॑സേ ശ്രി॒യൈ ശിഖാ᳚ । സി॒ഗ്ം॒ഹസ്യ॒ ലോമ॒ ത്വിഷി॑-രിന്ദ്രി॒യാണി॑ ॥ അങ്ഗാ᳚ന്യാ॒ത്മന്-ഭി॒ഷജാ॒ തദ॒ശ്വിനാ᳚ । ആ॒ത്മാന॒മങ്ഗൈ॒-സ്സമ॑ധാ॒-ഥ്സര॑സ്വതീ । ഇന്ദ്ര॑സ്യ രൂ॒പഗ്ം ശ॒തമാ॑ന॒മായുഃ॑ । ച॒ന്ദ്രേണ॒ ജ്യോതി॑ര॒മൃത॒-ന്ദധാ॑നാ ॥ സര॑സ്വതീ॒ യോന്യാ॒-ങ്ഗര്ഭ॑മ॒ന്തഃ । അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-മ്പത്നീ॒ സുകൃ॑ത-മ്ബിഭര്തി । അ॒പാഗ്ം രസേ॑ന॒ വരു॑ണോ॒ ന സാമ്നാ᳚ । ഇന്ദ്രഗ്ഗ്॑ ശ്രി॒യൈ ജ॒നയ॑ന്ന॒ഫ്സു രാജാ᳚ ॥ തേജഃ॑ പശൂ॒നാഗ്ം ഹ॒വിരി॑ന്ദ്രി॒യാവ॑ത് । പ॒രി॒സ്രുതാ॒ പയ॑സാ സാര॒ഘ-മ്മധു॑ । അ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-ന്ദു॒ഗ്ധ-മ്ഭി॒ഷജാ॒ സര॑സ്വത്യാ സുതാസു॒താഭ്യാ᳚മ് । അ॒മൃത॒-സ്സോമ॒ ഇന്ദുഃ॑ ॥ 19 ॥

(അന്ത॑ര - ആ॒രാ - ദ॒ന്ത--ര് വ॑സാതേ - വ്യാഘ്രലോ॒മഗ്ം - രാജാ॑ ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 4)

അനുവാകം 5 - അഭിഷേകഃ

മി॒ത്രോ॑-ഽസി॒ വരു॑ണോ-ഽസി । സമ॒ഹം-വിഁശ്വൈ᳚ര്ദേ॒വൈഃ ॥ ക്ഷ॒ത്രസ്യ॒ നാഭി॑രസി । ക്ഷ॒ത്രസ്യ॒ യോനി॑രസി ॥ സ്യോ॒നാമാസീ॑ദ । സു॒ഷദാ॒മാസീ॑ദ । മാ ത്വാ॑ ഹിഗ്ംസീത് । മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീത് ॥ നിഷ॑സാദ ധൃ॒തവ്ര॑തോ॒ വരു॑ണഃ । പ॒സ്ത്യാ᳚സ്വാ ॥ 20 ॥

സാമ്രാ᳚ജ്യായ സു॒ക്രതുഃ॑ ॥ ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ । അ॒ശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ᳚മ് । പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാമ് । അ॒ശ്വിനോ॒-ര്ഭൈഷ॑ജ്യേന । തേജ॑സേ ബ്രഹ്മവര്ച॒സായാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാമി ॥ ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ । അ॒ശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ᳚മ് । പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാമ് । സര॑സ്വത്യൈ॒ ഭൈഷ॑ജ്യേന ॥ 21 ॥

വീ॒ര്യാ॑യാ॒ന്നാദ്യാ॑യാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാമി ॥ ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ । അ॒ശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ᳚മ് । പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാമ് । ഇന്ദ്ര॑സ്യേന്ദ്രി॒യേണ॑ । ശ്രി॒യൈ യശ॑സേ॒ ബലാ॑യാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാമി ॥ കോ॑-ഽസി കത॒മോ॑-ഽസി । കസ്മൈ᳚ ത്വാ॒ കായ॑ ത്വാ ॥ സുശ്ലോ॒കാഁ(4) സുമ॑ഡ്ഗ॒ലാഁ(4) സത്യ॑രാ॒ജാ(3)ന് ॥ ശിരോ॑ മേ॒ ശ്രീഃ ॥ 22 ॥

യശോ॒ മുഖ᳚മ് । ത്വിഷിഃ॒ കേശാ᳚ശ്ച॒ ശ്മശ്രൂ॑ണി । രാജാ॑ മേ പ്രാ॒ണോ॑-ഽമൃത᳚മ് । സ॒മ്രാട് ചക്ഷുഃ॑ । വി॒രാട്ഛ്രോത്ര᳚മ് । ജി॒ഹ്വാ മേ॑ ഭ॒ദ്രമ് । വാമ്മഹഃ॑ । മനോ॑ മ॒ന്യുഃ । സ്വ॒രാഡ്ഭാമഃ॑ । മോദാഃ᳚ പ്രമോ॒ദാ അ॒ങ്ഗുലീ॒രങ്ഗാ॑നി ॥ 23 ॥

ചി॒ത്ത-മ്മേ॒ സഹഃ॑ । ബാ॒ഹൂ മേ॒ ബല॑മിന്ദ്രി॒യമ് । ഹസ്തൌ॑ മേ॒ കര്മ॑ വീ॒ര്യ᳚മ് । ആ॒ത്മാ ക്ഷ॒ത്രമുരോ॒ മമ॑ । പൃ॒ഷ്ടീര്മേ॑ രാ॒ഷ്ട്രമു॒ദര॒മഗ്ംസൌ᳚ । ഗ്രീ॒വാശ്ച॒ ശ്രോണ്യൌ᳚ । ഊ॒രൂ അ॑ര॒ത്നീ ജാനു॑നീ । വിശോ॒ മേ-ഽങ്ഗാ॑നി സ॒ര്വതഃ॑ । നാഭി॑ര്മേ ചി॒ത്തം-വിഁ॒ജ്ഞാന᳚മ് । പാ॒യുര്മേ-ഽപ॑ചിതിര്ഭ॒സത് ॥ 24 ॥

ആ॒ന॒ന്ദ॒ന॒ന്ദാവാ॒ണ്ഡൌ മേ᳚ । ഭഗ॒-സ്സൌഭാ᳚ഗ്യ॒-മ്പസഃ॑ ॥ ജങ്ഘാ᳚ഭ്യാ-മ്പ॒ദ്ഭ്യാ-ന്ധര്മോ᳚-ഽസ്മി । വി॒ശി രാജാ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതഃ ॥ പ്രതി॑ ക്ഷ॒ത്രേ പ്രതി॑തിഷ്ഠാമി രാ॒ഷ്ട്രേ । പ്രത്യശ്വേ॑ഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാമി॒ ഗോഷു॑ । പ്രത്യങ്ഗേ॑ഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാമ്യാ॒ത്മന്ന് । പ്രതി॑ പ്രാ॒ണേഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാമി പു॒ഷ്ടേ । പ്രതി॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വ്യോഃ । പ്രതിതി॑ഷ്ഠാമി യ॒ജ്ഞേ ॥ 25 ॥

ത്ര॒യാ ദേ॒വാ ഏകാ॑ദശ । ത്ര॒യ॒സ്ത്രി॒ഗ്ം॒ശാ-സ്സു॒രാധ॑സഃ । ബൃഹ॒സ്പതി॑ പുരോഹിതാഃ । ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തു-സ്സ॒വേ । ദേ॒വാ ദേ॒വൈര॑വന്തു മാ । പ്ര॒ഥ॒മാ ദ്വി॒തീയൈഃ᳚ । ദ്വി॒തീയാ᳚സ്തൃ॒തീയൈഃ᳚ । തൃ॒തീയാ᳚-സ്സ॒ത്യേന॑ । സ॒ത്യം-യഁ॒ജ്ഞേന॑ ।യ॒ജ്ഞോ യജു॑ര്ഭിഃ ॥ 26 ॥

യജൂഗ്ം॑ഷി॒ സാമ॑ഭിഃ । സാമാ᳚ന്യൃ॒ഗ്ഭിഃ । ഋചോ॑ യാ॒ജ്യാ॑ഭിഃ । യാ॒ജ്യാ॑ വഷട്കാ॒രൈഃ । വ॒ഷ॒ട്കാ॒രാ ആഹു॑തിഭിഃ । ആഹു॑തയോ മേ॒ കാമാ॒ന്-ഥ്സമ॑ര്ധയന്തു ॥ ഭൂ-സ്സ്വാഹാ᳚ ॥ ലോമാ॑നി॒ പ്രയ॑തി॒ര്മമ॑ । ത്വമ്മ॒ ആന॑തി॒രാഗ॑തിഃ । മാ॒ഗ്ം॒സ-മ്മ॒ ഉപ॑നതിഃ । വ സ്വസ്ഥി॑ । മ॒ജ്ജാ മ॒ ആന॑തിഃ ॥ 27 ॥

(പ॒സ്ത്യാ᳚സ്വാ - സര॑സ്വത്യൈ॒ ഭൈഷ॑ജ്യേന॒ - ശ്രീ - രങ്ഗാ॑നി - ഭ॒സ--ദ്യ॒ജ്ഞേ - യ॒ജ്ഞോ യജു॑ര്ഭി॒ - രുപ॑നതി॒ര്ദ്വേ ച॑) (അ. 5)

അനുവാകം 6 - അവഭൃഥഃ

യ-ദ്ദേ॑വാ ദേവ॒ഹേഡ॑നമ് । ദേവാ॑സശ്ചകൃ॒മാ വ॒യമ് । അ॒ഗ്നിര്മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സഃ । വിശ്വാ᳚-ന്മുഞ്ച॒ത്വഗ്ംഹ॑സഃ ॥ യദി॒ ദിവാ॒ യദി॒ നക്ത᳚മ് । ഏനാഗ്ം॑സി ചകൃ॒മാ വ॒യമ് । വാ॒യുര്മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സഃ । വിശ്വാ᳚-ന്മുഞ്ച॒ത്വഗ്ംഹ॑സഃ ॥ യദി॒ ജാഗ്ര॒-ദ്യദി॒ സ്വപ്നേ᳚ । ഏനാഗ്ം॑സി ചകൃ॒മാ വ॒യമ് ॥ 28 ॥

സൂര്യോ॑ മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സഃ । വിശ്വാ᳚-ന്മുഞ്ച॒ത്വഗ്ംഹ॑സഃ ॥ യദ്ഗ്രാമേ॒ യദര॑ണ്യേ । യ-ഥ്സ॒ഭായാം॒-യഁദി॑ന്ദ്രി॒യേ । യച്ഛൂ॒ദ്രേ യദ॒ര്യേ᳚ । ഏന॑ശ്ചകൃ॒മാ വ॒യമ് । യദേക॒സ്യാധി॒ ധര്മ॑ണി । തസ്യാ॑വ॒യജ॑നമസി ॥ യദാപോ॒ അഘ്നി॑യാ॒ വരു॒ണേതി॒ ശപാ॑മഹേ । തതോ॑ വരുണ നോ മുഞ്ച ॥ 29 ॥

അവ॑ഭൃഥ നിചങ്കുണ നിചേ॒രുര॑സി നിചങ്കുണ । അവ॑ ദേ॒വൈ-ര്ദേ॒വകൃ॑ത॒മേനോ॑-ഽയാട് । അവ॒ മര്ത്യൈ॒ര്മര്ത്യ॑കൃതമ് । ഉ॒രോരാ നോ॑ ദേവ രി॒ഷസ്പാ॑ഹി ॥ സു॒മി॒ത്രാ ന॒ ആപ॒ ഓഷ॑ധയ-സ്സന്തു । ദു॒ര്മി॒ത്രാസ്തസ്മൈ॑ ഭുയാസുഃ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ । യ-ഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ ദ്രു॒പ॒ദാദി॒വേ-ന്മു॑മുചാ॒നഃ । സ്വി॒ന്ന-സ്സ്നാ॒ത്വീ മലാ॑ദിവ ॥ 30 ॥

പൂ॒ത-മ്പ॒വിത്രേ॑ണേ॒വാജ്യ᳚മ് । ആപഃ॑ ശുന്ധന്തു॒ മൈന॑സഃ ॥ ഉദ്വ॒യ-ന്തമ॑സ॒സ്പരി॑ । പശ്യ॑ന്തോ॒ ജ്യോതി॒രുത്ത॑രമ് । ദേ॒വ-ന്ദേ॑വ॒ത്രാ സൂര്യ᳚മ് । അഗ॑ന്മ॒ ജ്യോതി॑രുത്ത॒മമ് ॥ പ്രതി॑യുതോ॒ വരു॑ണസ്യ॒ പാശഃ॑ । പ്രത്യ॑സ്തോ॒ വരു॑ണസ്യ॒ പാശഃ॑ ॥ ഏധോ᳚-ഽസ്യേധിഷീ॒മഹി॑ । സ॒മിദ॑സി ॥ 31 ॥

തേജോ॑-ഽസി॒ തേജോ॒ മയി॑ ധേഹി ॥ അ॒പോ അന്വ॑ചാരിഷമ് । രസേ॑ന॒ സമ॑സൃക്ഷ്മഹി । പയ॑സ്വാഗ്ം അഗ്ന॒ ആ-ഽഗ॑മമ് । ത-മ്മാ॒ സഗ്ംസൃ॑ജ॒ വര്ച॑സാ । പ്ര॒ജയാ॑ ച॒ ധനേ॑ന ച ॥ സ॒മാവ॑വര്തി പൃഥി॒വീ । സമു॒ഷാഃ । സമു॒ സൂര്യഃ॑ । സമു॒ വിശ്വ॑മി॒ദ-ഞ്ജഗ॑ത് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒ര ജ്യോ॑തി-ര്ഭൂയാസമ് । വി॒ഭു-ങ്കാമം॒-വ്യഁ॑ശ്നവൈ ॥ ഭൂ-സ്സ്വാഹാ᳚ ॥ 32 ॥

(സ്വപ്ന॒ ഏനാഗ്ം॑സി ചകൃ॒മാ വ॒യം - മു॑ഞ്ച॒ - മലാ॑ദിവ - സ॒മിദ॑സി॒ - ജഗ॒-ത്ത്രീണി॑ ച) (അ. 6)

അനുവാകം 7 - ഐന്ദ്രേ പ്രശ്നൌ പ്രയാജാനാമേകാദശ മൈത്രാവരുണപ്രൈഷാഃ

ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സ॒മിധേന്ദ്ര॑-മി॒ഡസ്പ॒ദേ । നാഭാ॑ പൃഥി॒വ്യാ അധി॑ । ദി॒വോ വര്ഷ്മ॒ന്-ഥ്സമി॑ദ്ധ്യതേ । ഓജി॑ഷ്ഠശ്ചര്ഷണീ॒സഹാന്॑ । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ത്തനൂ॒നപാ॑തമ് । ഊ॒തിഭി॒-ര്ജേതാ॑ര॒-മപ॑രാജിതമ് । ഇന്ദ്ര॑-ന്ദേ॒വഗ്ം സു॑വ॒ര്വിദ᳚മ് । പ॒ഥിഭി॒-ര്മധു॑മത്തമൈഃ । നരാ॒ശഗ്ംസേ॑ന॒ തേജ॑സാ ॥ 33 ॥

വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ദിഡാ॑ഭി॒-രിന്ദ്ര॑-മീഡി॒തമ് । ആ॒ജുഹ്വാ॑ന॒-മമ॑ര്ത്യമ് । ദേ॒വോ ദേ॒വൈ-സ്സവീ᳚ര്യഃ । വജ്ര॑ഹസ്തഃ പുരന്ദ॒രഃ । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ദ്ബ॒ര॒ഃഇഷീന്ദ്ര॑-ന്നിഷദ്വ॒രമ് । വൃ॒ഷ॒ഭ-ന്നര്യാ॑പസമ് । വസു॑ഭീ രു॒ദ്രൈരാ॑ദി॒ത്യൈഃ । സ॒യുഗ്ഭി॑-ര്ബ॒ര॒ഃഇരാ ഽസ॑ദത് ॥ 34 ॥

വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ദോജോ॒ ന വീ॒ര്യ᳚മ് । സഹോ॒ ദ്വാര॒ ഇന്ദ്ര॑മവര്ധയന്ന് । സു॒പ്രാ॒യ॒ണാ വിശ്ര॑യന്താമൃതാ॒വൃധഃ॑ । ദ്വാര॒ ഇന്ദ്രാ॑യ മീ॒ഢുഷേ᳚ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷദു॒ഷേ ഇന്ദ്ര॑സ്യ ധേ॒നൂ । സു॒ദുഘേ॑ മാ॒തരൌ॑ മ॒ഹീ । സവാ॒തരൌ॒ ന തേജ॑സീ । വ॒ഥ്സമിന്ദ്ര॑-മവര്ധതാമ് ॥ 35 ॥

വീ॒താമാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ । ഭി॒ഷജാ॒ സഖാ॑യാ । ഹ॒വിഷേന്ദ്ര॑-മ്ഭിഷജ്യതഃ । ക॒വീ ദേ॒വൌ പ്രചേ॑തസൌ । ഇന്ദ്രാ॑യ ധത്ത ഇന്ദ്രി॒യമ് । വീ॒താമാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷത്തി॒സ്രോ ദേ॒വീഃ । ത്രയ॑സ്ത്രി॒ധാത॑വോ॒-ഽപസഃ॑ । ഇഡാ॒ സര॑സ്വതീ॒ ഭാര॑തീ ॥ 36 ॥

മ॒ഹീന്ദ്ര॑പത്നീര്-ഹ॒വിഷ്മ॑തീഃ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ത്ത്വഷ്ടാ॑ര॒-മിന്ദ്ര॑-ന്ദേ॒വമ് । ഭി॒ഷജഗ്ം॑ സു॒യജ॑-ങ്ഘൃത॒ശ്രിയ᳚മ് । പു॒രു॒രൂപഗ്ം॑ സു॒രേത॑സ-മ്മ॒ഘോനി᳚മ് । ഇന്ദ്രാ॑യ॒ ത്വഷ്ടാ॒ ദധ॑ദിന്ദ്രി॒യാണി॑ । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്വന॒സ്പതി᳚മ് । ശ॒മി॒താരഗ്ം॑ ശ॒തക്ര॑തുമ് । ധി॒യോ ജോ॒ഷ്ടാര॑-മിന്ദ്രി॒യമ് ॥ 37 ॥

മദ്ധ്വാ॑ സമ॒ഞ്ജന്പ॒ഥിഭിഃ॑ സു॒ഗേഭിഃ॑ । സ്വദാ॑തി ഹ॒വ്യ-മ്മധു॑നാ ഘൃ॒തേന॑ । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ദിന്ദ്ര॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ-ഽഽജ്യ॑സ്യ । സ്വാഹാ॒ മേദ॑സഃ । സ്വാഹാ᳚ സ്തോ॒കാനാ᳚മ് । സ്വാഹാ॒ സ്വാഹാ॑കൃതീനാമ് । സ്വാഹാ॑ ഹ॒വ്യസൂ᳚ക്തീനാമ് । സ്വാഹാ॑ ദേ॒വാഗ്ം ആ᳚ജ്യ॒പാന് । സ്വാഹേന്ദ്രഗ്ം॑ ഹോ॒ത്രാജ്ജു॑ഷാ॒ണാഃ । ഇന്ദ്ര॒ ആജ്യ॑സ്യ വിയന്തു । ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 38 ॥

(തേജ॑സാ-ഽസദ-ദവര്ധതാം॒-ഭാര॑തീ-ന്ദ്രി॒യം-ജു॑ഷാ॒ണാ ദ്വേ ച॑) (അ. 7)

(സ॒മിധേന്ദ്ര॒-ന്തനൂ॒നപാ॑ത॒മിഡാ॑ഭി-ര്ബ॒ര്॒ഹിഷ്യോജ॑ ഉ॒ഷേ ദൈവ്യാ॑ തി॒സ്രസ്ത്വഷ്ടാ॑രം॒-വഁന॒സ്പതി॒മിന്ദ്ര᳚മ് । സ॒മിധേന്ദ്ര॑-ഞ്ച॒തുര്വേത്വേകോ॑ വി॒യന്തു॒ ദ്വിര്വീ॒താമേകോ॑ വി॒യന്തു॒ ദ്വിര്വേത്വേകോ॑ വി॒യന്തു॒ ഹോത॒ര്യജ॑ )

അനുവാകം 8 - ഐന്ദ്രേ പ്രശ്നൌ പ്രയാജയാജ്യാഃ

സമി॑ദ്ധ॒ ഇന്ദ്ര॑ ഉ॒ഷസാ॒മനീ॑കേ । പു॒രോ॒രുചാ॑ പൂര്വ॒കൃദ്വാ॑വൃധാ॒നഃ । ത്രി॒ഭിര്ദേ॒വൈസ്ത്രി॒ഗ്ം॒ശതാ॒ വജ്ര॑ബാഹുഃ । ജ॒ഘാന॑ വൃ॒ത്രം-വിഁ ദുരോ॑ വവാര ॥ നരാ॒ശഗ്ംസഃ॒ പ്രതി॒ ശൂരോ॒ മിമാ॑നഃ । തനൂ॒നപാ॒ത്-പ്രതി॑ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ധാമ॑ । ഗോഭി॑-ര്വ॒പാവാ॒-ന്മധു॑നാ സമ॒ഞ്ജന്ന് । ഹിര॑ണ്യൈശ്ച॒ന്ദ്രീ യ॑ജതി॒ പ്രചേ॑താഃ ॥ ഈ॒ഡി॒തോ ദേ॒വൈര്ഹരി॑വാഗ്ം അഭി॒ഷ്ടിഃ । ആ॒ജുഹ്വാ॑നോ ഹ॒വിഷാ॒ ശര്ധ॑മാനഃ ॥ 39 ॥

പു॒ര॒ദം॒രോ മ॒ഘവാ॒ന്॒. വജ്ര॑ബാഹുഃ । ആയാ॑തു യ॒ജ്ഞമുപ॑ നോ ജുഷാ॒ണഃ ॥ ജു॒ഷാ॒ണോ ബ॒ര॒ഃഇര്ഹരി॑വാന്ന॒ ഇന്ദ്രഃ॑ । പ്രാ॒ചീനഗ്ം॑ സീദത്പ്ര॒ദിശാ॑ പൃഥി॒വ്യാഃ । ഉ॒രു॒വ്യചാഃ॒ പ്രഥ॑മാനഗ്ഗ് സ്യോ॒നമ് । ആ॒ദി॒ത്യൈര॒ക്തം-വഁസു॑ഭി-സ്സ॒ജോഷാഃ᳚ ॥ ഇന്ദ്ര॒-ന്ദുരഃ॑ കവ॒ഷ്യോ॑ ധാവ॑മാനാഃ । വൃഷാ॑ണം-യഁന്തു॒ ജന॑യ-സ്സു॒പത്നീഃ᳚ । ദ്വാരോ॑ ദേ॒വീര॒ഭിതോ॒ വിശ്ര॑യന്താമ് । സു॒വീരാ॑ വീ॒ര-മ്പ്രഥ॑മാനാ॒ മഹോ॑ഭിഃ ॥ 40 ॥

ഉ॒ഷാസാ॒ നക്താ॑ ബൃഹ॒തീ ബൃ॒ഹന്ത᳚മ് । പയ॑സ്വതീ സു॒ദുഘേ॒ ശൂര॒മിന്ദ്ര᳚മ് । പേശ॑സ്വതീ॒ തന്തു॑നാ സം॒വ്യഁയ॑ന്തീ । ദേ॒വാനാ᳚-ന്ദേ॒വം-യഁ॑ജത-സ്സുരു॒ക്മേ ॥ ദൈവ്യാ॒ മിമാ॑നാ॒ മന॑സാ പുരു॒ത്രാ । ഹോതാ॑രാ॒വിന്ദ്ര॑-മ്പ്രഥ॒മാ സു॒വാചാ᳚ । മൂ॒ര്ധന്. യ॒ജ്ഞസ്യ॒ മധു॑നാ॒ ദധാ॑നാ । പ്രാ॒ചീന॒-ഞ്ജ്യോതി॑ര്ഹ॒വിഷാ॑ വൃധാതഃ ॥ തി॒സ്രോ ദേ॒വീര്ഹ॒വിഷാ॒ വര്ധ॑മാനാഃ । ഇന്ദ്ര॑-ഞ്ജുഷാ॒ണാ വൃഷ॑ണ॒-ന്ന പത്നീഃ᳚ ॥ 41 ॥

അച്ഛി॑ന്ന॒-ന്തന്തു॒-മ്പയ॑സാ॒ സര॑സ്വതീ । ഇഡാ॑ ദേ॒വീ ഭാര॑തീ വി॒ശ്വതൂ᳚ര്തിഃ ॥ ത്വഷ്ടാ॒ ദധ॒ദിന്ദ്രാ॑യ॒ ശുഷ്മ᳚മ് । അപാ॒കോ-ഽചി॑ഷ്ടുര്യ॒ശസേ॑ പു॒രൂണി॑ । വൃഷാ॒ യജ॒ന് വൃഷ॑ണ॒-മ്ഭൂരി॑രേതാഃ । മൂ॒ര്ധന്. യ॒ജ്ഞസ്യ॒ സമ॑നക്തു ദേ॒വാന് ॥ വന॒സ്പതി॒-രവ॑സൃഷ്ടോ॒ ന പാശൈഃ᳚ । ത്മന്യാ॑ സമ॒ഞ്ജഞ്ഛ॑മി॒താ ന ദേ॒വഃ । ഇന്ദ്ര॑സ്യ ഹ॒വ്യൈര്ജ॒ഠര॑-മ്പൃണാ॒നഃ । സ്വദാ॑തി ഹ॒വ്യ-മ്മധു॑നാ ഘൃ॒തേന॑ ॥ സ്തോ॒കാനാ॒മിന്ദു॒-മ്പ്രതി॒ ശൂര॒ ഇന്ദ്രഃ॑ । വൃ॒ഷാ॒യമാ॑ണോ വൃഷ॒ഭ-സ്തു॑രാ॒ഷാട് । ഘൃ॒ത॒പ്രുഷാ॒ മധു॑നാ ഹ॒വ്യമു॒ന്ദന്ന് । മൂ॒ര്ധന്. യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ജുഷതാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 42 ॥

(ശര്ധ॑മാനോ॒ - മഹോ॑ഭിഃ॒ - പത്നീ᳚--ര് ഘൃ॒തേന॑ ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 8)

അനുവാകം 9 - ഐന്ദ്രേ പ്രശ്നൌ വപാദീനാം-യാഁജ്യാനുവാക്യാഃ

ആച॑ര്ഷണി॒പ്രാ വൃ॑ഷ॒ഭോ ജനാ॑നാമ് । രാജാ॑ കൃഷ്ടീ॒നാ-മ്പു॑രുഹൂ॒ത ഇന്ദ്രഃ॑ । സ്തു॒ത-ശ്ശ്ര॑വ॒സ്യന്നവ॒സോപ॑മ॒ദ്രിക് । യു॒ക്ത്വാ ഹരീ॒ വൃഷ॒ണാ ഽഽയാ᳚ഹ്യ॒ര്വാമ് ॥, വി॒വേഷ॒ യന്മാ॑ ധി॒ഷണാ॑ ജ॒ജാന॒ സ്തവൈ॑ പു॒രാ പാര്യാ॒ദിന്ദ്ര॒ മഹ്നഃ॑ । അഗ്ംഹ॑സോ॒ യത്ര॑ പീ॒പര॒ദ്യഥാ॑ നോ നാ॒വേവ॒ യാന്ത॑ മു॒ഭയേ॑ ഹവന്തേ ॥॥ തഗ്ം സ॒ധ്രീചീ॑രൂ॒തയോ॒ വൃഷ്ണി॑യാനി । പൌഗ്ഗ്സ്യാ॑നി നി॒യുതഃ॑ സശ്ചു॒രിന്ദ്ര᳚മ് । സ॒മു॒ദ്ര-ന്ന സിന്ധ॑വ ഉ॒ക്ഥശു॑ഷ്മാഃ । ഉ॒രു॒വ്യച॑സ॒ഗിംര॒ ആവി॑ശന്തി ॥॥ സ॒ത്യമിത്തന്ന ത്വാവാഗ്ം॑ അ॒ന്യോ അസ്തി॑ । ഇന്ദ്ര॑ ദേ॒വോ ന മര്ത്യോ॒ ജ്യായാന്॑ । അഹ॒ന്നഹി॑-മ്പരി॒ശയാ॑ന॒മര്ണഃ॑ । അവാ॑സൃജോ॒-ഽപോ അച്ഛാ॑ സമു॒ദ്രമ് ॥ പ്രസ॑സാഹിഷേ പുരുഹൂത॒ ശത്രൂന്॑ । ജ്യേഷ്ഠ॑സ്തേ॒ ശുഷ്മ॑ ഇ॒ഹ രാ॒തിര॑സ്തു । ഇന്ദ്രാഭ॑ര॒ ദക്ഷി॑ണേനാ॒ വസൂ॑നി । പതി॒-സ്സിന്ധൂ॑നാമസി രേ॒വതീ॑നാമ് ॥ സ ശേവൃ॑ധ॒മധി॑ധാ ദ്യു॒മ്നമ॒സ്മേ । മഹി॑ ക്ഷ॒ത്ര-ഞ്ജ॑നാ॒ഷാഡി॑ന്ദ്ര॒ തവ്യ᳚മ് । രക്ഷാ॑ ച നോ മ॒ഘോനഃ॑ പാ॒ഹി സൂ॒രീന് । രാ॒യേ ച॑ ന-സ്സ്വപ॒ത്യാ ഇ॒ഷേ ധാഃ᳚ ॥ 43 ॥

(രേ॒വതീ॑നാ-ഞ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 9)

അനുവാകം 10 - ഐന്ദ്രേ പ്രശ്നൌ അനുയാജാനാമേകാദശ മൈത്രാവരുണപ്രൈഷാഃ

ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിരിന്ദ്രഗ്ം॑ സുദേ॒വ-ന്ദേ॒വൈഃ । വീ॒രവ॑-ഥ്സ്തീ॒ര്ണം-വേഁദ്യാ॑മവര്ധയത് । വസ്തോ᳚ര്വൃ॒ത-മ്പ്രാക്തോ᳚ര്ഭൃ॒തമ് । രാ॒യാ ബ॒ര്॒ഹിഷ്മ॒തോ-ഽത്യ॑ഗാത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വീര്ദ്വാര॒ ഇന്ദ്രഗ്ം॑ സങ്ഘാ॒തേ । വി॒ഡ്വീര്യാമ॑ന്നവര്ധയന്ന് । ആ വ॒ഥ്സേന॒ തരു॑ണേന കുമാ॒രേണ॑ ച മീവി॒താ അപാര്വാ॑ണമ് । രേ॒ണുക॑കാട-ന്നുദന്താമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 44 ॥

ദേ॒വീ ഉ॒ഷാസാ॒ നക്താ᳚ । ഇന്ദ്രം॑-യഁ॒ജ്ഞേ പ്ര॑യ॒ത്യ॑ഹ്വേതാമ് । ദൈവീ॒ര്വിശഃ॒ പ്രായാ॑സിഷ്ടാമ് । സുപ്രീ॑തേ॒ സുധി॑തേ അഭൂതാമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ॒ വസു॑ധിതീ । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധതാമ് । അയാ᳚വ്യ॒ന്യാ-ഽഘാ ദ്വേഷാഗ്ം॑സി । ആ-ഽന്യാ വാ᳚ക്ഷീ॒-ദ്വസു॒ വാര്യാ॑ണി । യജ॑മാനായ ശിക്ഷി॒തേ ॥ 45 ॥

വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹു॑തീ॒ ദുഘേ॑ സു॒ദുഘേ᳚ । പയ॒സേന്ദ്ര॑മവര്ധതാമ് । ഇഷ॒മൂര്ജ॑മ॒ന്യാ ഽവാ᳚ക്ഷീത് । സഗ്ധി॒ഗ്ം॒ സപീ॑തിമ॒ന്യാ । നവേ॑ന॒ പൂര്വ॒-ന്ദയ॑മാനേ । പു॒രാ॒ണേന॒ നവ᳚മ് । അധാ॑താ॒-മൂര്ജ॑മൂ॒ര്ജാഹു॑തീ॒ വസു॒ വാര്യാ॑ണി । യജ॑മാനായ ശിക്ഷി॒തേ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ 46 ॥

ദേ॒വാ ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധതാമ് । ഹ॒താഘ॑ശഗ്ം സാ॒വാഭാ᳚ര്ഷ്ടാം॒-വഁസു॒ വാര്യാ॑ണി । യജ॑മാനായ ശിക്ഷി॒തൌ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ ദേ॒വീസ്തി॒സ്രസ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീഃ । പതി॒മിന്ദ്ര॑മവര്ധയന്ന് । അസ്പൃ॑ക്ഷ॒ദ്ഭാര॑തീ॒ ദിവ᳚മ് । രു॒ദ്രൈര്യ॒ജ്ഞഗ്ം സര॑സ്വതീ । ഇഡാ॒ വസു॑മതീ ഗൃ॒ഹാന് ॥ 47 ॥

വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ നരാ॒ശഗ്ംസഃ॑ । ത്രി॒വ॒രൂ॒ഥ-സ്ത്രി॑വന്ധു॒രഃ । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധയത് । ശ॒തേന॑ ശിതിപൃ॒ഷ്ഠാനാ॒മാഹി॑തഃ । സ॒ഹസ്രേ॑ണ॒ പ്രവ॑ര്തതേ । മി॒ത്രാവരു॒ണേദ॑സ്യ ഹോ॒ത്രമര്ഹ॑തഃ । ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ സ്തോ॒ത്രമ് । അ॒ശ്വിനാ-ഽഽദ്ധ്വ॑ര്യവമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ 48 ॥

ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതിഃ॑ । ഹിര॑ണ്യപര്ണോ॒ മധു॑ശാഖ-സ്സുപിപ്പ॒ലഃ । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധയത് । ദിവ॒മഗ്രേ॑ണാപ്രാത് । ആ-ഽന്തരി॑ക്ഷ-മ്പൃഥി॒വീമ॑ദൃഗ്ംഹീത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വ-മ്ബ॒ര॒ഃഇര്വാരി॑തീനാമ് । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധയത് । സ്വാ॒സ॒സ്ഥ-മിന്ദ്രേ॒ണാസ॑ന്നമ് । അ॒ന്യാ ബ॒ര്॒ഹീഗ്ഷ്യ॒ഭ്യ॑ഭൂത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത് । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധയത് । സ്വി॑ഷ്ട-ങ്കു॒ര്വന്-ഥ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത് । സ്വി॑ഷ്ടമ॒ദ്യ ക॑രോതു നഃ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജേ॑ ॥ 49 ॥

(വി॒യ॒ന്തു॒ യജ॑ - ശിക്ഷി॒തേ - ശി॑ക്ഷി॒തേ വ॑സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑-ഗൃ॒ഹാന്.-വേ॑തു॒ യജാ॑-ഭൂ॒-ഥ്ഷട്ച॑) (അ. 10)

ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ര്ദേ॒വീര്ദ്വാരോ॑ ദേ॒വീ ഉ॒ഷാസാ॒ നക്താ॑ ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ॑ ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹു॑തീ ദേ॒വാ ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ ശിക്ഷി॒തൌ ദേ॒വീസ്തി॒സ്രസ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീഃ പതി॑-ന്ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ നരാ॒ശഗ്ംസോ॑ ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതി॑-ര്ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിര്വാരി॑തീനാ-ന്ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃ-ദ്ദേ॒വമ് । വേ॒തു॒ വി॒യ॒ന്തു॒ ച॒തുര്വീ॑താ॒മേകോ॑ വിയന്തു ച॒തുര്വേ॑തു । അ॒വ॒ര്ധ॒യ॒ദ॒വ॒ര്ധ॒യ॒-ന്ത്രിര॑വര്ധതാ॒മേകോ॑ ഽവര്ധയഗ്ഗ് ശ്ച॒തുര॑വര്ധയത് । വസ്തോ॒രാ വ॒ഥ്സേന॒ ദൈവീ॒രയാ॒വീഷഗ്ം॑ ഹ॒താസ്പൃ॑ക്ഷച്ഛ॒തേന॒ ദിവ॒മിന്ദ്രഗ്ഗ്॑ സ്വാസ॒സ്ഥഗ്ഗ് സ്വി॑ഷ്ടമ് । ശിക്ഷി॒തേ ശി॑ക്ഷി॒തേ ശി॑ക്ഷി॒തൌ ।

അനുവാകം 11 - പശുത്രയേ പ്രയ ജാര്ഥാ മൈത്രാവരുണപ്രൈഷാഃ

ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സ॒മിധാ॒-ഽഗ്നി-മി॒ഡസ്പ॒ദേ । അ॒ശ്വിനേന്ദ്ര॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വതീമ് । അ॒ജോ ധൂ॒മ്രോ ന ഗോ॒ധൂമൈഃ॒ ക്വ॑ലൈര്ഭേഷ॒ജമ് । മധു॒ ശഷ്പൈ॒ര്ന തേജ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ത്തനൂ॒നപാ॒-ഥ്സര॑സ്വതീ । അവി॑ര്മേ॒ഷോ ന ഭേ॑ഷ॒ജമ് । പ॒ഥാ മധു॑മ॒താ ഽഽഭ॑രന്ന് । അ॒ശ്വിനേന്ദ്രാ॑യ വീ॒ര്യ᳚മ് ॥ 50 ॥

ബദ॑രൈരുപ॒വാകാ॑ഭി-ര്ഭേഷ॒ജ-ന്തോക്മ॑ഭിഃ । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ന്നരാ॒ശഗ്ംസ॒ന-ന്ന॒ഗ്നഹു᳚മ് । പതി॒ഗ്ം॒ സുരാ॑യൈ ഭേഷ॒ജമ് । മേ॒ഷ-സ്സര॑സ്വതീ ഭി॒ഷക് । രഥോ॒ ന ച॒ന്ദ്ര്യ॑ശ്വിനോ᳚ര്വ॒പാ ഇന്ദ്ര॑സ്യ വീ॒ര്യ᳚മ് । ബദ॑രൈരുപ॒വാകാ॑ഭി-ര്ഭേഷ॒ജ-ന്തോക്മ॑ഭിഃ । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 51 ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷദി॒ഡേഡി॒ത ആ॒ജുഹ്വാ॑ന॒-സ്സര॑സ്വതീമ് । ഇന്ദ്ര॒-മ്ബലേ॑ന വ॒ര്ധയന്ന്॑ । ഋ॒ഷ॒ഭേണ॒ ഗവേ᳚ന്ദ്രി॒യമ് । അ॒ശ്വിനേന്ദ്രാ॑യ വീ॒ര്യ᳚മ് । യവൈഃ᳚ ക॒ര്കന്ധു॑ഭിഃ । മധു॑ ലാ॒ജൈര്ന മാസ॑രമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ദ്ബ॒ര॒ഃഇ-സ്സു॒ഷ്ടരീ॒മോ-ഽര്ണ॑മ്രദാഃ । ഭി॒ഷന്നാസ॑ത്യാ ॥ 52 ॥

ഭി॒ഷജാ॒-ഽശ്വിനാ-ഽശ്വാ॒ ശിശു॑മതീ । ഭി॒ഷഗ്ധേ॒നു-സ്സര॑സ്വതീ । ഭി॒ഷഗ്ദു॒ഹ ഇന്ദ്രാ॑യ ഭേഷ॒ജമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ദ്ദുരോ॒ ദിശഃ॑ । ക॒വ॒ഷ്യോ॑ ന വ്യച॑സ്വതീഃ । അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-ന്ന ദുരോ॒ ദിശഃ॑ । ഇന്ദ്രോ॒ ന രോദ॑സീ॒ ദുഘേ᳚ । ദു॒ഹേ കാമാ॒ന്-ഥ്സര॑സ്വതീ ॥ 53 ॥

അ॒ശ്വിനേന്ദ്രാ॑യ ഭേഷ॒ജമ് । ശു॒ക്ര-ന്ന ജ്യോതി॑രിന്ദ്രി॒യമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സു॒പേശ॑സോ॒ഷേ നക്ത॒-ന്ദിവാ᳚ । അ॒ശ്വിനാ॑ സഞ്ജാനാ॒നേ । സമ॑ഞ്ജാതേ॒ സര॑സ്വത്യാ । ത്വിഷി॒മിന്ദ്രേ॒ ന ഭേ॑ഷ॒ജമ് । ശ്യേ॒നോ ന രജ॑സാ ഹൃ॒ദാ । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ ॥ 54 ॥

വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ദ്ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ ഭി॒ഷജാ॒-ഽശ്വിനാ᳚ । ഇന്ദ്ര॒-ന്ന ജാഗൃ॑വീ॒ ദിവാ॒ നക്ത॒-ന്ന ഭേ॑ഷ॒ജൈഃ । ശൂഷ॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വതീ ഭി॒ഷക് । സീസേ॑ന ദുഹ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ത്തി॒സ്രോ ദേ॒വീര്ന ഭേ॑ഷ॒ജമ് । ത്രയ॑സ്ത്രി॒ധാത॑വോ॒-ഽപസഃ॑ । രൂ॒പമിന്ദ്രേ॑ ഹിര॒ണ്യയ᳚മ് ॥ 55 ॥

അ॒ശ്വിനേഡാ॒ ന ഭാര॑തീ । വാ॒ചാ സര॑സ്വതീ । മഹ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ത്ത്വഷ്ടാ॑ര॒-മിന്ദ്ര॑മ॒ശ്വിനാ᳚ । ഭി॒ഷജ॒-ന്ന സര॑സ്വതീമ് । ഓജോ॒ ന ജൂ॒തിരി॑ന്ദ്രി॒യമ് । വൃകോ॒ ന ര॑ഭ॒സോ ഭി॒ഷക് । യശ॒-സ്സുര॑യാ ഭേഷ॒ജമ് ॥ 56 ॥

ശ്രി॒യാ ന മാസ॑രമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്വന॒സ്പതി᳚മ് । ശ॒മി॒താരഗ്ം॑ ശ॒തക്ര॑തുമ് । ഭീ॒മ-ന്ന മ॒ന്യുഗ്ം രാജാ॑നം-വ്യാഁ॒ഘ്ര-ന്നമ॑സാ॒-ഽശ്വിനാ॒ ഭാമ᳚മ് । സര॑സ്വതീ ഭി॒ഷക് । ഇന്ദ്രാ॑യ ദുഹ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 57 ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷദ॒ഗ്നിഗ്ഗ് സ്വാഹാ-ഽഽജ്യ॑സ്യ സ്തോ॒കാനാ᳚മ് । സ്വാഹാ॒ മേദ॑സാ॒-മ്പൃഥ॑ക് । സ്വാഹാ॒ ഛാഗ॑മ॒ശ്വിഭ്യാ᳚മ് । സ്വാഹാ॑ മേ॒ഷഗ്ം സര॑സ്വത്യൈ । സ്വാഹാ॑ര്ഷ॒ഭ-മിന്ദ്രാ॑യ സി॒ഗ്ം॒ഹായ॒ സഹ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നി-ന്ന ഭേ॑ഷ॒ജമ് । സ്വാഹാ॒ സോമ॑മിന്ദ്രി॒യമ് । സ്വാഹേന്ദ്രഗ്ം॑ സു॒ത്രാമാ॑ണഗ്ം സവി॒താരം॒-വഁരു॑ണ-മ്ഭി॒ഷജാ॒-മ്പതി᳚മ് । സ്വാഹാ॒ വന॒സ്പതി॑-മ്പ്രി॒യ-മ്പാഥോ॒ ന ഭേ॑ഷ॒ജമ് । സ്വാഹാ॑ ദേ॒വാഗ്ം ആ᳚ജ്യ॒പാന് ॥ 58 ॥

സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നിഗ്ം ഹോ॒ത്രാജ്ജു॑ഷാ॒ണോ അ॒ഗ്നി-ര്ഭേ॑ഷ॒ജമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷദ॒ശ്വിനാ॒ സര॑സ്വതീ॒മിന്ദ്രഗ്ം॑ സു॒ത്രാമാ॑ണമ് । ഇ॒മേ സോമാ᳚-സ്സു॒രാമാ॑ണഃ । ഛാഗൈ॒ര്ന മേ॒ഷൈര്-ഋ॑ഷ॒ഭൈ-സ്സു॒താഃ । ശഷ്പൈ॒ര്ന തോക്മ॑ഭിഃ । ലാ॒ജൈര്മഹ॑സ്വന്തഃ । മദാ॒ മാസ॑രേണ॒ പരി॑ഷ്കൃതാഃ । ശു॒ക്രാഃ പയ॑സ്വന്തോ॒-ഽമൃതാഃ᳚ । പ്രസ്ഥി॑താ വോ മധു॒ശ്ചുതഃ॑ । താന॒ശ്വിനാ॒ സര॑സ്വ॒തീന്ദ്രഃ॑ സു॒ത്രാമാ॑ വൃത്ര॒ഹാ । ജു॒ഷന്താഗ്ം॑ സൌ॒മ്യ-മ്മധു॑ । പിബ॑ന്തു॒ മദ॑ന്തു വി॒യന്തു॒ സോമ᳚മ് । ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 59 ॥

(വീ॒ര്യം - ഁവി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॒ - നാസ॑ത്യാ॒ - സര॑സ്വതീ॒ - മധു॑ - ഹിര॒ണ്യയം॑ - ഭേഷ॒ജം - ഁവി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജാ᳚ - ജ്യ॒പാ - ന॒മൃതാഃ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 11)

സ॒മിധാ॒-ഽഗ്നിഗ്ം ഷട് । തനൂ॒നപാ᳚-ഥ്സ॒പ്ത । നരാ॒ശഗ്ംസ॒മൃഷിഃ॑ । ഇ॒ഡേഡി॒തോ യവൈ॑ര॒ഷ്ടൌ । ബ॒ര്॒ഹി-സ്സ॒പ്ത । ദുരോ॒-ഽശ്വിനാ॑ ശു॒ക്രന്നവ॑ । സു॒പേശ॑സോ॒ഷേ നക്ത॒മൃഷിഃ॑। ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ॒ സീസേ॑ന॒ രസഃ॑ । തി॒സ്രസ്ത്വഷ്ടാ॑രമ॒ഷ്ടാവ॑ഷ്ടൌ । വന॒സ്പതി॒മൃഷിഃ॑ । അ॒ഗ്നി-ന്ത്രയോ॑ദശ । അ॒ശ്വിനാ॒ ദ്വാദ॑ശ॒ ത്രയോ॑ദശ । സ॒മിധാ॒-ഽഗ്നി-മ്ബദ॑രൈ॒-ര്ബദ॑രൈ॒-ര്യവൈ॑ര॒ശ്വിനാ॒ ത്വിഷി॑മ॒ശ്വിനാ॒ ന ഭേ॑ഷ॒ജഗ്ം രൂ॒പമ॒ശ്വിനാ॑ ഭീ॒മ-മ്ഭാമ᳚മ് ।

അനുവാകം 12 - പശുത്രയേ പ്രയാജയാജ്യാ ആപ്രിയഃ

സമി॑ദ്ധോ അ॒ഗ്നിര॑ശ്വിനാ । ത॒പ്തോ ഘ॒ര്മോ വി॒രാട്-ഥ്സു॒തഃ । ദു॒ഹേ ധേ॒നു-സ്സര॑സ്വതീ । സോമഗ്ം॑ ശു॒ക്രമി॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് ॥ ത॒നൂ॒പാ ഭി॒ഷജാ॑ സു॒തേ । അ॒ശ്വിനോ॒ഭാ സര॑സ്വതീ । മദ്ധ്വാ॒ രജാഗ്ം॑സീന്ദ്രി॒യമ് । ഇന്ദ്രാ॑യ പ॒ഥിഭി॑-ര്വഹാന് ॥ ഇന്ദ്രാ॒യേന്ദു॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വതീ । നരാ॒ശഗ്ംസേ॑ന ന॒ഗ്നഹുഃ॑ ॥ 60 ॥

അധാ॑താമ॒ശ്വിനാ॒ മധു॑ । ഭേ॒ഷ॒ജ-മ്ഭി॒ഷജാ॑ സു॒തേ ॥ ആ॒ജുഹ്വാ॑നാ॒ സര॑സ്വതീ । ഇന്ദ്രാ॑യേന്ദ്രി॒യാണി॑ വീ॒ര്യ᳚മ് । ഇഡാ॑ഭിരശ്വിനാ॒വിഷ᳚മ് । സമൂര്ജ॒ഗ്ം॒ സഗ്ം ര॒യി-ന്ദ॑ധുഃ ॥ അശ്വി॑നാ॒ നമു॑ചേ-സ്സു॒തമ് । സോമഗ്ം॑ ശു॒ക്ര-മ്പ॑രി॒സ്രുതാ᳚ । സര॑സ്വതീ॒ തമാഭ॑രത് । ബ॒ര്॒ഹിഷേന്ദ്രാ॑യ॒ പാത॑വേ ॥ 61 ॥

ക॒വ॒ഷ്യോ॑ ന വ്യച॑സ്വതീഃ । അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-ന്ന ദുരോ॒ ദിശഃ॑ । ഇന്ദ്രോ॒ ന രോദ॑സീ॒ ദുഘേ᳚ । ദു॒ഹേ കാമാ॒ന്-ഥ്സര॑സ്വതീ ॥ ഉ॒ഷാസാ॒ നക്ത॑മശ്വിനാ । ദിവേന്ദ്രഗ്ം॑ സാ॒യമി॑ന്ദ്രി॒യൈഃ । സ॒ജാ॒ന്നാ॒നേ സു॒പേശ॑സാ । സമ॑ഞ്ജാതേ॒ സര॑സ്വത്യാ ॥ പാ॒ത-ന്നോ॑ അശ്വിനാ॒ ദിവാ᳚ । പാ॒ഹി നക്തഗ്ം॑ സരസ്വതി ॥ 62 ॥

ദൈവ്യാ॑ ഹോതാരാ ഭിഷജാ । പാ॒തമിന്ദ്ര॒ഗ്ം॒ സചാ॑ സു॒തേ ॥ തി॒സ്രസ്ത്രേ॒ധാ സര॑സ്വതീ । അ॒ശ്വിനാ॒ ഭാര॒തീഡാ᳚ । തീ॒വ്ര-മ്പ॑രി॒സ്രുതാ॒ സോമ᳚മ് । ഇന്ദ്രാ॑യ സുഷവു॒ര്മദ᳚മ് ॥ അശ്വി॑നാ ഭേഷ॒ജ-മ്മധു॑ । ഭേ॒ഷ॒ജ-ന്ന॒-സ്സര॑സ്വതീ । ഇന്ദ്രേ॒ ത്വഷ്ടാ॒ യശ॒-ശ്ശ്രിയ᳚മ് । രൂ॒പഗ്ം രൂ॑പമധു-സ്സു॒തേ ॥ ഋ॒തു॒ഥേന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതിഃ॑ । ശ॒ശ॒മാ॒നഃ പ॑രി॒സ്രുതാ᳚ । കീ॒ലാല॑മ॒ശ്വിഭ്യാ॒-മ്മധു॑ । ദു॒ഹേ ധേ॒നു-സ്സര॑സ്വതീ ॥ ഗോഭി॒ര്ന സോമ॑മശ്വിനാ । മാസ॑രേണ പരി॒ഷ്കൃതാ᳚ । സമ॑ധാതാ॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വത്യാ । സ്വാഹേന്ദ്രേ॑ സു॒ത-മ്മധു॑ ॥ 63 ॥

(ന॒ഗ്നഹുഃ॒ - പാത॑വേ - സരസ്വ - ത്യധു-സ്സു॒തേ᳚-ഽഷ്ടൌ ച॑) (അ. 12)

അനുവാകം 13 - പശുത്രയേ വപാദീനാം-യാഁജ്യാനുവാക്യാഃ

അ॒ശ്വിനാ॑ ഹ॒വിരി॑ന്ദ്രി॒യമ് । നമു॑ചേര്ധി॒യാ സര॑സ്വതീ । ആ ശു॒ക്രമാ॑സു॒രാദ്വ॒സു । മ॒ഘമിന്ദ്രാ॑യ ജഭ്രിരേ ॥ യമ॒ശ്വിനാ॒ സര॑സ്വതീ । ഹ॒വിഷേന്ദ്ര॒-മവ॑ര്ധയന്ന് । സ ബി॑ഭേദ ബ॒ലം (വ॒ലം) മ॒ഘമ് । നമു॑ചാവാസു॒രേ സചാ᳚ । തമിന്ദ്ര॑-മ്പ॒ശവ॒-സ്സചാ᳚ ॥ അ॒ശ്വിനോ॒ഭാ സര॑സ്വതീ ॥ 64 ॥

ദധാ॑നാ അ॒ഭ്യ॑നൂഷത । ഹ॒വിഷാ॑ യ॒ജ്ഞമി॑ന്ദ്രി॒യമ് ॥ യ ഇന്ദ്ര॑ ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॒ധുഃ । സ॒വി॒താ വരു॑ണോ॒ ഭഗഃ॑ । സ സു॒ത്രാമാ॑ ഹ॒വിഷ്പ॑തിഃ । യജ॑മാനായ സശ്ചത ॥ സ॒വി॒താ വരു॑ണോ॒ ദധ॑ത് । യജ॑മാനായ ദാ॒ശുഷേ᳚ । ആദ॑ത്ത॒ നമു॑ചേ॒ര്വസു॑ । സു॒ത്രാമാ॒ ബല॑മിന്ദ്രി॒യമ് ॥ 65 ॥

വരു॑ണഃ, ക്ഷ॒ത്രമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । ഭഗേ॑ന സവി॒താ ശ്രിയ᳚മ് । സു॒ത്രാമാ॒ യശ॑സാ॒ ബല᳚മ് । ദധാ॑നാ യ॒ജ്ഞമാ॑ശത ॥ അശ്വി॑നാ॒ ഗോഭി॑രിന്ദ്രി॒യമ് । അശ്വേ॑ഭി-ര്വീ॒ര്യ॑-മ്ബല᳚മ് । ഹ॒വിഷേന്ദ്ര॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വതീ । യജ॑മാന-മവര്ധയന്ന് ॥ താ നാസ॑ത്യാ സു॒പേശ॑സാ । ഹിര॑ണ്യവര്തനീ॒ നരാ᳚ । സര॑സ്വതീ ഹ॒വിഷ്മ॑തീ । ഇന്ദ്ര॒ കമ॑ര്സു നോ-ഽവത ॥ താ ഭി॒ഷജാ॑ സു॒കര്മ॑ണാ । സാ സു॒ദുഘാ॒ സര॑സ്വതീ । സ വൃ॑ത്ര॒ഹാ ശ॒തക്ര॑തുഃ । ഇന്ദ്രാ॑യ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് ॥ 66 ॥

(ഉ॒ഭാ സര॑സ്വതീ॒ - ബല॑മിന്ദ്രി॒യം - നരാ॒ ഷട്ച॑) (അ. 13)

അനുവാകം 14 - പശുത്രയേ അനൂയാജപ്രൈഷാഃ

ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-സ്സര॑സ്വതീ । സു॒ദേ॒വമിന്ദ്രേ॑ അ॒ശ്വിനാ᳚ । തേജോ॒ ന ചക്ഷു॑ര॒ക്ഷ്യോഃ । ബ॒ര്॒ഹിഷാ॑ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വീര്ദ്വാരോ॑ അ॒ശ്വിനാ᳚ । ഭി॒ഷജേന്ദ്രേ॒ സര॑സ്വതീ । പ്രാ॒ണ-ന്ന വീ॒ര്യ॑-ന്ന॒സി । ദ്വാരോ॑ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 67 ॥

ദേ॒വീ ഉ॒ഷാസാ॑വ॒ശ്വിനാ᳚ । ഭി॒ഷജേന്ദ്രേ॒ സര॑സ്വതീ । ബല॒-ന്ന വാച॑മാ॒സ്യേ᳚ । ഉ॒ഷാഭ്യാ᳚-ന്ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ॑ അ॒ശ്വിനാ᳚ । സു॒ത്രാമേന്ദ്രേ॒ സര॑സ്വതീ । ശ്രോത്ര॒-ന്ന കര്ണ॑യോ॒ര്യശഃ॑ । ജോഷ്ട്രീ᳚ഭ്യാ-ന്ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 68 ॥

ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹു॑തീ॒ ദുഘേ॑ സു॒ദുഘേ᳚ । പയ॒സേന്ദ്ര॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വത്യ॒ശ്വിനാ॑ ഭി॒ഷജാ॑-ഽവത । ശു॒ക്ര-ന്ന ജ്യോതി॒-സ്സ്തന॑യോ॒രാഹു॑തീ ധത്ത ഇന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വാ ദേ॒വാനാ᳚-മ്ഭി॒ഷജാ᳚ । ഹോതാ॑രാ॒വിന്ദ്ര॑-മ॒ശ്വിനാ᳚ । വ॒ഷ॒ട്കാ॒രൈ-സ്സര॑സ്വതീ । ത്വിഷി॒-ന്ന ഹൃദ॑യേ മ॒തിമ് । ഹോതൃ॑ഭ്യാ-ന്ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 69 ॥

ദേ॒വീ-സ്തി॒സ്ര-സ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീഃ । സര॑സ്വത്യ॒ശ്വിനാ॒ ഭാര॒തീഡാ᳚ । ശൂഷ॒-ന്ന മദ്ധ്യേ॒ നാഭ്യാ᳚മ് । ഇന്ദ്രാ॑യ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ നരാ॒ശഗ്ംസഃ॑ । ത്രി॒വ॒രൂ॒ഥ-സ്സര॑സ്വത്യാ॒ ഽശ്വിഭ്യാ॑മീയതേ॒ രഥഃ॑ । രേതോ॒ ന രൂ॒പമ॒മൃത॑-ഞ്ജ॒നിത്ര᳚മ് । ഇന്ദ്രാ॑യ॒ ത്വഷ്ടാ॒ ദധ॑ദിന്ദ്രി॒യാണി॑ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 70 ॥

ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതിഃ॑ । ഹിര॑ണ്യപര്ണോ അ॒ശ്വിഭ്യാ᳚മ് । സര॑സ്വത്യാ-സ്സുപിപ്പ॒ലഃ । ഇന്ദ്രാ॑യ പച്യതേ॒ മധു॑ । ഓജോ॒ ന ജൂ॒തിമൃ॑ഷ॒ഭോ ന ഭാമ᳚മ് । വന॒സ്പതി॑ര്നോ॒ ദധ॑ദിന്ദ്രി॒യാണി॑ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിര്വാരി॑തീനാമ് । അ॒ദ്ധ്വ॒രേ സ്തീ॒ര്ണമ॒ശ്വിഭ്യാ᳚മ് । ഊര്ണ॑മ്രദാ॒-സ്സര॑സ്വത്യാഃ ॥ 71 ॥

സ്യോ॒നമി॑ന്ദ്ര തേ॒ സദഃ॑ । ഈ॒ശായൈ॑ മ॒ന്യുഗ്ം രാജാ॑ന-മ്ബ॒ര്॒ഹിഷാ॑ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത് । ദേ॒വാന്.യ॑ക്ഷ-ദ്യഥായ॒ഥമ് । ഹോതാ॑രാ॒-വിന്ദ്ര॑മ॒ശ്വിനാ᳚ । വാ॒ചാ വാച॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വതീമ് । അ॒ഗ്നിഗ്ം സോമഗ്ഗ്॑ സ്വിഷ്ട॒കൃത് । സ്വി॑ഷ്ട॒ ഇന്ദ്രഃ॑ സു॒ത്രാമാ॑ സവി॒താ വരു॑ണോ ഭി॒ഷക് । ഇ॒ഷ്ടോ ദേ॒വോ വന॒സ്പതിഃ॑ । സ്വി॑ഷ്ടാ ദേ॒വാ ആ᳚ജ്യ॒പാഃ । ഇ॒ഷ്ടോ അ॒ഗ്നിര॒ഗ്നിനാ᳚ । ഹോതാ॑ ഹോ॒ത്രേ സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത് । യശോ॒ ന ദധ॑ദിന്ദ്രി॒യമ് । ഊര്ജ॒മപ॑ചിതിഗ്ഗ് സ്വ॒ധാമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 72 ॥

(ദ്വാരോ॑ ദധുരിന്ദ്രി॒യം-വഁ॑സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॒ - ജോഷ്ട്രീ᳚ഭ്യാ-ന്ദധുരിന്ദ്രി॒യം-വഁ॑സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॒ -ഹോതൃ॑ഭ്യാ-ന്ദധുരിന്ദ്രി॒യം-വഁ॑സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജേ᳚ - ന്ദ്രി॒യാണി॑ വസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॒ - സര॑സ്വത്യാ॒ - വന॒സ്പതി॒-ഷ്ഷട്ച॑) (അ. 14)

(ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ര്ദേ॒വീ-ര്ദ്വാരോ॑ ദേ॒വീ ഉ॒ഷാസാ॑വ॒ശ്വിനാ॑ ദേ॒വീ ജോഷ്ട്ര॑ ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹൂ॑തീ ദേ॒വാ ദേ॒വാനാ᳚-മ്ഭി॒ഷജാ॑ വഷട്കാ॒രൈ-ര്ദേ॒വീസ്തിസ്രസ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീ-സ്സര॑സ്വതീ ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ നരാ॒ശഗ്ംസോ॑ ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതി॑ര്ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിര്വാരി॑തീനാ-ന്ദേ॒വോഅ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃ-ദ്ദേ॒വാന്) ।

(സ॒മിധാ॒-ഽഗ്നി-ന്ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-സ്സര॑സ്വത്യാ॒ശ്വിനാ॒ സര്വം॑-വിഁയന്തു । ദ്വാര॑സ്തി॒സ്ര-സ്സംര്വ॑ വിയന്തു । അ॒ജ ഇന്ദ്ര॒മോജോ॒-ഽഗ്നി-മ്പര॒-സ്സര॑സ്വതീമ് । നക്ത॒മ്പൂര്വ॒-സ്സര॑സ്വതി । അ॒ന്യത്ര॒ സര॑സ്വതി । ഭി॒ഷ-ക്പൂര്വ॑-ന്ദുഹ ഇന്ദ്രി॒യമ് । അ॒ന്യത്ര॑ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । സൌ॒ത്രാ॒മ॒ണ്യാഗ്ം സു॑താസു॒തീ । അ॒ഞ്ജന്ത്യ॒യം-യഁജ॑മാനഃ)

അനുവാകം 15 - സൂക്തവാകപ്രൈഷഃ

അ॒ഗ്നിമ॒ദ്യ ഹോതാ॑രമവൃണീത । അ॒യഗ്ം സു॑താസു॒തീ യജ॑മാനഃ । പച॑-ന്പ॒ക്തീഃ । പച॑-ന്പുരോ॒ഡാശാന്॑ । ഗൃ॒ഹ്ണ-ന്ഗ്രഹാന്॑ । ബ॒ദ്ധ്നന്ന॒ശ്വിഭ്യാ॒-ഞ്ഛാഗ॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വത്യാ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ । ബ॒ദ്ധ്നന്-ഥ്സര॑സ്വത്യൈ മേ॒ഷമിന്ദ്രാ॑യാ॒ശ്വിഭ്യാ᳚മ് । ബ॒ദ്ധ്നന്നിന്ദ്രാ॑യര്ഷ॒ഭ-മ॒ശ്വിഭ്യാ॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വത്യൈ । സൂ॒പ॒സ്ഥാ അ॒ദ്യ ദേ॒വോ വന॒സ്പതി॑രഭവത് । അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-ഞ്ഛാഗേ॑ന॒ സര॑സ്വത്യാ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ ॥ 73 ॥

സര॑സ്വത്യൈ മേ॒ഷേണേന്ദ്രാ॑യാ॒ശ്വിഭ്യാ᳚മ് । ഇന്ദ്രാ॑യര്ഷ॒ഭേണാ॒ശ്വിഭ്യാ॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വത്യൈ । അക്ഷ॒ഗ്ഗ്॒സ്താന്മേ॑ദ॒സ്തഃ പ്രതി॑ പച॒താ-ഽഗ്ര॑ഭീഷുഃ । അവീ॑വൃധന്ത॒ ഗ്രഹൈഃ᳚ । അപാ॑താമ॒ശ്വിനാ॒ സര॑സ്വ॒തീന്ദ്രഃ॑ സു॒ത്രാമാ॑ വൃത്ര॒ഹാ । സോമാ᳚ന്-ഥ്സു॒രാമ്ണഃ॑ । ഉപോ॑ ഉക്ഥാമ॒ദാ-ശ്ശ്രൌ॒ദ്വിമദാ॑ അദന്ന് । അവീ॑വൃധ-ന്താങ്ഗൂ॒ഷൈഃ । ത്വാമ॒ദ്യര്ഷ॑ ആര്ഷേയര്ഷീണാ-ന്നപാദവൃണീത । അ॒യഗ്ം സു॑താസു॒തീ യജ॑മാനഃ । ബ॒ഹുഭ്യ॒ ആസങ്ഗ॑തേഭ്യഃ । ഏ॒ഷ മേ॑ ദേ॒വേഷു॒ വസു॒ വാര്യാ യ॑ക്ഷ്യത॒ ഇതി॑ । താ യാ ദേ॒വാ ദേ॑വ॒ദാനാ॒ന്യദുഃ॑ । താന്യ॑സ്മാ॒ ആ ച॒ ശാസ്വ॑ । ആ ച॑ ഗുരസ്വ । ഇ॒ഷി॒തശ്ച॑ ഹോത॒രസി॑ ഭദ്ര॒വാച്യാ॑യ॒ പ്രേഷി॑തോ॒ മാനു॑ഷഃ । സൂ॒ക്ത॒വാ॒കായ॑ സൂ॒ക്താ ബ്രൂ॑ഹി ॥ 74 ॥

(ഇന്ദ്രാ॑യ॒ - യജ॑മാന-സ്സ॒പ്ത ച॑) (അ. 15)

അനുവാകം 16 - പിതൃയജ്ഞയാജ്യാനുവാക്യാഃ

ഉ॒ശന്ത॑സ്ത്വാ ഹവാമഹ ഉ॒ശന്ത॒-സ്സമി॑ധീമഹി । ഉ॒ശന്നു॑ശ॒ത ആ വ॑ഹ പി॒തൄന് ഹ॒വിഷേ॒ അത്ത॑വേ ॥, ആ നോ॑ അഗ്നേ സുകേ॒തുനാ᳚ । ര॒യിം-വിഁ॒ശ്വായു॑പോഷസമ് । മാ॒ര്ഡീ॒ക-ന്ധേ॑ഹി ജീ॒വസേ᳚ ॥। ത്വഗ്ം സോ॑മ മ॒ഹേ ഭഗ᳚മ് । ത്വം-യൂഁന॑ ഋതായ॒തേ । ദക്ഷ॑-ന്ദധാസി ജീ॒വസേ᳚ ॥,ത്വഗ്ം സോ॑മ॒ പ്രചി॑കിതോ മനീ॒ഷാ ത്വഗ്ം രജി॑ഷ്ഠ॒മനു॑ നേഷി॒ പന്ഥാ᳚മ് । തവ॒ പ്രണീ॑തീ പി॒തരോ॑ ന ഇന്ദോ ദേ॒വേഷു॒ രത്ന॑മ ഭജന്ത॒ ധീരാഃ᳚ ॥। ത്വയാ॒ ഹി നഃ॑ പി॒തരഃ॑ സോമ॒ പൂര്വേ॒ കര്മാ॑ണി ച॒ക്രുഃ പ॑വമാന॒ ധീരാഃ᳚ । വ॒ന്വന്നവാ॑തഃ പരി॒ധീഗ്ം രപോ᳚ര്ണു വീ॒രേഭി॒രശ്വൈ᳚ര്മ॒ഘവാ॑ ഭവാ നഃ ॥, ത്വഗ്ം സോ॑മ പി॒തൃഭിഃ॑ സംവിഁദാ॒നോ-ഽനു॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ആ ത॑തന്ഥ । തസ്മൈ॑ ത ഇന്ദോ ഹ॒വിഷാ॑ വിധേമ വ॒യഗ്ഗ് സ്യാ॑മ॒ പത॑യോ രയീ॒ണാമ് ॥ । ബര്ഹി॑ഷദഃ പിതര ഊ॒ത്യ॑ര്വാഗി॒മാ വോ॑ ഹ॒വ്യാ ച॑കൃമാ ജു॒ഷധ്വ᳚മ് । ത ആ ഗ॒താ-ഽവ॑സാ॒ ശ-ന്ത॑മേ॒നാഥാ॒സ്മഭ്യ॒ഗ്ം॒ ശം-യോഁര॑ര॒പോ ദ॑ധാത ॥, ആ-ഽഹ-മ്പി॒തൄന്-ഥ്സു॑വി॒ദത്രാഗ്ം॑ അവിഥ്സി॒ നപാ॑ത-ഞ്ച വി॒ക്രമ॑ണ-ഞ്ച॒ വിഷ്ണോഃ᳚ । ബ॒ര്ഹി॒ഷദോ॒ യേ സ്വ॒ധയാ॑ സു॒തസ്യ॒ ഭജ॑ന്ത പി॒ത്വസ്ത ഇ॒ഹാ-ഽഽ ഗ॑മിഷ്ഠാഃ ॥ । ഉപ॑ഹൂതാഃ പി॒തരഃ॑ സോ॒മ്യാസോ॑ ബര്ഹി॒ഷ്യേ॑ഷു നി॒ധിഷു॑ പ്രി॒യേഷു॑ । ത ആ ഗ॑മന്തു॒ ത ഇ॒ഹ ശ്രു॑വ॒ന്ത്വധി॑ ബ്രുവന്തു॒ തേ അ॑വന്ത്വ॒സ്മാന് ॥, അഗ്നി॑ഷ്വാത്താഃ പിതര॒ ഏഹ ഗ॑ച്ഛത॒ സദഃ॑ സദ-സ്സദത സുപ്രണീതയഃ । അ॒ത്താ ഹ॒വീഗ്ംഷി॒ പ്രയ॑താനി ബ॒ര്॒ഹിഷ്യഥാ॑ ര॒യിഗ്ം സര്വ॑വീര-ന്ദധാതന ॥ ॥ അ॒ഗ്നി॒ഷ്വാ॒ത്താനൃ॑തു॒മതോ॑ ഹവാമഹേ । നരാ॒ശഗ്ംസേ॑ സോമപീ॒ഥം-യഁ ആ॒ശുഃ । തേ നോ॒ അര്വ॑ന്ത-സ്സു॒ഹവാ॑ ഭവന്തു । ശ-ന്നോ॑ ഭവന്തു ദ്വി॒പദേ॒ ശ-ഞ്ചതു॑ഷ്പദേ ॥ യേ അ॑ഗ്നിഷ്വാ॒ത്താ യേ-ഽന॑ഗ്നിഷ്വാത്താഃ ॥ 75 ॥

അ॒ഗ്ം॒ഹോ॒മുചഃ॑ പി॒തരഃ॑ സോ॒മ്യാസഃ॑ । പരേ-ഽവ॑രേ॒-ഽമൃതാ॑സോ॒ ഭവ॑ന്തഃ । അധി॑ബ്രുവന്തു॒ തേ അ॑വന്ത്വ॒സ്മാന് ॥ വാ॒ന്യാ॑യൈ ദു॒ഗ്ധേ ജു॒ഷമാ॑ണാഃ കര॒മ്ഭമ് । ഉ॒ദീരാ॑ണാ॒ അവ॑രേ॒ പരേ॑ ച । അ॒ഗ്നി॒ഷ്വാ॒ത്താ ഋ॒തുഭിഃ॑ സംവിഁദാ॒നാഃ । ഇന്ദ്ര॑വന്തോ ഹ॒വിരി॒ദ-ഞ്ജു॑ഷന്താമ് ॥ യദ॑ഗ്നേ കവ്യവാഹന പി॒തൄന് യക്ഷ്യൃ॑താ॒വൃധഃ॑ । പ്ര ച॑ ഹ॒വ്യാനി॑ വക്ഷ്യസി ദേ॒വേഭ്യ॑ശ്ച പി॒തൃഭ്യ॒ ആ ॥, ത്വമ॑ഗ്ന ഈഡി॒തോ ജാ॑തവേ॒ദോ-ഽവാ᳚ഡ്ഢ॒വ്യാനി॑ സുര॒ഭീണി॑ കൃ॒ത്വാ । പ്രാദാഃ᳚ പി॒തൃഭ്യഃ॑ സ്വ॒ധയാ॒ തേ അ॑ക്ഷന്ന॒ദ്ധി ത്വ-ന്ദേ॑വ॒ പ്രയ॑താ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ । । മാത॑ലീ ക॒വ്യൈര്യ॒മോ അങ്ഗി॑രോഭി॒ ര്ബൃഹ॒സ്പതി॒ര്-ഋക്വ॑ഭി ര്വാവൃധാ॒നഃ । യാഗ്ശ്ച॑ ദേ॒വാ വാ॑വൃ॒ധുര്യേ ച॑ ദേ॒വാന്-ഥ്സ്വാഹാ॒-ഽന്യേ സ്വ॒ധയാ॒-ഽന്യേ മ॑ദന്തി ॥ ॥ യേ താ॑തൃ॒പുര്ദേ॑വ॒ത്രാ ജേഹ॑മാനാഃ । ഹോ॒ത്രാ॒വൃധ॒-സ്സ്തോമ॑തഷ്ടാസോ അ॒ര്കൈഃ । ആ-ഽഗ്നേ॑ യാഹി സുവി॒ദത്രേ॑ഭിര॒ര്വാമ് । സ॒ത്യൈഃ ക॒വ്യൈഃ പി॒തൃഭി॑-ര്ഘര്മ॒സദ്ഭിഃ॑ ॥ ഹ॒വ്യ॒വാഹ॑മ॒ജര॑-മ്പുരുപ്രി॒യമ് । അ॒ഗ്നി-ങ്ഘൃ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॑ സപ॒ര്യന്ന് । ഉപാ॑സദ-ങ്കവ്യ॒വാഹ॑-മ്പിതൃ॒ണാമ് । സ നഃ॑ പ്ര॒ജാം-വീഁ॒രവ॑തീ॒ഗ്ം॒ സമൃ॑ണ്വതു ॥ 76 ॥

(അന॑ഗ്നിഷ്വാത്താ॒ - ജേഹ॑മാനാ-സ്സ॒പ്ത ച॑) (അ. 16)

അനുവാകം 17 - ഐന്ദ്രോ പശൌ ഏകാദശ പ്രയാജാഃ

ഹോതാ॑ യക്ഷദി॒ഡസ്പ॒ദേ । സ॒മി॒ധാ॒ന-മ്മ॒ഹദ്യശഃ॑ । സുഷ॑മിദ്ധം॒-വഁരേ᳚ണ്യമ് । അ॒ഗ്നിമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ഗാ॒യ॒ത്രീ-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ത്ര്യവി॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ച്ഛുചി॑വ്രതമ് । തനൂ॒നപാ॑തമു॒ദ്ഭിദ᳚മ് । യ-ങ്ഗര്ഭ॒മദി॑തിര്ദ॒ധേ ॥ 77 ॥

ശുചി॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ഉ॒ഷ്ണിഹ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ദി॒ത്യ॒വാഹ॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷദീ॒ഡേന്യ᳚മ് । ഈ॒ഡി॒തം-വൃഁ॑ത്ര॒ഹന്ത॑മമ് । ഇഡാ॑ഭി॒രീഡ്യ॒ഗ്ം॒ സഹഃ॑ । സോമ॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । അ॒നു॒ഷ്ടുഭ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ത്രി॒വ॒ഥ്സ-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് ॥ 78 ॥

വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സുബര്ഹി॒ഷദ᳚മ് । പൂ॒ഷ॒ണ്വന്ത॒-മമ॑ര്ത്യമ് । സീദ॑ന്ത-മ്ബ॒ര്॒ഹിഷി॑ പ്രി॒യേ । അ॒മൃതേന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ബൃ॒ഹ॒തീ-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പഞ്ചാ॑വി॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്വ്യച॑സ്വതീഃ । സു॒പ്രാ॒യ॒ണാ ഋ॑താ॒വൃധഃ॑ ॥ 79 ॥

ദ്വാരോ॑ ദേ॒വീര്ഹി॑ര॒ണ്യയീഃ᳚ । ബ്ര॒ഹ്മാണ॒ ഇന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । പ॒ങ്ക്തി-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । തു॒ര്യ॒വാഹ॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സു॒പേശ॑സേ । സു॒ശി॒ല്പേ ബൃ॑ഹ॒തീ ഉ॒ഭേ । നക്തോ॒ഷാസാ॒ ന ദ॑ര്ശ॒തേ । വിശ്വ॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ത്രി॒ഷ്ടുഭ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് ॥ 80 ॥

പ॒ഷ്ഠ॒വാഹ॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ത്പ്രചേ॑തസാ । ദേ॒വാനാ॑മുത്ത॒മം-യഁശഃ॑ । ഹോതാ॑രാ॒ ദൈവ്യാ॑ ക॒വീ । സ॒യുജേന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ജഗ॑തീ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । അ॒ന॒ഡ്വാഹ॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ത്പേശ॑സ്വതീഃ ॥ 81 ॥

തി॒സ്രോ ദേ॒വീര്ഹി॑ര॒ണ്യയീഃ᳚ । ഭാര॑തീ-ര്ബൃഹ॒തീര്മ॒ഹീഃ । പതി॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । വി॒രാജ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । ധേ॒നു-ങ്ഗാ-ന്ന വയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സു॒രേത॑സമ് । ത്വഷ്ടാ॑ര-മ്പുഷ്ടി॒വര്ധ॑നമ് । രൂ॒പാണി॒ ബിഭ്ര॑ത॒-മ്പൃഥ॑ക് । പുഷ്ടി॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് ॥ 82 ॥

ദ്വി॒പദ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । ഉ॒ക്ഷാണ॒-ങ്ഗാ-ന്ന വയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷച്ഛ॒തക്ര॑തുമ് । ഹിര॑ണ്യപര്ണ-മു॒ക്ഥിന᳚മ് । ര॒ശ॒നാ-മ്ബിഭ്ര॑തം-വഁ॒ശിമ് । ഭഗ॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ക॒കുഭ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । വ॒ശാം-വേഁ॒ഹത॒-ങ്ഗാ-ന്ന വയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ഥ്സ്വാഹാ॑കൃതീഃ । അ॒ഗ്നി-ങ്ഗൃ॒ഹപ॑തി॒-മ്പൃഥ॑ക് । വരു॑ണ-മ്ഭേഷ॒ജ-ങ്ക॒വിമ് । ക്ഷ॒ത്രമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । അതി॑ച്ഛന്ദസ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ബൃ॒ഹദൃ॑ഷ॒ഭ-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 83 ॥

(ദ॒ധേ - ദധ॑-ദ്- ഋതാ॒വൃധ॑ - ഇന്ദ്രി॒യം - പേശ॑സ്വതീ--ര് വയോ॒ധസം॒ - ഁവേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ സ॒പ്ത ച॑) (അ. 17)

ഇ॒ഡസ്പ॒ദേ᳚-ഽഗ്നി-ങ്ഗാ॑യ॒ത്രീ-ന്ത്ര്യവി᳚മ് । ശുചി॑വ്രത॒ഗ്ം॒ ശുചി॑മു॒ഷ്ണിഹ॑-ന്ദിത്യ॒വാഹ᳚മ് । ഈ॒ഡേന്യ॒ഗ്ം॒ സോമ॑-മന॒ഷ്ടുഭ॑-ന്ത്രിവ॒ഥ്സമ് । സു॒ബ॒ര॒ഃഇ॒ഷദ॑മ॒മൃതേന്ദ്ര॑-മ്ബൃഹ॒തീ-മ്പഞ്ചാ॑വിമ് । വ്യച॑സ്വതീ-സ്സുപ്രായ॒ണാ ദ്വാരോ᳚ ബ്രാ॒ഹ്മാണഃ॑ പാ॒ങ്ക്തിമി॒ഹ തു॑ര്യ॒വാഹ᳚മ് । സു॒പേശ॑സേ॒ വിശ്വ॒മിന്ദ്ര॑-ന്ത്രി॒ഷ്ടുഭ॑-മ്പഷ്ഠ॒വാഹ᳚മ് । പ്രചേ॑തസാ സ॒യുജേന്ദ്ര॒-ഞ്ജഗ॑തീമി॒ഹാന॒ഡ്വാഹ᳚മ് । പേശ॑സ്വതീസ്തി॒സ്ത്രോ ഭാര॑തീഃ॒ പതിം॑-വിഁ॒രാജ॑മി॒ഹ ധേ॒നു-ന്ന । സു॒രേത॑സ॒-ന്ത്വഷ്ടാ॑ര॒-മ്പുഷ്ടി॑-ന്ദ്വി॒പദ॑മി॒ഹോക്ഷാണ॒-ന്ന । ശ॒തക്ര॑തു॒-മ്ഭഗ॒മിന്ദ്ര॑-ങ്ക॒കുഭ॑മി॒ഹ വ॒ശാം-വേഁ॒ഹത॒-ങ്ഗാ-ന്ന । സ്വാഹാ॑കൃതീഃ, ക്ഷ॒ത്രമതി॑ച്ഛന്ദസ-മ്ബൃ॒ഹദൃ॑ഷ॒ഭ-ങ്ഗാം-വഁയഃ॑ । ഇ॒ന്ദ്രി॒യമുഷി॑വസു॒നവ॑ദ॒ശേഹേ᳚ന്ദ്രിയ॒മഷ്ട॑ നവ ദശ॒ ഗാ-ന്ന വയോ॒ ദധ॒-ഥ്സര്വ॑വേതു ।

അനുവാകം 18 - ഐന്ദ്രോ പശൌ പ്രയാജയാജ്യാഃ

സമി॑ദ്ധോ അ॒ഗ്നി-സ്സ॒മിധാ᳚ । സുഷ॑മിദ്ധോ॒ വരേ᳚ണ്യഃ । ഗാ॒യ॒ത്രീ ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ത്ര്യവി॒ര്ഗൌര്വയോ॑ ദധുഃ ॥ തനൂ॒നപാ॒-ച്ഛുചി॑വ്രതഃ । ത॒നൂ॒നപാച്ച॒ (ത॒നൂ॒പാച്ച) സര॑സ്വതീ । ഉ॒ഷ്ണിക്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ദി॒ത്യ॒വാഡ്ഗൌര്വയോ॑ ദധുഃ ॥ ഇഡാ॑ഭിര॒ഗ്നിരീഡ്യഃ॑ । സോമോ॑ ദേ॒വോ അമ॑ര്ത്യഃ ॥ 84 ॥

അ॒നു॒ഷ്ടുപ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ത്രി॒വ॒ഥ്സോ ഗൌര്വയോ॑ ദധുഃ ॥ സു॒ബ॒ര്॒ഹിര॒ഗ്നിഃ പൂ॑ഷ॒ണ്വാന് । സ്തീ॒ര്ണ-ബ॑ര്ഹി॒രമ॑ര്ത്യഃ । ബൃ॒ഹ॒തീ ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പഞ്ചാ॑വി॒-ര്ഗൌര്വയോ॑ ദധുഃ ॥ ദുരോ॑ ദേ॒വീര്ദിശോ॑ മ॒ഹീഃ । ബ്ര॒ഹ്മാ ദേ॒വോ ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ । പ॒ങ്ക്തി-ശ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । തു॒ര്യ॒വാഡ് ഗൌര്വയോ॑ ദധുഃ ॥ 85 ॥

ഉ॒ഷേ യ॒ഹ്വീ സു॒പേശ॑സാ । വിശ്വേ॑ ദേ॒വാ അമ॑ര്ത്യാഃ । ത്രി॒ഷ്ടു-പ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പ॒ഷ്ഠ॒വാദ്ഗൌര്വയോ॑ ദധുഃ ॥ ദൈവ്യാ॑ ഹോതാരാ ഭിഷജാ । ഇന്ദ്രേ॑ണ സ॒യുജാ॑ യു॒ജാ । ജഗ॑തീ॒ ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । അ॒ന॒ഡ്വാന്-ഗൌര്വയോ॑ ദധുഃ ॥ തി॒സ്ര ഇഡാ॒ സര॑സ്വതീ । ഭാര॑തീ മ॒രുതോ॒ വിശഃ॑ ॥ 86 ॥

വി॒രാട്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । ധേ॒നുര്ഗൌര്ന വയോ॑ ദധുഃ ॥ ത്വഷ്ടാ॑ തു॒രീപോ॒ അദ്ഭു॑തഃ । ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ പു॑ഷ്ടി॒വര്ധ॑നാ । ദ്വി॒പാച്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । ഉ॒ക്ഷാ ഗൌര്ന വയോ॑ ദധുഃ ॥ ശ॒മി॒താ നോ॒ വന॒സ്പതിഃ॑ । സ॒വി॒താ പ്ര॑സു॒വന്ഭഗ᳚മ് । ക॒കുച്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । വ॒ശാ വേ॒ഹദ്ഗൌര്ന വയോ॑ ദധുഃ ॥ സ്വാഹാ॑ യ॒ജ്ഞം-വഁരു॑ണഃ । സു॒ക്ഷ॒ത്രോ ഭേ॑ഷ॒ജ-ങ്ക॑രത് । അതിഃ॑ ഛന്ദാ॒-ശ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ബൃ॒ഹദൃ॑ഷ॒ഭോ ഗൌര്വയോ॑ ദധുഃ ॥ 87 ॥

(അമ॑ര്ത്യ - സ്തുര്യ॒വാഡ്ഗൌര്വയോ॑ ദധു॒--ര് വിശോ॑ - വ॒ശാ വേ॒ഹദ്ഗൌര്ന വയോ॑ ദധുശ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 18)

അനുവാകം 19 - ഐന്ദ്രോ പശൌ വപാദീനാം-യഁജ്യാനുവാക്യാഃ

വ॒സ॒ന്തേന॒ര്തുനാ॑ ദേ॒വാഃ । വസ॑വസ്ത്രി॒വൃതാ᳚ സ്തു॒തമ് । ര॒ഥ॒ന്ത॒രേണ॒ തേജ॑സാ । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ ഗ്രീ॒ഷ്മേണ॑ ദേ॒വാ ഋ॒തുനാ᳚ । രു॒ദ്രാഃ പ॑ഞ്ചദ॒ശേ സ്തു॒തമ് । ബൃ॒ഹ॒താ യശ॑സാ॒ ബല᳚മ് । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ വ॒ര॒.ഷാഭി॑ര്-ഋ॒തുനാ॑-ഽഽദി॒ത്യാഃ । സ്തോമേ॑ സപ്തദ॒ശേ സ്തു॒തമ് ॥ 88 ॥

വൈ॒രൂ॒പേണ॑ വി॒ശൌജ॑സാ । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ ശാ॒ര॒ദേന॒ര്തുനാ॑ ദേ॒വാഃ । ഏ॒ക॒വി॒ഗ്ം॒ശ ഋ॒ഭവഃ॑ സ്തു॒തമ് । വൈ॒രാ॒ജേന॑ ശ്രി॒യാ ശ്രിയ᳚മ് । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ ഹേ॒മ॒ന്തേന॒ര്തുനാ॑ ദേ॒വാഃ । മ॒രുത॑സ്ത്രിണ॒വേ സ്തു॒തമ് । ബലേ॑ന॒ ശക്വ॑രീ॒-സ്സഹഃ॑ । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ ശൈ॒ശി॒രേണ॒ര്തുനാ॑ ദേ॒വാഃ । ത്ര॒യ॒സ്ത്രി॒ഗ്ം॒ശേ॑ ഽമൃതഗ്ഗ്॑ സ്തു॒തമ് । സ॒ത്യേന॑ രേ॒വതീഃ᳚, ക്ഷ॒ത്രമ് । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ 89 ॥

(സ്തോമേ॑ സപ്തദ॒ശേ സ്തു॒തഗ്ം - സഹോ॑ ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുശ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 19)

(വ॒സ॒ന്തേന॑ ഗ്രീ॒ഷ്മേണ॑ വ॒ര്॒ഷാഭിഃ॑ ശാര॒ദേന॑ ഹേമ॒ന്തേന॑ ശൈശി॒രേണ॒ ഷട് )

അനുവാകം 20 - ഐന്ദ്രോ പശൌ അനൂയാജാനാ-മ്മൈത്രാവരിണപ്രൈഷാഃ

ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിരിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വ-ന്ദേ॒വമ॑വര്ധയത് । ഗാ॒യ॒ത്രി॒യാ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । തേജ॒ ഇന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വീര്ദ്വാരോ॑ ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വീര്ദേ॒വ-മ॑വര്ധയന്ന് । ഉ॒ഷ്ണിഹാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । പ്രാ॒ണമിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 90 ॥

ദേ॒വീ ദേ॒വം-വഁ॑യോ॒ധസ᳚മ് । ഉ॒ഷേ ഇന്ദ്ര॑മവര്ധതാമ് । അ॒നു॒ഷ്ടുഭാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । വാച॒മിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ॑ ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വീ ദേ॒വമ॑വര്ധതാമ് । ബൃ॒ഹ॒ത്യാ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ശ്രോത്ര॒മിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ 91 ॥

ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹു॑തീ ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വീ ദേ॒വമ॑വര്ധതാമ് । പ॒ങ്ക്ത്യാ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ശു॒ക്രമിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ ദേ॒വാ ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വാ ദേ॒വമ॑വര്ധതാമ് । ത്രി॒ഷ്ടുഭാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ത്വിഷി॒മിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ 92 ॥

ദേ॒വീ-സ്തി॒സ്ര-സ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീര്വ॑യോ॒ധസ᳚മ് । പതി॒മിന്ദ്ര॑-മവര്ധയന്ന് । ജഗ॑ത്യാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ബല॒മിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വോ നരാ॒ശഗ്ംസോ॑ ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വോ ദേ॒വമ॑വര്ധയത് । വി॒രാജാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । രേത॒ ഇന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ 93 ॥

ദേ॒വോ വന॒സ്പതി॑-ര്ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വോ ദേ॒വമ॑വര്ധയത് । ദ്വി॒പദാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ഭഗ॒മിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിര്വാരി॑തീനാ-ന്ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വോ (ദേ॒വം) ദേ॒വമ॑വര്ധയത് । ക॒കുഭാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । യശ॒ ഇന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃ-ദ്ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വോ ദേ॒വമ॑വര്ധയത് । അതി॑ച്ഛന്ദസാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ക്ഷ॒ത്രമിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ 94 ॥

(വി॒യ॒ന്തു॒ യജ॑ - വീതാം॒-യഁജ॑-വീതാം॒-യഁജ॑-വേതു॒ യജ॑-വേതു॒ യജ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 20)

(ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ര്ഗാ॑യത്രി॒യാ തേജഃ॑ । ദേ॒വീര്ദ്വാര॑ ഉ॒ഷ്ണിഹാ᳚ പ്രാ॒ണമ് । ദേ॒വീ ദേ॒വമു॒ഷേ അ॑നു॒ഷ്ടുഭാ॒ വാച᳚മ് । ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ॑ ബൃഹ॒ത്യാ ശ്രോത്ര᳚മ് । ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹൂ॑തീ പ॒ങ്ക്ത്യാ ശു॒ക്രമ് । ദേ॒വാ ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ ത്രി॒ഷ്ടുഭാ॒ ത്വിഷി᳚മ് । ദേ॒വീസ്തി॒സ്രസ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീഃ പതി॒-ഞ്ജഗ॑ത്യാ॒ ബല᳚മ് । ദേ॒വോ നരാ॒ശഗ്ംസോ॑ വി॒രാജാ॒ രേതഃ॑ । ദേ॒വോ വന॒സ്പതി॑-ര്ദ്വി॒പദാ॒ ഭഗ᳚മ് । ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ര്വാരി॑തീനാ-ങ്ക॒കുഭാ॒ യശഃ॑ । ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃദതി॑ച്ഛന്ദസാ ക്ഷ॒ത്രമ് । വേ॒തു॒ വി॒യ॒ന്തു॒ ച॒തു-ര്വീ॑താ॒മേകോ॑ വിയന്തു ച॒തുര്വേ॑തു । അ॒വ॒ര്ധ॒യ॒ദ॒വ॒ര്ധ॒യ॒ഗ്ഗ്॒ ശ്ച॒തുര॑വര്ധതാ॒മേകോ॑ ഽവര്ധയഗ്ഗ് ശ്ച॒തുര॑വര്ധയത് ।)

(സ്വാ॒ദ്വീ-ന്ത്വാ॒ - സോമഃ॒ - സുരാ॑വന്ത॒ഗ്ം॒ - സീസേ॑ന - മി॒ത്രോ॑-ഽസി॒ - യ-ദ്ദേ॑വാ॒ - ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സ॒മിധേന്ദ്ര॒ഗ്ം॒ - സമി॑ദ്ധ॒ ഇന്ദ്ര॒ - ആച॑ര്ഷണി॒പ്രാ - ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിരിന്ദ്രഗ്ം॑ സുദേ॒വഗ്ം - ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സ॒മിധാ॒-ഽഗ്നിഗ്ം - സമി॑ദ്ധോ അ॒ഗ്നിര॑ശ്വിനാ॒ - ഽശ്വിനാ॑ ഹ॒വിരി॑ന്ദ്രി॒യം - ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-സ്സര॑സ്വ - ത്യാ॒ഗ്നിമ॒ - ദ്യോശന്തോ॒ - ഹോതാ॑ യക്ഷദി॒ഡസ്പ॒ദേ - സമി॑ദ്ധോ അ॒ഗ്നി-സ്സ॒മിധാ॑ - വസ॒ന്തേന॑ - ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിരിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസം॑-വിഁഗ്ംശ॒തിഃ)

(സ്വാ॒ദ്വീ-ന്ത്വാ-ഽ - മീ॑ മദന്ത പി॒തരഃ॒ - സാമ്രാ᳚ജ്യായ - പൂ॒ത-മ്പ॒വിത്രേ॑ണേ॒ വാജ്യ॑ - മു॒ഷാസാ॒നക്താ॒ - ബദ॑രൈ॒ - രധാ॑താമ॒ശ്വിനാ॑ - ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതിഃ॑ - പഷ്ഠ॒വാഹ॒-ങ്ഗാം - ദേ॒വീ ദേ॒വം-വഁ॑യോ॒ധസ॒-ഞ്ചതു॑ര്നവതിഃ )

(സ്വാ॒ദ്വീന്ത്വാ॑ - വേതു॒ യജ॑)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ ദ്വിതീയാഷ്ടകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - sautrāmaṇiḥ kaukilī hotra-ñca

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - grahāḥ

svā॒dvī-ntvā᳚ svā॒dunā᳚ | tī॒vrā-ntī॒vreṇa̭ | a॒mṛtā̭-ma॒mṛtḙna | madhṷmatī॒-mmadhṷmatā | sṛ॒jāmi॒ sagṃ somḙna | somo᳚-'sya॒śvibhyā᳚-mpacyasva | sara̭svatyai pacyasva | indrā̭ya su॒trāmṇḙ pacyasva || parī॒toṣi̭ñcatā su॒tam | somo॒ ya ṷtta॒magṃ ha॒viḥ || 1 ||

da॒dha॒nvā yo naryo̭ a॒phsva̭ntarā | su॒ṣāva॒ soma॒madri̭bhiḥ || pu॒nātṷ te pari॒sruta᳚m | soma॒gṃ॒ sūrya̭sya duhi॒tā | vārḙṇa॒ śaśva̭tā॒ tanā᳚ | vā॒yuḥ pū॒taḥ pa॒vitrḙṇa | prāṅkhsomo॒ ati̭drutaḥ | indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || vā॒yuḥ pū॒taḥ pa॒vitrḙṇa | pra॒tyaṅkhsomo॒ āti̭drutaḥ || 2 ||

indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || brahma̭ kṣa॒tra-mpa̭vate॒ teja̭ indri॒yam | sura̭yā॒ somaḥ̭ su॒ta āsṷto॒ madā̭ya | śu॒kreṇa̭ deva de॒vatāḥ᳚ pipṛgdhi | rase॒nānnaṃ॒-ya~ja̭mānāya dhehi || ku॒vida॒ṅga yava̭manto॒ yava̭-ñcit | yathā॒ dāntya̭nupū॒rvaṃ-vi~॒yūya̭ | i॒hehai̭ṣā-ṅkṛṇuta॒ bhoja̭nāni | ye ba॒ra॒ḥiṣo॒ namo̭vṛkti॒-nna ja॒gmuḥ || u॒pa॒yā॒ma-gṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi || 3 ||

sara̭svatyā॒ indrā̭ya su॒trāmṇe᳚ || e॒ṣa te॒ yoni॒steja̭se tvā | vī॒ryā̭ya tvā॒ balā̭ya tvā || tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhehi | vī॒rya̭masi vī॒rya̭-mmayi̭ dhehi | bala̭masi॒ bala॒-mmayi̭ dhehi || nānā॒ hi vā᳚-nde॒vahi̭ta॒gṃ॒ sadaḥ̭ kṛ॒tam | mā sagṃsṛ̭kṣāthā-mpara॒me vyo̭mann | surā॒ tvamasi̭ śu॒ṣmiṇī॒ soma̭ e॒ṣaḥ | mā mā̭ higṃsī॒-ssvāṃ-yo~ni̭māvi॒śann || 4 ||

u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syāśvi॒na-ntejaḥ̭ | sā॒ra॒sva॒taṃ-vī~॒rya᳚m | ai॒ndra-mbala᳚m || e॒ṣa te॒ yoni॒rmodā̭ya tvā | ā॒na॒ndāya̭ tvā॒ maha̭se tvā || ojo॒-'syojo॒ mayi̭ dhehi | ma॒nyura̭si ma॒nyu-mmayi̭ dhehi | maho̭-'si॒ maho॒ mayi̭ dhehi | saho̭-'si॒ saho॒ mayi̭ dhehi || yā vyā॒ghraṃ-vi~ṣṷ̄cikā | u॒bhau vṛka̭-ñca॒ rakṣa̭ti | śye॒na-mpa̭ta॒triṇagṃ̭ si॒gṃ॒ham | sema-mpā॒tvagṃha̭saḥ || sa॒-mpṛcaḥ̭ stha॒ sa-mmā̭ bha॒dreṇa̭ pṛṅkta | vi॒pṛcaḥ̭ stha॒ vi mā̭ pā॒pmanā̭ pṛṅkta || 5 ||

(ha॒viḥ - pra॒tyaṅkhsomo॒ āti̭druto - gṛhṇā - myāvi॒śan - viṣṷ̄cikā॒ pañca̭ ca) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - grahopasthānam

somo॒ rājā॒-'mṛtagṃ̭ su॒taḥ | ṛ॒jī॒ṣeṇā̭jahānmṛ॒tyum | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | vipānagṃ̭ śu॒kramandha̭saḥ | indra̭syendri॒yam | i॒da-mpayo॒-'mṛta॒-mmadhṷ || soma̭ma॒dbhyo vya̭pibat | chanda̭sā ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣat | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | a॒dbhyaḥ, kṣī॒raṃ-vya~̭pibat || 6 ||

kruṅṅā᳚ṅgira॒so dhi॒yā | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | annā᳚-tpari॒sruto॒ rasa᳚m | brahma̭ṇā॒ vya̭piba-tkṣa॒tram | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || reto॒ mūtraṃ॒-vi~ja̭hāti | yoni̭-mpravi॒śadi̭ndri॒yam | garbho̭ ja॒rāyu॒ṇā-''vṛ̭taḥ | ulba̭-ñjahāti॒ janma̭nā | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || 7 ||

vedḙna rū॒pe vya̭karot | sa॒tā॒sa॒tī pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || somḙna॒ somau॒ vya̭pibat | su॒tā॒su॒tau pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | dṛ॒ṣṭvā rū॒pe vyāka̭rot | sa॒tyā॒nṛ॒te pra॒jāpa̭tiḥ | aśra̭ddhā॒-manṛ॒te-'da̭dhāt | śra॒ddhāgṃ sa॒tye pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || dṛ॒ṣṭvā pa̭ri॒sruto॒ rasa᳚m | śu॒kreṇa̭ śu॒kraṃ-vya~̭pibat | paya॒-ssoma̭-mpra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | vipānagṃ̭ śu॒kramandha̭saḥ | indra̭syendri॒yam | i॒da-mpayo॒-'mṛta॒-mmadhṷ || 8 ||

(a॒dbhyaḥ, kṣī॒raṃ-vya~̭piba॒ - jjanma̭na॒rtena̭ sa॒tyami̭ndri॒yagg - śra॒ddhāgṃ sa॒tye pra॒jāpa̭tira॒ṣṭau ca̭) (a. 2)

(somo॒ rājā॒ vipāna॒gṃ॒ soma̭ma॒dbhyo-'nnā॒-dreto॒ mūtraṃ॒-ve~dḙna satāsa॒tī somḙna sutāsu॒tau dṛ॒ṣṭvā rū॒pe dṛ॒ṣṭvā pa̭ri॒sruto॒ rasaṃ॒-vi~pāna॒-ndaśa̭ )

anuvākaṃ 3 - grahahomaḥ

surā̭vanta-mbarhi॒ṣadagṃ̭ su॒vīra᳚m | ya॒jñagṃ hi̭nvanti mahi॒ṣā namo̭bhiḥ | dadhā̭nā॒-ssoma̭-ndi॒vi de॒vatā̭su | made॒mendraṃ॒-ya~ja̭mānā-ssva॒rkāḥ || yaste॒ rasa॒-ssambhṛ̭ta॒ oṣa̭dhīṣu | soma̭sya॒ śuṣma॒-ssura̭yā su॒tasya̭ | tena̭ jinva॒ yaja̭māna॒-mmadḙna | sara̭svatī-ma॒śvinā॒-vindra̭-ma॒gnim || yama॒śvinā॒ namṷcerāsu॒rādadhi̭ | sara̭sva॒tyasa̭nodindri॒yāya̭ || 9 ||

i॒ma-ntagṃ śu॒kra-mmadhṷmanta॒-mindu᳚m | soma॒gṃ॒ rājā̭nami॒ha bha̭kṣayāmi || yadatra̭ ri॒ptagṃ ra॒sinaḥ̭ su॒tasya̭ | yadindro॒ api̭ba॒cchacī̭bhiḥ | a॒ha-ntada̭sya॒ mana̭sā śi॒vena̭ | soma॒gṃ॒ rājā̭nami॒ha bha̭kṣayāmi || pi॒tṛbhyaḥ̭ svadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | pi॒tā॒ma॒hebhyaḥ̭ svadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | prapi̭tāmahebhya-ssvadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | akṣa̭-npi॒taraḥ̭ || 10 ||

amī̭madanta pi॒taraḥ̭ | atī̭tṛpanta pi॒taraḥ̭ | amī̭mṛjanta pi॒taraḥ̭ | pita̭ra॒-śśundha̭ddhvam || pu॒nantṷ mā pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ | pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ | pa॒vitrḙṇa śa॒tāyṷṣā | pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ | pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ || 11 ||

pa॒vitrḙṇa śa॒tāyṷṣā || viśva॒māyu॒-rvya̭śnavai | agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒-tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ ||| pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā || pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭ vo dhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ ||| jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒ kratū॒gṃ॒ranṷ || yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭tamanta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe ||| u॒bhābhyā᳚-ndeva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe || vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām |||| ye sa̭mā॒nā-ssama̭nasaḥ | pi॒taro̭ yama॒rājye᳚ | teṣāṃ᳚-lo~॒ka-ssva॒dhā namaḥ̭ | ya॒jño de॒veṣṷ kalpatām || 12 ||

ye sa̭jā॒tā-ssama̭nasaḥ | jī॒vā jī॒veṣṷ māma॒kāḥ | teṣā॒g॒ śrīrmayi̭ kalpatām | a॒smil ~lo॒ke śa॒tagṃ samāḥ᳚ || dve sru॒tī a̭śṛṇava-mpitṛ॒ṇām | a॒ha-nde॒vānā̭mu॒ta martyā̭nām | yābhyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒meja॒-thsamḙti | yada̭nta॒rā pi॒tara̭-mmā॒tara̭-ñca || i॒dagṃ ha॒viḥ pra॒jana̭na-mme astu | daśa̭vīragṃ sa॒rvaga̭ṇagg sva॒staye᳚ | ā॒tma॒sani̭ prajā॒sani̭ | pa॒śu॒sanya̭bhaya॒sani̭ loka॒sani̭ | a॒gniḥ pra॒jā-mba̭hu॒lā-mmḙ karotu | anna॒-mpayo॒ reto̭ a॒smāsṷ dhatta | rā॒yaspoṣa॒-miṣa॒mūrja̭ma॒smāsṷ dīdhara॒-thsvāhā᳚ || 13 ||

(i॒ndri॒yāya̭ - pi॒taraḥ̭ - śa॒tāyṷṣā pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ-kalpatāg-sva॒staye॒ pañca̭ ca) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - upahomāḥ

sīsḙna॒ tantra॒-mmana̭sā manī॒ṣiṇaḥ̭ | ū॒rṇā॒sū॒treṇa̭ ka॒vayo̭ vayanti | a॒śvinā̭ ya॒jñagṃ sa̭vi॒tā sara̭svatī | indra̭sya rū॒paṃ-va~rṷṇo bhiṣa॒jyann || tada̭sya rū॒pama॒mṛta॒gṃ॒ śacī̭bhiḥ | ti॒sro da̭dhurde॒vatā᳚-ssagṃrarā॒ṇāḥ | lomā̭ni॒ śaṣpai᳚-rbahu॒dhā na tokma̭bhiḥ | tvaga̭sya mā॒gṃ॒sama̭bhava॒nna lā॒jāḥ || tada॒śvinā̭ bhi॒ṣajā̭ ru॒drava̭rtanī | sara̭svatī vayati॒ peśo॒ anta̭raḥ || 14 ||

asthi̭ ma॒jjāna॒-mmāsa̭raiḥ | kā॒ro॒ta॒reṇa॒ dadha̭to॒ gavā᳚-ntva॒ci || sara̭svatī॒ mana̭sā peśa॒laṃ-va~sṷ | nāsa̭tyābhyāṃ-va~yati darśa॒taṃ-va~puḥ̭ | rasa̭-mpari॒srutā॒ na rohi̭tam | na॒gnahu॒rdhīra॒stasa̭ra॒-nna vema̭ || paya̭sā śu॒krama॒mṛta̭-ñja॒nitra᳚m | sura̭yā॒ mūtrā᳚jjanayanti॒ retaḥ̭ | apāma̭ti-ndurma॒ti-mbādha̭mānāḥ | ūva̭ddhyaṃ॒-vā~tagṃ̭ sa॒buva॒-ntadā॒rāt || 15 ||

indraḥ̭ su॒trāmā॒ hṛda̭yena sa॒tyam | pu॒ro॒ḍāśḙna savi॒tā ja̭jāna | yakṛ̭-tklo॒mānaṃ॒-va~rṷṇo bhiṣa॒jyann | mata̭sne vāya॒vyai᳚rna mi̭nāti pi॒ttam || ā॒ntrāṇi̭ sthā॒lī madhu॒ pinva̭mānā | gudā॒ pātrā̭ṇi su॒dughā॒ na dhe॒nuḥ | śye॒nasya॒ patra॒-nna plī॒hā śacī̭bhiḥ | ā॒sa॒ndī nābhi̭ru॒dara॒-nna mā॒tā || ku॒mbho va̭ni॒ṣṭhurja̭ni॒tā śacī̭bhiḥ | yasmi॒nnagre॒ yonyā॒-ṅgarbho̭ a॒ntaḥ || 16 ||

plā॒śīrvya̭kta-śśa॒tadhā̭ra॒ uthsaḥ̭ | du॒he na ku॒mbhīg sva॒dhā-mpi॒tṛbhyaḥ̭ || mukha॒gṃ॒ sada̭sya॒ śira॒ ithsadḙna | ji॒hvā pa॒vitra̭ma॒śvinā॒ sagṃ sara̭svatī | cappa॒-nna pā॒yurbhi॒ṣaga̭sya॒ vālaḥ̭ | va॒stirna śepo॒ hara̭sā tara॒svī || a॒śvibhyā॒-ñcakṣṷra॒mṛta॒-ṅgrahā᳚bhyām | chāgḙna॒ tejo̭ ha॒viṣā̭ śṛ॒tena̭ | pakṣmā̭ṇi go॒dhūmaiḥ॒ kva̭lairu॒tāni̭ | peśo॒ na śu॒klamasi̭taṃ-va~sāte || 17 ||

avi॒rna me॒ṣo na॒si vī॒ryā̭ya | prā॒ṇasya॒ panthā̭ a॒mṛto॒ grahā᳚bhyām | sara̭sva॒tyupa॒vākai᳚rvyā॒nam | nasyā̭ni ba॒ra॒ḥi-rbada̭rai-rjajāna || indra̭sya rū॒pamṛ̭ṣa॒bho balā̭ya | karṇā᳚bhyā॒g॒ śrotra̭ma॒mṛta॒-ṅgrahā᳚bhyām | yavā॒ na ba॒ra॒ḥi-rbhru॒vi kesa̭rāṇi | ka॒rkandhṷ jajñe॒ madhṷ sāra॒gha-mmukhā᳚t || ā॒tmannu॒pasthe॒ na vṛka̭sya॒ loma̭ | mukhe॒ śmaśrṷ̄ṇi॒ na vyā᳚ghralo॒mam || 18 ||

keśā॒ na śī॒ra॒.ṣan. yaśa̭se śri॒yai śikhā᳚ | si॒gṃ॒hasya॒ loma॒ tviṣi̭-rindri॒yāṇi̭ || aṅgā᳚nyā॒tman-bhi॒ṣajā॒ tada॒śvinā᳚ | ā॒tmāna॒maṅgai॒-ssama̭dhā॒-thsara̭svatī | indra̭sya rū॒pagṃ śa॒tamā̭na॒māyuḥ̭ | ca॒ndreṇa॒ jyoti̭ra॒mṛta॒-ndadhā̭nā || sara̭svatī॒ yonyā॒-ṅgarbha̭ma॒ntaḥ | a॒śvibhyā॒-mpatnī॒ sukṛ̭ta-mbibharti | a॒pāgṃ rasḙna॒ varṷṇo॒ na sāmnā᳚ | indragg̭ śri॒yai ja॒naya̭nna॒phsu rājā᳚ || tejaḥ̭ paśū॒nāgṃ ha॒viri̭ndri॒yāva̭t | pa॒ri॒srutā॒ paya̭sā sāra॒gha-mmadhṷ | a॒śvibhyā᳚-ndu॒gdha-mbhi॒ṣajā॒ sara̭svatyā sutāsu॒tābhyā᳚m | a॒mṛta॒-ssoma॒ induḥ̭ || 19 ||

(anta̭ra - ā॒rā - da॒nta--r va̭sāte - vyāghralo॒magṃ - rājā̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - abhiṣekaḥ

mi॒tro̭-'si॒ varṷṇo-'si | sama॒haṃ-vi~śvai᳚rde॒vaiḥ || kṣa॒trasya॒ nābhi̭rasi | kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi || syo॒nāmāsī̭da | su॒ṣadā॒māsī̭da | mā tvā̭ higṃsīt | mā mā̭ higṃsīt || niṣa̭sāda dhṛ॒tavra̭to॒ varṷṇaḥ | pa॒styā᳚svā || 20 ||

sāmrā᳚jyāya su॒kratuḥ̭ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | a॒śvino॒-rbhaiṣa̭jyena | teja̭se brahmavarca॒sāyā॒bhiṣi̭ñcāmi || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | sara̭svatyai॒ bhaiṣa̭jyena || 21 ||

vī॒ryā̭yā॒nnādyā̭yā॒bhiṣi̭ñcāmi || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | indra̭syendri॒yeṇa̭ | śri॒yai yaśa̭se॒ balā̭yā॒bhiṣi̭ñcāmi || ko̭-'si kata॒mo̭-'si | kasmai᳚ tvā॒ kāya̭ tvā || suślo॒kā~(4) suma̭ḍga॒lā~(4) satya̭rā॒jā(3)n || śiro̭ me॒ śrīḥ || 22 ||

yaśo॒ mukha᳚m | tviṣiḥ॒ keśā᳚śca॒ śmaśrṷ̄ṇi | rājā̭ me prā॒ṇo̭-'mṛta᳚m | sa॒mrāṭ cakṣuḥ̭ | vi॒rāṭchrotra᳚m | ji॒hvā mḙ bha॒dram | vāmmahaḥ̭ | mano̭ ma॒nyuḥ | sva॒rāḍbhāmaḥ̭ | modāḥ᳚ pramo॒dā a॒ṅgulī॒raṅgā̭ni || 23 ||

ci॒tta-mme॒ sahaḥ̭ | bā॒hū me॒ bala̭mindri॒yam | hastaṷ me॒ karma̭ vī॒rya᳚m | ā॒tmā kṣa॒tramuro॒ mama̭ | pṛ॒ṣṭīrmḙ rā॒ṣṭramu॒dara॒magṃsau᳚ | grī॒vāśca॒ śroṇyau᳚ | ū॒rū a̭ra॒tnī jānṷnī | viśo॒ me-'ṅgā̭ni sa॒rvataḥ̭ | nābhi̭rme ci॒ttaṃ-vi~॒jñāna᳚m | pā॒yurme-'pa̭citirbha॒sat || 24 ||

ā॒na॒nda॒na॒ndāvā॒ṇḍau me᳚ | bhaga॒-ssaubhā᳚gya॒-mpasaḥ̭ || jaṅghā᳚bhyā-mpa॒dbhyā-ndharmo᳚-'smi | vi॒śi rājā॒ prati̭ṣṭhitaḥ || prati̭ kṣa॒tre prati̭tiṣṭhāmi rā॒ṣṭre | pratyaśvḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi॒ goṣṷ | pratyaṅgḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmyā॒tmann | prati̭ prā॒ṇeṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi pu॒ṣṭe | prati॒ dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ | pratiti̭ṣṭhāmi ya॒jñe || 25 ||

tra॒yā de॒vā ekā̭daśa | tra॒ya॒stri॒gṃ॒śā-ssu॒rādha̭saḥ | bṛha॒spati̭ purohitāḥ | de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve | de॒vā de॒vaira̭vantu mā | pra॒tha॒mā dvi॒tīyaiḥ᳚ | dvi॒tīyā᳚stṛ॒tīyaiḥ᳚ | tṛ॒tīyā᳚-ssa॒tyena̭ | sa॒tyaṃ-ya~॒jñena̭ |ya॒jño yajṷrbhiḥ || 26 ||

yajūgṃ̭ṣi॒ sāma̭bhiḥ | sāmā᳚nyṛ॒gbhiḥ | ṛco̭ yā॒jyā̭bhiḥ | yā॒jyā̭ vaṣaṭkā॒raiḥ | va॒ṣa॒ṭkā॒rā āhṷtibhiḥ | āhṷtayo me॒ kāmā॒n-thsama̭rdhayantu || bhū-ssvāhā᳚ || lomā̭ni॒ praya̭ti॒rmama̭ | tvamma॒ āna̭ti॒rāga̭tiḥ | mā॒gṃ॒sa-mma॒ upa̭natiḥ | va svasthi̭ | ma॒jjā ma॒ āna̭tiḥ || 27 ||

(pa॒styā᳚svā - sara̭svatyai॒ bhaiṣa̭jyena॒ - śrī - raṅgā̭ni - bha॒sa--dya॒jñe - ya॒jño yajṷrbhi॒ - rupa̭nati॒rdve ca̭) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - avabhṛthaḥ

ya-ddḙvā deva॒heḍa̭nam | devā̭saścakṛ॒mā va॒yam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadi॒ divā॒ yadi॒ nakta᳚m | enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yam | vā॒yurmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadi॒ jāgra॒-dyadi॒ svapne᳚ | enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yam || 28 ||

sūryo̭ mā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadgrāme॒ yadara̭ṇye | ya-thsa॒bhāyāṃ॒-ya~di̭ndri॒ye | yacchū॒dre yada॒rye᳚ | ena̭ścakṛ॒mā va॒yam | yadeka॒syādhi॒ dharma̭ṇi | tasyā̭va॒yaja̭namasi || yadāpo॒ aghni̭yā॒ varu॒ṇeti॒ śapā̭mahe | tato̭ varuṇa no muñca || 29 ||

ava̭bhṛtha nicaṅkuṇa nice॒rura̭si nicaṅkuṇa | ava̭ de॒vai-rde॒vakṛ̭ta॒meno̭-'yāṭ | ava॒ martyai॒rmartya̭kṛtam | u॒rorā no̭ deva ri॒ṣaspā̭hi || su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu | du॒rmi॒trāstasmai̭ bhuyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || dru॒pa॒dādi॒ve-nmṷmucā॒naḥ | svi॒nna-ssnā॒tvī malā̭diva || 30 ||

pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒vājya᳚m | āpaḥ̭ śundhantu॒ maina̭saḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari̭ | paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya᳚m | aga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ | pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ || edho᳚-'syedhiṣī॒mahi̭ | sa॒mida̭si || 31 ||

tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhehi || a॒po anva̭cāriṣam | rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā-'ga̭mam | ta-mmā॒ sagṃsṛ̭ja॒ varca̭sā | pra॒jayā̭ ca॒ dhanḙna ca || sa॒māva̭varti pṛthi॒vī | samu॒ṣāḥ | samu॒ sūryaḥ̭ | samu॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t | vai॒śvā॒na॒ra jyo̭ti-rbhūyāsam | vi॒bhu-ṅkāmaṃ॒-vya~̭śnavai || bhū-ssvāhā᳚ || 32 ||

(svapna॒ enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yaṃ - mṷñca॒ - malā̭diva - sa॒mida̭si॒ - jaga॒-ttrīṇi̭ ca) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - aindre praśnau prayājānāmekādaśa maitrāvaruṇapraiṣāḥ

hotā̭ yakṣa-thsa॒midhendra̭-mi॒ḍaspa॒de | nābhā̭ pṛthi॒vyā adhi̭ | di॒vo varṣma॒n-thsami̭ddhyate | oji̭ṣṭhaścarṣaṇī॒sahāṋ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttanū॒napā̭tam | ū॒tibhi॒-rjetā̭ra॒-mapa̭rājitam | indra̭-nde॒vagṃ sṷva॒rvida᳚m | pa॒thibhi॒-rmadhṷmattamaiḥ | narā॒śagṃsḙna॒ teja̭sā || 33 ||

vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒diḍā̭bhi॒-rindra̭-mīḍi॒tam | ā॒juhvā̭na॒-mama̭rtyam | de॒vo de॒vai-ssavī᳚ryaḥ | vajra̭hastaḥ puranda॒raḥ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒ra॒ḥiṣīndra̭-nniṣadva॒ram | vṛ॒ṣa॒bha-nnaryā̭pasam | vasṷbhī ru॒drairā̭di॒tyaiḥ | sa॒yugbhi̭-rba॒ra॒ḥirā 'sa̭dat || 34 ||

vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dojo॒ na vī॒rya᳚m | saho॒ dvāra॒ indra̭mavardhayann | su॒prā॒ya॒ṇā viśra̭yantāmṛtā॒vṛdhaḥ̭ | dvāra॒ indrā̭ya mī॒ḍhuṣe᳚ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣadu॒ṣe indra̭sya dhe॒nū | su॒dughḙ mā॒taraṷ ma॒hī | savā॒tarau॒ na teja̭sī | va॒thsamindra̭-mavardhatām || 35 ||

vī॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-ddaivyā॒ hotā̭rā | bhi॒ṣajā॒ sakhā̭yā | ha॒viṣendra̭-mbhiṣajyataḥ | ka॒vī de॒vau pracḙtasau | indrā̭ya dhatta indri॒yam | vī॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣatti॒sro de॒vīḥ | traya̭stri॒dhāta̭vo॒-'pasaḥ̭ | iḍā॒ sara̭svatī॒ bhāra̭tī || 36 ||

ma॒hīndra̭patnīr-ha॒viṣma̭tīḥ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttvaṣṭā̭ra॒-mindra̭-nde॒vam | bhi॒ṣajagṃ̭ su॒yaja̭-ṅghṛta॒śriya᳚m | pu॒ru॒rūpagṃ̭ su॒reta̭sa-mma॒ghoni᳚m | indrā̭ya॒ tvaṣṭā॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati᳚m | śa॒mi॒tāragṃ̭ śa॒takra̭tum | dhi॒yo jo॒ṣṭāra̭-mindri॒yam || 37 ||

maddhvā̭ sama॒ñjanpa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | svadā̭ti ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dindra॒gg॒ svāhā-''jya̭sya | svāhā॒ meda̭saḥ | svāhā᳚ sto॒kānā᳚m | svāhā॒ svāhā̭kṛtīnām | svāhā̭ ha॒vyasū᳚ktīnām | svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān | svāhendragṃ̭ ho॒trājjṷṣā॒ṇāḥ | indra॒ ājya̭sya viyantu | hota॒ryaja̭ || 38 ||

(teja̭sā-'sada-davardhatāṃ॒-bhāra̭tī-ndri॒yaṃ-jṷṣā॒ṇā dve ca̭) (a. 7)

(sa॒midhendra॒-ntanū॒napā̭ta॒miḍā̭bhi-rba॒r॒hiṣyoja̭ u॒ṣe daivyā̭ ti॒srastvaṣṭā̭raṃ॒-va~na॒spati॒mindra᳚m | sa॒midhendra̭-ñca॒turvetveko̭ vi॒yantu॒ dvirvī॒tāmeko̭ vi॒yantu॒ dvirvetveko̭ vi॒yantu॒ hota॒ryaja̭ )

anuvākaṃ 8 - aindre praśnau prayājayājyāḥ

sami̭ddha॒ indra̭ u॒ṣasā॒manī̭ke | pu॒ro॒rucā̭ pūrva॒kṛdvā̭vṛdhā॒naḥ | tri॒bhirde॒vaistri॒gṃ॒śatā॒ vajra̭bāhuḥ | ja॒ghāna̭ vṛ॒traṃ-vi~ duro̭ vavāra || narā॒śagṃsaḥ॒ prati॒ śūro॒ mimā̭naḥ | tanū॒napā॒t-prati̭ ya॒jñasya॒ dhāma̭ | gobhi̭-rva॒pāvā॒-nmadhṷnā sama॒ñjann | hira̭ṇyaiśca॒ndrī ya̭jati॒ pracḙtāḥ || ī॒ḍi॒to de॒vairhari̭vāgṃ abhi॒ṣṭiḥ | ā॒juhvā̭no ha॒viṣā॒ śardha̭mānaḥ || 39 ||

pu॒ra॒daṃ॒ro ma॒ghavā॒n॒. vajra̭bāhuḥ | āyā̭tu ya॒jñamupa̭ no juṣā॒ṇaḥ || ju॒ṣā॒ṇo ba॒ra॒ḥirhari̭vānna॒ indraḥ̭ | prā॒cīnagṃ̭ sīdatpra॒diśā̭ pṛthi॒vyāḥ | u॒ru॒vyacāḥ॒ pratha̭mānagg syo॒nam | ā॒di॒tyaira॒ktaṃ-va~sṷbhi-ssa॒joṣāḥ᳚ || indra॒-nduraḥ̭ kava॒ṣyo̭ dhāva̭mānāḥ | vṛṣā̭ṇaṃ-ya~ntu॒ jana̭ya-ssu॒patnīḥ᳚ | dvāro̭ de॒vīra॒bhito॒ viśra̭yantām | su॒vīrā̭ vī॒ra-mpratha̭mānā॒ maho̭bhiḥ || 40 ||

u॒ṣāsā॒ naktā̭ bṛha॒tī bṛ॒hanta᳚m | paya̭svatī su॒dughe॒ śūra॒mindra᳚m | peśa̭svatī॒ tantṷnā saṃ॒vya~ya̭ntī | de॒vānā᳚-nde॒vaṃ-ya~̭jata-ssuru॒kme || daivyā॒ mimā̭nā॒ mana̭sā puru॒trā | hotā̭rā॒vindra̭-mpratha॒mā su॒vācā᳚ | mū॒rdhan. ya॒jñasya॒ madhṷnā॒ dadhā̭nā | prā॒cīna॒-ñjyoti̭rha॒viṣā̭ vṛdhātaḥ || ti॒sro de॒vīrha॒viṣā॒ vardha̭mānāḥ | indra̭-ñjuṣā॒ṇā vṛṣa̭ṇa॒-nna patnīḥ᳚ || 41 ||

acchi̭nna॒-ntantu॒-mpaya̭sā॒ sara̭svatī | iḍā̭ de॒vī bhāra̭tī vi॒śvatū᳚rtiḥ || tvaṣṭā॒ dadha॒dindrā̭ya॒ śuṣma᳚m | apā॒ko-'ci̭ṣṭurya॒śasḙ pu॒rūṇi̭ | vṛṣā॒ yaja॒n vṛṣa̭ṇa॒-mbhūri̭retāḥ | mū॒rdhan. ya॒jñasya॒ sama̭naktu de॒vān || vana॒spati॒-rava̭sṛṣṭo॒ na pāśaiḥ᳚ | tmanyā̭ sama॒ñjañcha̭mi॒tā na de॒vaḥ | indra̭sya ha॒vyairja॒ṭhara̭-mpṛṇā॒naḥ | svadā̭ti ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ || sto॒kānā॒mindu॒-mprati॒ śūra॒ indraḥ̭ | vṛ॒ṣā॒yamā̭ṇo vṛṣa॒bha-stṷrā॒ṣāṭ | ghṛ॒ta॒pruṣā॒ madhṷnā ha॒vyamu॒ndann | mū॒rdhan. ya॒jñasya̭ juṣatā॒g॒ svāhā᳚ || 42 ||

(śardha̭māno॒ - maho̭bhiḥ॒ - patnī᳚--r ghṛ॒tena̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - aindre praśnau vapādīnāṃ-yā~jyānuvākyāḥ

āca̭rṣaṇi॒prā vṛ̭ṣa॒bho janā̭nām | rājā̭ kṛṣṭī॒nā-mpṷruhū॒ta indraḥ̭ | stu॒ta-śśra̭va॒syannava॒sopa̭ma॒drik | yu॒ktvā harī॒ vṛṣa॒ṇā ''yā᳚hya॒rvām ||, vi॒veṣa॒ yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante |||| tagṃ sa॒dhrīcī̭rū॒tayo॒ vṛṣṇi̭yāni | pauggsyā̭ni ni॒yutaḥ̭ saścu॒rindra᳚m | sa॒mu॒dra-nna sindha̭va u॒kthaśṷṣmāḥ | u॒ru॒vyaca̭sa॒giṃra॒ āvi̭śanti |||| sa॒tyamittanna tvāvāgṃ̭ a॒nyo asti̭ | indra̭ de॒vo na martyo॒ jyāyāṋ | aha॒nnahi̭-mpari॒śayā̭na॒marṇaḥ̭ | avā̭sṛjo॒-'po acchā̭ samu॒dram || prasa̭sāhiṣe puruhūta॒ śatrūṋ | jyeṣṭha̭ste॒ śuṣma̭ i॒ha rā॒tira̭stu | indrābha̭ra॒ dakṣi̭ṇenā॒ vasṷ̄ni | pati॒-ssindhṷ̄nāmasi re॒vatī̭nām || sa śevṛ̭dha॒madhi̭dhā dyu॒mnama॒sme | mahi̭ kṣa॒tra-ñja̭nā॒ṣāḍi̭ndra॒ tavya᳚m | rakṣā̭ ca no ma॒ghonaḥ̭ pā॒hi sū॒rīn | rā॒ye ca̭ na-ssvapa॒tyā i॒ṣe dhāḥ᳚ || 43 ||

(re॒vatī̭nā-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - aindre praśnau anuyājānāmekādaśa maitrāvaruṇapraiṣāḥ

de॒va-mba॒r॒hirindragṃ̭ sude॒va-nde॒vaiḥ | vī॒rava̭-thstī॒rṇaṃ-ve~dyā̭mavardhayat | vasto᳚rvṛ॒ta-mprākto᳚rbhṛ॒tam | rā॒yā ba॒r॒hiṣma॒to-'tya̭gāt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāra॒ indragṃ̭ saṅghā॒te | vi॒ḍvīryāma̭nnavardhayann | ā va॒thsena॒ tarṷṇena kumā॒reṇa̭ ca mīvi॒tā apārvā̭ṇam | re॒ṇuka̭kāṭa-nnudantām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 44 ||

de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā᳚ | indraṃ̭-ya~॒jñe pra̭ya॒tya̭hvetām | daivī॒rviśaḥ॒ prāyā̭siṣṭām | suprī̭te॒ sudhi̭te abhūtām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī joṣṭrī॒ vasṷdhitī | de॒vamindra̭mavardhatām | ayā᳚vya॒nyā-'ghā dveṣāgṃ̭si | ā-'nyā vā᳚kṣī॒-dvasu॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒te || 45 ||

va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ dughḙ su॒dughe᳚ | paya॒sendra̭mavardhatām | iṣa॒mūrja̭ma॒nyā 'vā᳚kṣīt | sagdhi॒gṃ॒ sapī̭tima॒nyā | navḙna॒ pūrva॒-ndaya̭māne | pu॒rā॒ṇena॒ nava᳚m | adhā̭tā॒-mūrja̭mū॒rjāhṷtī॒ vasu॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒te | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 46 ||

de॒vā daivyā॒ hotā̭rā | de॒vamindra̭mavardhatām | ha॒tāgha̭śagṃ sā॒vābhā᳚rṣṭāṃ॒-va~su॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒tau | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ | pati॒mindra̭mavardhayann | aspṛ̭kṣa॒dbhāra̭tī॒ diva᳚m | ru॒drairya॒jñagṃ sara̭svatī | iḍā॒ vasṷmatī gṛ॒hān || 47 ||

va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va indro॒ narā॒śagṃsaḥ̭ | tri॒va॒rū॒tha-stri̭vandhu॒raḥ | de॒vamindra̭mavardhayat | śa॒tena̭ śitipṛ॒ṣṭhānā॒māhi̭taḥ | sa॒hasrḙṇa॒ prava̭rtate | mi॒trāvaru॒ṇeda̭sya ho॒tramarha̭taḥ | bṛha॒spatiḥ̭ sto॒tram | a॒śvinā-''ddhva̭ryavam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 48 ||

de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ | hira̭ṇyaparṇo॒ madhṷśākha-ssupippa॒laḥ | de॒vamindra̭mavardhayat | diva॒magrḙṇāprāt | ā-'ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīma̭dṛgṃhīt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒ra॒ḥirvāri̭tīnām | de॒vamindra̭mavardhayat | svā॒sa॒stha-mindre॒ṇāsa̭nnam | a॒nyā ba॒r॒hīgṣya॒bhya̭bhūt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | de॒vamindra̭mavardhayat | svi̭ṣṭa-ṅku॒rvan-thsvi̭ṣṭa॒kṛt | svi̭ṣṭama॒dya ka̭rotu naḥ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yajḙ || 49 ||

(vi॒ya॒ntu॒ yaja̭ - śikṣi॒te - śi̭kṣi॒te va̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭-gṛ॒hān.-vḙtu॒ yajā̭-bhū॒-thṣaṭca̭) (a. 10)

de॒va-mba॒r॒hi-rde॒vīrdvāro̭ de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā̭ de॒vī joṣṭrī̭ de॒vī ū॒rjāhṷtī de॒vā daivyā॒ hotā̭rā śikṣi॒tau de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ pati̭-nde॒va indro॒ narā॒śagṃso̭ de॒va indro॒ vana॒spati̭-rde॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vam | ve॒tu॒ vi॒ya॒ntu॒ ca॒turvī̭tā॒meko̭ viyantu ca॒turvḙtu | a॒va॒rdha॒ya॒da॒va॒rdha॒ya॒-ntrira̭vardhatā॒meko̭ 'vardhayagg śca॒tura̭vardhayat | vasto॒rā va॒thsena॒ daivī॒rayā॒vīṣagṃ̭ ha॒tāspṛ̭kṣaccha॒tena॒ diva॒mindragg̭ svāsa॒sthagg svi̭ṣṭam | śikṣi॒te śi̭kṣi॒te śi̭kṣi॒tau |

anuvākaṃ 11 - paśutraye praya jārthā maitrāvaruṇapraiṣāḥ

hotā̭ yakṣa-thsa॒midhā॒-'gni-mi॒ḍaspa॒de | a॒śvinendra॒gṃ॒ sara̭svatīm | a॒jo dhū॒mro na go॒dhūmaiḥ॒ kva̭lairbheṣa॒jam | madhu॒ śaṣpai॒rna teja̭ indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttanū॒napā॒-thsara̭svatī | avi̭rme॒ṣo na bhḙṣa॒jam | pa॒thā madhṷma॒tā ''bha̭rann | a॒śvinendrā̭ya vī॒rya᳚m || 50 ||

bada̭rairupa॒vākā̭bhi-rbheṣa॒ja-ntokma̭bhiḥ | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒nnarā॒śagṃsa॒na-nna॒gnahu᳚m | pati॒gṃ॒ surā̭yai bheṣa॒jam | me॒ṣa-ssara̭svatī bhi॒ṣak | ratho॒ na ca॒ndrya̭śvino᳚rva॒pā indra̭sya vī॒rya᳚m | bada̭rairupa॒vākā̭bhi-rbheṣa॒ja-ntokma̭bhiḥ | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 51 ||

hotā̭ yakṣadi॒ḍeḍi॒ta ā॒juhvā̭na॒-ssara̭svatīm | indra॒-mbalḙna va॒rdhayanṋ | ṛ॒ṣa॒bheṇa॒ gave᳚ndri॒yam | a॒śvinendrā̭ya vī॒rya᳚m | yavaiḥ᳚ ka॒rkandhṷbhiḥ | madhṷ lā॒jairna māsa̭ram | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒ra॒ḥi-ssu॒ṣṭarī॒mo-'rṇa̭mradāḥ | bhi॒ṣannāsa̭tyā || 52 ||

bhi॒ṣajā॒-'śvinā-'śvā॒ śiśṷmatī | bhi॒ṣagdhe॒nu-ssara̭svatī | bhi॒ṣagdu॒ha indrā̭ya bheṣa॒jam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dduro॒ diśaḥ̭ | ka॒va॒ṣyo̭ na vyaca̭svatīḥ | a॒śvibhyā॒-nna duro॒ diśaḥ̭ | indro॒ na roda̭sī॒ dughe᳚ | du॒he kāmā॒n-thsara̭svatī || 53 ||

a॒śvinendrā̭ya bheṣa॒jam | śu॒kra-nna jyoti̭rindri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒peśa̭so॒ṣe nakta॒-ndivā᳚ | a॒śvinā̭ sañjānā॒ne | sama̭ñjāte॒ sara̭svatyā | tviṣi॒mindre॒ na bhḙṣa॒jam | śye॒no na raja̭sā hṛ॒dā | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ || 54 ||

vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ddaivyā॒ hotā̭rā bhi॒ṣajā॒-'śvinā᳚ | indra॒-nna jāgṛ̭vī॒ divā॒ nakta॒-nna bhḙṣa॒jaiḥ | śūṣa॒gṃ॒ sara̭svatī bhi॒ṣak | sīsḙna duha indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-tti॒sro de॒vīrna bhḙṣa॒jam | traya̭stri॒dhāta̭vo॒-'pasaḥ̭ | rū॒pamindrḙ hira॒ṇyaya᳚m || 55 ||

a॒śvineḍā॒ na bhāra̭tī | vā॒cā sara̭svatī | maha॒ indrā̭ya dadhurindri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttvaṣṭā̭ra॒-mindra̭ma॒śvinā᳚ | bhi॒ṣaja॒-nna sara̭svatīm | ojo॒ na jū॒tiri̭ndri॒yam | vṛko॒ na ra̭bha॒so bhi॒ṣak | yaśa॒-ssura̭yā bheṣa॒jam || 56 ||

śri॒yā na māsa̭ram | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati᳚m | śa॒mi॒tāragṃ̭ śa॒takra̭tum | bhī॒ma-nna ma॒nyugṃ rājā̭naṃ-vyā~॒ghra-nnama̭sā॒-'śvinā॒ bhāma᳚m | sara̭svatī bhi॒ṣak | indrā̭ya duha indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 57 ||

hotā̭ yakṣada॒gnigg svāhā-''jya̭sya sto॒kānā᳚m | svāhā॒ meda̭sā॒-mpṛtha̭k | svāhā॒ chāga̭ma॒śvibhyā᳚m | svāhā̭ me॒ṣagṃ sara̭svatyai | svāhā̭rṣa॒bha-mindrā̭ya si॒gṃ॒hāya॒ saha̭sendri॒yam | svāhā॒-'gni-nna bhḙṣa॒jam | svāhā॒ soma̭mindri॒yam | svāhendragṃ̭ su॒trāmā̭ṇagṃ savi॒tāraṃ॒-va~rṷṇa-mbhi॒ṣajā॒-mpati᳚m | svāhā॒ vana॒spati̭-mpri॒ya-mpātho॒ na bhḙṣa॒jam | svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān || 58 ||

svāhā॒-'gnigṃ ho॒trājjṷṣā॒ṇo a॒gni-rbhḙṣa॒jam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣada॒śvinā॒ sara̭svatī॒mindragṃ̭ su॒trāmā̭ṇam | i॒me somā᳚-ssu॒rāmā̭ṇaḥ | chāgai॒rna me॒ṣair-ṛ̭ṣa॒bhai-ssu॒tāḥ | śaṣpai॒rna tokma̭bhiḥ | lā॒jairmaha̭svantaḥ | madā॒ māsa̭reṇa॒ pari̭ṣkṛtāḥ | śu॒krāḥ paya̭svanto॒-'mṛtāḥ᳚ | prasthi̭tā vo madhu॒ścutaḥ̭ | tāna॒śvinā॒ sara̭sva॒tīndraḥ̭ su॒trāmā̭ vṛtra॒hā | ju॒ṣantāgṃ̭ sau॒mya-mmadhṷ | piba̭ntu॒ mada̭ntu vi॒yantu॒ soma᳚m | hota॒ryaja̭ || 59 ||

(vī॒ryaṃ - ~vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja॒ - nāsa̭tyā॒ - sara̭svatī॒ - madhṷ - hira॒ṇyayaṃ̭ - bheṣa॒jaṃ - ~vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryajā᳚ - jya॒pā - na॒mṛtāḥ॒ pañca̭ ca) (a. 11)

anuvākaṃ 12 - paśutraye prayājayājyā āpriyaḥ

sami̭ddho a॒gnira̭śvinā | ta॒pto gha॒rmo vi॒rāṭ-thsu॒taḥ | du॒he dhe॒nu-ssara̭svatī | somagṃ̭ śu॒krami॒hendri॒yam || ta॒nū॒pā bhi॒ṣajā̭ su॒te | a॒śvino॒bhā sara̭svatī | maddhvā॒ rajāgṃ̭sīndri॒yam | indrā̭ya pa॒thibhi̭-rvahān || indrā॒yendu॒gṃ॒ sara̭svatī | narā॒śagṃsḙna na॒gnahuḥ̭ || 60 ||

adhā̭tāma॒śvinā॒ madhṷ | bhe॒ṣa॒ja-mbhi॒ṣajā̭ su॒te || ā॒juhvā̭nā॒ sara̭svatī | indrā̭yendri॒yāṇi̭ vī॒rya᳚m | iḍā̭bhiraśvinā॒viṣa᳚m | samūrja॒gṃ॒ sagṃ ra॒yi-nda̭dhuḥ || aśvi̭nā॒ namṷce-ssu॒tam | somagṃ̭ śu॒kra-mpa̭ri॒srutā᳚ | sara̭svatī॒ tamābha̭rat | ba॒r॒hiṣendrā̭ya॒ pāta̭ve || 61 ||

ka॒va॒ṣyo̭ na vyaca̭svatīḥ | a॒śvibhyā॒-nna duro॒ diśaḥ̭ | indro॒ na roda̭sī॒ dughe᳚ | du॒he kāmā॒n-thsara̭svatī || u॒ṣāsā॒ nakta̭maśvinā | divendragṃ̭ sā॒yami̭ndri॒yaiḥ | sa॒jā॒nnā॒ne su॒peśa̭sā | sama̭ñjāte॒ sara̭svatyā || pā॒ta-nno̭ aśvinā॒ divā᳚ | pā॒hi naktagṃ̭ sarasvati || 62 ||

daivyā̭ hotārā bhiṣajā | pā॒tamindra॒gṃ॒ sacā̭ su॒te || ti॒srastre॒dhā sara̭svatī | a॒śvinā॒ bhāra॒tīḍā᳚ | tī॒vra-mpa̭ri॒srutā॒ soma᳚m | indrā̭ya suṣavu॒rmada᳚m || aśvi̭nā bheṣa॒ja-mmadhṷ | bhe॒ṣa॒ja-nna॒-ssara̭svatī | indre॒ tvaṣṭā॒ yaśa॒-śśriya᳚m | rū॒pagṃ rṷ̄pamadhu-ssu॒te || ṛ॒tu॒thendro॒ vana॒spatiḥ̭ | śa॒śa॒mā॒naḥ pa̭ri॒srutā᳚ | kī॒lāla̭ma॒śvibhyā॒-mmadhṷ | du॒he dhe॒nu-ssara̭svatī || gobhi॒rna soma̭maśvinā | māsa̭reṇa pari॒ṣkṛtā᳚ | sama̭dhātā॒gṃ॒ sara̭svatyā | svāhendrḙ su॒ta-mmadhṷ || 63 ||

(na॒gnahuḥ॒ - pāta̭ve - sarasva - tyadhu-ssu॒te᳚-'ṣṭau ca̭) (a. 12)

anuvākaṃ 13 - paśutraye vapādīnāṃ-yā~jyānuvākyāḥ

a॒śvinā̭ ha॒viri̭ndri॒yam | namṷcerdhi॒yā sara̭svatī | ā śu॒kramā̭su॒rādva॒su | ma॒ghamindrā̭ya jabhrire || yama॒śvinā॒ sara̭svatī | ha॒viṣendra॒-mava̭rdhayann | sa bi̭bheda ba॒laṃ (va॒laṃ) ma॒gham | namṷcāvāsu॒re sacā᳚ | tamindra̭-mpa॒śava॒-ssacā᳚ || a॒śvino॒bhā sara̭svatī || 64 ||

dadhā̭nā a॒bhya̭nūṣata | ha॒viṣā̭ ya॒jñami̭ndri॒yam || ya indra̭ indri॒ya-nda॒dhuḥ | sa॒vi॒tā varṷṇo॒ bhagaḥ̭ | sa su॒trāmā̭ ha॒viṣpa̭tiḥ | yaja̭mānāya saścata || sa॒vi॒tā varṷṇo॒ dadha̭t | yaja̭mānāya dā॒śuṣe᳚ | āda̭tta॒ namṷce॒rvasṷ | su॒trāmā॒ bala̭mindri॒yam || 65 ||

varṷṇaḥ, kṣa॒trami̭ndri॒yam | bhagḙna savi॒tā śriya᳚m | su॒trāmā॒ yaśa̭sā॒ bala᳚m | dadhā̭nā ya॒jñamā̭śata || aśvi̭nā॒ gobhi̭rindri॒yam | aśvḙbhi-rvī॒rya̭-mbala᳚m | ha॒viṣendra॒gṃ॒ sara̭svatī | yaja̭māna-mavardhayann || tā nāsa̭tyā su॒peśa̭sā | hira̭ṇyavartanī॒ narā᳚ | sara̭svatī ha॒viṣma̭tī | indra॒ kama̭rsu no-'vata || tā bhi॒ṣajā̭ su॒karma̭ṇā | sā su॒dughā॒ sara̭svatī | sa vṛ̭tra॒hā śa॒takra̭tuḥ | indrā̭ya dadhurindri॒yam || 66 ||

(u॒bhā sara̭svatī॒ - bala̭mindri॒yaṃ - narā॒ ṣaṭca̭) (a. 13)

anuvākaṃ 14 - paśutraye anūyājapraiṣāḥ

de॒va-mba॒r॒hi-ssara̭svatī | su॒de॒vamindrḙ a॒śvinā᳚ | tejo॒ na cakṣṷra॒kṣyoḥ | ba॒r॒hiṣā̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāro̭ a॒śvinā᳚ | bhi॒ṣajendre॒ sara̭svatī | prā॒ṇa-nna vī॒rya̭-nna॒si | dvāro̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 67 ||

de॒vī u॒ṣāsā̭va॒śvinā᳚ | bhi॒ṣajendre॒ sara̭svatī | bala॒-nna vāca̭mā॒sye᳚ | u॒ṣābhyā᳚-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vī joṣṭrī̭ a॒śvinā᳚ | su॒trāmendre॒ sara̭svatī | śrotra॒-nna karṇa̭yo॒ryaśaḥ̭ | joṣṭrī᳚bhyā-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 68 ||

de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ dughḙ su॒dughe᳚ | paya॒sendra॒gṃ॒ sara̭svatya॒śvinā̭ bhi॒ṣajā̭-'vata | śu॒kra-nna jyoti॒-sstana̭yo॒rāhṷtī dhatta indri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vā de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajā᳚ | hotā̭rā॒vindra̭-ma॒śvinā᳚ | va॒ṣa॒ṭkā॒rai-ssara̭svatī | tviṣi॒-nna hṛda̭ye ma॒tim | hotṛ̭bhyā-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 69 ||

de॒vī-sti॒sra-sti॒sro de॒vīḥ | sara̭svatya॒śvinā॒ bhāra॒tīḍā᳚ | śūṣa॒-nna maddhye॒ nābhyā᳚m | indrā̭ya dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va indro॒ narā॒śagṃsaḥ̭ | tri॒va॒rū॒tha-ssara̭svatyā॒ 'śvibhyā̭mīyate॒ rathaḥ̭ | reto॒ na rū॒pama॒mṛta̭-ñja॒nitra᳚m | indrā̭ya॒ tvaṣṭā॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 70 ||

de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ | hira̭ṇyaparṇo a॒śvibhyā᳚m | sara̭svatyā-ssupippa॒laḥ | indrā̭ya pacyate॒ madhṷ | ojo॒ na jū॒timṛ̭ṣa॒bho na bhāma᳚m | vana॒spati̭rno॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnām | a॒ddhva॒re stī॒rṇama॒śvibhyā᳚m | ūrṇa̭mradā॒-ssara̭svatyāḥ || 71 ||

syo॒nami̭ndra te॒ sadaḥ̭ | ī॒śāyai̭ ma॒nyugṃ rājā̭na-mba॒r॒hiṣā̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | de॒vān.ya̭kṣa-dyathāya॒tham | hotā̭rā॒-vindra̭ma॒śvinā᳚ | vā॒cā vāca॒gṃ॒ sara̭svatīm | a॒gnigṃ somagg̭ sviṣṭa॒kṛt | svi̭ṣṭa॒ indraḥ̭ su॒trāmā̭ savi॒tā varṷṇo bhi॒ṣak | i॒ṣṭo de॒vo vana॒spatiḥ̭ | svi̭ṣṭā de॒vā ā᳚jya॒pāḥ | i॒ṣṭo a॒gnira॒gninā᳚ | hotā̭ ho॒tre svi̭ṣṭa॒kṛt | yaśo॒ na dadha̭dindri॒yam | ūrja॒mapa̭citigg sva॒dhām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 72 ||

(dvāro̭ dadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ - joṣṭrī᳚bhyā-ndadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ -hotṛ̭bhyā-ndadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaje᳚ - ndri॒yāṇi̭ vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ - sara̭svatyā॒ - vana॒spati॒-ṣṣaṭca̭) (a. 14)

(de॒va-mba॒r॒hi-rde॒vī-rdvāro̭ de॒vī u॒ṣāsā̭va॒śvinā̭ de॒vī joṣṭra̭ de॒vī ū॒rjāhṷ̄tī de॒vā de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajā̭ vaṣaṭkā॒rai-rde॒vīstisrasti॒sro de॒vī-ssara̭svatī de॒va indro॒ narā॒śagṃso̭ de॒va indro॒ vana॒spati̭rde॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒voa॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vān) |

anuvākaṃ 15 - sūktavākapraiṣaḥ

a॒gnima॒dya hotā̭ramavṛṇīta | a॒yagṃ sṷtāsu॒tī yaja̭mānaḥ | paca̭-npa॒ktīḥ | paca̭-npuro॒ḍāśāṋ | gṛ॒hṇa-ngrahāṋ | ba॒ddhnanna॒śvibhyā॒-ñchāga॒gṃ॒ sara̭svatyā॒ indrā̭ya | ba॒ddhnan-thsara̭svatyai me॒ṣamindrā̭yā॒śvibhyā᳚m | ba॒ddhnannindrā̭yarṣa॒bha-ma॒śvibhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai | sū॒pa॒sthā a॒dya de॒vo vana॒spati̭rabhavat | a॒śvibhyā॒-ñchāgḙna॒ sara̭svatyā॒ indrā̭ya || 73 ||

sara̭svatyai me॒ṣeṇendrā̭yā॒śvibhyā᳚m | indrā̭yarṣa॒bheṇā॒śvibhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai | akṣa॒gg॒stānmḙda॒staḥ prati̭ paca॒tā-'gra̭bhīṣuḥ | avī̭vṛdhanta॒ grahaiḥ᳚ | apā̭tāma॒śvinā॒ sara̭sva॒tīndraḥ̭ su॒trāmā̭ vṛtra॒hā | somā᳚n-thsu॒rāmṇaḥ̭ | upo̭ ukthāma॒dā-śśrau॒dvimadā̭ adann | avī̭vṛdha-ntāṅgū॒ṣaiḥ | tvāma॒dyarṣa̭ ārṣeyarṣīṇā-nnapādavṛṇīta | a॒yagṃ sṷtāsu॒tī yaja̭mānaḥ | ba॒hubhya॒ āsaṅga̭tebhyaḥ | e॒ṣa mḙ de॒veṣu॒ vasu॒ vāryā ya̭kṣyata॒ iti̭ | tā yā de॒vā dḙva॒dānā॒nyaduḥ̭ | tānya̭smā॒ ā ca॒ śāsva̭ | ā ca̭ gurasva | i॒ṣi॒taśca̭ hota॒rasi̭ bhadra॒vācyā̭ya॒ preṣi̭to॒ mānṷṣaḥ | sū॒kta॒vā॒kāya̭ sū॒ktā brṷ̄hi || 74 ||

(indrā̭ya॒ - yaja̭māna-ssa॒pta ca̭) (a. 15)

anuvākaṃ 16 - pitṛyajñayājyānuvākyāḥ

u॒śanta̭stvā havāmaha u॒śanta॒-ssami̭dhīmahi | u॒śannṷśa॒ta ā va̭ha pi॒tṝn ha॒viṣe॒ atta̭ve ||, ā no̭ agne suke॒tunā᳚ | ra॒yiṃ-vi~॒śvāyṷpoṣasam | mā॒rḍī॒ka-ndhḙhi jī॒vase᳚ ||| tvagṃ so̭ma ma॒he bhaga᳚m | tvaṃ-yū~na̭ ṛtāya॒te | dakṣa̭-ndadhāsi jī॒vase᳚ ||,tvagṃ so̭ma॒ praci̭kito manī॒ṣā tvagṃ raji̭ṣṭha॒manṷ neṣi॒ panthā᳚m | tava॒ praṇī̭tī pi॒taro̭ na indo de॒veṣu॒ ratna̭ma bhajanta॒ dhīrāḥ᳚ ||| tvayā॒ hi naḥ̭ pi॒taraḥ̭ soma॒ pūrve॒ karmā̭ṇi ca॒kruḥ pa̭vamāna॒ dhīrāḥ᳚ | va॒nvannavā̭taḥ pari॒dhīgṃ rapo᳚rṇu vī॒rebhi॒raśvai᳚rma॒ghavā̭ bhavā naḥ ||, tvagṃ so̭ma pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'nu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tantha | tasmai̭ ta indo ha॒viṣā̭ vidhema va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || | barhi̭ṣadaḥ pitara ū॒tya̭rvāgi॒mā vo̭ ha॒vyā ca̭kṛmā ju॒ṣadhva᳚m | ta ā ga॒tā-'va̭sā॒ śa-nta̭me॒nāthā॒smabhya॒gṃ॒ śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta ||, ā-'ha-mpi॒tṝn-thsṷvi॒datrāgṃ̭ avithsi॒ napā̭ta-ñca vi॒krama̭ṇa-ñca॒ viṣṇoḥ᳚ | ba॒rhi॒ṣado॒ ye sva॒dhayā̭ su॒tasya॒ bhaja̭nta pi॒tvasta i॒hā-'' ga̭miṣṭhāḥ || | upa̭hūtāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāso̭ barhi॒ṣyḙṣu ni॒dhiṣṷ pri॒yeṣṷ | ta ā ga̭mantu॒ ta i॒ha śrṷva॒ntvadhi̭ bruvantu॒ te a̭vantva॒smān ||, agni̭ṣvāttāḥ pitara॒ eha ga̭cchata॒ sadaḥ̭ sada-ssadata supraṇītayaḥ | a॒ttā ha॒vīgṃṣi॒ praya̭tāni ba॒r॒hiṣyathā̭ ra॒yigṃ sarva̭vīra-ndadhātana || || a॒gni॒ṣvā॒ttānṛ̭tu॒mato̭ havāmahe | narā॒śagṃsḙ somapī॒thaṃ-ya~ ā॒śuḥ | te no॒ arva̭nta-ssu॒havā̭ bhavantu | śa-nno̭ bhavantu dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || ye a̭gniṣvā॒ttā ye-'na̭gniṣvāttāḥ || 75 ||

a॒gṃ॒ho॒mucaḥ̭ pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | pare-'va̭re॒-'mṛtā̭so॒ bhava̭ntaḥ | adhi̭bruvantu॒ te a̭vantva॒smān || vā॒nyā̭yai du॒gdhe ju॒ṣamā̭ṇāḥ kara॒mbham | u॒dīrā̭ṇā॒ ava̭re॒ parḙ ca | a॒gni॒ṣvā॒ttā ṛ॒tubhiḥ̭ saṃvi~dā॒nāḥ | indra̭vanto ha॒viri॒da-ñjṷṣantām || yada̭gne kavyavāhana pi॒tṝn yakṣyṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ | pra ca̭ ha॒vyāni̭ vakṣyasi de॒vebhya̭śca pi॒tṛbhya॒ ā ||, tvama̭gna īḍi॒to jā̭tave॒do-'vā᳚ḍḍha॒vyāni̭ sura॒bhīṇi̭ kṛ॒tvā | prādāḥ᳚ pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhayā॒ te a̭kṣanna॒ddhi tva-ndḙva॒ praya̭tā ha॒vīgṃṣi̭ | | māta̭lī ka॒vyairya॒mo aṅgi̭robhi॒ rbṛha॒spati॒r-ṛkva̭bhi rvāvṛdhā॒naḥ | yāgśca̭ de॒vā vā̭vṛ॒dhurye ca̭ de॒vān-thsvāhā॒-'nye sva॒dhayā॒-'nye ma̭danti || || ye tā̭tṛ॒purdḙva॒trā jeha̭mānāḥ | ho॒trā॒vṛdha॒-sstoma̭taṣṭāso a॒rkaiḥ | ā-'gnḙ yāhi suvi॒datrḙbhira॒rvām | sa॒tyaiḥ ka॒vyaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgharma॒sadbhiḥ̭ || ha॒vya॒vāha̭ma॒jara̭-mpurupri॒yam | a॒gni-ṅghṛ॒tena̭ ha॒viṣā̭ sapa॒ryann | upā̭sada-ṅkavya॒vāha̭-mpitṛ॒ṇām | sa naḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tī॒gṃ॒ samṛ̭ṇvatu || 76 ||

(ana̭gniṣvāttā॒ - jeha̭mānā-ssa॒pta ca̭) (a. 16)

anuvākaṃ 17 - aindro paśau ekādaśa prayājāḥ

hotā̭ yakṣadi॒ḍaspa॒de | sa॒mi॒dhā॒na-mma॒hadyaśaḥ̭ | suṣa̭middhaṃ॒-va~re᳚ṇyam | a॒gnimindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | gā॒ya॒trī-ñchanda̭ indri॒yam | tryavi॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒cchuci̭vratam | tanū॒napā̭tamu॒dbhida᳚m | ya-ṅgarbha॒madi̭tirda॒dhe || 77 ||

śuci॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | u॒ṣṇiha॒-ñchanda̭ indri॒yam | di॒tya॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣadī॒ḍenya᳚m | ī॒ḍi॒taṃ-vṛ~̭tra॒hanta̭mam | iḍā̭bhi॒rīḍya॒gṃ॒ sahaḥ̭ | soma॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | a॒nu॒ṣṭubha॒-ñchanda̭ indri॒yam | tri॒va॒thsa-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t || 78 ||

vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsubarhi॒ṣada᳚m | pū॒ṣa॒ṇvanta॒-mama̭rtyam | sīda̭nta-mba॒r॒hiṣi̭ pri॒ye | a॒mṛtendraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | bṛ॒ha॒tī-ñchanda̭ indri॒yam | pañcā̭vi॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvyaca̭svatīḥ | su॒prā॒ya॒ṇā ṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ || 79 ||

dvāro̭ de॒vīrhi̭ra॒ṇyayīḥ᳚ | bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | pa॒ṅkti-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | tu॒rya॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒peśa̭se | su॒śi॒lpe bṛ̭ha॒tī u॒bhe | nakto॒ṣāsā॒ na da̭rśa॒te | viśva॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | tri॒ṣṭubha॒-ñchanda̭ indri॒yam || 80 ||

pa॒ṣṭha॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-tpracḙtasā | de॒vānā̭mutta॒maṃ-ya~śaḥ̭ | hotā̭rā॒ daivyā̭ ka॒vī | sa॒yujendraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | jaga̭tī॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | a॒na॒ḍvāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-tpeśa̭svatīḥ || 81 ||

ti॒sro de॒vīrhi̭ra॒ṇyayīḥ᳚ | bhāra̭tī-rbṛha॒tīrma॒hīḥ | pati॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | vi॒rāja॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | dhe॒nu-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒reta̭sam | tvaṣṭā̭ra-mpuṣṭi॒vardha̭nam | rū॒pāṇi॒ bibhra̭ta॒-mpṛtha̭k | puṣṭi॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m || 82 ||

dvi॒pada॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | u॒kṣāṇa॒-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣaccha॒takra̭tum | hira̭ṇyaparṇa-mu॒kthina᳚m | ra॒śa॒nā-mbibhra̭taṃ-va~॒śim | bhaga॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | ka॒kubha॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | va॒śāṃ-ve~॒hata॒-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-thsvāhā̭kṛtīḥ | a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭ti॒-mpṛtha̭k | varṷṇa-mbheṣa॒ja-ṅka॒vim | kṣa॒tramindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | ati̭cchandasa॒-ñchanda̭ indri॒yam | bṛ॒hadṛ̭ṣa॒bha-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 83 ||

(da॒dhe - dadha̭-d- ṛtā॒vṛdha̭ - indri॒yaṃ - peśa̭svatī--r vayo॒dhasaṃ॒ - ~vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ sa॒pta ca̭) (a. 17)

i॒ḍaspa॒de᳚-'gni-ṅgā̭ya॒trī-ntryavi᳚m | śuci̭vrata॒gṃ॒ śuci̭mu॒ṣṇiha̭-nditya॒vāha᳚m | ī॒ḍenya॒gṃ॒ soma̭-mana॒ṣṭubha̭-ntriva॒thsam | su॒ba॒ra॒ḥi॒ṣada̭ma॒mṛtendra̭-mbṛha॒tī-mpañcā̭vim | vyaca̭svatī-ssuprāya॒ṇā dvāro᳚ brā॒hmāṇaḥ̭ pā॒ṅktimi॒ha tṷrya॒vāha᳚m | su॒peśa̭se॒ viśva॒mindra̭-ntri॒ṣṭubha̭-mpaṣṭha॒vāha᳚m | pracḙtasā sa॒yujendra॒-ñjaga̭tīmi॒hāna॒ḍvāha᳚m | peśa̭svatīsti॒stro bhāra̭tīḥ॒ patiṃ̭-vi~॒rāja̭mi॒ha dhe॒nu-nna | su॒reta̭sa॒-ntvaṣṭā̭ra॒-mpuṣṭi̭-ndvi॒pada̭mi॒hokṣāṇa॒-nna | śa॒takra̭tu॒-mbhaga॒mindra̭-ṅka॒kubha̭mi॒ha va॒śāṃ-ve~॒hata॒-ṅgā-nna | svāhā̭kṛtīḥ, kṣa॒tramati̭cchandasa-mbṛ॒hadṛ̭ṣa॒bha-ṅgāṃ-va~yaḥ̭ | i॒ndri॒yamuṣi̭vasu॒nava̭da॒śehe᳚ndriya॒maṣṭa̭ nava daśa॒ gā-nna vayo॒ dadha॒-thsarva̭vetu |

anuvākaṃ 18 - aindro paśau prayājayājyāḥ

sami̭ddho a॒gni-ssa॒midhā᳚ | suṣa̭middho॒ vare᳚ṇyaḥ | gā॒ya॒trī chanda̭ indri॒yam | tryavi॒rgaurvayo̭ dadhuḥ || tanū॒napā॒-cchuci̭vrataḥ | ta॒nū॒napācca॒ (ta॒nū॒pācca) sara̭svatī | u॒ṣṇikchanda̭ indri॒yam | di॒tya॒vāḍgaurvayo̭ dadhuḥ || iḍā̭bhira॒gnirīḍyaḥ̭ | somo̭ de॒vo ama̭rtyaḥ || 84 ||

a॒nu॒ṣṭupchanda̭ indri॒yam | tri॒va॒thso gaurvayo̭ dadhuḥ || su॒ba॒r॒hira॒gniḥ pṷ̄ṣa॒ṇvān | stī॒rṇa-ba̭rhi॒rama̭rtyaḥ | bṛ॒ha॒tī chanda̭ indri॒yam | pañcā̭vi॒-rgaurvayo̭ dadhuḥ || duro̭ de॒vīrdiśo̭ ma॒hīḥ | bra॒hmā de॒vo bṛha॒spatiḥ̭ | pa॒ṅkti-śchanda̭ i॒hendri॒yam | tu॒rya॒vāḍ gaurvayo̭ dadhuḥ || 85 ||

u॒ṣe ya॒hvī su॒peśa̭sā | viśvḙ de॒vā ama̭rtyāḥ | tri॒ṣṭu-pchanda̭ indri॒yam | pa॒ṣṭha॒vādgaurvayo̭ dadhuḥ || daivyā̭ hotārā bhiṣajā | indrḙṇa sa॒yujā̭ yu॒jā | jaga̭tī॒ chanda̭ i॒hendri॒yam | a॒na॒ḍvān-gaurvayo̭ dadhuḥ || ti॒sra iḍā॒ sara̭svatī | bhāra̭tī ma॒ruto॒ viśaḥ̭ || 86 ||

vi॒rāṭchanda̭ i॒hendri॒yam | dhe॒nurgaurna vayo̭ dadhuḥ || tvaṣṭā̭ tu॒rīpo॒ adbhṷtaḥ | i॒ndrā॒gnī pṷṣṭi॒vardha̭nā | dvi॒pācchanda̭ i॒hendri॒yam | u॒kṣā gaurna vayo̭ dadhuḥ || śa॒mi॒tā no॒ vana॒spatiḥ̭ | sa॒vi॒tā pra̭su॒vanbhaga᳚m | ka॒kucchanda̭ i॒hendri॒yam | va॒śā ve॒hadgaurna vayo̭ dadhuḥ || svāhā̭ ya॒jñaṃ-va~rṷṇaḥ | su॒kṣa॒tro bhḙṣa॒ja-ṅka̭rat | atiḥ̭ chandā॒-śchanda̭ indri॒yam | bṛ॒hadṛ̭ṣa॒bho gaurvayo̭ dadhuḥ || 87 ||

(ama̭rtya - sturya॒vāḍgaurvayo̭ dadhu॒--r viśo̭ - va॒śā ve॒hadgaurna vayo̭ dadhuśca॒tvāri̭ ca) (a. 18)

anuvākaṃ 19 - aindro paśau vapādīnāṃ-ya~jyānuvākyāḥ

va॒sa॒ntena॒rtunā̭ de॒vāḥ | vasa̭vastri॒vṛtā᳚ stu॒tam | ra॒tha॒nta॒reṇa॒ teja̭sā | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || grī॒ṣmeṇa̭ de॒vā ṛ॒tunā᳚ | ru॒drāḥ pa̭ñcada॒śe stu॒tam | bṛ॒ha॒tā yaśa̭sā॒ bala᳚m | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || va॒ra॒.ṣābhi̭r-ṛ॒tunā̭-''di॒tyāḥ | stomḙ saptada॒śe stu॒tam || 88 ||

vai॒rū॒peṇa̭ vi॒śauja̭sā | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || śā॒ra॒dena॒rtunā̭ de॒vāḥ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śa ṛ॒bhavaḥ̭ stu॒tam | vai॒rā॒jena̭ śri॒yā śriya᳚m | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || he॒ma॒ntena॒rtunā̭ de॒vāḥ | ma॒ruta̭striṇa॒ve stu॒tam | balḙna॒ śakva̭rī॒-ssahaḥ̭ | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || śai॒śi॒reṇa॒rtunā̭ de॒vāḥ | tra॒ya॒stri॒gṃ॒śḙ 'mṛtagg̭ stu॒tam | sa॒tyena̭ re॒vatīḥ᳚, kṣa॒tram | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || 89 ||

(stomḙ saptada॒śe stu॒tagṃ - saho̭ ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuśca॒tvāri̭ ca) (a. 19)

(va॒sa॒ntena̭ grī॒ṣmeṇa̭ va॒r॒ṣābhiḥ̭ śāra॒dena̭ hema॒ntena̭ śaiśi॒reṇa॒ ṣaṭ )

anuvākaṃ 20 - aindro paśau anūyājānā-mmaitrāvariṇapraiṣāḥ

de॒va-mba॒r॒hirindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒va-nde॒vama̭vardhayat | gā॒ya॒tri॒yā chanda̭sendri॒yam | teja॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāro̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vīrde॒va-ma̭vardhayann | u॒ṣṇihā॒ chanda̭sendri॒yam | prā॒ṇamindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 90 ||

de॒vī de॒vaṃ-va~̭yo॒dhasa᳚m | u॒ṣe indra̭mavardhatām | a॒nu॒ṣṭubhā॒ chanda̭sendri॒yam | vāca॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī joṣṭrī̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vī de॒vama̭vardhatām | bṛ॒ha॒tyā chanda̭sendri॒yam | śrotra॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 91 ||

de॒vī ū॒rjāhṷtī de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vī de॒vama̭vardhatām | pa॒ṅktyā chanda̭sendri॒yam | śu॒kramindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vā daivyā॒ hotā̭rā de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vā de॒vama̭vardhatām | tri॒ṣṭubhā॒ chanda̭sendri॒yam | tviṣi॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 92 ||

de॒vī-sti॒sra-sti॒sro de॒vīrva̭yo॒dhasa᳚m | pati॒mindra̭-mavardhayann | jaga̭tyā॒ chanda̭sendri॒yam | bala॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vo narā॒śagṃso̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | vi॒rājā॒ chanda̭sendri॒yam | reta॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 93 ||

de॒vo vana॒spati̭-rde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | dvi॒padā॒ chanda̭sendri॒yam | bhaga॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo (de॒vaṃ) de॒vama̭vardhayat | ka॒kubhā॒ chanda̭sendri॒yam | yaśa॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | ati̭cchandasā॒ chanda̭sendri॒yam | kṣa॒tramindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 94 ||

(vi॒ya॒ntu॒ yaja̭ - vītāṃ॒-ya~ja̭-vītāṃ॒-ya~ja̭-vetu॒ yaja̭-vetu॒ yaja॒ pañca̭ ca) (a. 20)

(svā॒dvī-ntvā॒ - somaḥ॒ - surā̭vanta॒gṃ॒ - sīsḙna - mi॒tro̭-'si॒ - ya-ddḙvā॒ - hotā̭ yakṣa-thsa॒midhendra॒gṃ॒ - sami̭ddha॒ indra॒ - āca̭rṣaṇi॒prā - de॒va-mba॒r॒hirindragṃ̭ sude॒vagṃ - hotā̭ yakṣa-thsa॒midhā॒-'gnigṃ - sami̭ddho a॒gnira̭śvinā॒ - 'śvinā̭ ha॒viri̭ndri॒yaṃ - de॒va-mba॒r॒hi-ssara̭sva - tyā॒gnima॒ - dyośanto॒ - hotā̭ yakṣadi॒ḍaspa॒de - sami̭ddho a॒gni-ssa॒midhā̭ - vasa॒ntena̭ - de॒va-mba॒r॒hirindraṃ̭-va~yo॒dhasaṃ̭-vi~gṃśa॒tiḥ)

(svā॒dvī-ntvā-' - mī̭ madanta pi॒taraḥ॒ - sāmrā᳚jyāya - pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒ vājya̭ - mu॒ṣāsā॒naktā॒ - bada̭rai॒ - radhā̭tāma॒śvinā̭ - de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ - paṣṭha॒vāha॒-ṅgāṃ - de॒vī de॒vaṃ-va~̭yo॒dhasa॒-ñcatṷrnavatiḥ )

(svā॒dvīntvā̭ - vetu॒ yaja̭)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||