📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.6 - രാജസൂയാനുബ്രാഹ്മണം - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണ പാഠഃ - അനുമത്യൈ പുരോഡാശമ്
1.6 - Rajasuyanubrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Anumatyai Purodasham
Krishna Vedic Malayalam
കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠകഃ - രാജസൂയാനുബ്രാഹ്മണം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥
അനുവാകം 1 - അനുമത്യാദ്യാ ഇഷ്ടയഃ
അനു॑മത്യൈ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര്വ॑പതി । യേ പ്ര॒ത്യഞ്ച॒-ശ്ശമ്യാ॑യാ അവ॒ശീയ॑ന്തേ । തന്നൈര്॑​ഋ॒ത-മേക॑കപാലമ് । ഇ॒യം-വാഁ അനു॑മതിഃ । ഇ॒യ-ന്നിര്-ഋ॑തിഃ । നൈ॒ര്॒ഋ॒തേന॒ പൂര്വേ॑ണ॒ പ്രച॑രതി । പാ॒പ്മാന॑മേ॒വ നിര്-ഋ॑തി॒-മ്പൂര്വാ᳚-ന്നി॒രവ॑ദയതേ । ഏക॑ കപാലോ ഭവതി । ഏ॒ക॒ധൈവ നിര്-ഋ॑തി-ന്നി॒രവ॑ദയതേ । യദഹു॑ത്വാ॒ ഗാര്​ഹ॑പത്യ ഈ॒യുഃ ॥ 1 ॥
രു॒ദ്രോ ഭൂ॒ത്വാ-ഽഗ്നിര॑നൂ॒ത്ഥായ॑ । അ॒ദ്ധ്വ॒ര്യു-ഞ്ച॒ യജ॑മാന-ഞ്ച ഹന്യാത് । വീഹി॒ സ്വാഹാ ഽഽഹു॑തി-ഞ്ജുഷാ॒ണ ഇത്യാ॑ഹ । ആഹു॑ത്യൈ॒വൈനഗ്ം॑ ശമയതി । നാര്തി॒മാര്ച്ഛ॑-ത്യദ്ധ്വ॒ര്യുര്ന യജ॑മാനഃ । ഏ॒കോ॒ല്മു॒കേന॑ യന്തി । തദ്ധി നിര്-ഋ॑ത്യൈ ഭാഗ॒ധേയ᳚മ് । ഇ॒മാ-ന്ദിശം॑-യഁന്തി । ഏ॒ഷാ വൈ നിര്-ഋ॑ത്യൈ॒ ദിക് । സ്വായാ॑മേ॒വ ദി॒ശി നിര്-ഋ॑തി-ന്നി॒രവ॑ദയതേ ॥ 2 ॥
സ്വകൃ॑ത॒ ഇരി॑ണേ ജുഹോതി പ്രദ॒രേ വാ᳚ । ഏ॒തദ്വൈ നിര്-ഋ॑ത്യാ ആ॒യത॑നമ് । സ്വ ഏ॒വായത॑നേ॒ നിര്-ഋ॑തി-ന്നി॒രവ॑ദയതേ । ഏ॒ഷ തേ॑ നിര്-ഋതേ ഭാ॒ഗ ഇത്യാ॑ഹ । നിര്ദി॑ശത്യേ॒വൈനാ᳚മ് । ഭൂതേ॑ ഹ॒വിഷ്മ॑ത്യ॒സീത്യാ॑ഹ । ഭൂതി॑മേ॒വോപാവ॑ര്തതേ । മു॒ഞ്ചേമമഗ്ംഹ॑സ॒ ഇത്യാ॑ഹ । അഗ്ംഹ॑സ ഏ॒വൈന॑-മ്മുഞ്ചതി । അ॒ങ്ഗു॒ഷ്ഠാഭ്യാ᳚-ഞ്ജുഹോതി ॥ 3 ॥
അ॒ന്ത॒ത ഏ॒വ നിര്-ഋ॑തി-ന്നി॒രവ॑ദയതേ । കൃ॒ഷ്ണം-വാഁസഃ॑ കൃ॒ഷ്ണതൂ॑ഷ॒-ന്ദക്ഷി॑ണാ । ഏ॒ത-ദ്വൈ നിര്-ഋ॑ത്യൈ രൂ॒പമ് । രൂ॒പേണൈ॒വ നിര്-ഋ॑തി-ന്നി॒രവ॑ദയതേ । അപ്ര॑തീക്ഷ॒മായ॑ന്തി । നിര്-ഋ॑ത്യാ അ॒ന്തര്​ഹി॑ത്യൈ । സ്വാഹാ॒ നമോ॒ യ ഇ॒ദ-ഞ്ച॒കാരേതി॒ പുന॒രേത്യ॒ ഗാര്​ഹ॑പത്യേ ജുഹോതി । ആഹു॑ത്യൈ॒വ ന॑മ॒സ്യന്തോ॒ ഗാര്​ഹ॑പത്യ-മു॒പാവ॑ര്തന്തേ । ആ॒നു॒മ॒തേന॒ പ്രച॑രതി । ഇ॒യം-വാഁ അനു॑മതിഃ ॥ 4 ॥
ഇ॒യമേ॒വാസ്മൈ॑ രാ॒ജ്യമനു॑മന്യതേ । ധേ॒നു-ര്ദക്ഷി॑ണാ । ഇ॒മാമേ॒വ ധേ॒നു-ങ്കു॑രുതേ । ആ॒ദി॒ത്യ-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പതി । ഉ॒ഭയീ᳚ഷ്വേ॒വ പ്ര॒ജാസ്വ॒ഭിഷി॑ച്യതേ । ദൈവീ॑ഷു ച॒ മാനു॑ഷീഷു ച । വരോ॒ ദക്ഷി॑ണാ । വരോ॒ ഹി രാ॒ജ്യഗ്ം സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । ആ॒ഗ്നാ॒വൈ॒ഷ്ണ॒വ-മേകാ॑ദശകപാല॒-ന്നിര്വ॑പതി । അ॒ഗ്നി-സ്സര്വാ॑ ദേ॒വതാഃ᳚ ॥ 5 ॥
വിഷ്ണു॑ര്യ॒ജ്ഞഃ । ദേ॒വതാ᳚ശ്ചൈ॒വ യ॒ജ്ഞ-ഞ്ചാവ॑ രുന്ധേ । വാ॒മ॒നോ വ॒ഹീ ദക്ഷി॑ണാ । യ-ദ്വ॒ഹീ । തേനാ᳚ഗ്നേ॒യഃ । യ-ദ്വാ॑മ॒നഃ । തേന॑ വൈഷ്ണ॒വ-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । അ॒ഗ്നീ॒ഷോ॒മീയ॒-മേകാ॑ദശകപാല॒-ന്നിര്വ॑പതി । അ॒ഗ്നീഷോമാ᳚ഭ്യാം॒-വാഁ ഇന്ദ്രോ॑ വൃ॒ത്രമ॑ഹ॒ന്നിതി॑ । യദ॑ഗ്നീഷോ॒മീയ॒-മേകാ॑ദശകപാല-ന്നി॒ര്വപ॑തി ॥ 6 ॥
വാര്ത്ര॑ഘ്നമേ॒വ വിജി॑ത്യൈ । ഹിര॑ണ്യ॒-ന്ദക്ഷി॑ണാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । ഇന്ദ്രോ॑ വൃ॒ത്രഗ്ം ഹ॒ത്വാ । ദേ॒വതാ॑ഭിശ്ചേന്ദ്രി॒യേണ॑ ച॒ വ്യാ᳚ര്ധ്യത । സ ഏ॒തമൈ᳚ന്ദ്രാ॒ഗ്ന-മേകാ॑ദശകപാല-മപശ്യത് । തന്നിര॑വപത് । തേന॒ വൈ സ ദേ॒വതാ᳚ശ്ചേന്ദ്രി॒യ-ഞ്ചാവാ॑രുന്ധ । യദൈ᳚ന്ദ്രാ॒ഗ്ന-മേകാ॑ദശകപാല-ന്നി॒ര്വപ॑തി । ദേ॒വതാ᳚ശ്ചൈ॒വ തേനേ᳚ന്ദ്രി॒യ-ഞ്ച॒ യജ॑മാ॒നോ-ഽവ॑ രുന്ധേ । ഋ॒ഷ॒ഭോ വ॒ഹീ ദക്ഷി॑ണാ ॥ 7 ॥
യ-ദ്വ॒ഹീ । തേനാ᳚ഗ്നേ॒യഃ । യദൃ॑ഷ॒ഭഃ । തേനൈ॒ന്ദ്ര-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । ആ॒ഗ്നേ॒യമ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര്വ॑പതി । ഐ॒ന്ദ്ര-ന്ദധി॑ । യദാ᳚ഗ്നേ॒യോ ഭവ॑തി । അ॒ഗ്നിര്വൈ യ॑ജ്ഞമു॒ഖമ് । യ॒ജ്ഞ॒മു॒ഖമേ॒വര്ധി॑-മ്പു॒രാസ്താ᳚ദ്ധത്തേ । യദൈ॒ന്ദ്ര-ന്ദധി॑ ॥ 8 ॥
ഇ॒ന്ദ്രി॒യമേ॒വാവ॑ രുന്ധേ । ഋ॒ഷ॒ഭോ വ॒ഹീ ദക്ഷി॑ണാ । യദ്വ॒ഹീ । തേനാ᳚ഗ്നേ॒യഃ । യദൃ॑ഷ॒ഭഃ । തേനൈ॒ന്ദ്ര-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । യാവ॑തീ॒ര്വൈ പ്ര॒ജാ ഓഷ॑ധീനാ॒-മഹു॑താനാ॒-മാശ്ഞന്ന്॑ । താഃ പരാ॑-ഽഭവന്ന് । ആ॒ഗ്ര॒യ॒ണ-മ്ഭ॑വതി ഹു॒താദ്യാ॑യ । യജ॑മാന॒സ്യാപ॑രാഭാവായ ॥ 9 ॥
ദേ॒വാ വാ ഓഷ॑ധീഷ്വാ॒ജിമ॑യുഃ । താ ഇ॑ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ ഉദ॑ജയതാമ് । താവേ॒തമൈ᳚ന്ദ്രാ॒ഗ്ന-ന്ദ്വാദ॑ശകപാല॒-ന്നിര॑വൃണാതാമ് । യദൈ᳚ന്ദ്രാ॒ഗ്നോ ഭവ॒ത്യുജ്ജി॑ത്യൈ । ദ്വാദ॑ശകപാലോ ഭവതി । ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാ᳚-സ്സം​വഁഥ്സ॒രഃ । സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രേണൈ॒വാസ്മാ॒ അന്ന॒മവ॑രുന്ധേ । വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വശ്ച॒രു-ര്ഭ॑വതി । വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വം-വാഁ അന്ന᳚മ് । അന്ന॑മേ॒വാസ്മൈ᳚ സ്വദയതി ॥ 10 ॥
പ്ര॒ഥ॒മ॒ജോ വ॒ഥ്സോ ദക്ഷി॑ണാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । സൌ॒മ്യഗ്ഗ്​ ശ്യാ॑മാ॒ക-ഞ്ച॒രു-ന്നിര്വ॑പതി । സോമോ॒ വാ അ॑കൃഷ്ടപ॒ച്യസ്യ॒ രാജാ᳚ । അ॒കൃ॒ഷ്ട॒പ॒ച്യമേ॒വാസ്മൈ᳚ സ്വദയതി । വാസോ॒ ദക്ഷി॑ണാ । സൌ॒മ്യഗ്ംഹി ദേ॒വത॑യാ॒ വാസ॒-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । സര॑സ്വത്യൈ ച॒രു-ന്നിര്വ॑പതി । സര॑സ്വതേ ച॒രുമ് । മി॒ഥു॒നമേ॒വാവ॑ രുന്ധേ । മി॒ഥു॒നൌ ഗാവൌ॒ ദക്ഷി॑ണാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । ഏതി॒ വാ ഏ॒ഷ യ॑ജ്ഞമു॒ഖാദൃദ്ധ്യാഃ᳚ । യോ᳚-ഽഗ്നേര്ദേ॒വതാ॑യാ॒ ഏതി॑ । അ॒ഷ്ടാവേ॒താനി॑ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ ഭവന്തി । അ॒ഷ്ടാക്ഷ॑രാ ഗായ॒ത്രീ । ഗാ॒യ॒ത്രോ᳚-ഽഗ്നിഃ । തേനൈ॒വ യ॑ജ്ഞമു॒ഖാദൃദ്ധ്യാ॑ അ॒ഗ്നേര്ദേ॒വതാ॑യൈ॒ നൈതി॑ ॥ 11 ॥
(ഈ॒യു--ര് നി॒രവ॑ദയതേ - ഽങ്ഗു॒ഷ്ഠാഭ്യാ᳚-ഞ്ജുഹോ॒ - ത്യനു॑മതി--ര് ദേ॒വതാ॑ - നി॒ര്വപ॑തി - വ॒ഹീ ദക്ഷി॑ണാ॒ - യദൈ॒ന്ദ്ര-ന്ദ - ധ്യപ॑രാഭാവായ - സ്വദയതി॒ - ഗാവൌ॒ ദക്ഷി॑ണാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ॒ ഷട്ച॑) (അ. 1)
അനുവാകം 2 - ചാതുര്മാസ്യേ വൈശ്വദേവഹവീംഷി
വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വേന॒ വൈ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജത । താ-സ്സൃ॒ഷ്ടാ ന പ്രാജാ॑യന്ത । സോ᳚-ഽഗ്നിര॑കാമയത । അ॒ഹമി॒മാഃ പ്രജ॑നയേയ॒മിതി॑ । സ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ ശുച॑മദധാത് । സോ॑-ഽശോചത്-പ്ര॒ജാമി॒ച്ഛമാ॑നഃ । തസ്മാ॒ദ്യ-ഞ്ച॑ പ്ര॒ജാ ഭു॒നക്തി॒ യ-ഞ്ച॒ ന । താവു॒ഭൌ ശോ॑ചതഃ പ്ര॒ജാമി॒ച്ഛമാ॑നൌ । താസ്വ॒ഗ്നിമപ്യ॑ സൃജത് । താ അ॒ഗ്നിരദ്ധ്യൈ᳚ത് ॥ 12 ॥
സോമോ॒ രേതോ॑-ഽദധാത് । സ॒വി॒താ പ്രാജ॑നയത് । സര॑സ്വതീ॒ വാച॑മദധാത് । പൂ॒ഷാ ഽപോ॑ഷയത് । തേ വാ ഏ॒തേ ത്രി-സ്സം॑​വഁഥ്സ॒രസ്യ॒ പ്രയു॑ജ്യന്തേ । യേ ദേ॒വാഃ പുഷ്ടി॑പതയഃ । സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രോ വൈ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രേണൈ॒വാസ്മൈ᳚ പ്ര॒ജാഃ പ്രാജ॑നയത് । താഃ പ്ര॒ജാ ജാ॒താ മ॒രുതോ᳚ ഘ്നന്ന് । അ॒സ്മാനപി॒ ന പ്രായു॑ക്ഷ॒തേതി॑ ॥ 13 ॥
സ ഏ॒ത-മ്പ്ര॒ജാപ॑തിര്മാരു॒തഗ്ം സ॒പ്തക॑പാല-മപശ്യത് । ത-ന്നിര॑വപത് । തതോ॒ വൈ പ്ര॒ജാഭ്യോ॑കല്പത । യന്മാ॑രു॒തോ നി॑രു॒പ്യതേ᳚ । യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ക്ലൃപ്ത്യൈ᳚ । പ്ര॒ജാനാ॒-മഘാ॑തായ । സ॒പ്തക॑പാലോ ഭവതി । സ॒പ്തഗ॑ണാ॒ വൈ മ॒രുതഃ॑ । ഗ॒ണ॒ശ ഏ॒വാസ്മൈ॒ വിശ॑-ങ്കല്പയതി । സ പ്ര॒ജാപ॑തി-രശോചത് ॥ 14 ॥
യാഃ പൂര്വാഃ᳚ പ്ര॒ജാ അസൃ॑ക്ഷി । മ॒രുത॒സ്താ അ॑വധിഷുഃ । ക॒ഥമപ॑രാ-സ്സൃജേ॒യേതി॑ । തസ്യ॒ ശുഷ്മ॑ ആ॒ണ്ഡ-മ്ഭൂ॒ത-ന്നിര॑വര്തത । തദ്വ്യുദ॑ഹരത് । തദ॑പോഷയത് । ത-ത്പ്രാജാ॑യത । ആ॒ണ്ഡസ്യ॒ വാ ഏ॒ത-ദ്രൂ॒പമ് । യദാ॒മിക്ഷാ᳚ । യദ്വ്യു॒ദ്ധര॑തി ॥ 15 ॥
പ്ര॒ജാ ഏ॒വ ത-ദ്യജ॑മാനഃ പോഷയതി । വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വ്യാ॑മിക്ഷാ॑ ഭവതി । വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വ്യോ॑ വൈ പ്ര॒ജാഃ । പ്ര॒ജാ ഏ॒വാസ്മൈ॒ പ്രജ॑നയതി । വാജി॑ന॒മാന॑യതി । പ്ര॒ജാസ്വേ॒വ പ്രജാ॑താസു॒ രേതോ॑ ദധാതി । ദ്യാ॒വാ॒പൃ॒ഥി॒വ്യ॑ ഏക॑കപാലോ ഭവതി । പ്ര॒ജാ ഏ॒വ പ്രജാ॑താ॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീഭ്യാ॑-മുഭ॒യതഃ॒ പരി॑ ഗൃഹ്ണാതി । ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സം​യഁ॑ത്താ ആസന്ന് । സാ᳚-ഽഗ്നിര॑ബ്രവീത് ॥ 16 ॥
മാമഗ്രേ॑ യജത । മയാ॒ മുഖേ॒നാസു॑രാ-ഞ്ജേഷ്യ॒ഥേതി॑ । മാ-ന്ദ്വി॒തീയ॒മിതി॒ സോമോ᳚-ഽബ്രവീത് । മയാ॒ രാജ്ഞാ॑ ജേഷ്യ॒ഥേതി॑ । മാ-ന്തൃ॒തീയ॒മിതി॑ സവി॒താ । മയാ॒ പ്രസൂ॑താ ജേഷ്യ॒ഥേതി॑ । മാ-ഞ്ച॑തു॒ര്ഥീമിതി॒ സര॑സ്വതീ । ഇ॒ന്ദ്രി॒യം-വോഁ॒-ഽഹ-ന്ധാ᳚സ്യാ॒മീതി॑ । മാ-മ്പ॑ഞ്ച॒മമിതി॑ പൂ॒ഷാ । മയാ᳚ പ്രതി॒ഷ്ഠയാ॑ ജേഷ്യ॒ഥേതി॑ ॥ 17 ॥
തേ᳚-ഽഗ്നിനാ॒ മുഖേ॒നാസു॑രാനജയന്ന് । സോമേ॑ന॒ രാജ്ഞാ᳚ । സ॒വി॒ത്രാ പ്രസൂ॑താഃ । സര॑സ്വതീന്ദ്രി॒യ-മ॑ദധാത് । പൂ॒ഷാ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാ ഽഽസീ᳚ത് । തതോ॒ വൈ ദേ॒വാ വ്യ॑ജയന്ത । യദേ॒താനി॑ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ നിരു॒പ്യന്തേ॒ വിജി॑ത്യൈ । നോത്ത॑രവേ॒ദിമുപ॑- വപതി । പ॒ശവോ॒ വാ ഉ॑ത്തരവേ॒ദിഃ । അജാ॑താ ഇവ॒ ഹ്യേ॑തര്​ഹി॑ പ॒ശവഃ॑ ॥ 18 ॥
(ഐ॒-ദ്- ഇത്യ॑ - ശോച-ദ്- വ്യു॒ദ്ധര॑ - ത്യബ്രവീത് - പ്രതി॒ഷ്ഠയാ॑ ജേഷ്യ॒ഥേ ॒ ത്യേ॒തരഃഇ॑ പ॒ശവഃ॑) (അ. 2)
അനുവാകം 3 - വൈശ്വദേവപര്ഗതാനി വിശ്വേഷാങ്ഗാനി
ത്രി॒വൃ-ദ്ബ॒ര്॒ഹി-ര്ഭ॑വതി । മാ॒താ പി॒താ പു॒ത്രഃ । തദേ॒വ ത-ന്മി॑ഥു॒നമ് । ഉല്ബ॒-ങ്ഗര്ഭോ॑ ജ॒രായു॑ । തദേ॒വ ത-ന്മി॑ഥു॒നമ് । ത്രേ॒ധാ ബ॒ര്॒ഹി-സ്സന്ന॑ദ്ധ-മ്ഭവതി । ത്രയ॑ ഇ॒മേ ലോ॒കാഃ । ഏ॒ഷ്വേ॑വ ലോ॒കേഷു॒ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി । ഏ॒ക॒ധാ പുന॒-സ്സന്ന॑ദ്ധ-മ്ഭവതി । ഏക॑ ഇവ॒ ഹ്യ॑യം-ലോഁ॒കഃ ॥ 19 ॥
അ॒സ്മിന്നേ॒വ തേന॑ ലോ॒കേ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി । പ്ര॒സുവോ॑ ഭവന്തി । പ്ര॒ഥ॒മ॒ജാമേ॒വ പുഷ്ടി॒മവ॑ രുന്ധേ । പ്ര॒ഥ॒മ॒ജോ വ॒ഥ്സോ ദക്ഷി॑ണാ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । പൃ॒ഷ॒ദാ॒ജ്യ-ങ്ഗൃ॑ഹ്ണാതി । പ॒ശവോ॒ വൈ പൃ॑ഷദാ॒ജ്യമ് । പ॒ശൂനേ॒വാവ॑ രുന്ധേ । പ॒ഞ്ച॒ഗൃ॒ഹീ॒ത-മ്ഭ॑വതി । പാങ്ക്താ॒ ഹി പ॒ശവഃ॑ । ബ॒ഹു॒രൂ॒പ-മ്ഭ॑വതി ॥ 20 ॥
ബ॒ഹു॒രൂ॒പാ ഹി പ॒ശവ॒-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । അ॒ഗ്നി-മ്മ॑ന്ഥന്തി । അ॒ഗ്നിമു॑ഖാ॒ വൈ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജത । യദ॒ഗ്നി-മ്മന്ഥ॑ന്തി । അ॒ഗ്നിമു॑ഖാ ഏ॒വ ത-ത്പ്ര॒ജാ യജ॑മാന-സ്സൃജതേ । നവ॑ പ്രയാ॒ജാ ഇ॑ജ്യന്തേ । നവാ॑നൂയാ॒ജാഃ । അ॒ഷ്ടൌ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ । ദ്വാവാ॑ഘാ॒രൌ । ദ്വാവാജ്യ॑ഭാഗൌ ॥ 21 ॥
ത്രി॒ഗ്ം॒ശ-ഥ്സമ്പ॑ദ്യന്തേ । ത്രി॒ഗ്ം॒ശദ॑ക്ഷരാ വി॒രാട് । അന്നം॑-വിഁ॒രാട് । വി॒രാജൈ॒വാന്നാദ്യ॒മവ॑ രുന്ധേ । യജ॑മാനോ॒ വാ ഏക॑കപാലഃ । തേജ॒ ആജ്യ᳚മ് । യദേക॑കപാല॒ ആജ്യ॑മാ॒നയ॑തി । യജ॑മാനമേ॒വ തേജ॑സാ॒ സമ॑ര്ധയതി । യജ॑മാനോ॒ വാ ഏക॑കപാലഃ । പ॒ശവ॒ ആജ്യ᳚മ് ॥ 22 ॥
യദേക॑കപാല॒ ആജ്യ॑മാ॒നയ॑തി । യജ॑മാനമേ॒വ പ॒ശുഭി॒-സ്സമ॑ര്ധയതി । യദല്പ॑മാ॒നയേ᳚ത് । അല്പാ॑ ഏന-മ്പ॒ശവോ॑ ഭു॒ഞ്ജന്ത॒ ഉപ॑തിഷ്ഠേരന്ന് । യ-ദ്ബ॒ഹ്വാ॑നയേ᳚ത് । ബ॒ഹവ॑ ഏന-മ്പ॒ശവോ ഭു॑ഞ്ജന്ത॒ ഉപ॑തിഷ്ഠേരന്ന് । ബ॒ഹ്വാ॑നീയാ॒വിഃ പൃ॑ഷ്ഠ-ങ്കുര്യാത് । ബ॒ഹവ॑ ഏ॒വൈന॑-മ്പ॒ശവോ॑ ഭു॒ഞ്ജന്ത॒ ഉപ॑തിഷ്ഠന്തേ । യജ॑മാനോ॒ വാ ഏക॑കപാലഃ । യദേക॑കപാലസ്യാവ॒ദ്യേത് ॥ 23 ॥
യജ॑മാന॒സ്യാവ॑ദ്യേത് । ഉദ്വാ॒ മാദ്യേ॒-ദ്യജ॑മാനഃ । പ്ര വാ॑ മീയേത । സ॒കൃദേ॒വ ഹോ॑ത॒വ്യഃ॑ । സ॒കൃദി॑വ॒ ഹി സു॑വ॒ര്ഗോ ലോ॒കഃ । ഹു॒ത്വാ-ഽഭി ജു॑ഹോതി । യജ॑മാനമേ॒വ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ങ്ഗ॑മയി॒ത്വാ । തേജ॑സാ॒ സമ॑ര്ധയതി । യജ॑മാനോ॒ വാ ഏക॑കപാലഃ । സു॒വ॒ര്ഗോ ലോ॒ക ആ॑ഹവ॒നീയഃ॑ ॥ 24 ॥
യദേക॑കപാല-മാഹവ॒നീയേ॑ ജു॒ഹോതി॑ । യജ॑മാനമേ॒വ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ങ്ഗ॑മയതി । യദ്ധസ്തേ॑ന ജുഹു॒യാത് । സു॒വ॒ര്ഗാ-ല്ലോ॒കാ-ദ്യജ॑മാന॒-മവ॑വിദ്ധ്യേത് । സ്രു॒ചാ ജു॑ഹോതി । സു॒വ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യ॒ സമ॑ഷ്ട്യൈ । യ-ത്പ്രാമ്പദ്യേ॑ത । ദേ॒വ॒ലോ॒കമ॒ഭി ജ॑യേത് । യ-ദ്ദ॑ക്ഷി॒ണാ പി॑തൃലോ॒കമ് । യ-ത്പ്ര॒ത്യക് ॥ 25 ॥
രക്ഷാഗ്ം॑സി യ॒ജ്ഞഗ്ം ഹ॑ന്യുഃ । യദുദങ്ങ്॑ । മ॒നു॒ഷ്യ॒ലോ॒ക-മ॒ഭിജ॑യേത് । പ്രതി॑ഷ്ഠിതോ ഹോത॒വ്യഃ॑ । ഏക॑കപാലം॒-വൈഁ പ്ര॑തി॒തിഷ്ഠ॑ന്ത॒-ന്ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ അനു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠതഃ । ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ഋ॒തവഃ॑ । ഋ॒തൂന്. യ॒ജ്ഞഃ । യ॒ജ്ഞം-യഁജ॑മാനഃ । യജ॑മാന-മ്പ്ര॒ജാഃ । തസ്മാ॒ത്-പ്രതി॑ഷ്ഠിതോ ഹോത॒വ്യഃ॑ ॥ 26 ॥
വാ॒ജിനോ॑ യജതി । അ॒ഗ്നിര്വാ॒യു-സ്സൂര്യഃ॑ । തേ വൈ വാ॒ജിനഃ॑ । താനേ॒വ ത-ദ്യ॑ജതി । അഥോ॒ ഖല്വാ॑ഹുഃ । ഛന്ദാഗ്ം॑സി॒ വൈ വാ॒ജിന॒ ഇതി॑ । താന്യേ॒വ ത-ദ്യ॑ജതി । ഋ॒ഖ്സാ॒മേ വാ ഇന്ദ്ര॑സ്യ॒ ഹരീ॑ സോമ॒പാനൌ᳚ । തയോഃ᳚ പരി॒ധയ॑ ആ॒ധാന᳚മ് । വാജി॑ന-മ്ഭാഗ॒ധേയ᳚മ് ॥ 27 ॥
യദപ്ര॑ഹൃത്യ പരി॒ധീഞ്ജു॑ഹു॒യാത് । അ॒ന്തരാ॑ധാനാഭ്യാ-ങ്ഘാ॒സ-മ്പ്രയ॑ച്ഛേത് । പ്ര॒ഹൃത്യ॑ പരി॒ധീഞ്ജു॑ഹോതി । നിരാ॑ധാനാഭ്യാമേ॒വ ഘാ॒സ-മ്പ്രയ॑ച്ഛതി । ബ॒ര്॒ഹിഷി॑ വിഷി॒ഞ്ചന്വാജി॑ന॒-മാന॑യതി । പ്ര॒ജാ വൈ ബ॒ര॒ഃഇഃ । രേതോ॒ വാജി॑നമ് । പ്ര॒ജാസ്വേ॒വ രേതോ॑ ദധാതി । സ॒മു॒പ॒ഹൂയ॑ ഭക്ഷയന്തി । ഏ॒ത-ഥ്സോ॑മപീഥാ॒ ഹ്യേ॑തേ । അഥോ॑ ആ॒ത്മന്നേ॒വ രേതോ॑ ദധതേ । യജ॑മാന ഉത്ത॒മോ ഭ॑ക്ഷയതി । പ॒ശവോ॒ വൈ വാജി॑നമ് । യജ॑മാന ഏ॒വ പ॒ശൂ-ന്പ്രതി॑ഷ്ഠാപയന്തി ॥ 28 ॥
(ലോ॒കോ - ബ॑ഹുരൂ॒പ-മ്ഭ॑വ॒ - ത്യാജ്യ॑ഭാഗൌ - പ॒ശവ॒ ആജ്യ॑ - മവ॒ദ്യേ - ദാ॑ഹവ॒നീയഃ॑ - പ്ര॒ത്യക് - തസ്മാ॒-ത്പ്രതി॑ഷ്ഠിതോ ഹോത॒വ്യോ॑ - ഭാഗ॒ധേയ॑ - മേ॒തേ ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 3)
അനുവാകം 4 - വരുണപ്രഘാസാഃ
പ്ര॒ജാപ॑തി-സ്സവി॒താ ഭൂ॒ത്വാ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജത । താ ഏ॑ന॒മത്യ॑മന്യന്ത । താ അ॑സ്മാ॒ദപാ᳚ക്രാമന്ന് । താ വരു॑ണോ ഭൂ॒ത്വാ പ്ര॒ജാ വരു॑ണേനാഗ്രാഹയത് । താഃ പ്ര॒ജാ വരു॑ണഗൃഹീതാഃ । പ്ര॒ജാപ॑തി॒-മ്പുന॒രുപാ॑ധാവന്നാ॒ഥ-മി॒ച്ഛമാ॑നാഃ । സ ഏ॒താന്-പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്വരുണ പ്രഘാ॒സാന॑പശ്യത് । താന്നിര॑വപത് । തൈര്വൈ സ പ്ര॒ജാ വ॑രുണ-പാ॒ശാദ॑മുഞ്ചത് । യ-ദ്വ॑രുണ-പ്രഘാ॒സാ നി॑രു॒പ്യന്തേ᳚ ॥ 29 ॥
പ്ര॒ജാനാ॒മവ॑രുണഗ്രാഹായ । താസാ॒-ന്ദക്ഷി॑ണോ ബാ॒ഹു-ര്ന്യ॑ക്ന॒ ആസീ᳚ത് । സ॒വ്യഃ പ്രസൃ॑തഃ । സ ഏ॒താ-ന്ദ്വി॒തീയാ᳚-ന്ദക്ഷിണ॒തോ വേദി॒മുദ॑ഹന്ന് । തതോ॒ വൈ സ പ്ര॒ജാനാ॒-ന്ദക്ഷി॑ണ-മ്ബാ॒ഹു-മ്പ്രാസാ॑രയത് । യ-ദ്ദ്വി॒തീയാ᳚-ന്ദക്ഷിണ॒തോ വേദി॑മു॒ദ്ധന്തി॑ । പ്ര॒ജാനാ॑മേ॒വ ത-ദ്യജ॑മാനോ॒ ദക്ഷി॑ണ-മ്ബാ॒ഹു-മ്പ്രസാ॑രയതി । തസ്മാ᳚ച്ചാതുര്മാസ്യയാ॒ജ്യ॑മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒ക ഉ॑ഭ॒യാബാ॑ഹുഃ । യ॒ജ്ഞാഭി॑ജിത॒ഗ്ഗ്॒ ഹ്യ॑സ്യ । പൃ॒ഥ॒മാ॒ത്രാ-ദ്വേദീ॒ അസ॑ഭിന്ന്നേ ഭവതഃ ॥ 30 ॥
തസ്മാ᳚ത്-പൃഥമാ॒ത്രം-വ്യഁഗ്ംസൌ᳚ । ഉത്ത॑രസ്യാം॒-വേഁദ്യാ॑മുത്തരവേ॒ദിമുപ॑ വപതി । പ॒ശവോ॒ വാ ഉ॑ത്തരവേ॒ദിഃ । പ॒ശൂനേ॒വാവ॑ രുന്ധേ । അഥോ॑ യജ്ഞപ॒രുഷോ-ഽന॑ന്തരിത്യൈ । ഏ॒ത-ദ്ബ്രാ᳚ഹ്മണാന്യേ॒വ പഞ്ച॑ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ । അഥൈ॒ഷ ഐ᳚ന്ദ്രാ॒ഗ്നോ ഭ॑വതി । പ്രാ॒ണാ॒പാ॒നൌ വാ ഏ॒തൌ ദേ॒വാനാ᳚മ് । യദി॑ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ । യദൈ᳚ന്ദ്രാ॒ഗ്നോ ഭവ॑തി ॥ 31 ॥
പ്രാ॒ണാ॒പാ॒നാവേ॒വാവ॑ രുന്ധേ । ഓജോ॒ ബലം॒-വാഁ ഏ॒തൌ ദേ॒വാനാ᳚മ് । യദി॑ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ । യദൈ᳚ന്ദ്രാ॒ഗ്നോ ഭവ॑തി । ഓജോ॒ ബല॑മേ॒വാവ॑ രുന്ധേ । മാ॒രു॒ത്യാ॑മിക്ഷാ॑ ഭവതി । വാ॒രു॒ണ്യാ॑മിക്ഷാ᳚ । മേ॒ഷീ ച॑ മേ॒ഷശ്ച॑ ഭവതഃ । മി॒ഥു॒നാ ഏ॒വ പ്ര॒ജാ വ॑രുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ഞ്ചതി । ലോ॒മ॒ശൌ ഭ॑വതോ മേദ്ധ്യ॒ത്വായ॑ ॥ 32 ॥
ശ॒മീ॒പ॒ര്ണാന്യുപ॑ വപതി । ഘാ॒സമേ॒വാഭ്യാ॒മപി॑ യച്ഛതി । പ്ര॒ജാപ॑തിമ॒ന്നാദ്യ॒-ന്നോപാ॑നമത് । സ ഏ॒തേന॑ ശ॒തേദ്ധ്മേ॑ന ഹ॒വിഷാ॒ ഽന്നാദ്യ॒മ-വാ॑രുന്ധ । യ-ത്പ॑ര-ശ്ശ॒താനി॑ ശമീപ॒ര്ണാനി॒ ഭവ॑ന്തി । അ॒ന്നാദ്യ॒സ്യാവ॑-രുദ്ധ്യൈ । സൌ॒മ്യാനി॒ വൈ ക॒രീരാ॑ണി । സൌ॒മ്യാ ഖലു॒ വാ ആഹു॑തി-ര്ദി॒വോ വൃഷ്ടി॑-ഞ്ച്യാവയതി । യത്-ക॒രീരാ॑ണി॒ ഭവ॑ന്തി । സൌ॒മ്യയൈ॒വാഹു॑ത്യാ ദി॒വോ വൃഷ്ടി॒മവ॑ രുന്ധേ । കാ॒യ ഏക॑കപാലോ ഭവതി । പ്ര॒ജാനാ᳚-ങ്ക॒ത്വാം​യഁ॑ । പ്ര॒തി॒പൂ॒രു॒ഷ-ങ്ക॑രമ്ഭ പാ॒ത്രാണി॑ ഭവന്തി । ജാ॒താ ഏ॒വ പ്ര॒ജാ വ॑രുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ഞ്ചതി । ഏക॒-മതി॑രിക്തമ് । ജ॒നി॒ഷ്യമാ॑ണാ ഏ॒വ പ്ര॒ജാ വ॑രുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ഞ്ചതി ॥ 33 ॥
(നി॒രു॒പ്യന്തേ॑- ഭവതോ॒ - ഭവ॑തി - മേദ്ധ്യ॒ത്വായ॑ - രുന്ധേ॒ ഷട്ച॑) (അ. 4)
അനുവാകം 5 - തച്ഛേഷഃ
ഉത്ത॑രസ്യാം॒-വേഁദ്യാ॑മ॒ന്യാനി॑ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ സാദയതി । ദക്ഷി॑ണായാ-മ്മാരു॒തീമ് । അ॒പ॒ധു॒രമേ॒വൈനാ॑ യുനക്തി । അഥോ॒ ഓജ॑ ഏ॒വാസാ॒മവ॑ഹരതി । തസ്മാ॒-ദ്ബ്രഹ്മ॑ണശ്ച ക്ഷ॒ത്രാച്ച॒ വിശോ᳚-ഽന്യതോ-ഽപക്ര॒മിണീഃ᳚ । മാ॒രു॒ത്യാ പൂര്വ॑യാ॒ പ്രച॑രതി । അനൃ॑തമേ॒വാവ॑ യജതേ । വാ॒രു॒ണ്യോത്ത॑രയാ । അ॒ന്ത॒ത ഏ॒വ വരു॑ണ॒മവ॑-യജതേ । യദേ॒വാദ്ധ്വ॒ര്യുഃ ക॒രോതി॑ ॥ 34 ॥
ത-ത്പ്ര॑തിപ്രസ്ഥാ॒താ ക॑രോതി । തസ്മാ॒-ദ്യച്ഛ്രേയാ᳚ന്-ക॒രോതി॑ । ത-ത്പാപീ॑യാന്-കരോതി । പത്നീം᳚ ഁവാചയതി । മേദ്ധ്യാ॑മേ॒വൈനാ᳚-ങ്കരോതി । അഥോ॒ തപ॑ ഏ॒വൈനാ॒മുപ॑ നയതി । യജ്ജാ॒രഗ്ം സന്ത॒-ന്ന പ്ര॑ബ്രൂ॒യാത് । പ്രി॒യ-ഞ്ജ്ഞാ॒തിഗ്ം രു॑ന്ധ്യാത് । അ॒സൌ മേ॑ ജാ॒ര ഇതി॒ നിര്ദി॑ശേത് । നി॒ര്ദിശ്യൈ॒വൈനം॑-വഁരുണപാ॒ശേന॑ ഗ്രാഹയതി ॥ 35 ॥
പ്ര॒ഘാ॒സ്യാന്॑. ഹവാമഹ॒ ഇതി॒ പത്നീ॑-മു॒ദാന॑യതി । അഹ്വ॑തൈ॒വൈനാ᳚മ് । യത്-പത്നീ॑ പുരോനുവാ॒ക്യാ॑മനു ബ്രൂ॒യാത് । നിര്വീ᳚ര്യോ॒ യജ॑മാന-സ്സ്യാത് । യജ॑മാ॒നോ ഽന്വാ॑ഹ । ആ॒ത്മന്നേ॒വ വീ॒ര്യ॑-ന്ധത്തേ । ഉ॒ഭൌ യാ॒ജ്യാഗ്ം॑ സവീര്യ॒ത്വായ॑ । യദ്ഗ്രാമേ॒ യദര॑ണ്യ॒ ഇത്യാ॑ഹ । യ॒ഥോ॒ദി॒തമേ॒വ വരു॑ണ॒മവ॑ യജതേ । യ॒ജ॒മാ॒ന॒ദേ॒വ॒ത്യോ॑ വാ ആ॑ഹവ॒നീയഃ॑ ॥ 36 ॥
ഭ്രാ॒തൃ॒വ്യ॒ ദേ॒വ॒ത്യോ॑ ദക്ഷി॑ണഃ । യദാ॑ഹവ॒നീയേ॑ ജുഹു॒യാത് । യജ॑മാനം-വഁരുണപാ॒ശേന॑ ഗ്രാഹയേത് । ദക്ഷി॑ണേ॒ ഽഗ്നൌ ജു॑ഹോതി । ഭ്രാതൃ॑വ്യമേ॒വ വ॑രുണപാ॒ശേന॑ ഗ്രാഹയതി । ശൂര്പേ॑ണ ജുഹോതി । അന്യ॑മേ॒വ വരു॑ണ॒മവ॑യജതേ । ശീ॒ര്॒ഷന്ന॑ധി നി॒ധായ॑ ജുഹോതി । ശീ॒ര്॒ഷ॒ത ഏ॒വ വരു॑ണ॒മവ॑ യജതേ । പ്ര॒ത്യന്തിഷ്ഠ॑ഞ്ജുഹോതി ॥ 37 ॥
പ്ര॒ത്യങ്ങേ॒വ വരു॑ണപാ॒ശാ-ന്നിര്മു॑ച്യതേ । അക്ര॒ന്കര്മ॑ കര്മ॒കൃത॒ ഇത്യാ॑ഹ । ദേ॒വാനൃ॒ണ-ന്നി॑രവ॒ദായ॑ । അ॒നൃ॒ണാ ഗൃ॒ഹാനുപ॒-പ്രേതേതി॒ വാവൈതദാ॑ഹ । വരു॑ണ ഗൃഹീതം॒-വാഁ ഏ॒ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॑ । യ-ദ്യജു॑ഷാ ഗൃഹീ॒തസ്യാ॑തി॒രിച്യ॑തേ । തുഷാ᳚ശ്ച നിഷ്കാ॒സശ്ച॑ । തുഷൈ᳚ശ്ച നിഷ്കാ॒സേന॑ ചാവഭൃ॒ഥമവൈ॑തി । വരു॑ണ-ഗൃഹീതേനൈ॒വ വരു॑ണ॒മവ॑യജതേ । അ॒പോ॑-ഽവഭൃ॒ഥമവൈ॑തി ॥ 38 ॥
അ॒ഫ്സു വൈ വരു॑ണഃ । സാ॒ക്ഷാദേ॒വ വരു॑ണ॒മവ॑ യജതേ । പ്രതി॑യുതോ॒ വരു॑ണസ്യ॒ പാശ॒ ഇത്യാ॑ഹ । വ॒രു॒ണ॒പാ॒ശാദേ॒വ നിര്മു॑ച്യതേ । അപ്ര॑തീക്ഷ॒-മായ॑ന്തി । വരു॑ണസ്യാ॒ന്തര്​ഹി॑ത്യൈ । ഏധോ᳚-ഽസ്യേധിഷീ॒മഹീത്യാ॑ഹ । സ॒മിധൈ॒വാഗ്നി-ന്ന॑മ॒സ്യന്ത॑ ഉ॒പായ॑ന്തി । തേജോ॑-ഽസി॒ തേജോ॒ മയി॑ ധേ॒ഹീത്യാ॑ഹ । തേജ॑ ഏ॒വാത്മന്ധ॑ത്തേ ॥ 39 ॥
(ക॒രോതി॑ - ഗ്രാഹയ - ത്യാഹവ॒നീയ॒ - സ്തിഷ്ഠ॑ഞ്ജുഹോ - ത്യ॒പോ॑-ഽവഭൃ॒ഥമവൈ॑തി - ധത്തേ) (അ. 5)
അനുവാകം 6 - സാകമേധാഃ
ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സം​യഁ॑ത്താ ആസന്ന് । സോ᳚-ഽഗ്നിര॑ബ്രവീത് । മമേ॒യ-മനീ॑കവതീ ത॒നൂഃ । താ-മ്പ്രീ॑ണീത । അഥാസു॑രാന॒ഭി ഭ॑വിഷ്യ॒ഥേതി॑ । തേ ദേ॒വാ അ॒ഗ്നയേ-ഽനീ॑കവതേ പുരോ॒ഡാശ॑മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപന്ന് । സോ᳚-ഽഗ്നിരനീ॑കവാ॒ന്-ഥ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॑ന പ്രീ॒തഃ । ച॒തു॒ര്ധാ ഽനീ॑കാ-ന്യജനയത । തതോ॑ ദേ॒വാ അഭ॑വന്ന് । പരാ ഽസു॑രാഃ ॥ 40 ॥
യദ॒ഗ്നയേ-ഽനീ॑കവതേ പുരോ॒ഡാശ॑മ॒ഷ്ടാക॑പാല-ന്നി॒ര്വപ॑തി । അ॒ഗ്നിമേ॒വാനീ॑കവന്ത॒ഗ്ഗ്॒ സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॑ന പ്രീണാതി । സോ᳚-ഽഗ്നിരനീ॑കവാ॒ന്-ഥ്സ്വേന॑ ഭാഗ॒ധേയേ॑ന പ്രീ॒തഃ । ച॒തു॒ര്ധാ ഽനീ॑കാനി ജനയതേ । അ॒സൌ വാ ആ॑ദി॒ത്യോ᳚-ഽഗ്നി-രനീ॑കവാന് । തസ്യ॑ ര॒ശ്മയോ-ഽനീ॑കാനി । സാ॒കഗ്ം സൂര്യേ॑ണോദ്യ॒താ നിര്വ॑പതി । സാ॒ക്ഷാദേ॒വാസ്മാ॒ അനീ॑കാനി ജനയതി । തേ-ഽസു॑രാഃ॒ പരാ॑ജിതാ॒ യന്തഃ॑ । ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ഉപാ᳚ശ്രയന്ന് ॥ 41 ॥
തേ ദേ॒വാ മ॒രുദ്ഭ്യഃ॑ സാന്തപ॒നേഭ്യ॑ശ്ച॒രു-ന്നിര॑വപന്ന് । താ-ന്ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീഭ്യാ॑-മേ॒വോഭ॒യത॒-സ്സമ॑തപന്ന് । യന്മ॒രുദ്ഭ്യഃ॑ സാന്തപ॒നേഭ്യ॑ശ്ച॒രു-ന്നി॒ര്വപ॑തി । ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീഭ്യാ॑മേ॒വ തദു॑ഭ॒യതോ॒ യജ॑മാനോ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒ന്-ഥ്സന്ത॑പതി । മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ॒ നിര്വ॑പതി । തര്​ഹി॒ ഹി തേ-ഽക്ഷ്ണി॑ഷ്ഠ॒-ന്തപ॑തി । ച॒രുര്ഭ॑വതി । സ॒ര്വത॑ ഏ॒വൈനാ॒ന്-ഥ്സന്ത॑പതി । തേ ദേ॒വാ-ശ്ശ്വോ॑ വിജ॒യിന॒-സ്സന്തഃ॑ । സര്വാ॑സാ-ന്ദു॒ഗ്ധേ ഗൃ॑ഹമേ॒ധീയ॑-ഞ്ച॒രു-ന്നിര॑വപന്ന് ॥ 42 ॥
ആശി॑താ ഏ॒വാദ്യോപ॑വസാമ । കസ്യ॒ വാ-ഽഹേ॒ദമ് । കസ്യ॑ വാ॒ ശ്വോ ഭ॑വി॒തേതി॑ । സ ശൃ॒തോ॑-ഽഭവത് । തസ്യാഹു॑തസ്യ॒ നാശ്ഞന്ന്॑ । ന ഹി ദേ॒വാ അഹു॑തസ്യാ॒ശ്ഞന്തി॑ । തേ᳚-ഽബ്രുവന്ന് । കസ്മാ॑ ഇ॒മഗ്ം ഹോ᳚ഷ്യാമ॒ ഇതി॑ । മ॒രുദ്ഭ്യോ॑ ഗൃഹമേ॒ധിഭ്യ॒ ഇത്യ॑ബ്രുവന്ന് । ത-മ്മ॒രുദ്ഭ്യോ॑ ഗൃഹമേ॒ധിഭ്യോ॑-ഽജുഹവുഃ ॥ 43 ॥
തതോ॑ ദേ॒വാ അഭ॑വന്ന് । പരാ-ഽസു॑രാഃ । യസ്യൈ॒വം-വിഁ॒ദുഷോ॑ മ॒രുദ്ഭ്യോ॑ ഗൃഹമേ॒ധിഭ്യോ॑ ഗൃ॒ഹേ ജുഹ്വ॑തി । ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ᳚ । പരാ᳚-ഽസ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ ഭവതി । യദ്വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ പാക॒ത്രാ ക്രി॒യതേ᳚ । പ॒ശ॒വ്യ॑-ന്തത് । പാ॒ക॒ത്രാ വാ ഏ॒തത്ക്രി॑യതേ । യന്നേദ്ധ്മാബ॒ര്॒ഹി-ര്ഭവ॑തി । ന സാ॑മിധേ॒നീ-ര॒ന്വാഹ॑ ॥ 44 ॥
ന പ്ര॑യാ॒ജാ ഇ॒ജ്യന്തേ᳚ । നാനൂ॑യാ॒ജാഃ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । പ॒ശു॒മാ-ന്ഭ॑വതി । ആജ്യ॑ഭാഗൌ യജതി । യ॒ജ്ഞസ്യൈ॒വ ചക്ഷു॑ഷീ॒ നാന്തരേ॑തി । മ॒രുതോ॑ ഗൃഹമേ॒ധിനോ॑ യജതി । ഭാ॒ഗ॒ധേയേ॑-നൈ॒വൈനാ॒ന്-ഥ്സമ॑ര്ധയതി । അ॒ഗ്നിഗ്ഗ്​ സ്വി॑ഷ്ട॒കൃതം॑-യഁജതി॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യൈ । ഇഡാ᳚ന്തോ ഭവതി । പ॒ശവോ॒ വാ ഇഡാ᳚ । പ॒ശുഷ്വേ॒വോപരി॑ഷ്ടാ॒-ത്പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി ॥ 45 ॥
(അസു॑രാ - അശ്രയന് - ഗൃഹമേ॒ധീയം॑ ച॒രു-ന്നിര॑വപന് - നജുഹവു - ര॒ന്വാ - ഹേഡാ᳚ന്തോ ഭവതി॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 6)
അനുവാകം 7 - തച്ഛേഷഃ
യത്പത്നീ॑ ഗൃഹമേ॒ധീയ॑-സ്യാശ്ഞീ॒യാത് । ഗൃ॒ഹ॒മേ॒ദ്ധ്യേ॑വ സ്യാ᳚ത് । വി ത്വ॑സ്യ യ॒ജ്ഞ ഋ॑ധ്യേത । യന്നാശ്ഞീ॒യാത് । അഗൃ॑ഹമേധീ സ്യാത് । നാസ്യ॑ യ॒ജ്ഞോ വ്യൃ॑ദ്ധ്യേത । പ്രതി॑വേശ-മ്പചേയുഃ । തസ്യാ᳚ശ്ഞീയാത് । ഗൃ॒ഹ॒മേ॒ദ്ധ്യേ॑വ ഭ॑വതി । നാസ്യ॑ യ॒ജ്ഞോ വ്യൃ॑ദ്ധ്യതേ ॥ 46 ॥
തേ ദേ॒വാ ഗൃ॑ഹമേ॒ധീയേ॑നേ॒ഷ്ട്വാ । ആശി॑താ അഭവന്ന് । ആഞ്ജ॑താ॒ഭ്യ॑ഞ്ജത । അനു॑ വ॒ഥ്സാ-ന॑വാസയന്ന് । തേഭ്യോ-ഽസു॑രാഃ॒, ക്ഷുധ॒-മ്പ്രാഹി॑ണ്വന്ന് । സാ ദേ॒വേഷു॑ ലോ॒കമവി॑ത്ത്വാ । അസു॑രാ॒ന്-പുന॑രഗച്ഛത് । ഗൃ॒ഹ॒മേ॒ധീയേ॑നേ॒ഷ്ട്വാ । ആശി॑താ ഭവന്തി । ആഞ്ജ॑തേ॒-ഽഭ്യ॑ഞ്ജതേ ॥ 47 ॥
അനു॑ വ॒ഥ്സാന്. വാ॑സയന്തി । ഭ്രാതൃ॑വ്യായൈ॒വ ത-ദ്യജ॑മാനഃ॒, ക്ഷുധ॒-മ്പ്രഹി॑ണോതി । തേ ദേ॒വാ ഗൃ॑ഹമേ॒ധീയേ॑നേ॒ഷ്ട്വാ । ഇന്ദ്രാ॑യ നിഷ്കാ॒സ-ന്ന്യ॑ദധുഃ । അ॒സ്മാനേ॒വ ശ്വ ഇന്ദ്രോ॒ നിഹി॑തഭാഗ ഉപാവര്തി॒തേതി॑ । താനിന്ദ്രോ॒ നിഹി॑തഭാഗ ഉ॒പാവ॑ര്തത । ഗൃ॒ഹ॒മേ॒ധീയേ॑നേ॒ഷ്ട്വാ । ഇന്ദ്രാ॑യ നിഷ്കാ॒സ-ന്നിദ॑ദ്ധ്യാത് । ഇന്ദ്ര॑ ഏ॒വൈന॒-ന്നിഹി॑തഭാഗ ഉ॒പാവ॑ര്തതേ । ഗാര്​ഹ॑പത്യേ ജുഹോതി ॥ 48 ॥
ഭാ॒ഗ॒ധേയേ॑നേ॒വൈന॒ഗ്ം॒ സമ॑ര്ധയതി । ഋ॒ഷ॒ഭമാഹ്വ॑യതി । വ॒ഷ॒ട്കാ॒ര ഏ॒വാസ്യ॒ സഃ । അഥോ॑ ഇന്ദ്രി॒യമേ॒വ ത-ദ്വീ॒ര്യം॑-യഁജ॑മാനോ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യസ്യ വൃങ്ക്തേ । ഇന്ദ്രോ॑ വൃ॒ത്രഗ്ം ഹ॒ത്വാ । പരാ᳚-മ്പരാ॒വത॑-മഗച്ഛത് । അപാ॑രാധ॒മിതി॒ മന്യ॑മാനഃ । സോ᳚-ഽബ്രവീത് । ക ഇ॒ദം-വേഁ॑ദിഷ്യ॒തീതി॑ । തേ᳚-ഽബ്രുവ-ന്മ॒രുതോ॒ വരം॑-വൃഁണാമഹൈ ॥ 49 ॥
അഥ॑ വ॒യം-വേഁ॑ദാമ । അ॒സ്മഭ്യ॑മേ॒വ പ്ര॑ഥ॒മഗ്ം ഹ॒വിര്നിരു॑പ്യാതാ॒ ഇതി॑ । ത ഏ॑ന॒മദ്ധ്യ॑-ക്രീഡന്ന് । തത്ക്രീ॒ഡിനാ᳚-ങ്ക്രീഡി॒ത്വമ് । യ-ന്മ॒രുദ്ഭ്യഃ॑ ക്രീ॒ഡിഭ്യഃ॑ പ്രഥ॒മഗ്ം ഹ॒വിര്നി॑രു॒പ്യതേ॒ വിജി॑ത്യൈ । സാ॒കഗ്ം സൂര്യേ॑ണോദ്യ॒താ നിര്വ॑പതി । ഏ॒തസ്മി॒ന് വൈ ലോ॒ക ഇന്ദ്രോ॑ വൃ॒ത്രമ॑ഹ॒ന്-ഥ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । ഏ॒ത-ദ്ബ്രാ᳚ഹ്മണാന്യേ॒വ പഞ്ച॑ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ । ഏ॒ത-ദ്ബ്രാ᳚ഹ്മണ ഐന്ദ്രാ॒ഗ്നഃ । അഥൈ॒ഷ ഐ॒ന്ദ്രശ്ച॒രു-ര്ഭ॑വതി ॥ 50 ॥
ഉ॒ദ്ധാ॒രം-വാഁ ഏ॒തമിന്ദ്ര॒ ഉദ॑ഹരത । വൃ॒ത്രഗ്ം ഹ॒ത്വാ । അ॒ന്യാസു॑ ദേ॒വതാ॒സ്വധി॑ । യദേ॒ഷ ഐ॒ന്ദ്ര-ശ്ച॒രു-ര്ഭവ॑തി । ഉ॒ദ്ധാ॒രമേ॒വ തം-യഁജ॑മാന॒ ഉദ്ധ॑രതേ । അ॒ന്യാസു॑ പ്ര॒ജാസ്വധി॑ । വൈ॒ശ്വ॒ക॒ര്മ॒ണ ഏക॑കപാലോ ഭവതി । വിശ്വാ᳚ന്യേ॒വ തേന॒ കര്മാ॑ണി॒ യജ॑മാ॒നോ ഽവ॑രുന്ധേ ॥ 51 ॥
(ഋ॒ദ്ധ്യ॒തേ॒-ഽ-ഭ്യ॑ഞ്ജതേ-ജുഹോതി-വൃണാമഹൈ-ഭവത്യ॒- +ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 7)
അനുവാകം 8 - പിതൃയജ്ഞഃ
വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വേന॒ വൈ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജത । താ വ॑രുണ-പ്രഘാ॒സൈ-ര്വ॑രുണപാ॒ശാദ॑മുഞ്ചത് । സാ॒ക॒മേ॒ധൈഃ പ്രത്യ॑സ്ഥാപയത് । ത്ര്യ॑മ്ബകൈ രു॒ദ്ര-ന്നി॒രവാ॑ദയത । പി॒തൃ॒യ॒ജ്ഞേന॑ സുവ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമ॑ഗമയത് । യ-ദ്വൈ᳚ശ്വദേ॒വേന॒ യജ॑തേ । പ്ര॒ജാ ഏ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന-സ്സൃജതേ । താ വ॑രുണ-പ്രഘാ॒സൈ-ര്വ॑രുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ഞ്ചതി । സാ॒ക॒മേ॒ധൈഃ പ്രതി॑ഷ്ഠാപയതി । ത്ര്യ॑മ്ബകൈരു॒ദ്ര-ന്നി॒രവ॑ദയതേ ॥ 52 ॥
പി॒തൃ॒യ॒ജ്ഞേന॑ സുവ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ങ്ഗ॑മയതി । ദ॒ക്ഷി॒ണ॒തഃ പ്രാ॑ചീനാവീ॒തീ നിര്വ॑പതി । ദ॒ക്ഷി॒ണാവൃ॒ദ്ധി പി॑തൃ॒ണാമ് । അനാ॑ദൃത്യ॒ തത് । ഉ॒ത്ത॒ര॒ത ഏ॒വോപ॒വീയ॒ നിര്വ॑പേത് । ഉ॒ഭയേ॒ ഹി ദേ॒വാശ്ച॑ പി॒തര॑ശ്ചേ॒ജ്യന്തേ᳚ । അഥോ॒ യദേ॒വ ദ॑ക്ഷിണാ॒ര്ധേ॑-ഽധി॒ ശ്രയ॑തി । തേന॑ ദക്ഷി॒ണാവൃ॑ത് । സോമാ॑യ പിതൃ॒മതേ॑ പുരോ॒ഡാശ॒ഗ്ം॒ ഷട്ക॑പാല॒-ന്നിര്വ॑പതി । സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രോ വൈ സോമഃ॑ പിതൃ॒മാന് ॥ 53 ॥
സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രമേ॒വ പ്രീ॑ണാതി । പി॒തൃഭ്യോ॑ ബര്​ഹി॒ഷദ്ഭ്യോ॑ ധാ॒നാഃ । മാസാ॒ വൈ പി॒തരോ॑ ബര്​ഹി॒ഷദഃ॑ । മാസാ॑നേ॒വ പ്രീ॑ണാതി । യസ്മി॒ന് വാ ഋ॒തൌ പുരു॑ഷഃ പ്ര॒മീയ॑തേ । സോ᳚-ഽസ്യാ॒മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ ഭ॑വതി । ബ॒ഹു॒രൂ॒പാ ധാ॒നാ ഭ॑വന്തി । അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രാണാ॑-മ॒ഭിജി॑ത്യൈ । പി॒തൃഭ്യോ᳚ ഽഗ്നിഷ്വാ॒ത്തേഭ്യോ॑ മ॒ന്ഥമ് । അ॒ര്ധ॒മാ॒സാ വൈ പി॒തരോ᳚-ഽഗ്നിഷ്വാ॒ത്താഃ ॥ 54 ॥
അ॒ര്ധ॒മാ॒സാനേ॒വ പ്രീ॑ണാതി । അ॒ഭി॒വാ॒ന്യാ॑യൈ ദു॒ഗ്ധേ ഭ॑വതി । സാ ഹി പി॑തൃദേവ॒ത്യ॑-ന്ദു॒ഹേ । യ-ത്പൂ॒ര്ണമ് । ത-ന്മ॑നു॒ഷ്യാ॑ണാമ് । ഉ॒പ॒ര്യ॒ര്ധോ ദേ॒വാനാ᳚മ് । അ॒ര്ധഃ പി॑തൃ॒ണാമ് । അ॒ര്ധ ഉപ॑മന്ഥതി । അ॒ര്ധോ ഹി പി॑തൃ॒ണാമ് । ഏക॒യോപ॑മന്ഥതി ॥ 55 ॥
ഏകാ॒ ഹി പി॑തൃ॒ണാമ് । ദ॒ക്ഷി॒ണോപ॑മന്ഥതി । ദ॒ക്ഷി॒ണാ വൃ॒ദ്ധി പി॑തൃ॒ണാമ് । അനാ॑ര॒ഭ്യോപ॑മന്ഥതി । തദ്ധി പി॒തൄന്-ഗച്ഛ॑തി । ഇ॒മാ-ന്ദിശം॒-വേഁദി॒മുദ്ധ॑ന്തി । ഉ॒ഭയേ॒ ഹി ദേ॒വാശ്ച॑ പി॒തര॑ശ്ചേ॒ജ്യന്തേ᳚ । ചതുഃ॑ സ്രക്തിര്ഭവതി । സര്വാ॒ ഹ്യനു॒ ദിശഃ॑ പി॒തരഃ॑ । അഖാ॑താ ഭവതി ॥ 56 ॥
ഖാ॒താ ഹി ദേ॒വാനാ᳚മ് । മ॒ദ്ധ്യ॒തോ᳚ ഽഗ്നിരാധീ॑യതേ । അ॒ന്ത॒തോ ഹി ദേ॒വാനാ॑-മാധീ॒യതേ᳚ । വര്​ഷീ॑യാനി॒ദ്ധ്മ ഇ॒ദ്ധ്മാ-ദ്ഭ॑വതി॒ വ്യാവൃ॑ത്ത്യൈ । പരി॑ ശ്രയതി । അ॒ന്തര്​ഹി॑തോ॒ ഹി പി॑തൃലോ॒കോ മ॑നുഷ്യലോ॒കാത് । യത്-പരു॑ഷി ദി॒നമ് । ത-ദ്ദേ॒വാനാ᳚മ് । യദ॑ന്ത॒രാ । ത-ന്മ॑നു॒ഷ്യാ॑ണാമ് ॥ 57 ॥
യ-ഥ്സമൂ॑ലമ് । ത-ത്പി॑തൃ॒ണാമ് । സമൂ॑ല-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ര്ഭ॑വതി॒ വ്യാവൃ॑ത്ത്യൈ । ദ॒ക്ഷി॒ണാ സ്തൃ॑ണാതി । ദ॒ക്ഷി॒ണാ വൃ॒ദ്ധി പി॑തൃ॒ണാമ് । ത്രിഃ പര്യേ॑തി । തൃ॒തീയേ॒ വാ ഇ॒തോ ലോ॒കേ പി॒തരഃ॑ । താനേ॒വ പ്രീ॑ണാതി । ത്രിഃ പുനഃ॒ പര്യേ॑തി । ഷട്ഥ്സമ്പ॑ദ്യന്തേ ॥ 58 ॥
ഷഡ്വാ ഋ॒തവഃ॑ । ഋ॒തൂനേ॒വ പ്രീ॑ണാതി । യ-ത്പ്ര॑സ്ത॒രം-യഁജു॑ഷാ ഗൃഹ്ണീ॒യാത് । പ്ര॒മായു॑കോ॒ യജ॑മാന-സ്സ്യാത് । യന്ന ഗൃ॑ഹ്ണീ॒യാത് । അ॒നാ॒യ॒ത॒ന-സ്സ്യാ᳚ത് । തൂ॒ഷ്ണീമേ॒വ ന്യ॑സ്യേത് । ന പ്ര॒മായു॑കോ॒ ഭവ॑തി । നാനാ॑യത॒നഃ । യത്-ത്രീന്-പ॑രി॒ധീ-ന്പ॑രിദ॒ദ്ധ്യാത് ॥ 59 ॥
മൃ॒ത്യുനാ॒ യജ॑മാന॒-മ്പരി॑ ഗൃഹ്ണീയാത് । യന്ന പ॑രി-ദ॒ദ്ധ്യാത് । രക്ഷാഗ്ം॑സി യ॒ജ്ഞഗ്ം ഹ॑ന്യുഃ । ദ്വൌ പ॑രി॒ധീ പരി॑ദധാതി । രക്ഷ॑സാ॒-മപ॑ഹത്യൈ । അഥോ॑ മൃ॒ത്യോരേ॒വ യജ॑മാന॒-മുഥ്സൃ॑ജതി । യ-ത്ത്രീണി॑ ത്രീണി ഹ॒വീഗ്​ഷ്യു॑ദാ॒ഹരേ॑യുഃ । ത്രയ॑സ്ത്രയ ഏഷാഗ്ം സാ॒ക-മ്പ്രമീ॑യേരന്ന് । ഏകൈ॑ക-മനൂ॒ചീനാ᳚-ന്യു॒ദാഹ॑രന്തി । ഏകൈ॑ക ഏ॒വൈഷാ॑മ॒ന്വഞ്ചഃ॒ പ്രമീ॑യതേ । ക॒ശിപു॑ കശിപ॒വ്യാ॑യ । ഉ॒പ॒ബര്​ഹ॑ണ-മുപബര്​ഹ॒ണ്യാ॑യ । ആഞ്ജ॑ന-മാഞ്ജ॒ന്യാ॑യ । അ॒ഭ്യഞ്ജ॑ന-മഭ്യഞ്ജ॒ന്യാ॑യ । യ॒ഥാ॒ഭാ॒ഗമേ॒വൈനാ᳚-ന്പ്രീണാതി ॥ 60 ॥
(നി॒രവ॑ദയതേ - പിതൃ॒മാ - ന॑ഗ്നിഷ്വാ॒ത്താ - ഏക॒യോപ॑ മന്ഥ॒ - ത്യഖാ॑താ ഭവതി-മനു॒ഷ്യാ॑ണാം - പദ്യന്തേ - പരിദ॒ദ്ധ്യാന് - മീ॑യതേ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 8)
അനുവാകം 9 - തച്ഛേഷഃ
അ॒ഗ്നയേ॑ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ പി॒തൃഭ്യഃ॑ സമി॒ദ്ധ്യമാ॑നാ॒യാനു॑ബ്രൂ॒ഹീത്യാ॑ഹ ।
ഉ॒ഭയേ॒ ഹി ദേ॒വാശ്ച॑ പി॒തര॑ശ്ചേ॒ജ്യന്തേ᳚ । ഏകാ॒മന്വാ॑ഹ । ഏകാ॒ ഹി പി॑തൃ॒ണാമ് । ത്രിരന്വാ॑ഹ । ത്രിര്​ഹി ദേ॒വാനാ᳚മ് । ആ॒ഘാ॒രാവാഘാ॑രയതി । യ॒ജ്ഞ॒ പ॒രുഷോ॒രന॑ന്തരിത്യൈ । നാര്​ഷേ॒യം-വൃഁ॑ണീതേ । ന ഹോതാ॑രമ് ॥ 61 ॥
യദാ॑ര്​ഷേ॒യം-വൃഁ॑ണീ॒ത । യദ്ധോതാ॑രമ് । പ്ര॒മായു॑കോ॒ യജ॑മാന-സ്സ്യാത് । പ്ര॒മായു॑കോ॒ ഹോതാ᳚ । തസ്മാ॒ന്ന വൃ॑ണീതേ । യജ॑മാനസ്യ॒ ഹോതു॑-ര്ഗോപീ॒ഥായ॑ । അപ॑ബര്​ഹിഷഃ പ്രയാ॒ജാന്.-യ॑ജതി । പ്ര॒ജാ വൈ ബ॒ര്॒ഹിഃ । പ്ര॒ജാ ഏ॒വ മൃ॒ത്യോരുഥ്സൃ॑ജതി । ആജ്യ॑ഭാഗൌ യജതി ॥ 62 ॥
യ॒ജ്ഞസ്യൈ॒വ ചക്ഷു॑ഷീ॒ നാന്തരേ॑തി । പ്രാ॒ചീ॒നാ॒വീ॒തീ സോമം॑-യഁജതി । പി॒തൃ॒ദേ॒വ॒ത്യാ॑ ഹി । ഏ॒ഷാ ഽഽഹു॑തിഃ । പഞ്ച॒ കൃത്വോ-ഽവ॑ദ്യതി । പഞ്ച॒ ഹ്യേ॑താ ദേ॒വതാഃ᳚ । ദ്വേ പു॑രോ-ഽനുവാ॒ക്യേ᳚ । യാ॒ജ്യാ॑ ദേ॒വതാ॑ വഷട്കാ॒രഃ । താ ഏ॒വ പ്രീ॑ണാതി । സന്ത॑ത॒മവ॑ ദ്യതി ॥ 63 ॥
ഋ॒തൂ॒നാഗ്ം സന്ത॑ത്യൈ । പ്രൈവൈഭ്യഃ॒ പൂര്വ॑യാ പുരോ-ഽനുവാ॒ക്യ॑യാ ഽഽഹ । പ്രണ॑യതി ദ്വി॒തീയ॑യാ । ഗ॒മയ॑തി യാ॒ജ്യ॑യാ । തൃ॒തീയേ॒ വാ ഇ॒തോ ലോ॒കേ പി॒തരഃ॑ । അഹ്ന॑ ഏ॒വൈനാ॒-ന്പൂര്വ॑യാ പുരോ-ഽനുവാ॒ക്യ॑യാ॒ ഽത്യാന॑യതി । രാത്രി॑യൈ ദ്വി॒തീയ॑യാ । ഐവൈനാന്॑. യാ॒ജ്യ॑യാ ഗമയതി । ദ॒ക്ഷി॒ണ॒തോ॑-ഽവ॒ദായ॑ । ഉദ॒ങ്ങതി॑ ക്രാമതി॒ വ്യാവൃ॑ത്ത്യൈ ॥ 64 ॥
ആ സ്വ॒ധേത്യാ-ശ്രാ॑വയതി । അസ്തു॑ സ്വ॒ധേതി॑ പ്ര॒ത്യാശ്രാ॑വയതി । സ്വ॒ധാ നമ॒ ഇതി॒ വഷ॑ട്കരോതി । സ്വ॒ധാ॒കാ॒രോ ഹി പി॑തൃ॒ണാമ് । സോമ॒മഗ്രേ॑ യജതി । സോമ॑ പ്രയാജാ॒ ഹി പി॒തരഃ॑ । സോമ॑-മ്പിതൃ॒മന്തം॑-യഁജതി । സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രോ വൈ സോമഃ॑ പിതൃ॒മാന് । സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രമേ॒വ ത-ദ്യ॑ജതി । പി॒തൄന്-ബ॑ര്​ഹി॒ഷദോ॑ യജതി ॥ 65 ॥
യേ വൈ യജ്വാ॑നഃ । തേ പി॒തരോ॑ ബര്​ഹി॒ഷദഃ॑ । താനേ॒വ ത-ദ്യ॑ജതി । പി॒തൄന॑ഗ്നിഷ്വാ॒ത്താന്. യ॑ജതി । യേ വാ അയ॑ജ്വാനോ ഗൃഹമേ॒ധിനഃ॑ । തേ പി॒തരോ᳚-ഽഗ്നിഷ്വാ॒ത്താഃ । താനേ॒വ ത-ദ്യ॑ജതി । അ॒ഗ്നി-ങ്ക॑വ്യ॒വാഹ॑നം-യഁജതി । യ ഏ॒വ പി॑തൃ॒ണാമ॒ഗ്നിഃ । തമേ॒വ ത-ദ്യ॑ജതി ॥ 66 ॥
അഥോ॒ യഥാ॒-ഽഗ്നിഗ്ഗ്​ സ്വി॑ഷ്ട॒കൃതം॒-യഁജ॑തി । താ॒ദൃഗേ॒വ തത് । ഏ॒തത്തേ॑ തത॒ യേ ച॒ ത്വാമന്വിതി॑ തി॒സൃഷു॑ സ്ര॒ക്തീഷു॒ നിദ॑ധാതി । തസ്മാ॒ദാ തൃ॒തീയാ॒-ത്പുരു॑ഷാ॒ന്നാമ॒ ന ഗൃ॑ഹ്ണന്തി । ഏ॒താവ॑ന്തോ॒ ഹീജ്യന്തേ᳚ । അത്ര॑ പിതരോ യഥാഭാ॒ഗ-മ്മ॑ന്ദദ്ധ്വ॒മിത്യാ॑ഹ । ഹ്ലീകാ॒ ഹി പി॒തരഃ॑ । ഉദ॑ഞ്ചോ॒ നിഷ്ക്രാ॑മന്തി । ഏ॒ഷാ വൈ മ॑നു॒ഷ്യാ॑ണാ॒-ന്ദിക് । സ്വാമേ॒വ ത-ദ്ദിശ॒മനു॒ നിഷ്ക്രാ॑മന്തി ॥ 67 ॥
ആ॒ഹ॒വ॒നീയ॒-മുപ॑തിഷ്ഠന്തേ । ന്യേ॑വാസ്മൈ॒ തദ്ധ്നു॑വതേ । യഥ്സ॒ത്യാ॑ഹവ॒നീയേ᳚ । അഥാ॒ന്യത്ര॒ ചര॑ന്തി । ആതമി॑തോ॒രുപ॑തിഷ്ഠന്തേ । അ॒ഗ്നിമേ॒വോപ॑ദ്ര॒ഷ്ടാര॑-ങ്കൃ॒ത്വാ । പി॒തൄ-ന്നി॒രവ॑ദയന്തേ । അന്തം॒-വാഁ ഏ॒തേ പ്രാ॒ണാനാ᳚-ങ്ഗച്ഛന്തി । യ ആതമി॑തോരുപ॒തിഷ്ഠ॑ന്തേ । സു॒സ॒ന്ദൃശ॑-ന്ത്വാ വ॒യമിത്യാ॑ഹ ॥ 68 ॥
പ്രാ॒ണോ വൈ സു॑സ॒ന്ദൃക് । പ്രാ॒ണമേ॒വാത്മന്-ദ॑ധതേ । യോജാ॒ ന്വി॑ന്ദ്ര തേ॒ ഹരീ॒ ഇത്യാ॑ഹ । പ്രാ॒ണമേ॒വ പുന॑രയുക്ത । അക്ഷ॒ന്നമീ॑മദന്ത॒ ഹീതി॒ ഗാര്​ഹ॑പത്യ॒-മുപ॑തിഷ്ഠന്തേ । അക്ഷ॒ന്നമീ॑മദ॒ന്താഥ॒ ത്വോപ॑തിഷ്ഠാമഹ॒ ഇതി॒ വാവൈതദാ॑ഹ । അമീ॑മദന്ത പി॒തരഃ॑ സോ॒മ്യാ ഇത്യ॒ഭി പ്രപ॑ദ്യന്തേ । അമീ॑മദന്ത പി॒തരോ-ഽഥ॑ ത്വാ॒-ഽഭി പ്രപ॑ദ്യാമഹ॒ ഇതി॒ വാവൈതദാ॑ഹ । അ॒പഃ പരി॑ഷിഞ്ചതി । മാ॒ര്ജയ॑ത്യേ॒വൈനാന്॑ ॥ 69 ॥
അഥോ॑ ത॒ര്പയ॑ത്യേ॒വ । തൃപ്യ॑തി പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭിഃ॑ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । അപ॑ ബര്​ഹിഷാവനൂയാ॒ജൌ യ॑ജതി । പ്ര॒ജാ വൈ ബ॒ര്॒ഹിഃ । പ്ര॒ജാ ഏ॒വ മൃ॒ത്യോരുഥ്സൃ॑ജതി । ച॒തുരഃ॑ പ്രയാ॒ജാന്. യ॑ജതി । ദ്വാവ॑നൂയാ॒ജൌ । ഷട്ഥ്സമ്പ॑ദ്യന്തേ । ഷഡ്വാ ഋ॒തവഃ॑ ॥ 70 ॥
ഋ॒തൂനേ॒വ പ്രീ॑ണാതി । ന പത്ന്യന്വാ᳚സ്തേ । ന സം​യാഁ॑ജയന്തി । യത്പത്ന്യ॒ന്വാസീ॑ത । യഥ്സം॑​യാഁ॒ജയേ॑യുഃ । പ്ര॒മായു॑കാ സ്യാത് । തസ്മാ॒ന്നാന്വാ᳚സ്തേ । ന സം​യാഁ॑ജയന്തി । പത്നി॑യൈ ഗോപീ॒ഥായ॑ ॥ 71 ॥
(ഹോതാ॑ര॒ - മാജ്യ॑ഭാഗൌ യജതി॒ - സന്ത॑ത॒മവ॑ദ്യതി॒ - വ്യാവൃ॑ത്ത്യൈ - ബര്​ഹി॒ഷദോ॑ യജതി॒ - തമേ॒വ ത-ദ്യ॑ജ॒- ത്യനു॒ നിഷ്ക്രാ॑മന്ത്യാ - ഹൈ - നാന് - ഋ॒തവോ॒ - +നവ॑ ച) (അ. 9)
അനുവാകം 10 - ത്ര്യമ്ബകഹവീംഷി
പ്ര॒തി॒പൂ॒രു॒ഷമേക॑കപാലാ॒-ന്നിര്വ॑പതി । ജാ॒താ ഏ॒വ പ്ര॒ജാ രു॒ദ്രാന്നി॒രവ॑ദയതേ । ഏക॒മതി॑രിക്തമ് । ജ॒നി॒ഷ്യമാ॑ണാ ഏ॒വ പ്ര॒ജാ രു॒ദ്രാന്നി॒രവ॑ദയതേ । ഏക॑കപാലാ ഭവന്തി । ഏ॒ക॒ധൈവ രു॒ദ്ര-ന്നി॒രവ॑ദയതേ । നാഭിഘാ॑രയതി । യദ॑ഭിഘാ॒രയേ᳚ത് । അ॒ന്ത॒ര॒വ॒ചാ॒രിണഗ്ം॑ രു॒ദ്ര-ങ്കു॑ര്യാത് । ഏ॒കോ॒ല്മു॒കേന॑ യന്തി ॥ 72 ॥
തദ്ധി രു॒ദ്രസ്യ॑ ഭാഗ॒ധേയ᳚മ് । ഇ॒മാ-ന്ദിശം॑-യഁന്തി । ഏ॒ഷാ വൈ രു॒ദ്രസ്യ॒ ദിക് । സ്വായാ॑മേ॒വ ദി॒ശി രു॒ദ്ര-ന്നി॒രവ॑ദയതേ । രു॒ദ്രോ വാ അ॑പ॒ശുകാ॑യാ॒ ആഹു॑ത്യൈ॒ നാതി॑ഷ്ഠത । അ॒സൌ തേ॑ പ॒ശുരിതി॒ നിര്ദി॑ശേ॒ദ്യ-ന്ദ്വി॒ഷ്യാത് । യമേ॒വ ദ്വേഷ്ടി॑ । തമ॑സ്മൈ പ॒ശു-ന്നിര്ദി॑ശതി । യദി॒ ന ദ്വി॒ഷ്യാത് । ആ॒ഖുസ്തേ॑ പ॒ശുരിതി॑ ബ്രൂയാത് ॥ 73 ॥
ന ഗ്രാ॒മ്യാ-ന്പ॒ശൂന്. ഹി॒നസ്തി॑ । നാര॒ണ്യാന് । ച॒തു॒ഷ്പ॒ഥേ ജു॑ഹോതി । ഏ॒ഷ വാ അ॑ഗ്നീ॒നാ-മ്പഡ്ബീ॑ശോ॒ നാമ॑ । അ॒ഗ്നി॒വത്യേ॒വ ജു॑ഹോതി । മ॒ദ്ധ്യ॒മേന॑ പ॒ര്ണേന॑ ജുഹോതി । സ്രുഗ്ഘ്യേ॑ഷാ । അഥോ॒ ഖലു॑ । അ॒ന്ത॒മേനൈ॒വ ഹോ॑ത॒വ്യ᳚മ് । അ॒ന്ത॒ത ഏ॒വ രു॒ദ്ര-ന്നി॒രവ॑ദയതേ ॥ 74 ॥
ഏ॒ഷ തേ॑ രുദ്ര ഭാ॒ഗ-സ്സ॒ഹ സ്വസ്രാ-ഽമ്ബി॑ക॒യേത്യാ॑ഹ । ശ॒രദ്വാ അ॒സ്യാമ്ബി॑കാ॒ സ്വസാ᳚ । തയാ॒ വാ ഏ॒ഷ ഹി॑നസ്തി । യഗ്ം ഹി॒നസ്തി॑ । തയൈ॒വൈനഗ്ം॑ സ॒ഹ ശ॑മയതി । ഭേ॒ഷ॒ജ-ങ്ഗവ॒ ഇത്യാ॑ഹ । യാവ॑ന്ത ഏ॒വ ഗ്രാ॒മ്യാഃ പ॒ശവഃ॑ । തേഭ്യോ॑ ഭേഷ॒ജ-ങ്ക॑രോതി । അവാ᳚മ്ബ രു॒ദ്രമ॑ദിമ॒ഹീത്യാ॑ഹ । ആ॒ശിഷ॑മേ॒വൈതാമാശാ᳚സ്തേ ॥ 75 ॥
ത്ര്യ॑മ്ബകം-യഁജാമഹ॒ ഇത്യാ॑ഹ । മൃ॒ത്യോ-ര്മു॑ക്ഷീയ॒ മാ ഽമൃതാ॒ദിതി॒ വാവൈതദാ॑ഹ । ഉത്കി॑രന്തി । ഭഗ॑സ്യ ലീഫ്സന്തേ । മൂതേ॑ കൃ॒ത്വാ-ഽഽസ॑ജന്തി । യഥാ॒ ജനം॑-യഁ॒തേ॑-ഽവ॒സ-ങ്ക॒രോതി॑ । താ॒ദൃഗേ॒വതത് । ഏ॒ഷ തേ॑ രുദ്ര ഭാ॒ഗ ഇത്യാ॑ഹ നി॒രവ॑ത്ത്യൈ । അപ്ര॑തീക്ഷ॒മായ॑ന്തി । അ॒പഃ പരി॑ഷിഞ്ചതി । രു॒ദ്രസ്യാ॒ന്തര്​ഹി॑ത്യൈ । പ്ര വാ ഏ॒തേ᳚-ഽസ്മാ-ല്ലോ॒കാച്ച്യ॑വന്തേ । യേ ത്ര്യ॑മ്ബകൈ॒ശ്ചര॑ന്തി । ആ॒ദി॒ത്യ-ഞ്ച॒രു-മ്പുന॒രേത്യ॒ നിര്വ॑പതി । ഇ॒യം-വാഁ അദി॑തിഃ । അ॒സ്യാമേ॒വ പ്രതി॑ തിഷ്ഠന്തി ॥ 76 ॥
(യ॒ന്തി॒ - ബ്രൂ॒യാ॒ന് - നി॒രവ॑ദയതേ - ശാസ്തേ - സിഞ്ചതി॒ ഷട്ച॑) (അ. 10)
(അനു॑മത്യൈ - വൈശ്വദേ॒വേന॒ താ-സ്സൃ॒ഷ്ടാ - സ്ത്രി॒വൃത് - പ്ര॒ജാപ॑തി-സ്സവി॒ - തോത്ത॑രസ്യാം - ദേവാസു॒രാ-സ്സോ᳚-ഽഗ്നി--ര് യ-ത്പത്നീ॑ -വൈശ്വദേ॒വേന॒ താ വ॑രുണപ്രഘാ॒സൈ - ര॒ഗ്നയേ॑ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ - പ്രതിപൂരു॒ഷ-ന്ദശ॑)
(അനു॑മത്യൈ - പ്രഥമ॒ജോ വ॒ഥ്സോ - ബ॑ഹുരൂ॒പാ ഹി പ॒ശവ॒ - സ്തസ്മാ᳚-ത്പൃഥമാ॒ത്രം - ഁയദ॒ഗ്നയേ-ഽനീ॑കവത - ഉദ്ധാ॒രം-വാഁ - അ॒ഗ്നയേ॑ ദേ॒വേഭ്യ॑ - ഋ॒തൂനേ॒വ ഷട്ഥ്സ॑പ്തതിഃ)
(അനു॑മത്യൈ॒ - പ്രതി॑ തിഷ്ഠന്തി)
॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - rājasūyānubrāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - anumatyādyā iṣṭayaḥ
anṷmatyai puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pati | ye pra॒tyañca॒-śśamyā̭yā ava॒śīya̭nte | tannair̭​ṛ॒ta-meka̭kapālam | i॒yaṃ-vā~ anṷmatiḥ | i॒ya-nnir-ṛ̭tiḥ | nai॒r॒ṛ॒tena॒ pūrvḙṇa॒ praca̭rati | pā॒pmāna̭me॒va nir-ṛ̭ti॒-mpūrvā᳚-nni॒rava̭dayate | eka̭ kapālo bhavati | e॒ka॒dhaiva nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | yadahṷtvā॒ gār​ha̭patya ī॒yuḥ || 1 ||
ru॒dro bhū॒tvā-'gnira̭nū॒tthāya̭ | a॒ddhva॒ryu-ñca॒ yaja̭māna-ñca hanyāt | vīhi॒ svāhā ''hṷti-ñjuṣā॒ṇa ityā̭ha | āhṷtyai॒vainagṃ̭ śamayati | nārti॒mārccha̭-tyaddhva॒ryurna yaja̭mānaḥ | e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti | taddhi nir-ṛ̭tyai bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai nir-ṛ̭tyai॒ dik | svāyā̭me॒va di॒śi nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate || 2 ||
svakṛ̭ta॒ iri̭ṇe juhoti prada॒re vā᳚ | e॒tadvai nir-ṛ̭tyā ā॒yata̭nam | sva e॒vāyata̭ne॒ nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | e॒ṣa tḙ nir-ṛte bhā॒ga ityā̭ha | nirdi̭śatye॒vainā᳚m | bhūtḙ ha॒viṣma̭tya॒sītyā̭ha | bhūti̭me॒vopāva̭rtate | mu॒ñcemamagṃha̭sa॒ ityā̭ha | agṃha̭sa e॒vaina̭-mmuñcati | a॒ṅgu॒ṣṭhābhyā᳚-ñjuhoti || 3 ||
a॒nta॒ta e॒va nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇatṷ̄ṣa॒-ndakṣi̭ṇā | e॒ta-dvai nir-ṛ̭tyai rū॒pam | rū॒peṇai॒va nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | apra̭tīkṣa॒māya̭nti | nir-ṛ̭tyā a॒ntar​hi̭tyai | svāhā॒ namo॒ ya i॒da-ñca॒kāreti॒ puna॒retya॒ gār​ha̭patye juhoti | āhṷtyai॒va na̭ma॒syanto॒ gār​ha̭patya-mu॒pāva̭rtante | ā॒nu॒ma॒tena॒ praca̭rati | i॒yaṃ-vā~ anṷmatiḥ || 4 ||
i॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷmanyate | dhe॒nu-rdakṣi̭ṇā | i॒māme॒va dhe॒nu-ṅkṷrute | ā॒di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pati | u॒bhayī᳚ṣve॒va pra॒jāsva॒bhiṣi̭cyate | daivī̭ṣu ca॒ mānṷṣīṣu ca | varo॒ dakṣi̭ṇā | varo॒ hi rā॒jyagṃ samṛ̭ddhyai | ā॒gnā॒vai॒ṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pati | a॒gni-ssarvā̭ de॒vatāḥ᳚ || 5 ||
viṣṇṷrya॒jñaḥ | de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñcāva̭ rundhe | vā॒ma॒no va॒hī dakṣi̭ṇā | ya-dva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | ya-dvā̭ma॒naḥ | tena̭ vaiṣṇa॒va-ssamṛ̭ddhyai | a॒gnī॒ṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pati | a॒gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vā~ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒nniti̭ | yada̭gnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭ti || 6 ||
vārtra̭ghname॒va viji̭tyai | hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | de॒vatā̭bhiścendri॒yeṇa̭ ca॒ vyā᳚rdhyata | sa e॒tamai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla-mapaśyat | tannira̭vapat | tena॒ vai sa de॒vatā᳚ścendri॒ya-ñcāvā̭rundha | yadai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭ti | de॒vatā᳚ścai॒va tene᳚ndri॒ya-ñca॒ yaja̭mā॒no-'va̭ rundhe | ṛ॒ṣa॒bho va॒hī dakṣi̭ṇā || 7 ||
ya-dva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | yadṛ̭ṣa॒bhaḥ | tenai॒ndra-ssamṛ̭ddhyai | ā॒gne॒yama॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pati | ai॒ndra-ndadhi̭ | yadā᳚gne॒yo bhava̭ti | a॒gnirvai ya̭jñamu॒kham | ya॒jña॒mu॒khame॒vardhi̭-mpu॒rāstā᳚ddhatte | yadai॒ndra-ndadhi̭ || 8 ||
i॒ndri॒yame॒vāva̭ rundhe | ṛ॒ṣa॒bho va॒hī dakṣi̭ṇā | yadva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | yadṛ̭ṣa॒bhaḥ | tenai॒ndra-ssamṛ̭ddhyai | yāva̭tī॒rvai pra॒jā oṣa̭dhīnā॒-mahṷtānā॒-māśñanṋ | tāḥ parā̭-'bhavann | ā॒gra॒ya॒ṇa-mbha̭vati hu॒tādyā̭ya | yaja̭māna॒syāpa̭rābhāvāya || 9 ||
de॒vā vā oṣa̭dhīṣvā॒jima̭yuḥ | tā i̭ndrā॒gnī uda̭jayatām | tāve॒tamai᳚ndrā॒gna-ndvāda̭śakapāla॒-nnira̭vṛṇātām | yadai᳚ndrā॒gno bhava॒tyujji̭tyai | dvāda̭śakapālo bhavati | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒raḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒reṇai॒vāsmā॒ anna॒mava̭rundhe | vai॒śva॒de॒vaśca॒ru-rbha̭vati | vai॒śva॒de॒vaṃ-vā~ anna᳚m | anna̭me॒vāsmai᳚ svadayati || 10 ||
pra॒tha॒ma॒jo va॒thso dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | sau॒myagg​ śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pati | somo॒ vā a̭kṛṣṭapa॒cyasya॒ rājā᳚ | a॒kṛ॒ṣṭa॒pa॒cyame॒vāsmai᳚ svadayati | vāso॒ dakṣi̭ṇā | sau॒myagṃhi de॒vata̭yā॒ vāsa॒-ssamṛ̭ddhyai | sara̭svatyai ca॒ru-nnirva̭pati | sara̭svate ca॒rum | mi॒thu॒name॒vāva̭ rundhe | mi॒thu॒nau gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | eti॒ vā e॒ṣa ya̭jñamu॒khādṛddhyāḥ᳚ | yo᳚-'gnerde॒vatā̭yā॒ eti̭ | a॒ṣṭāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti | a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī | gā॒ya॒tro᳚-'gniḥ | tenai॒va ya̭jñamu॒khādṛddhyā̭ a॒gnerde॒vatā̭yai॒ naiti̭ || 11 ||
(ī॒yu--r ni॒rava̭dayate - 'ṅgu॒ṣṭhābhyā᳚-ñjuho॒ - tyanṷmati--r de॒vatā̭ - ni॒rvapa̭ti - va॒hī dakṣi̭ṇā॒ - yadai॒ndra-nda - dhyapa̭rābhāvāya - svadayati॒ - gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai॒ ṣaṭca̭) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - cāturmāsye vaiśvadevahavīṃṣi
vai॒śva॒de॒vena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā-ssṛ॒ṣṭā na prājā̭yanta | so᳚-'gnira̭kāmayata | a॒hami॒māḥ praja̭nayeya॒miti̭ | sa pra॒jāpa̭taye॒ śuca̭madadhāt | so̭-'śocat-pra॒jāmi॒cchamā̭naḥ | tasmā॒dya-ñca̭ pra॒jā bhu॒nakti॒ ya-ñca॒ na | tāvu॒bhau śo̭cataḥ pra॒jāmi॒cchamā̭nau | tāsva॒gnimapya̭ sṛjat | tā a॒gniraddhyai᳚t || 12 ||
somo॒ reto̭-'dadhāt | sa॒vi॒tā prāja̭nayat | sara̭svatī॒ vāca̭madadhāt | pū॒ṣā 'po̭ṣayat | te vā e॒te tri-ssaṃ̭​va~thsa॒rasya॒ prayṷjyante | ye de॒vāḥ puṣṭi̭patayaḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vai pra॒jāpa̭tiḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒reṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ prāja̭nayat | tāḥ pra॒jā jā॒tā ma॒ruto᳚ ghnann | a॒smānapi॒ na prāyṷkṣa॒teti̭ || 13 ||
sa e॒ta-mpra॒jāpa̭tirmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla-mapaśyat | ta-nnira̭vapat | tato॒ vai pra॒jābhyo̭kalpata | yanmā̭ru॒to ni̭ru॒pyate᳚ | ya॒jñasya॒ klṛptyai᳚ | pra॒jānā॒-maghā̭tāya | sa॒ptaka̭pālo bhavati | sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒rutaḥ̭ | ga॒ṇa॒śa e॒vāsmai॒ viśa̭-ṅkalpayati | sa pra॒jāpa̭ti-raśocat || 14 ||
yāḥ pūrvāḥ᳚ pra॒jā asṛ̭kṣi | ma॒ruta॒stā a̭vadhiṣuḥ | ka॒thamapa̭rā-ssṛje॒yeti̭ | tasya॒ śuṣma̭ ā॒ṇḍa-mbhū॒ta-nnira̭vartata | tadvyuda̭harat | tada̭poṣayat | ta-tprājā̭yata | ā॒ṇḍasya॒ vā e॒ta-drū॒pam | yadā॒mikṣā᳚ | yadvyu॒ddhara̭ti || 15 ||
pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānaḥ poṣayati | vai॒śva॒de॒vyā̭mikṣā̭ bhavati | vai॒śva॒de॒vyo̭ vai pra॒jāḥ | pra॒jā e॒vāsmai॒ praja̭nayati | vāji̭na॒māna̭yati | pra॒jāsve॒va prajā̭tāsu॒ reto̭ dadhāti | dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vya̭ eka̭kapālo bhavati | pra॒jā e॒va prajā̭tā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-mubha॒yataḥ॒ pari̭ gṛhṇāti | de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsann | sā᳚-'gnira̭bravīt || 16 ||
māmagrḙ yajata | mayā॒ mukhe॒nāsṷrā-ñjeṣya॒theti̭ | mā-ndvi॒tīya॒miti॒ somo᳚-'bravīt | mayā॒ rājñā̭ jeṣya॒theti̭ | mā-ntṛ॒tīya॒miti̭ savi॒tā | mayā॒ prasṷ̄tā jeṣya॒theti̭ | mā-ñca̭tu॒rthīmiti॒ sara̭svatī | i॒ndri॒yaṃ-vo~॒-'ha-ndhā᳚syā॒mīti̭ | mā-mpa̭ñca॒mamiti̭ pū॒ṣā | mayā᳚ prati॒ṣṭhayā̭ jeṣya॒theti̭ || 17 ||
te᳚-'gninā॒ mukhe॒nāsṷrānajayann | somḙna॒ rājñā᳚ | sa॒vi॒trā prasṷ̄tāḥ | sara̭svatīndri॒ya-ma̭dadhāt | pū॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhā ''sī᳚t | tato॒ vai de॒vā vya̭jayanta | yade॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ niru॒pyante॒ viji̭tyai | notta̭rave॒dimupa̭- vapati | pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ | ajā̭tā iva॒ hyḙtar​hi̭ pa॒śavaḥ̭ || 18 ||
(ai॒-d- itya̭ - śoca-d- vyu॒ddhara̭ - tyabravīt - prati॒ṣṭhayā̭ jeṣya॒the ॒ tye॒taraḥi̭ pa॒śavaḥ̭) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - vaiśvadevapargatāni viśveṣāṅgāni
tri॒vṛ-dba॒r॒hi-rbha̭vati | mā॒tā pi॒tā pu॒traḥ | tade॒va ta-nmi̭thu॒nam | ulba॒-ṅgarbho̭ ja॒rāyṷ | tade॒va ta-nmi̭thu॒nam | tre॒dhā ba॒r॒hi-ssanna̭ddha-mbhavati | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati | e॒ka॒dhā puna॒-ssanna̭ddha-mbhavati | eka̭ iva॒ hya̭yaṃ-lo~॒kaḥ || 19 ||
a॒sminne॒va tena̭ lo॒ke prati̭ tiṣṭhati | pra॒suvo̭ bhavanti | pra॒tha॒ma॒jāme॒va puṣṭi॒mava̭ rundhe | pra॒tha॒ma॒jo va॒thso dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | pṛ॒ṣa॒dā॒jya-ṅgṛ̭hṇāti | pa॒śavo॒ vai pṛ̭ṣadā॒jyam | pa॒śūne॒vāva̭ rundhe | pa॒ñca॒gṛ॒hī॒ta-mbha̭vati | pāṅktā॒ hi pa॒śavaḥ̭ | ba॒hu॒rū॒pa-mbha̭vati || 20 ||
ba॒hu॒rū॒pā hi pa॒śava॒-ssamṛ̭ddhyai | a॒gni-mma̭nthanti | a॒gnimṷkhā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | yada॒gni-mmantha̭nti | a॒gnimṷkhā e॒va ta-tpra॒jā yaja̭māna-ssṛjate | nava̭ prayā॒jā i̭jyante | navā̭nūyā॒jāḥ | a॒ṣṭau ha॒vīgṃṣi̭ | dvāvā̭ghā॒rau | dvāvājya̭bhāgau || 21 ||
tri॒gṃ॒śa-thsampa̭dyante | tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāṭ | annaṃ̭-vi~॒rāṭ | vi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundhe | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | teja॒ ājya᳚m | yadeka̭kapāla॒ ājya̭mā॒naya̭ti | yaja̭māname॒va teja̭sā॒ sama̭rdhayati | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | pa॒śava॒ ājya᳚m || 22 ||
yadeka̭kapāla॒ ājya̭mā॒naya̭ti | yaja̭māname॒va pa॒śubhi॒-ssama̭rdhayati | yadalpa̭mā॒naye᳚t | alpā̭ ena-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭherann | ya-dba॒hvā̭naye᳚t | ba॒hava̭ ena-mpa॒śavo bhṷñjanta॒ upa̭tiṣṭherann | ba॒hvā̭nīyā॒viḥ pṛ̭ṣṭha-ṅkuryāt | ba॒hava̭ e॒vaina̭-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭhante | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | yadeka̭kapālasyāva॒dyet || 23 ||
yaja̭māna॒syāva̭dyet | udvā॒ mādye॒-dyaja̭mānaḥ | pra vā̭ mīyeta | sa॒kṛde॒va ho̭ta॒vyaḥ̭ | sa॒kṛdi̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒kaḥ | hu॒tvā-'bhi jṷhoti | yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayi॒tvā | teja̭sā॒ sama̭rdhayati | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | su॒va॒rgo lo॒ka ā̭hava॒nīyaḥ̭ || 24 ||
yadeka̭kapāla-māhava॒nīyḙ ju॒hoti̭ | yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati | yaddhastḙna juhu॒yāt | su॒va॒rgā-llo॒kā-dyaja̭māna॒-mava̭viddhyet | sru॒cā jṷhoti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai | ya-tprāmpadyḙta | de॒va॒lo॒kama॒bhi ja̭yet | ya-dda̭kṣi॒ṇā pi̭tṛlo॒kam | ya-tpra॒tyak || 25 ||
rakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyuḥ | yadudaṅṋ̇ | ma॒nu॒ṣya॒lo॒ka-ma॒bhija̭yet | prati̭ṣṭhito hota॒vyaḥ̭ | eka̭kapālaṃ॒-vai~ pra̭ti॒tiṣṭha̭nta॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī anu॒ prati̭tiṣṭhataḥ | dyāvā̭pṛthi॒vī ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūn. ya॒jñaḥ | ya॒jñaṃ-ya~ja̭mānaḥ | yaja̭māna-mpra॒jāḥ | tasmā॒t-prati̭ṣṭhito hota॒vyaḥ̭ || 26 ||
vā॒jino̭ yajati | a॒gnirvā॒yu-ssūryaḥ̭ | te vai vā॒jinaḥ̭ | tāne॒va ta-dya̭jati | atho॒ khalvā̭huḥ | chandāgṃ̭si॒ vai vā॒jina॒ iti̭ | tānye॒va ta-dya̭jati | ṛ॒khsā॒me vā indra̭sya॒ harī̭ soma॒pānau᳚ | tayoḥ᳚ pari॒dhaya̭ ā॒dhāna᳚m | vāji̭na-mbhāga॒dheya᳚m || 27 ||
yadapra̭hṛtya pari॒dhīñjṷhu॒yāt | a॒ntarā̭dhānābhyā-ṅghā॒sa-mpraya̭cchet | pra॒hṛtya̭ pari॒dhīñjṷhoti | nirā̭dhānābhyāme॒va ghā॒sa-mpraya̭cchati | ba॒r॒hiṣi̭ viṣi॒ñcanvāji̭na॒-māna̭yati | pra॒jā vai ba॒ra॒ḥiḥ | reto॒ vāji̭nam | pra॒jāsve॒va reto̭ dadhāti | sa॒mu॒pa॒hūya̭ bhakṣayanti | e॒ta-thso̭mapīthā॒ hyḙte | atho̭ ā॒tmanne॒va reto̭ dadhate | yaja̭māna utta॒mo bha̭kṣayati | pa॒śavo॒ vai vāji̭nam | yaja̭māna e॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayanti || 28 ||
(lo॒ko - ba̭hurū॒pa-mbha̭va॒ - tyājya̭bhāgau - pa॒śava॒ ājya̭ - mava॒dye - dā̭hava॒nīyaḥ̭ - pra॒tyak - tasmā॒-tprati̭ṣṭhito hota॒vyo̭ - bhāga॒dheya̭ - me॒te ca॒tvāri̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - varuṇapraghāsāḥ
pra॒jāpa̭ti-ssavi॒tā bhū॒tvā pra॒jā a̭sṛjata | tā ḙna॒matya̭manyanta | tā a̭smā॒dapā᳚krāmann | tā varṷṇo bhū॒tvā pra॒jā varṷṇenāgrāhayat | tāḥ pra॒jā varṷṇagṛhītāḥ | pra॒jāpa̭ti॒-mpuna॒rupā̭dhāvannā॒tha-mi॒cchamā̭nāḥ | sa e॒tān-pra॒jāpa̭ti-rvaruṇa praghā॒sāna̭paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa pra॒jā va̭ruṇa-pā॒śāda̭muñcat | ya-dva̭ruṇa-praghā॒sā ni̭ru॒pyante᳚ || 29 ||
pra॒jānā॒mava̭ruṇagrāhāya | tāsā॒-ndakṣi̭ṇo bā॒hu-rnya̭kna॒ āsī᳚t | sa॒vyaḥ prasṛ̭taḥ | sa e॒tā-ndvi॒tīyā᳚-ndakṣiṇa॒to vedi॒muda̭hann | tato॒ vai sa pra॒jānā॒-ndakṣi̭ṇa-mbā॒hu-mprāsā̭rayat | ya-ddvi॒tīyā᳚-ndakṣiṇa॒to vedi̭mu॒ddhanti̭ | pra॒jānā̭me॒va ta-dyaja̭māno॒ dakṣi̭ṇa-mbā॒hu-mprasā̭rayati | tasmā᳚ccāturmāsyayā॒jya̭muṣmi̭n ~lo॒ka ṷbha॒yābā̭huḥ | ya॒jñābhi̭jita॒gg॒ hya̭sya | pṛ॒tha॒mā॒trā-dvedī॒ asa̭bhinnne bhavataḥ || 30 ||
tasmā᳚t-pṛthamā॒traṃ-vya~gṃsau᳚ | utta̭rasyāṃ॒-ve~dyā̭muttarave॒dimupa̭ vapati | pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ | pa॒śūne॒vāva̭ rundhe | atho̭ yajñapa॒ruṣo-'na̭ntarityai | e॒ta-dbrā᳚hmaṇānye॒va pañca̭ ha॒vīgṃṣi̭ | athai॒ṣa ai᳚ndrā॒gno bha̭vati | prā॒ṇā॒pā॒nau vā e॒tau de॒vānā᳚m | yadi̭ndrā॒gnī | yadai᳚ndrā॒gno bhava̭ti || 31 ||
prā॒ṇā॒pā॒nāve॒vāva̭ rundhe | ojo॒ balaṃ॒-vā~ e॒tau de॒vānā᳚m | yadi̭ndrā॒gnī | yadai᳚ndrā॒gno bhava̭ti | ojo॒ bala̭me॒vāva̭ rundhe | mā॒ru॒tyā̭mikṣā̭ bhavati | vā॒ru॒ṇyā̭mikṣā᳚ | me॒ṣī ca̭ me॒ṣaśca̭ bhavataḥ | mi॒thu॒nā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | lo॒ma॒śau bha̭vato meddhya॒tvāya̭ || 32 ||
śa॒mī॒pa॒rṇānyupa̭ vapati | ghā॒same॒vābhyā॒mapi̭ yacchati | pra॒jāpa̭tima॒nnādya॒-nnopā̭namat | sa e॒tena̭ śa॒teddhmḙna ha॒viṣā॒ 'nnādya॒ma-vā̭rundha | ya-tpa̭ra-śśa॒tāni̭ śamīpa॒rṇāni॒ bhava̭nti | a॒nnādya॒syāva̭-ruddhyai | sau॒myāni॒ vai ka॒rīrā̭ṇi | sau॒myā khalu॒ vā āhṷti-rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvayati | yat-ka॒rīrā̭ṇi॒ bhava̭nti | sau॒myayai॒vāhṷtyā di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe | kā॒ya eka̭kapālo bhavati | pra॒jānā᳚-ṅka॒tvāṃ​ya~̭ | pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa-ṅka̭rambha pā॒trāṇi̭ bhavanti | jā॒tā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | eka॒-mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati || 33 ||
(ni॒ru॒pyantḙ- bhavato॒ - bhava̭ti - meddhya॒tvāya̭ - rundhe॒ ṣaṭca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - taccheṣaḥ
utta̭rasyāṃ॒-ve~dyā̭ma॒nyāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ sādayati | dakṣi̭ṇāyā-mmāru॒tīm | a॒pa॒dhu॒rame॒vainā̭ yunakti | atho॒ oja̭ e॒vāsā॒mava̭harati | tasmā॒-dbrahma̭ṇaśca kṣa॒trācca॒ viśo᳚-'nyato-'pakra॒miṇīḥ᳚ | mā॒ru॒tyā pūrva̭yā॒ praca̭rati | anṛ̭tame॒vāva̭ yajate | vā॒ru॒ṇyotta̭rayā | a॒nta॒ta e॒va varṷṇa॒mava̭-yajate | yade॒vāddhva॒ryuḥ ka॒roti̭ || 34 ||
ta-tpra̭tiprasthā॒tā ka̭roti | tasmā॒-dyacchreyā᳚n-ka॒roti̭ | ta-tpāpī̭yān-karoti | patnīṃ᳚ ~vācayati | meddhyā̭me॒vainā᳚-ṅkaroti | atho॒ tapa̭ e॒vainā॒mupa̭ nayati | yajjā॒ragṃ santa॒-nna pra̭brū॒yāt | pri॒ya-ñjñā॒tigṃ rṷndhyāt | a॒sau mḙ jā॒ra iti॒ nirdi̭śet | ni॒rdiśyai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śena̭ grāhayati || 35 ||
pra॒ghā॒syāṋ. havāmaha॒ iti॒ patnī̭-mu॒dāna̭yati | ahva̭tai॒vainā᳚m | yat-patnī̭ puronuvā॒kyā̭manu brū॒yāt | nirvī᳚ryo॒ yaja̭māna-ssyāt | yaja̭mā॒no 'nvā̭ha | ā॒tmanne॒va vī॒rya̭-ndhatte | u॒bhau yā॒jyāgṃ̭ savīrya॒tvāya̭ | yadgrāme॒ yadara̭ṇya॒ ityā̭ha | ya॒tho॒di॒tame॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | ya॒ja॒mā॒na॒de॒va॒tyo̭ vā ā̭hava॒nīyaḥ̭ || 36 ||
bhrā॒tṛ॒vya॒ de॒va॒tyo̭ dakṣi̭ṇaḥ | yadā̭hava॒nīyḙ juhu॒yāt | yaja̭mānaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ grāhayet | dakṣi̭ṇe॒ 'gnau jṷhoti | bhrātṛ̭vyame॒va va̭ruṇapā॒śena̭ grāhayati | śūrpḙṇa juhoti | anya̭me॒va varṷṇa॒mava̭yajate | śī॒r॒ṣanna̭dhi ni॒dhāya̭ juhoti | śī॒r॒ṣa॒ta e॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | pra॒tyantiṣṭha̭ñjuhoti || 37 ||
pra॒tyaṅṅe॒va varṷṇapā॒śā-nnirmṷcyate | akra॒nkarma̭ karma॒kṛta॒ ityā̭ha | de॒vānṛ॒ṇa-nni̭rava॒dāya̭ | a॒nṛ॒ṇā gṛ॒hānupa॒-preteti॒ vāvaitadā̭ha | varṷṇa gṛhītaṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒jñasya̭ | ya-dyajṷṣā gṛhī॒tasyā̭ti॒ricya̭te | tuṣā᳚śca niṣkā॒saśca̭ | tuṣai᳚śca niṣkā॒sena̭ cāvabhṛ॒thamavai̭ti | varṷṇa-gṛhītenai॒va varṷṇa॒mava̭yajate | a॒po̭-'vabhṛ॒thamavai̭ti || 38 ||
a॒phsu vai varṷṇaḥ | sā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ ityā̭ha | va॒ru॒ṇa॒pā॒śāde॒va nirmṷcyate | apra̭tīkṣa॒-māya̭nti | varṷṇasyā॒ntar​hi̭tyai | edho᳚-'syedhiṣī॒mahītyā̭ha | sa॒midhai॒vāgni-nna̭ma॒syanta̭ u॒pāya̭nti | tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhe॒hītyā̭ha | teja̭ e॒vātmandha̭tte || 39 ||
(ka॒roti̭ - grāhaya - tyāhava॒nīya॒ - stiṣṭha̭ñjuho - tya॒po̭-'vabhṛ॒thamavai̭ti - dhatte) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - sākamedhāḥ
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsann | so᳚-'gnira̭bravīt | mame॒ya-manī̭kavatī ta॒nūḥ | tā-mprī̭ṇīta | athāsṷrāna॒bhi bha̭viṣya॒theti̭ | te de॒vā a॒gnaye-'nī̭kavate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapann | so᳚-'gniranī̭kavā॒n-thsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ | ca॒tu॒rdhā 'nī̭kā-nyajanayata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā 'sṷrāḥ || 40 ||
yada॒gnaye-'nī̭kavate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-nni॒rvapa̭ti | a॒gnime॒vānī̭kavanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheyḙna prīṇāti | so᳚-'gniranī̭kavā॒n-thsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ | ca॒tu॒rdhā 'nī̭kāni janayate | a॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'gni-ranī̭kavān | tasya̭ ra॒śmayo-'nī̭kāni | sā॒kagṃ sūryḙṇodya॒tā nirva̭pati | sā॒kṣāde॒vāsmā॒ anī̭kāni janayati | te-'sṷrāḥ॒ parā̭jitā॒ yantaḥ̭ | dyāvā̭pṛthi॒vī upā᳚śrayann || 41 ||
te de॒vā ma॒rudbhyaḥ̭ sāntapa॒nebhya̭śca॒ru-nnira̭vapann | tā-ndyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-me॒vobha॒yata॒-ssama̭tapann | yanma॒rudbhyaḥ̭ sāntapa॒nebhya̭śca॒ru-nni॒rvapa̭ti | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va tadṷbha॒yato॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒n-thsanta̭pati | ma॒ddhyandi̭ne॒ nirva̭pati | tar​hi॒ hi te-'kṣṇi̭ṣṭha॒-ntapa̭ti | ca॒rurbha̭vati | sa॒rvata̭ e॒vainā॒n-thsanta̭pati | te de॒vā-śśvo̭ vija॒yina॒-ssantaḥ̭ | sarvā̭sā-ndu॒gdhe gṛ̭hame॒dhīya̭-ñca॒ru-nnira̭vapann || 42 ||
āśi̭tā e॒vādyopa̭vasāma | kasya॒ vā-'he॒dam | kasya̭ vā॒ śvo bha̭vi॒teti̭ | sa śṛ॒to̭-'bhavat | tasyāhṷtasya॒ nāśñanṋ | na hi de॒vā ahṷtasyā॒śñanti̭ | te᳚-'bruvann | kasmā̭ i॒magṃ ho᳚ṣyāma॒ iti̭ | ma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhya॒ itya̭bruvann | ta-mma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhyo̭-'juhavuḥ || 43 ||
tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ | yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo̭ ma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhyo̭ gṛ॒he juhva̭ti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati | yadvai ya॒jñasya̭ pāka॒trā kri॒yate᳚ | pa॒śa॒vya̭-ntat | pā॒ka॒trā vā e॒tatkri̭yate | yanneddhmāba॒r॒hi-rbhava̭ti | na sā̭midhe॒nī-ra॒nvāha̭ || 44 ||
na pra̭yā॒jā i॒jyante᳚ | nānṷ̄yā॒jāḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | pa॒śu॒mā-nbha̭vati | ājya̭bhāgau yajati | ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti | ma॒ruto̭ gṛhame॒dhino̭ yajati | bhā॒ga॒dheyḙ-nai॒vainā॒n-thsama̭rdhayati | a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛtaṃ̭-ya~jati॒ prati̭ṣṭhityai | iḍā᳚nto bhavati | pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ | pa॒śuṣve॒vopari̭ṣṭā॒-tprati̭ tiṣṭhati || 45 ||
(asṷrā - aśrayan - gṛhame॒dhīyaṃ̭ ca॒ru-nnira̭vapan - najuhavu - ra॒nvā - heḍā᳚nto bhavati॒ dve ca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - taccheṣaḥ
yatpatnī̭ gṛhame॒dhīya̭-syāśñī॒yāt | gṛ॒ha॒me॒ddhyḙva syā᳚t | vi tva̭sya ya॒jña ṛ̭dhyeta | yannāśñī॒yāt | agṛ̭hamedhī syāt | nāsya̭ ya॒jño vyṛ̭ddhyeta | prati̭veśa-mpaceyuḥ | tasyā᳚śñīyāt | gṛ॒ha॒me॒ddhyḙva bha̭vati | nāsya̭ ya॒jño vyṛ̭ddhyate || 46 ||
te de॒vā gṛ̭hame॒dhīyḙne॒ṣṭvā | āśi̭tā abhavann | āñja̭tā॒bhya̭ñjata | anṷ va॒thsā-na̭vāsayann | tebhyo-'sṷrāḥ॒, kṣudha॒-mprāhi̭ṇvann | sā de॒veṣṷ lo॒kamavi̭ttvā | asṷrā॒n-puna̭ragacchat | gṛ॒ha॒me॒dhīyḙne॒ṣṭvā | āśi̭tā bhavanti | āñja̭te॒-'bhya̭ñjate || 47 ||
anṷ va॒thsān. vā̭sayanti | bhrātṛ̭vyāyai॒va ta-dyaja̭mānaḥ॒, kṣudha॒-mprahi̭ṇoti | te de॒vā gṛ̭hame॒dhīyḙne॒ṣṭvā | indrā̭ya niṣkā॒sa-nnya̭dadhuḥ | a॒smāne॒va śva indro॒ nihi̭tabhāga upāvarti॒teti̭ | tānindro॒ nihi̭tabhāga u॒pāva̭rtata | gṛ॒ha॒me॒dhīyḙne॒ṣṭvā | indrā̭ya niṣkā॒sa-nnida̭ddhyāt | indra̭ e॒vaina॒-nnihi̭tabhāga u॒pāva̭rtate | gār​ha̭patye juhoti || 48 ||
bhā॒ga॒dheyḙne॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati | ṛ॒ṣa॒bhamāhva̭yati | va॒ṣa॒ṭkā॒ra e॒vāsya॒ saḥ | atho̭ indri॒yame॒va ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte | indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | parā᳚-mparā॒vata̭-magacchat | apā̭rādha॒miti॒ manya̭mānaḥ | so᳚-'bravīt | ka i॒daṃ-ve~̭diṣya॒tīti̭ | te᳚-'bruva-nma॒ruto॒ varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai || 49 ||
atha̭ va॒yaṃ-ve~̭dāma | a॒smabhya̭me॒va pra̭tha॒magṃ ha॒virnirṷpyātā॒ iti̭ | ta ḙna॒maddhya̭-krīḍann | tatkrī॒ḍinā᳚-ṅkrīḍi॒tvam | ya-nma॒rudbhyaḥ̭ krī॒ḍibhyaḥ̭ pratha॒magṃ ha॒virni̭ru॒pyate॒ viji̭tyai | sā॒kagṃ sūryḙṇodya॒tā nirva̭pati | e॒tasmi॒n vai lo॒ka indro̭ vṛ॒trama̭ha॒n-thsamṛ̭ddhyai | e॒ta-dbrā᳚hmaṇānye॒va pañca̭ ha॒vīgṃṣi̭ | e॒ta-dbrā᳚hmaṇa aindrā॒gnaḥ | athai॒ṣa ai॒ndraśca॒ru-rbha̭vati || 50 ||
u॒ddhā॒raṃ-vā~ e॒tamindra॒ uda̭harata | vṛ॒tragṃ ha॒tvā | a॒nyāsṷ de॒vatā॒svadhi̭ | yade॒ṣa ai॒ndra-śca॒ru-rbhava̭ti | u॒ddhā॒rame॒va taṃ-ya~ja̭māna॒ uddha̭rate | a॒nyāsṷ pra॒jāsvadhi̭ | vai॒śva॒ka॒rma॒ṇa eka̭kapālo bhavati | viśvā᳚nye॒va tena॒ karmā̭ṇi॒ yaja̭mā॒no 'va̭rundhe || 51 ||
(ṛ॒ddhya॒te॒-'-bhya̭ñjate-juhoti-vṛṇāmahai-bhavatya॒- +ṣṭau ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - pitṛyajñaḥ
vai॒śva॒de॒vena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā va̭ruṇa-praghā॒sai-rva̭ruṇapā॒śāda̭muñcat | sā॒ka॒me॒dhaiḥ pratya̭sthāpayat | trya̭mbakai ru॒dra-nni॒ravā̭dayata | pi॒tṛ॒ya॒jñena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kama̭gamayat | ya-dvai᳚śvade॒vena॒ yaja̭te | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | tā va̭ruṇa-praghā॒sai-rva̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | sā॒ka॒me॒dhaiḥ prati̭ṣṭhāpayati | trya̭mbakairu॒dra-nni॒rava̭dayate || 52 ||
pi॒tṛ॒ya॒jñena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati | da॒kṣi॒ṇa॒taḥ prā̭cīnāvī॒tī nirva̭pati | da॒kṣi॒ṇāvṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | anā̭dṛtya॒ tat | u॒tta॒ra॒ta e॒vopa॒vīya॒ nirva̭pet | u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | atho॒ yade॒va da̭kṣiṇā॒rdhḙ-'dhi॒ śraya̭ti | tena̭ dakṣi॒ṇāvṛ̭t | somā̭ya pitṛ॒matḙ puro॒ḍāśa॒gṃ॒ ṣaṭka̭pāla॒-nnirva̭pati | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vai somaḥ̭ pitṛ॒mān || 53 ||
saṃ॒​va~॒thsa॒rame॒va prī̭ṇāti | pi॒tṛbhyo̭ bar​hi॒ṣadbhyo̭ dhā॒nāḥ | māsā॒ vai pi॒taro̭ bar​hi॒ṣadaḥ̭ | māsā̭ne॒va prī̭ṇāti | yasmi॒n vā ṛ॒tau purṷṣaḥ pra॒mīya̭te | so᳚-'syā॒muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vati | ba॒hu॒rū॒pā dhā॒nā bha̭vanti | a॒ho॒rā॒trāṇā̭-ma॒bhiji̭tyai | pi॒tṛbhyo᳚ 'gniṣvā॒ttebhyo̭ ma॒ntham | a॒rdha॒mā॒sā vai pi॒taro᳚-'gniṣvā॒ttāḥ || 54 ||
a॒rdha॒mā॒sāne॒va prī̭ṇāti | a॒bhi॒vā॒nyā̭yai du॒gdhe bha̭vati | sā hi pi̭tṛdeva॒tya̭-ndu॒he | ya-tpū॒rṇam | ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām | u॒pa॒rya॒rdho de॒vānā᳚m | a॒rdhaḥ pi̭tṛ॒ṇām | a॒rdha upa̭manthati | a॒rdho hi pi̭tṛ॒ṇām | eka॒yopa̭manthati || 55 ||
ekā॒ hi pi̭tṛ॒ṇām | da॒kṣi॒ṇopa̭manthati | da॒kṣi॒ṇā vṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | anā̭ra॒bhyopa̭manthati | taddhi pi॒tṝn-gaccha̭ti | i॒mā-ndiśaṃ॒-ve~di॒muddha̭nti | u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | catuḥ̭ sraktirbhavati | sarvā॒ hyanu॒ diśaḥ̭ pi॒taraḥ̭ | akhā̭tā bhavati || 56 ||
khā॒tā hi de॒vānā᳚m | ma॒ddhya॒to᳚ 'gnirādhī̭yate | a॒nta॒to hi de॒vānā̭-mādhī॒yate᳚ | var​ṣī̭yāni॒ddhma i॒ddhmā-dbha̭vati॒ vyāvṛ̭ttyai | pari̭ śrayati | a॒ntar​hi̭to॒ hi pi̭tṛlo॒ko ma̭nuṣyalo॒kāt | yat-parṷṣi di॒nam | ta-dde॒vānā᳚m | yada̭nta॒rā | ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām || 57 ||
ya-thsamṷ̄lam | ta-tpi̭tṛ॒ṇām | samṷ̄la-mba॒r॒hi-rbha̭vati॒ vyāvṛ̭ttyai | da॒kṣi॒ṇā stṛ̭ṇāti | da॒kṣi॒ṇā vṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | triḥ paryḙti | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | tāne॒va prī̭ṇāti | triḥ punaḥ॒ paryḙti | ṣaṭthsampa̭dyante || 58 ||
ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti | ya-tpra̭sta॒raṃ-ya~jṷṣā gṛhṇī॒yāt | pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyāt | yanna gṛ̭hṇī॒yāt | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t | tū॒ṣṇīme॒va nya̭syet | na pra॒māyṷko॒ bhava̭ti | nānā̭yata॒naḥ | yat-trīn-pa̭ri॒dhī-npa̭rida॒ddhyāt || 59 ||
mṛ॒tyunā॒ yaja̭māna॒-mpari̭ gṛhṇīyāt | yanna pa̭ri-da॒ddhyāt | rakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyuḥ | dvau pa̭ri॒dhī pari̭dadhāti | rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyai | atho̭ mṛ॒tyore॒va yaja̭māna॒-muthsṛ̭jati | ya-ttrīṇi̭ trīṇi ha॒vīg​ṣyṷdā॒harḙyuḥ | traya̭straya eṣāgṃ sā॒ka-mpramī̭yerann | ekai̭ka-manū॒cīnā᳚-nyu॒dāha̭ranti | ekai̭ka e॒vaiṣā̭ma॒nvañcaḥ॒ pramī̭yate | ka॒śipṷ kaśipa॒vyā̭ya | u॒pa॒bar​ha̭ṇa-mupabar​ha॒ṇyā̭ya | āñja̭na-māñja॒nyā̭ya | a॒bhyañja̭na-mabhyañja॒nyā̭ya | ya॒thā॒bhā॒game॒vainā᳚-nprīṇāti || 60 ||
(ni॒rava̭dayate - pitṛ॒mā - na̭gniṣvā॒ttā - eka॒yopa̭ mantha॒ - tyakhā̭tā bhavati-manu॒ṣyā̭ṇāṃ - padyante - parida॒ddhyān - mī̭yate॒ pañca̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - taccheṣaḥ
a॒gnayḙ de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhyaḥ̭ sami॒ddhyamā̭nā॒yānṷbrū॒hītyā̭ha |
u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | ekā॒manvā̭ha | ekā॒ hi pi̭tṛ॒ṇām | triranvā̭ha | trir​hi de॒vānā᳚m | ā॒ghā॒rāvāghā̭rayati | ya॒jña॒ pa॒ruṣo॒rana̭ntarityai | nār​ṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇīte | na hotā̭ram || 61 ||
yadā̭r​ṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇī॒ta | yaddhotā̭ram | pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyāt | pra॒māyṷko॒ hotā᳚ | tasmā॒nna vṛ̭ṇīte | yaja̭mānasya॒ hotṷ-rgopī॒thāya̭ | apa̭bar​hiṣaḥ prayā॒jān.-ya̭jati | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pra॒jā e॒va mṛ॒tyoruthsṛ̭jati | ājya̭bhāgau yajati || 62 ||
ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti | prā॒cī॒nā॒vī॒tī somaṃ̭-ya~jati | pi॒tṛ॒de॒va॒tyā̭ hi | e॒ṣā ''hṷtiḥ | pañca॒ kṛtvo-'va̭dyati | pañca॒ hyḙtā de॒vatāḥ᳚ | dve pṷro-'nuvā॒kye᳚ | yā॒jyā̭ de॒vatā̭ vaṣaṭkā॒raḥ | tā e॒va prī̭ṇāti | santa̭ta॒mava̭ dyati || 63 ||
ṛ॒tū॒nāgṃ santa̭tyai | praivaibhyaḥ॒ pūrva̭yā puro-'nuvā॒kya̭yā ''ha | praṇa̭yati dvi॒tīya̭yā | ga॒maya̭ti yā॒jya̭yā | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | ahna̭ e॒vainā॒-npūrva̭yā puro-'nuvā॒kya̭yā॒ 'tyāna̭yati | rātri̭yai dvi॒tīya̭yā | aivaināṋ. yā॒jya̭yā gamayati | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'va॒dāya̭ | uda॒ṅṅati̭ krāmati॒ vyāvṛ̭ttyai || 64 ||
ā sva॒dhetyā-śrā̭vayati | astṷ sva॒dheti̭ pra॒tyāśrā̭vayati | sva॒dhā nama॒ iti॒ vaṣa̭ṭkaroti | sva॒dhā॒kā॒ro hi pi̭tṛ॒ṇām | soma॒magrḙ yajati | soma̭ prayājā॒ hi pi॒taraḥ̭ | soma̭-mpitṛ॒mantaṃ̭-ya~jati | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vai somaḥ̭ pitṛ॒mān | saṃ॒​va~॒thsa॒rame॒va ta-dya̭jati | pi॒tṝn-ba̭r​hi॒ṣado̭ yajati || 65 ||
ye vai yajvā̭naḥ | te pi॒taro̭ bar​hi॒ṣadaḥ̭ | tāne॒va ta-dya̭jati | pi॒tṝna̭gniṣvā॒ttān. ya̭jati | ye vā aya̭jvāno gṛhame॒dhinaḥ̭ | te pi॒taro᳚-'gniṣvā॒ttāḥ | tāne॒va ta-dya̭jati | a॒gni-ṅka̭vya॒vāha̭naṃ-ya~jati | ya e॒va pi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ | tame॒va ta-dya̭jati || 66 ||
atho॒ yathā॒-'gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛtaṃ॒-ya~ja̭ti | tā॒dṛge॒va tat | e॒tattḙ tata॒ ye ca॒ tvāmanviti̭ ti॒sṛṣṷ sra॒ktīṣu॒ nida̭dhāti | tasmā॒dā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒nnāma॒ na gṛ̭hṇanti | e॒tāva̭nto॒ hījyante᳚ | atra̭ pitaro yathābhā॒ga-mma̭ndaddhva॒mityā̭ha | hlīkā॒ hi pi॒taraḥ̭ | uda̭ñco॒ niṣkrā̭manti | e॒ṣā vai ma̭nu॒ṣyā̭ṇā॒-ndik | svāme॒va ta-ddiśa॒manu॒ niṣkrā̭manti || 67 ||
ā॒ha॒va॒nīya॒-mupa̭tiṣṭhante | nyḙvāsmai॒ taddhnṷvate | yathsa॒tyā̭hava॒nīye᳚ | athā॒nyatra॒ cara̭nti | ātami̭to॒rupa̭tiṣṭhante | a॒gnime॒vopa̭dra॒ṣṭāra̭-ṅkṛ॒tvā | pi॒tṝ-nni॒rava̭dayante | antaṃ॒-vā~ e॒te prā॒ṇānā᳚-ṅgacchanti | ya ātami̭torupa॒tiṣṭha̭nte | su॒sa॒ndṛśa̭-ntvā va॒yamityā̭ha || 68 ||
prā॒ṇo vai sṷsa॒ndṛk | prā॒ṇame॒vātman-da̭dhate | yojā॒ nvi̭ndra te॒ harī॒ ityā̭ha | prā॒ṇame॒va puna̭rayukta | akṣa॒nnamī̭madanta॒ hīti॒ gār​ha̭patya॒-mupa̭tiṣṭhante | akṣa॒nnamī̭mada॒ntātha॒ tvopa̭tiṣṭhāmaha॒ iti॒ vāvaitadā̭ha | amī̭madanta pi॒taraḥ̭ so॒myā itya॒bhi prapa̭dyante | amī̭madanta pi॒taro-'tha̭ tvā॒-'bhi prapa̭dyāmaha॒ iti॒ vāvaitadā̭ha | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | mā॒rjaya̭tye॒vaināṋ || 69 ||
atho̭ ta॒rpaya̭tye॒va | tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | apa̭ bar​hiṣāvanūyā॒jau ya̭jati | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pra॒jā e॒va mṛ॒tyoruthsṛ̭jati | ca॒turaḥ̭ prayā॒jān. ya̭jati | dvāva̭nūyā॒jau | ṣaṭthsampa̭dyante | ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ || 70 ||
ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti | na patnyanvā᳚ste | na saṃ​yā~̭jayanti | yatpatnya॒nvāsī̭ta | yathsaṃ̭​yā~॒jayḙyuḥ | pra॒māyṷkā syāt | tasmā॒nnānvā᳚ste | na saṃ​yā~̭jayanti | patni̭yai gopī॒thāya̭ || 71 ||
(hotā̭ra॒ - mājya̭bhāgau yajati॒ - santa̭ta॒mava̭dyati॒ - vyāvṛ̭ttyai - bar​hi॒ṣado̭ yajati॒ - tame॒va ta-dya̭ja॒- tyanu॒ niṣkrā̭mantyā - hai - nān - ṛ॒tavo॒ - +nava̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - tryambakahavīṃṣi
pra॒ti॒pū॒ru॒ṣameka̭kapālā॒-nnirva̭pati | jā॒tā e॒va pra॒jā ru॒drānni॒rava̭dayate | eka॒mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā ru॒drānni॒rava̭dayate | eka̭kapālā bhavanti | e॒ka॒dhaiva ru॒dra-nni॒rava̭dayate | nābhighā̭rayati | yada̭bhighā॒raye᳚t | a॒nta॒ra॒va॒cā॒riṇagṃ̭ ru॒dra-ṅkṷryāt | e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti || 72 ||
taddhi ru॒drasya̭ bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai ru॒drasya॒ dik | svāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate | ru॒dro vā a̭pa॒śukā̭yā॒ āhṷtyai॒ nāti̭ṣṭhata | a॒sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyāt | yame॒va dveṣṭi̭ | tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati | yadi॒ na dvi॒ṣyāt | ā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyāt || 73 ||
na grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti̭ | nāra॒ṇyān | ca॒tu॒ṣpa॒the jṷhoti | e॒ṣa vā a̭gnī॒nā-mpaḍbī̭śo॒ nāma̭ | a॒gni॒vatye॒va jṷhoti | ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ juhoti | srugghyḙṣā | atho॒ khalṷ | a॒nta॒menai॒va ho̭ta॒vya᳚m | a॒nta॒ta e॒va ru॒dra-nni॒rava̭dayate || 74 ||
e॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga-ssa॒ha svasrā-'mbi̭ka॒yetyā̭ha | śa॒radvā a॒syāmbi̭kā॒ svasā᳚ | tayā॒ vā e॒ṣa hi̭nasti | yagṃ hi॒nasti̭ | tayai॒vainagṃ̭ sa॒ha śa̭mayati | bhe॒ṣa॒ja-ṅgava॒ ityā̭ha | yāva̭nta e॒va grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ | tebhyo̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti | avā᳚mba ru॒drama̭dima॒hītyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || 75 ||
trya̭mbakaṃ-ya~jāmaha॒ ityā̭ha | mṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā 'mṛtā॒diti॒ vāvaitadā̭ha | utki̭ranti | bhaga̭sya līphsante | mūtḙ kṛ॒tvā-''sa̭janti | yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ | tā॒dṛge॒vatat | e॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga ityā̭ha ni॒rava̭ttyai | apra̭tīkṣa॒māya̭nti | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | ru॒drasyā॒ntar​hi̭tyai | pra vā e॒te᳚-'smā-llo॒kāccya̭vante | ye trya̭mbakai॒ścara̭nti | ā॒di॒tya-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭pati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhanti || 76 ||
(ya॒nti॒ - brū॒yā॒n - ni॒rava̭dayate - śāste - siñcati॒ ṣaṭca̭) (a. 10)
(anṷmatyai - vaiśvade॒vena॒ tā-ssṛ॒ṣṭā - stri॒vṛt - pra॒jāpa̭ti-ssavi॒ - totta̭rasyāṃ - devāsu॒rā-sso᳚-'gni--r ya-tpatnī̭ -vaiśvade॒vena॒ tā va̭ruṇapraghā॒sai - ra॒gnayḙ de॒vebhyaḥ̭ - pratipūru॒ṣa-ndaśa̭)
(anṷmatyai - prathama॒jo va॒thso - ba̭hurū॒pā hi pa॒śava॒ - stasmā᳚-tpṛthamā॒traṃ - ~yada॒gnaye-'nī̭kavata - uddhā॒raṃ-vā~ - a॒gnayḙ de॒vebhya̭ - ṛ॒tūne॒va ṣaṭthsa̭ptatiḥ)
(anṷmatyai॒ - prati̭ tiṣṭhanti)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||