1.3 - Vajapeyabrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Devasurah Sam Yatta

ॐ

1.3 - വാജപേയബ്രാഹ്മണം - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണ പാഠഃ - ദേവാസുരാഃ സം യത്താ

Krishna Malayalam

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ തൃതീയഃ പ്രപാഠകഃ - വാജപേയബ്രാഹ്മണം

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

അനുവാകം 1 - പുനരാധേയശേഷഃ ആജ്യഭാഗയോര്വിശേഷഃ

ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സം-യഁ॑ത്താ ആസന്ന് । തേ ദേ॒വാ വി॑ജ॒യ-മു॑പ॒യന്തഃ॑ । അ॒ഗ്നീഷോമ॑യോ-സ്തേജ॒സ്വിനീ᳚സ്ത॒നൂ-സ്സ-ന്ന്യ॑ദധത । ഇ॒ദമു॑ നോ ഭവിഷ്യതി । യദി॑ നോ ജേ॒ഷ്യന്തീതി॑ । തേനാ॒ഗ്നീഷോമാ॒-വപാ᳚ക്രാമതാമ് । തേ ദേ॒വാ വി॒ജിത്യ॑ । അ॒ഗ്നീഷോമാ॒-വന്വൈ᳚ച്ഛന്ന് । തേ᳚-ഽഗ്നി-മന്വ॑വിന്ദ-ന്നൃ॒തുഷൂ-ഥ്സ॑ന്നമ് । തസ്യ॒ വിഭ॑ക്തീഭി-സ്തേജ॒സ്വിനീ᳚സ്ത॒നൂ-രവാ॑രുന്ധത ॥ 1 ॥

തേ സോമ॒-മന്വ॑വിന്ദന്ന് । തമ॑ഘ്നന്ന് । തസ്യ॑ യഥാ-ഽഭി॒ജ്ഞായ॑-ന്ത॒നൂ-ര്വ്യ॑ഗൃഹ്ണത । തേ ഗ്രഹാ॑ അഭവന്ന് । ത-ദ്ഗ്രഹാ॑ണാ-ങ്ഗ്രഹ॒ത്വമ് । യസ്യൈ॒വം-വിഁ॒ദുഷോ॒ ഗ്രഹാ॑ ഗൃ॒ഹ്യന്തേ᳚ । തസ്യ॒ ത്വേ॑വ ഗൃ॑ഹീ॒താഃ ॥ നാനാ᳚ഗ്നേയ-മ്പുനരാ॒ധേയേ॑ കുര്യാത് । യദനാ᳚ഗ്നേയ-മ്പുനരാ॒ധേയേ॑ കു॒ര്യാത് । വ്യൃ॑ദ്ധമേ॒വ തത് ॥ 2 ॥

അനാ᳚ഗ്നേയം॒-വാഁ ഏ॒ത-ത്ക്രി॑യതേ । യ-ഥ്സ॒മിധ॒-സ്തനൂ॒നപാ॑തമി॒ഡോ ബ॒ര്॒ഹി-ര്യ॑ജതി ॥ ഉ॒ഭാവാ᳚ഗ്നേ॒യാ-വാജ്യ॑ഭാഗൌ സ്യാതാമ് ॥ അനാ᳚ജ്യഭാഗൌ-ഭവത॒ ഇത്യാ॑ഹുഃ । യദു॒ഭാവാ᳚ഗ്നേ॒യാവ॒ന്വഞ്ചാ॒വിതി॑ । അ॒ഗ്നയേ॒ പവ॑മാനാ॒യോത്ത॑ര-സ്സ്യാത് । യ-ത്പവ॑മാനായ । തേനാജ്യ॑ ഭാഗഃ । തേന॑ സൌ॒മ്യഃ ॥ ബുധ॑ന്വത്യാഗ്നേ॒യ-സ്യാജ്യ॑-ഭാഗസ്യ പുരോ-ഽനുവാ॒ക്യാ॑ ഭവതി ॥ 3 ॥

യഥാ॑ സു॒പ്ത-മ്ബോ॒ധയ॑തി । താ॒ദൃഗേ॒വ തത് ॥ അ॒ഗ്നിന്യ॑ക്താഃ പത്നീ സംയാഁ॒ജാനാ॒മൃചഃ॑ സ്യുഃ । തേനാ᳚ഗ്നേ॒യഗ്ം സര്വ॑-മ്ഭവതി ॥ ഏ॒ക॒ധാ തേ॑ജ॒സ്വിനീ᳚-ന്ദേ॒വതാ॒-മുപൈ॒തീത്യാ॑ഹുഃ । സൈന॑മീശ്വ॒രാ പ്ര॒ദഹ॒ ഇതി॑ ॥ നേതി॑ ബ്രൂയാത് । പ്ര॒ജന॑നം॒-വാഁ അ॒ഗ്നിഃ । പ്ര॒ജന॑ന-മേ॒വോപൈ॒തീതി॑ ॥ കൃ॒തയ॑ജു॒-സ്സമ്ഭൃ॑ത സമ്ഭാര॒ ഇത്യാ॑ഹുഃ ॥ 4 ॥

ന സ॒ഭൃന്ത്യാ᳚-സ്സമ്ഭാ॒രാഃ । ന യജുഃ॑ കാ॒ര്യ॑മിതി॑ ॥ അഥോ॒ ഖലു॑ । സ॒ഭൃന്ത്യാ॑ ഏ॒വ സ॑ഭാം॒രാഃ । കാ॒ര്യം॑-യഁജുഃ॑ । പു॒ന॒രാ॒ധേയ॑സ്യ॒ സമൃ॑ദ്ധ്യൈ ॥ തേനോ॑പാ॒ഗ്ം॒ശു പ്രച॑രതി । ഏഷ്യ॑ ഇവ॒ വാ ഏ॒ഷഃ । യ-ത്പു॑ന-രാ॒ധേയഃ॑ । യഥോ॑പാ॒ഗ്ം॒ശു ന॒ഷ്ടമി॒ച്ഛതി॑ ॥ 5 ॥

താ॒ദൃഗേ॒വ തത് ॥ ഉ॒ച്ചൈ-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത॒മു-ഥ്സൃ॑ജതി । യഥാ॑ ന॒ഷ്ടം-വിഁ॒ത്വാ പ്രാഹാ॒യമിതി॑ । താ॒ദൃഗേ॒വ തത് ॥ ഏ॒ക॒ധാ തേ॑ജ॒സ്വിനീ᳚-ന്ദേ॒വതാ॒മുപൈ॒തീത്യാ॑ഹുഃ । സൈന॑മീശ്വ॒രാ പ്ര॒ദഹ॒ ഇതി॑ । തത്തഥാ॒ നോപൈ॑തി । പ്ര॒യാ॒ജാ॒നൂ॒യാ॒ജേഷ്വേ॒വ വിഭ॑ക്തീഃ കുര്യാത് । യ॒ഥാ॒പൂ॒ര്വ-മാജ്യ॑ഭാഗൌ॒ സ്യാതാ᳚മ് । ഏ॒വ-മ്പ॑ത്നീ സംയാഁ॒ജാഃ ॥ 6 ॥

ത-ദ്വൈ᳚ശ്വാന॒രവ॑ത്-പ്ര॒ജന॑നവത്തര॒-മുപൈ॒തീതി॑ ॥ തദാ॑ഹുഃ । വ്യൃ॑ദ്ധം॒-വാഁ ഏ॒തത് । അനാ᳚ഗ്നേയം॒-വാഁ ഏ॒ത-ത്ക്രി॑യത॒ ഇതി॑ ॥ നേതി॑ ബ്രൂയാത് । അ॒ഗ്നി-മ്പ്ര॑ഥ॒മം-വിഁഭ॑ക്തീനാം-യഁജതി । അ॒ഗ്നിമു॑ത്ത॒മ-മ്പ॑ത്നീ സംയാഁ॒ജാനാ᳚മ് । തേനാ᳚ഗ്നേ॒യമ് । തേന॒ സമൃ॑ദ്ധ-ങ്ക്രിയത॒ ഇതി॑ ॥ 7 ॥

(അ॒രു॒ന്ധ॒ - തൈ॒വ ത-ദ്- ഭ॑വതി॒ - സമ്ഭൃ॑തസമ്ഭാര॒ ഇത്യാ॑ഹു - രി॒ച്ഛതി॑ - പത്നീസംയാഁ॒ജാ - +നവ॑ ച) ( ആ1)

അനുവാകം 2 - വാജപേയസ്യ വിധിഃ

ദേ॒വാ വൈ യഥാ॒ദര്ശം॑-യഁ॒ജ്ഞാനാഹ॑രന്ത । യോ᳚-ഽഗ്നിഷ്ടോ॒മമ് । യ ഉ॒ക്ഥ്യ᳚മ് । യോ॑-ഽതിരാ॒ത്രമ് । തേ സ॒ഹൈവ സര്വേ॑ വാജ॒പേയ॑-മപശ്യന്ന് । തേ । അ॒ന്യോ᳚ന്യസ്മൈ॒ നാതി॑ഷ്ഠന്ത । അ॒ഹമ॒നേന॑ യജാ॒ ഇതി॑ । തേ᳚-ഽബ്രുവന്ന് । ആ॒ജിമ॒സ്യ ധാ॑വാ॒മേതി॑ ॥ 8 ॥

തസ്മി॑-ന്നാ॒ജിമ॑ധാവന്ന് । ത-മ്ബൃഹ॒സ്പതി॒-രുദ॑ജയത് । തേനാ॑യജത । സ സ്വാരാ᳚ജ്യ-മഗച്ഛത് । തമിന്ദ്രോ᳚-ഽബ്രവീത് । മാമ॒നേന॑ യാജ॒യേതി॑ । തേനേന്ദ്ര॑-മയാജയത് । സോ-ഽഗ്ര॑-ന്ദേ॒വതാ॑നാ॒-മ്പര്യൈ᳚ത് । അഗ॑ച്ഛ॒-ഥ്സ്വാരാ᳚ജ്യമ് । അതി॑ഷ്ഠന്താസ്മൈ॒ ജ്യൈഷ്ഠ്യാ॑യ ॥ 9 ॥

യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്. വാ॑ജ॒പേയേ॑ന॒ യജ॑തേ । ഗച്ഛ॑തി॒ സ്വാരാ᳚ജ്യമ് । അഗ്രഗ്ം॑ സമാ॒നാനാ॒-മ്പര്യേ॑തി । തിഷ്ഠ॑ന്തേ-ഽസ്മൈ॒ ജ്യൈഷ്ഠ്യാ॑യ ॥ സ വാ ഏ॒ഷ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണസ്യ॑ ചൈ॒വ രാ॑ജ॒ന്യ॑സ്യ ച യ॒ജ്ഞഃ ॥ തം-വാഁ ഏ॒തം-വാഁ॑ജ॒പേയ॒ ഇത്യാ॑ഹുഃ । വാ॒ജാപ്യോ॒ വാ ഏ॒ഷഃ । വാജ॒ഗ്ഗ്॒ ഹ്യേ॑തേന॑ ദേ॒വാ ഐഫ്സന്ന്॑ ॥ സോമോ॒ വൈ വാ॑ജ॒പേയഃ॑ । യോ വൈ സോമം॑-വാഁജ॒പേയം॒-വേഁദ॑ ॥ 10 ॥

വാ॒ജ്യേ॑വൈന॑-മ്പീ॒ത്വാ ഭ॑വതി । ആ-ഽസ്യ॑ വാ॒ജീ ജാ॑യതേ ॥ അന്നം॒-വൈഁ വാ॑ജ॒പേയഃ॑ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । അത്ത്യന്ന᳚മ് । ആ-ഽസ്യാ᳚ന്നാ॒ദോ ജാ॑യതേ ॥ ബ്രഹ്മ॒ വൈ വാ॑ജ॒പേയഃ॑ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । അത്തി॒ ബ്രഹ്മ॒ണാ-ഽന്ന᳚മ് । ആ-ഽസ്യ॑ ബ്ര॒ഹ്മാ ജാ॑യതേ ॥ 11 ॥

വാഗ്വൈ വാജ॑സ്യ പ്രസ॒വഃ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । ക॒രോതി॑ വാ॒ചാ വീ॒ര്യ᳚മ് । ഐനം॑-വാഁ॒ചാ ഗ॑ച്ഛതി । അപി॑വതീം॒-വാഁചം॑-വഁദതി ॥ പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്ദേ॒വേഭ്യോ॑ യ॒ജ്ഞാന് വ്യാദി॑ശത് । സ ആ॒ത്മന് വാ॑ജ॒പേയ॑-മധത്ത । ത-ന്ദേ॒വാ അ॑ബ്രുവന്ന് । ഏ॒ഷ വാവ യ॒ജ്ഞഃ । യ-ദ്വാ॑ജ॒പേയഃ॑ ॥ 12 ॥

അപ്യേ॒വ നോ-ഽത്രാ॒സ്ത്വിതി॑ । തേഭ്യ॑ ഏ॒താ ഉജ്ജി॑തീഃ॒ പ്രായ॑ച്ഛത് ॥ താ വാ ഏ॒താ ഉജ്ജി॑തയോ॒ വ്യാഖ്യാ॑യന്തേ । യ॒ജ്ഞസ്യ॑ സര്വ॒ത്വായ॑ । ദേ॒വതാ॑നാ॒-മനി॑ര്ഭാഗായ ॥ ദേ॒വാ വൈ ബ്രഹ്മ॑ണ॒ശ്ചാന്ന॑സ്യ ച॒ ശമ॑ല॒മപാ᳚ഘ്നന്ന് । യ-ദ്ബ്രഹ്മ॑ണ॒-ശ്ശമ॑ല॒മാസീ᳚ത് । സാ ഗാഥാ॑ നാരാശ॒ഗ്ഗ്॒സ്യ॑ ഭവത് । യദന്ന॑സ്യ । സാ സുരാ᳚ ॥ 13 ॥

തസ്മാ॒-ദ്ഗായ॑തശ്ച മ॒ത്തസ്യ॑ ച॒ ന പ്ര॑തി॒ഗൃഹ്യ᳚മ് । യ-ത്പ്ര॑തിഗൃഹ്ണീ॒യാത് । ശമ॑ല॒-മ്പ്രതി॑ഗൃഹ്ണീയാത് ॥ സര്വാ॒ വാ ഏ॒തസ്യ॒ വാചോ ഽവ॑രുദ്ധാഃ । യോ വാ॑ജപേയയാ॒ജീ । യാ പൃ॑ഥി॒വ്യാം-യാഁ-ഽഗ്നൌ യാ ര॑ഥന്ത॒രേ । യാ-ഽന്തരി॑ക്ഷേ॒ യാ വാ॒യൌ യാ വാ॑മദേ॒വ്യേ । യാ ദി॒വി യാ-ഽഽദി॒ത്യേ യാ ബൃ॑ഹ॒തി । യാ-ഽഫ്സു യൌഷ॑ധീഷു॒ യാ വന॒സ്പതി॑ഷു ॥ തസ്മാ᳚-ദ്വാജപേയയാ॒ജ്യാര്ത്വി॑ജീനഃ । സര്വാ॒ ഹ്യ॑സ്യ॒ വാചോ ഽവ॑രുദ്ധാഃ ॥ 14 ॥

(ധാ॒വാ॒മേതി॒ - ജ്യൈഷ്ഠ്യാ॑യ॒ - വേദ॑ - ബ്ര॒ഹ്മാ ജാ॑യതേ-വാജ॒പേയഃ॒-സുരാ-ഽഽര്ത്വി॑ജീന॒ ഏകം॑ ച ) (അ. 2)

അനുവാകം 3 - തസ്യഗ്രഹവിശേഷാഃ

ദേ॒വാ വൈ യദ॒ന്യൈ-ര്ഗ്രഹൈ᳚-ര്യ॒ജ്ഞസ്യ॒ നാവാരു॑ന്ധത । തദ॑തിഗ്രാ॒ഹ്യൈ॑-രതി॒ഗൃഹ്യാ-വാ॑രുന്ധത । തദ॑തിഗ്രാ॒ഹ്യാ॑ണാ-മതിഗ്രാഹ്യ॒ത്വമ് ॥ യദ॑തിഗ്രാ॒ഹ്യാ॑ ഗൃ॒ഹ്യന്തേ᳚ । യദേ॒വാന്യൈ-ര്ഗ്രഹൈ᳚-ര്യ॒ജ്ഞസ്യ॒ നാവ॑രു॒ന്ധേ । തദേ॒വ തൈര॑തി॒ഗൃഹ്യാ-വ॑രുന്ധേ ॥ പഞ്ച॑ ഗൃഹ്യന്തേ । പാങ്ക്തോ॑ യ॒ജ്ഞഃ । യാവാ॑നേ॒വ യ॒ജ്ഞഃ । തമാ॒പ്ത്വാ ഽവ॑രുന്ധേ ॥ 15 ॥

സര്വ॑ ഐ॒ന്ദ്രാ ഭ॑വന്തി । ഏ॒ക॒ധൈവ യജ॑മാന ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॑ധതി ॥ സ॒പ്തദ॑ശ പ്രാജാപ॒ത്യാ ഗ്രഹാ॑ ഗൃഹ്യന്തേ । സ॒പ്ത॒ദ॒ശഃ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । പ്ര॒ജാപ॑തേ॒-രാപ്ത്യൈ᳚ ॥ ഏക॑യ॒ര്ചാ ഗൃ॑ഹ്ണാതി । ഏ॒ക॒ധൈവ യജ॑മാനേ വീ॒ര്യ॑-ന്ദധാതി ॥ സോ॒മ॒ഗ്ര॒ഹാഗ്ശ്ച॑ സുരാഗ്ര॒ഹാഗ്ശ്ച॑ ഗൃഹ്ണാതി । ഏ॒ത-ദ്വൈ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പര॒മമന്ന᳚മ് । യ-ഥ്സോമഃ॑ ॥ 16 ॥

ഏ॒ത-ന്മ॑നു॒ഷ്യാ॑ണാമ് । യ-ഥ്സുരാ᳚ । പ॒ര॒മേണൈ॒വാസ്മാ॑ അ॒ന്നാദ്യേ॒നാവ॑ര-മ॒ന്നാദ്യ॒-മവ॑രുന്ധേ ॥ സോ॒മ॒ഗ്ര॒ഹാ-ന്ഗൃ॑ഹ്ണാതി । ബ്രഹ്മ॑ണോ॒ വാ ഏ॒ത-ത്തേജഃ॑ । യ-ഥ്സോമഃ॑ । ബ്രഹ്മ॑ണ ഏ॒വ തേജ॑സാ॒ തേജോ॒ യജ॑മാനേ ദധാതി । സു॒രാ॒ഗ്ര॒ഹാ-ന്ഗൃ॑ഹ്ണാതി । അന്ന॑സ്യ॒ വാ ഏ॒തച്ഛമ॑ലമ് । യ-ഥ്സുരാ᳚ ॥ 17 ॥

അന്ന॑സ്യൈ॒വ ശമ॑ലേന॒ ശമ॑ലം॒-യഁജ॑മാനാ॒-ദപ॑ഹന്തി ॥ സോ॒മ॒ഗ്ര॒ഹാഗ്ശ്ച॑ സുരാഗ്ര॒ഹാഗ്ശ്ച॑ ഗൃഹ്ണാതി । പുമാ॒ന്॒. വൈ സോമഃ॑ । സ്ത്രീ സുരാ᳚ । ത-ന്മി॑ഥു॒നമ് । മി॒ഥു॒നമേ॒വാസ്യ॒ ത-ദ്യ॒ജ്ഞേ ക॑രോതി പ്ര॒ജന॑നായ । ആ॒ത്മാന॑മേ॒വ സോ॑മഗ്ര॒ഹൈ-സ്സ്പൃ॑ണോതി । ജാ॒യാഗ്ം സു॑രാ ഗ്ര॒ഹൈഃ । തസ്മാ᳚-ദ്വാജപേയയാ॒ജ്യ॑മുഷ്മി॑ഁല്ലോ॒കേ സ്ത്രിയ॒ഗ്ം॒ സമ്ഭ॑വതി । വാ॒ജ॒പേയാ॑-ഭിജിത॒ഗ്ഗ്॒ ഹ്യ॑സ്യ ॥ 18 ॥

പൂര്വേ॑ സോമഗ്ര॒ഹാ ഗൃ॑ഹ്യന്തേ । അപ॑രേ സുരാഗ്ര॒ഹാഃ । പു॒രോ॒ക്ഷഗ്ം സോ॑മഗ്ര॒ഹാന്ഥ്- സാ॑ദയതി । പ॒ശ്ചാ॒ദ॒ക്ഷഗ്ം സു॑രാഗ്ര॒ഹാന് । പാ॒പ॒വ॒സ്യ॒സസ്യ॒ വിധൃ॑ത്യൈ ॥ ഏ॒ഷ വൈ യജ॑മാനഃ । യ-ഥ്സോമഃ॑ । അന്ന॒ഗ്ം॒ സുരാ᳚ । സോ॒മ॒ഗ്ര॒ഹാഗ്ശ്ച॑ സുരാഗ്ര॒ഹാഗ്ശ്ച॒ വ്യതി॑ഷജതി । അ॒ന്നാദ്യേ॑നൈ॒വൈനം॒-വ്യഁതി॑ഷജതി ॥ 19 ॥

സ॒പൃഞ്ചഃ॑ സ്ഥ॒ സ-മ്മാ॑ ഭ॒ദ്രേണ॑ പൃ॒ങ്ക്തേത്യാ॑ഹ । അന്നം॒-വൈഁ ഭ॒ദ്രമ് । അ॒ന്നാദ്യേ॑നൈ॒വൈന॒ഗ്ം॒ സഗ്ംസൃ॑ജതി ॥ അന്ന॑സ്യ॒ വാ ഏ॒തച്ഛമ॑ലമ് । യ-ഥ്സുരാ᳚ । പാ॒പ്മെവ॒ ഖലു॒ വൈ ശമ॑ലമ് । പാ॒പ്മനാ॒ വാ ഏ॑നമേ॒തച്ഛമ॑ലേന॒ വ്യതി॑ഷജതി । യ-ഥ്സോ॑മഗ്ര॒ഹാഗ്ശ്ച॑ സുരാഗ്ര॒ഹാഗ്ശ്ച॑ വ്യതി॒ഷജ॑തി ॥ വി॒പൃചഃ॑ സ്ഥ॒ വി മാ॑ പാ॒പ്മനാ॑ പൃ॒ങ്ക്തേത്യാ॑ഹ । പാ॒പ്മനൈ॒വൈന॒ഗ്ം॒ ശമ॑ലേന॒ വ്യാവ॑ര്തയതി ॥ 20 ॥

തസ്മാ᳚-ദ്വാജപേയയാ॒ജീ പൂ॒തോ മേദ്ധ്യോ॑ ദക്ഷി॒ണ്യഃ॑ ॥ പ്രാംഉ-ദ്ദ്ര॑വതി സോമഗ്ര॒ഹൈഃ । അ॒മുമേ॒വ തൈ-ര്ലോ॒ക-മ॒ഭിജ॑യതി । പ്ര॒ത്യങ്ഖ്സു॑രാ ഗ്ര॒ഹൈഃ । ഇ॒മമേ॒വ തൈ-ര്ലോ॒ക-മ॒ഭിജ॑യതി ॥ പ്രതി॑ഷ്ഠന്തി സോമഗ്ര॒ഹൈഃ । യാവ॑ദേ॒വ സ॒ത്യമ് । തേന॑ സൂയതേ ॥ വാ॒ജ॒സൃദ്ഭ്യഃ॑ സുരാഗ്ര॒ഹാന്. ഹ॑രന്തി । അനൃ॑തേനൈ॒വ വിശ॒ഗ്ം॒ സഗ്ംസൃ॑ജതി ॥ ഹി॒ര॒ണ്യ॒പാ॒ത്ര-മ്മധോഃ᳚ പൂ॒ര്ണ-ന്ദ॑ദാതി । മ॒ധ॒വ്യോ॑-ഽസാ॒നീതി॑ ॥ ഏ॒ക॒ധാ ബ്ര॒ഹ്മണ॒ ഉപ॑ ഹരതി । ഏ॒ക॒ധൈവ യജ॑മാന॒ ആയു॒സ്തേജോ॑ ദധാതി ॥ 21 ॥

(ആ॒പ്ത്വാ-ഽവ॑രുന്ധേ॒ - സോമഃ॒ - ശമ॑ലം॒-യഁ-ഥ്സുരാ॒ - ഹ്യ॑-സ്യൈനം॒-വ്യഁതി॑ഷജതി॒ - വ്യാവ॑ര്തയതി - സൃജതി ച॒ത്വാരി॑ ച ) (അ. 3)

അനുവാകം 4 - പശവ-സ്സപ്തദശ

ബ്ര॒ഹ്മ॒വാ॒ദിനോ॑ വദന്തി । നാഗ്നി॑ഷ്ടോ॒മോ നോക്ഥ്യഃ॑ । ന ഷോ॑ഡ॒ശീ നാതി॑രാ॒ത്രഃ । അഥ॒ കസ്മാ᳚-ദ്വാജ॒പേയേ॒ സര്വേ॑ യജ്ഞക്ര॒തവോ-ഽവ॑രുദ്ധ്യന്ത॒ ഇതി॑ । പ॒ശുഭി॒രിതി॑ ബ്രൂയാത് ॥ ആ॒ഗ്നേ॒യ-മ്പ॒ശുമാല॑ഭതേ । അ॒ഗ്നി॒ഷ്ടോ॒മമേ॒വ തേനാവ॑രുന്ധേ । ഐ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നേനോ॒ക്ഥ്യ᳚മ് । ഐ॒ന്ദ്രേണ॑ ഷോഡ॒ശിനഃ॑ സ്തോ॒ത്രമ് । സാ॒ര॒സ്വ॒ത്യാ-ഽതി॑രാ॒ത്രമ് ॥ 22 ॥

മാ॒രു॒ത്യാ ബൃ॑ഹ॒ത-സ്സ്തോ॒ത്രമ് । ഏ॒താവ॑ന്തോ॒ വൈ യ॑ജ്ഞക്ര॒തവഃ॑ । താ-ന്പ॒ശുഭി॑രേ॒വാ-വ॑രുന്ധേ ॥ ആ॒ത്മാന॑മേ॒വ സ്പൃ॑ണോ-ത്യഗ്നിഷ്ടോ॒മേന॑ । പ്രാ॒ണാ॒പാ॒നാ-വു॒ക്ഥ്യേ॑ന । വീ॒ര്യഗ്ം॑ ഷോഡ॒ശിനഃ॑ സ്തോ॒ത്രേണ॑ । വാച॑-മതിരാ॒ത്രേണ॑ । പ്ര॒ജാ-മ്ബൃ॑ഹ॒ത-സ്സ്തോ॒ത്രേണ॑ । ഇ॒മമേ॒വ ലോ॒കമ॒ഭി ജ॑യത്യഗ്നിഷ്ടോ॒മേന॑ । അ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മു॒ക്ഥ്യേ॑ന ॥ 23 ॥

സു॒വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കഗ്ം ഷോ॑ഡ॒ശിനഃ॑ സ്തോ॒ത്രേണ॑ । ദേ॒വ॒യാനാ॑നേ॒വ പ॒ഥ ആരോ॑ഹ-ത്യതിരാ॒ത്രേണ॑ । നാകഗ്ം॑ രോഹതി ബൃഹ॒ത-സ്സ്തോ॒ത്രേണ॑ । തേജ॑ ഏ॒വാത്മ-ന്ധ॑ത്ത ആഗ്നേ॒യേന॑ പ॒ശുനാ᳚ । ഓജോ॒ ബല॑മൈന്ദ്രാ॒ഗ്നേന॑ । ഇ॒ന്ദ്രി॒യ-മൈ॒ന്ദ്രേണ॑ । വാചഗ്ം॑ സാരസ്വ॒ത്യാ । ഉ॒ഭാവേ॒വ ദേ॑വലോ॒ക-ഞ്ച॑ മനുഷ്യലോ॒ക-ഞ്ചാ॒ഭിജ॑യതി മാരു॒ത്യാ വ॒ശയാ᳚ ॥ സ॒പ്തദ॑ശ പ്രാജാപ॒ത്യാ-ന്പ॒ശൂനാല॑ഭതേ । സ॒പ്ത॒ദ॒ശഃ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ ॥ 24 ॥

പ്ര॒ജാപ॑തേ॒രാപ്ത്യൈ᳚ ॥ ശ്യാ॒മാ ഏക॑രൂപാ ഭവന്തി । ഏ॒വമി॑വ॒ ഹി പ്ര॒ജാപ॑തി॒-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ ॥ താ-ന്പര്യ॑ഗ്നികൃതാ॒-നുഥ്സൃ॑ജതി ॥ മ॒രുതോ॑ യ॒ജ്ഞമ॑ജിഘാഗ്ംസ-ന്പ്ര॒ജാപ॑തേഃ । തേഭ്യ॑ ഏ॒താ-മ്മാ॑രു॒തീം-വഁ॒ശാമാല॑ഭത । തയൈ॒വൈനാ॑-നശമയത് ॥ മാ॒രു॒ത്യാ പ്ര॒ചര്യ॑ । ഏ॒താന്-ഥ്സഞ്ജ്ഞ॑പയേത് । മ॒രുത॑ ഏ॒വ ശ॑മയി॒ത്വാ ॥ 25 ॥

ഏ॒തൈഃ പ്രച॑രതി । യ॒ജ്ഞസ്യാഘാ॑തായ ॥ ഏ॒ക॒ധാ വ॒പാ ജു॑ഹോതി । ഏ॒ക॒ദേ॒വ॒ത്യാ॑ ഹി । ഏ॒തേ । അഥോ॑ ഏക॒ധൈവ യജ॑മാനേ വീ॒ര്യ॑-ന്ദധാതി ॥ നൈ॒വാ॒രേണ॑ സ॒പ്തദ॑ശശരാവേ-ണൈ॒തര്ഹി॒ പ്രച॑രതി । ഏ॒ത-ത്പു॑രോഡാശാ॒ ഹ്യേ॑തേ । അഥോ॑ പശൂ॒നാമേ॒വ ഛി॒ദ്രമപി॑ദധാതി ॥ സാ॒ര॒സ്വ॒ത്യോത്ത॒മയാ॒ പ്രച॑രതി । വാഗ് വൈ സര॑സ്വതീ । തസ്മാ᳚-ത്പ്രാ॒ണാനാം॒-വാഁഗു॑ത്ത॒മാ । അഥോ᳚ പ്ര॒ജാപ॑താവേ॒വ യ॒ജ്ഞ-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠാപയതി । പ്ര॒ജാപ॑തി॒ര്॒ ഹി വാക് ॥ അപ॑ന്നദതീ ഭവതി । തസ്മാ᳚-ന്മനു॒ഷ്യാ᳚-സ്സര്വാം॒-വാഁചം॑-വഁദന്തി ॥ 26 ॥

(അ॒തി॒രാ॒ത്ര - മ॒ന്തരി॑ക്ഷമു॒ക്ഥ്യേ॑ന - പ്ര॒ജാപ॑തിഃ - ശമയി॒ത്വോത് - ത॒മയാ॒ പ്രച॑രതി॒ ഷട് ച॑) (അ. 4)

അനുവാകം 5 - രഥയാജനമ്

സാ॒വി॒ത്ര-ഞ്ജു॑ഹോതി॒ കര്മ॑ണഃ കര്മണഃ പു॒രസ്താ᳚ത് ॥ കസ്ത-ദ്വേ॒ദേത്യാ॑ഹുഃ । യ-ദ്വാ॑ജ॒പേയ॑സ്യ॒ പൂര്വം॒-യഁദപ॑ര॒മിതി॑ । സ॒വി॒തൃപ്ര॑സൂത ഏ॒വ യ॑ഥാപൂ॒ര്വ-ങ്കര്മാ॑ണി കരോതി ॥ സവ॑നേ സവനേ ജുഹോതി । ആ॒ക്രമ॑ണമേ॒വ ത-ഥ്സേതും॒-യഁജ॑മാനഃ കുരുതേ । സു॒വ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യ॒ സമ॑ഷ്ട്യൈ ॥ വാ॒ചസ്പതി॒-ര്വാച॑മ॒ദ്യ സ്വ॑ദാതി ന॒ ഇത്യാ॑ഹ । വാഗ്വൈ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പു॒രാ-ഽന്ന॑മാസീത് । വാച॑മേ॒വാസ്മാ॒ അന്നഗ്ഗ്॑ സ്വദയതി ॥ 27 ॥

ഇന്ദ്ര॑സ്യ॒ വജ്രോ॑-ഽസി॒ വാര്ത്ര॑ഘ്ന॒ ഇതി॒ രഥ॑മു॒പാവ॑ഹരതി॒ വിജി॑ത്യൈ ॥ വാജ॑സ്യ॒ നു പ്ര॑സ॒വേ മാ॒തര॑-മ്മ॒ഹീമിത്യാ॑ഹ । യച്ചൈ॒വേയമ് । യച്ചാ॒സ്യാമധി॑ । തദേ॒വാ-വ॑രുന്ധേ । അഥോ॒ തസ്മി॑ന്നേ॒വോഭയേ॒-ഽഭിഷി॑ച്യതേ ॥ അ॒ഫ്സ്വ॑ന്തര॒-മൃത॑മ॒ഫ്സു ഭേ॑ഷ॒ജമിത്യശ്വാ᳚-ന്പല്പൂലയതി । അ॒ഫ്സു വാ അശ്വ॑സ്യ॒ തൃതീ॑യ॒-മ്പ്രവി॑ഷ്ടമ് । തദ॑നു॒വേന॒ന്വവ॑പ്ലവതേ । യദ॒ഫ്സു പ॑ല്പൂ॒ലയ॑തി ॥ 28 ॥

യദേ॒വാസ്യാ॒ഫ്സു പ്രവി॑ഷ്ടമ് । തദേ॒വാവ॑രുന്ധേ ॥ ബ॒ഹു വാ അശ്വോ॑-ഽമേ॒ദ്ധ്യ-മുപ॑ഗച്ഛതി । യദ॒ഫ്സു പ॑ല്പൂ॒ലയ॑തി । മേദ്ധ്യാ॑നേ॒വൈനാ᳚ന് കരോതി ॥ വാ॒യുര്വാ᳚ ത്വാ॒ മനു॑ര്വാ॒ ത്വേത്യാ॑ഹ । ഏ॒താ വാ ഏ॒ത-ന്ദേ॒വതാ॒ അഗ്രേ॒ അശ്വ॑മയുഞ്ജന്ന് । താഭി॑രേ॒വൈനാന്॑. യുനക്തി । സ॒വസ്യോജ്ജി॑ത്യൈ ॥ യജു॑ഷാ യുനക്തി॒ വ്യാവൃ॑ത്ത്യൈ ॥ 29 ॥

അപാ᳚-ന്ന പാദാശുഹേമ॒ന്നിതി॒ സമ്മാ᳚ര്ഷ്ടി । മേദ്ധ്യാ॑നേ॒വൈനാ᳚ന് കരോതി । അഥോ॒ സ്തൌത്യേ॒വൈനാ॑നാ॒ജിഗ്ം സ॑രിഷ്യ॒തഃ ॥ വി॒ഷ്ണു॒ ക്ര॒മാന് ക്ര॑മതേ । വിഷ്ണു॑രേ॒വ ഭൂ॒ത്വേമാഁല്ലോ॒കാ-ന॒ഭിജ॑യതി ॥ വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വോ വൈ രഥഃ॑ । അ॒ങ്കൌ ന്യ॒ങ്കാവ॒ഭിതോ॒ രഥം॒-യാഁവിത്യാ॑ഹ । യാ ഏ॒വ ദേ॒വതാ॒ രഥേ॒ പ്രവി॑ഷ്ടാഃ । താഭ്യ॑ ഏ॒വ നമ॑സ്കരോതി । ആ॒ത്മനോ-ഽനാ᳚ര്ത്യൈ ॥ അശ॑മരഥ-മ്ഭാവുകോ-ഽസ്യ॒ രഥോ॑ ഭവതി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ 30 ॥

(സ്വ॒ദ॒യ॒തി॒ - പ॒ല്പൂ॒ലയ॑തി॒ - വ്യാവൃ॑ത്ത്യാ॒ - അനാ᳚ര്ത്യൈ॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 5)

അനുവാകം 6 - രഥധാവനമ്

ദേ॒വസ്യാ॒ഹഗ്ം സ॑വി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ ബൃഹ॒സ്പതി॑നാ വാജ॒ജിതാ॒ വാജ॑-ഞ്ജേഷ॒മിത്യാ॑ഹ । സ॒വി॒തൃപ്ര॑സൂത ഏ॒വ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വാജ॒മുജ്ജ॑യതി ॥ ദേ॒വസ്യാ॒ഹഗ്ം സ॑വി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ ബൃഹ॒സ്പതി॑നാ വാജ॒ജിതാ॒ വര്ഷി॑ഷ്ഠ॒-ന്നാകഗ്ം॑ രുഹേയ॒മിത്യാ॑ഹ । സ॒വി॒തൃപ്ര॑സൂത ഏ॒വ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വര്ഷി॑ഷ്ഠ॒-ന്നാകഗ്ം॑ രോഹതി ॥ ചാത്വാ॑ലേ രഥച॒ക്ര-ന്നിമി॑തഗ്ം രോഹതി । അതോ॒ വാ അങ്ഗി॑രസ ഉത്ത॒മാ-സ്സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യന്ന് । സാ॒ക്ഷാദേ॒വ യജ॑മാന-സ്സുവ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ॑തി ॥ ആവേ᳚ഷ്ടയതി । വജ്രോ॒ വൈ രഥഃ॑ । വജ്രേ॑ണൈ॒വ ദിശോ॒-ഽഭിജ॑യതി ॥ 31 ॥

വാ॒ജിനാ॒ഗ്ം॒ സാമ॑ ഗായതേ । അന്നം॒-വൈഁ വാജഃ॑ । അന്ന॑മേ॒-വാവ॑രുന്ധേ ॥ വാ॒ചോ വര്ഷ്മ॑ ദേ॒വേഭ്യോ-ഽപാ᳚ക്രാമത് । ത-ദ്വന॒സ്പതീ॒-ന്പ്രാവി॑ശത് । സൈഷാ വാഗ്-വന॒സ്പതി॑ഷു വദതി । യാ ദു॑ന്ദു॒ഭൌ । തസ്മാ᳚-ദ്ദുന്ദു॒ഭി-സ്സര്വാ॒ വാചോതി॑ വദതി ॥ ദു॒ന്ദു॒ഭീന്-ഥ്സ॒മാഘ്ന॑ന്തി । പ॒ര॒മാ വാ ഏ॒ഷാ വാക് ॥ 32 ॥

യാ ദു॑ന്ദു॒ഭൌ । പ॒ര॒മയൈ॒വ വാ॒ചാ-ഽവ॑രാം॒-വാഁച॒മ-വ॑രുന്ധേ । അഥോ॑ വാ॒ച ഏ॒വ വര്ഷ്മ॒ യജ॑മാ॒നോ ഽവ॑രുന്ധേ ॥ ഇന്ദ്രാ॑യ॒ വാചം॑-വഁദ॒തേന്ദ്രം॒-വാഁജ॑-ഞ്ജാപയ॒തേന്ദ്രോ॒ വാജ॑മജയി॒-ദിത്യാ॑ഹ । ഏ॒ഷ വാ ഏ॒തര്ഹീന്ദ്രഃ॑ । യോ യജ॑തേ । യജ॑മാന ഏ॒വ വാജ॒മുജ്ജ॑യതി ॥ സ॒പ്തദ॑ശ പ്രവ്യാ॒ധാനാ॒ജി-ന്ധാ॑വന്തി । സ॒പ്ത॒ദ॒ശഗ്ഗ് സ്തോ॒ത്ര-മ്ഭ॑വതി । സ॒പ്തദ॑ശ സപ്തദശ ദീയന്തേ ॥ 33 ॥

സ॒പ്ത॒ദ॒ശഃ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । പ്ര॒ജാപ॑തേ॒-രാപ്ത്യൈ᳚ ॥ അര്വാ॑-ഽസി॒ സപ്തി॑രസി വാ॒ജ്യ॑സീത്യാ॑ഹ । അ॒ഗ്നിര്വാ അര്വാ᳚ । വാ॒യു-സ്സപ്തിഃ॑ । ആ॒ദി॒ത്യോ വാ॒ജീ । ഏ॒താഭി॑രേ॒വാസ്മൈ॑ ദേ॒വതാ॑ഭി-ര്ദേവര॒ഥം-യുഁ॑നക്തി ॥ പ്ര॒ഷ്ടി॒വാ॒ഹിനം॑-യുഁനക്തി । പ്ര॒ഷ്ടി॒വാ॒ഹീ വൈ ദേ॑വര॒ഥഃ । ദേ॒വ॒ര॒ഥമേ॒വാസ്മൈ॑ യുനക്തി ॥ 34 ॥

വാജി॑നോ॒ വാജ॑-ന്ധാവത॒ കാഷ്ഠാ᳚-ങ്ഗച്ഛ॒തേത്യാ॑ഹ । സു॒വ॒ര്ഗോ വൈ ലോ॒കഃ കാഷ്ഠാ᳚ । സു॒വ॒ര്ഗമേ॒വ ലോ॒കം-യഁ॑ന്തി ॥ സു॒വ॒ര്ഗം-വാഁ ഏ॒തേ ലോ॒കം-യഁ॑ന്തി । യ ആ॒ജി-ന്ധാവ॑ന്തി ॥ പ്രാഞ്ചോ॑ ധാവന്തി । പ്രാംഇ॑വ॒ ഹി സു॑വ॒ര്ഗോ ലോ॒കഃ ॥ ച॒ത॒സൃഭി॒രനു॑ മന്ത്രയതേ । ച॒ത്വാരി॒ ഛന്ദാഗ്ം॑സി । ഛന്ദോ॑ഭിരേ॒വൈനാ᳚ന്-ഥ്സുവ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ങ്ഗ॑മയതി ॥ 35 ॥

പ്ര വാ ഏ॒തേ᳚-ഽസ്മാല്-ലോ॒കാച്ച്യ॑വന്തേ । യ ആ॒ജി-ന്ധാവ॑ന്തി । ഉദ॑ഞ്ച॒ ആവ॑ര്തന്തേ । അ॒സ്മാദേ॒വ തേന॑ ലോ॒കാന്നയ॑ന്തി ॥ ര॒ഥ॒വി॒മോ॒ച॒നീയ॑-ഞ്ജുഹോതി॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യൈ ॥ ആ മാ॒ വാജ॑സ്യ പ്രസ॒വോ ജ॑ഗമ്യാ॒ദിത്യാ॑ഹ । അന്നം॒-വൈഁ വാജഃ॑ । അന്ന॑മേ॒വാവ॑രുന്ധേ ॥ യ॒ഥാ॒ലോ॒കം-വാഁ ഏ॒ത ഉജ്ജ॑യന്തി । യ ആ॒ജി-ന്ധാവ॑ന്തി ॥ 36 ॥

കൃ॒ഷ്ണല॑-ങ്കൃഷ്ണലം-വാഁജ॒സൃദ്ഭ്യഃ॒ പ്രയ॑ച്ഛതി । യമേ॒വ തേ വാജം॑-ലോഁ॒കമു॒ജ്ജയ॑ന്തി । ത-മ്പ॑രി॒ക്രീയാ-വ॑രുന്ധേ ॥ ഏ॒ക॒ധാ ബ്ര॒ഹ്മണ॒ ഉപ॑ഹരതി । ഏ॒ക॒ധൈവ യജ॑മാനേ വീ॒ര്യ॑-ന്ദധാതി ॥ ദേ॒വാ വാ ഓഷ॑ധീഷ്വാ॒ജിമ॑യുഃ । താ ബൃഹ॒സ്പതി॒-രുദ॑ജയത് । സ നീ॒വാരാ॒ന്നിര॑വൃണീത । തന്നീ॒വാരാ॑ണാ-ന്നീവാര॒ത്വമ് ॥ നൈ॒വാ॒രശ്ച॒രു-ര്ഭ॑വതി ॥ 37 ॥

ഏ॒തദ്വൈ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പര॒മമന്ന᳚മ് । യന്നീ॒വാരാഃ᳚ । പ॒ര॒മേണൈ॒വാസ്മാ॑ അ॒ന്നാദ്യേ॒-നാവ॑ര-മ॒ന്നാദ്യ॒മവ॑രുന്ധേ ॥ സ॒പ്തദ॑ശശരാവോ ഭവതി । സ॒പ്ത॒ദ॒ശഃ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । പ്ര॒ജാപ॑തേ॒-രാപ്ത്യൈ᳚ ॥ ക്ഷീ॒രേ ഭ॑വതി । രുച॑മേ॒വാസ്മി॑ന്-ദധാതി ॥ സ॒ര്പിഷ്വാ᳚-ന്ഭവതി മേദ്ധ്യ॒ത്വായ॑ ॥ ബാ॒ര്॒ഹ॒സ്പ॒ത്യോ വാ ഏ॒ഷ ദേ॒വത॑യാ ॥ 38 ॥

യോ വാ॑ജ॒പേയേ॑ന॒ യജ॑തേ । ബാ॒ര്॒ഹ॒സ്പ॒ത്യ ഏ॒ഷ ച॒രുഃ ॥ അശ്വാ᳚ന്-ഥ്സരിഷ്യ॒ത-സ്സ॒സ്രുഷ॒ശ്ചാവ॑-ഘ്രാപയതി । യമേ॒വ തേ വാജം॑-ലോഁ॒കമു॒ജ്ജയ॑ന്തി । തമേ॒വാവ॑രുന്ധേ ॥ അജീ॑ജിപത വനസ്പതയ॒ ഇന്ദ്രം॒-വാഁജം॒-വിഁമു॑ച്യദ്ധ്വ॒മിതി॑ ദുന്ദു॒ഭീന്. വിമു॑ഞ്ചതി । യമേ॒വ തേ വാജം॑-ലോഁ॒കമി॑ന്ദ്രി॒യ-ന്ദു॑ന്ദു॒ഭയ॑ ഉ॒ജ്ജയ॑ന്തി । തമേ॒വാ-വ॑രുന്ധേ ॥ 39 ॥

(അ॒ഭിജ॑യതി॒ - വാ ഏ॒ഷാ വാഗ് - ദീ॑യന്തേ - ഽസ്മൈ യുനക്തി - ഗമയതി॒ - യ ആ॒ജി-ന്ധാവ॑ന്തി - ഭവതി - ദേ॒വത॑യാ॒ - +-ഽഷ്ടൌ ച॑) (അ. 6)

അനുവാകം 7 - യൂപാരോഹണമ്

താ॒ര്പ്യം-യഁജ॑മാന॒-മ്പരി॑ധാപയതി । യ॒ജ്ഞോ വൈ താ॒ര്പ്യമ് । യ॒ജ്ഞേനൈ॒വൈന॒ഗ്ം॒ സമ॑ര്ധയതി । ദ॒ര്ഭ॒മയ॒-മ്പരി॑ധാപയതി । പ॒വിത്രം॒-വൈഁ ദ॒ര്ഭാഃ । പു॒നാത്യേ॒വൈന᳚മ് । വാജം॒-വാഁ ഏ॒ഷോ-ഽവ॑രുരുഥ്സതേ । യോ വാ॑ജ॒പേയേ॑ന॒ യജ॑തേ । ഓഷ॑ധയഃ॒ ഖലു॒ വൈ വാജഃ॑ । യ-ദ്ദ॑ര്ഭ॒മയ॑-മ്പരിധാ॒പയ॑തി ॥ 40 ॥

വാജ॒സ്യാവ॑-രുദ്ധ്യൈ ॥ ജായ॒ ഏഹി॒ സുവോ॒ രോഹാ॒വേത്യാ॑ഹ । പത്നി॑യാ ഏ॒വൈഷ യ॒ജ്ഞസ്യാ᳚ന്-വാര॒മ്ഭോ-ഽന॑വച്ഛിത്യൈ ॥ സ॒പ്തദ॑ശാ-രത്നി॒ര്യൂപോ॑ ഭവതി । സ॒പ്ത॒ദ॒ശഃ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । പ്ര॒ജാപ॑തേ॒രാപ്ത്യൈ᳚ ॥ തൂ॒പ॒ര-ശ്ചതു॑രശ്രി-ര്ഭവതി ॥ ഗൌ॒ധൂ॒മ-ഞ്ച॒ഷാല᳚മ് । ന വാ ഏ॒തേ വ്രീ॒ഹയോ॒ ന യവാഃ᳚ । യ-ദ്ഗോ॒ധൂമാഃ᳚ ॥ 41 ॥

ഏ॒വമി॑വ॒ ഹി പ്ര॒ജാപ॑തി॒-സ്സമൃ॑ദ്ധ്യൈ । അഥോ॑ അ॒മുമേ॒വാസ്മൈ॑ ലോ॒കമന്ന॑വന്ത-ങ്കരോതി ॥ വാസോ॑ഭി-ര്വേഷ്ടയതി । ഏ॒ഷ വൈ യജ॑മാനഃ । യദ്യൂപഃ॑ । സ॒ര്വ॒ദേ॒വ॒ത്യം॑-വാഁസഃ॑ । സര്വാ॑ഭിരേ॒വൈന॑-ന്ദേ॒വതാ॑ഭി॒-സ്സമ॑ര്ധയതി । അഥോ॑ ആ॒ക്രമ॑ണമേ॒വ തഥ്സേതും॒-യഁജ॑മാനഃ കുരുതേ । സു॒വ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യ॒ സമ॑ഷ്ട്യൈ ॥ ദ്വാദ॑ശ വാജപ്രസ॒വീയാ॑നി ജുഹോതി ॥ 42 ॥

ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒രഃ । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രമേ॒വ പ്രീ॑ണാതി । അഥോ॑ സംവഁഥ്സ॒രമേ॒വാസ്മാ॒ ഉപ॑ ദധാതി । സു॒വ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യ॒ സമ॑ഷ്ട്യൈ ॥ ദ॒ശഭിഃ॒ കല്പൈ॑ രോഹതി । നവ॒ വൈ പുരു॑ഷേ പ്രാ॒ണാഃ । നാഭി॑ര്ദശ॒മീ । പ്രാ॒ണാനേ॒വ യ॑ഥാസ്ഥാ॒ന-ങ്ക॑ല്പയി॒ത്വാ । സു॒വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ॑തി । ഏ॒താവ॒ദ്വൈ പുരു॑ഷസ്യ॒ സ്വമ് ॥ 43 ॥

യാവ॑ത്-പ്രാ॒ണാഃ । യാവ॑ദേ॒വാസ്യാസ്തി॑ । തേന॑ സ॒ഹ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ॑തി ॥ സുവ॑ര്ദേ॒വാഗ്ം അ॑ഗ॒ന്മേത്യാ॑ഹ । സു॒വ॒ര്ഗമേ॒വ ലോ॒കമേ॑തി । അ॒മൃതാ॑ അഭൂ॒മേത്യാ॑ഹ । അ॒മൃത॑മിവ॒ ഹി സു॑വ॒ര്ഗോ ലോ॒കഃ । പ്ര॒ജാപ॑തേഃ പ്ര॒ജാ അ॑ഭൂ॒മേത്യാ॑ഹ । പ്രാ॒ജാ॒പ॒ത്യോ വാ അ॒യം-ലോഁ॒കഃ । അ॒സ്മാദേ॒വ തേന॑ ലോ॒കാന്നൈതി॑ ॥ 44 ॥

സമ॒ഹ-മ്പ്ര॒ജയാ॒ സ-മ്മയാ᳚ പ്ര॒ജേത്യാ॑ഹ । ആ॒ശിഷ॑മേ॒വൈതാ-മാശാ᳚സ്തേ ॥ ആ॒സ॒പു॒ടൈ-ര്ഘ്ന॑ന്തി । അന്നം॒-വാഁ ഇ॒യമ് । അ॒ന്നാദ്യേ॑നൈ॒വൈന॒ഗ്ം॒ സമ॑ര്ധയന്തി । ഊഷൈ᳚-ര്ഘ്നന്തി । ഏ॒തേ ഹി സാ॒ക്ഷാദന്ന᳚മ് । യദൂഷാഃ᳚ । സാ॒ക്ഷാദേ॒വൈന॑-മ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമ॑ര്ധയന്തി ॥ പു॒രസ്താ᳚ത്-പ്ര॒ത്യഞ്ച᳚-ങ്ഘ്നന്തി ॥ 45 ॥

പു॒രസ്താ॒ദ്ധി പ്ര॑തീ॒ചീന॒-മന്ന॑മ॒ദ്യതേ᳚ ॥ ശീ॒ര്॒ഷ॒തോ ഘ്ന॑ന്തി । ശീ॒ര്॒ഷ॒തോ ഹ്യന്ന॑മ॒ദ്യതേ᳚ ॥ ദി॒ഗ്ഭ്യോ ഘ്ന॑ന്തി । ദി॒ഗ്ഭ്യ ഏ॒വാസ്മാ॑ അ॒ന്നാദ്യ॒-മവ॑രുന്ധതേ ॥ ഈ॒ശ്വ॒രോ വാ ഏ॒ഷ പരാം᳚-പ്ര॒ദഘഃ॑ । യോ യൂപ॒ഗ്ം॒ രോഹ॑തി ॥ ഹിര॑ണ്യമ॒ദ്ധ്യ-വ॑രോഹതി । അ॒മൃതം॒-വൈഁ ഹിര॑ണ്യമ് । അ॒മൃതഗ്ം॑ സുവ॒ര്ഗോ ലോ॒കഃ ॥ 46 ॥

അ॒മൃത॑ ഏ॒വ സു॑വ॒ര്ഗേ ലോ॒കേ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി ॥ ശ॒തമാ॑ന-മ്ഭവതി । ശ॒തായുഃ॒ പുരു॑ഷ-ശ്ശ॒തേന്ദ്രി॑യഃ । ആയു॑ഷ്യേ॒വേന്ദ്രി॒യേ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി ॥ പുഷ്ട്യൈ॒ വാ ഏ॒ത-ദ്രൂ॒പമ് । യദ॒ജാ । ത്രി-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രസ്യാ॒ന്യാന്-പ॒ശൂ-ന്പരി॒ പ്രജാ॑യതേ ॥ ബ॒സ്താ॒ജി॒ന-മ॒ദ്ധ്യവ॑ രോഹതി । പുഷ്ട്യാ॑മേ॒വ പ്ര॒ജന॑നേ॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി ॥ 47 ॥

(പ॒രി॒ധാ॒പയ॑തി - ഗോ॒ധൂമാ॑ - ജുഹോതി॒ - സ്വം - നൈതി॑ - പ്ര॒ത്യഞ്ജ॑-ങ്ഘ്നന്തി - ലോ॒കോ - +നവ॑ ച (അ. 7)

അനുവാകം 8 - അന്നഹോമാഃ, അഭിഷേകശ്ച

സ॒പ്താന്ന॑-ഹോ॒മാഞ്ജു॑ഹോതി । സ॒പ്ത വാ അന്നാ॑നി । യാവ॑ന്ത്യേ॒വാന്നാ॑നി । താന്യേ॒വാവ॑രുന്ധേ । സ॒പ്ത ഗ്രാ॒മ്യാ ഓഷ॑ധയഃ । സ॒പ്താര॒ണ്യാഃ । ഉ॒ഭയീ॑ഷാ॒-മവ॑രുദ്ധ്യൈ ॥ അന്ന॑സ്യാ-ന്നസ്യ ജുഹോതി । അന്ന॑സ്യാന്ന॒സ്യാ-വ॑രുദ്ധ്യൈ ॥ യ-ദ്വാ॑ജപേയയാ॒ജ്യ-ന॑വരുദ്ധസ്യാശ്ഞീ॒യാത് ॥ 48 ॥

അവ॑രുദ്ധേന॒ വ്യൃ॑ദ്ധ്യേത । സര്വ॑സ്യ സമവ॒ദായ॑ ജുഹോതി । അന॑വരുദ്ധ॒-സ്യാവ॑രുദ്ധ്യൈ ॥ ഔദു॑മ്ബരേണ സ്രു॒വേണ॑ ജുഹോതി । ഊര്ഗ്വാ അന്ന॑-മുദു॒മ്ബരഃ॑ । ഊ॒ര്ജ ഏ॒വാന്നാദ്യ॒സ്യാവ॑രുദ്ധ്യൈ ॥ ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വ ഇത്യാ॑ഹ । സ॒വി॒തൃ പ്ര॑സൂത ഏ॒വൈന॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണാ ദേ॒വതാ॑ഭി-ര॒ഭിഷി॑ഞ്ചതി ॥ അന്ന॑സ്യാന്നസ്യാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചതി । അന്ന॑സ്യാന്ന॒സ്യാവ॑രുദ്ധ്യൈ ॥ 49 ॥

പു॒രസ്താ᳚ത്-പ്ര॒ത്യഞ്ച॑-മ॒ഭിഷി॑ഞ്ചതി । പു॒രസ്താ॒ദ്ധി-പ്ര॑തീ॒ചീന॒-മന്ന॑മ॒ദ്യതേ᳚ । ശീ॒ര്॒ഷ॒തോ॑-ഽഭിഷി॑ഞ്ചതി । ശീ॒ര്॒ഷ॒തോ ഹ്യന്ന॑മ॒ദ്യതേ᳚ ॥ ആമുഖാ॑ദ॒ന്വവ॑ സ്രാവയതി । മു॒ഖ॒ത ഏ॒വാസ്മാ॑ അ॒ന്നാദ്യ॑-ന്ദധാതി ॥ അ॒ഗ്നേസ്ത്വാ॒ സാമ്രാ᳚ജ്യേനാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാ॒മീത്യാ॑ഹ । ഏ॒ഷ വാ അ॒ഗ്നേ-സ്സ॒വഃ । തേനൈ॒വൈന॑-മ॒ഭിഷി॑ഞ്ചതി । ഇന്ദ്ര॑സ്യ ത്വാ॒ സാമ്രാ᳚ജ്യേനാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാ॒മീത്യാ॑ഹ ॥ 50 ॥

ഇ॒ന്ദ്രി॒യ-മേ॒വാസ്മി॑-ന്നേ॒തേന॑ ദധാതി । ബൃഹ॒സ്പതേ᳚സ്ത്വാ॒ സാമ്രാ᳚ജ്യേനാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാ॒-മീത്യാ॑ഹ । ബ്രഹ്മ॒ വൈ ദേ॒വാനാ॒-മ്ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ । ബ്രഹ്മ॑ണൈ॒വൈന॑-മ॒ഭിഷി॑ഞ്ചതി ॥ സോ॒മ॒ഗ്ര॒ഹാഗ്ശ്ചാ॑-വദാനീ॒യാനി॑ ച॒ര്ത്വിഗ്ഭ്യ॒ ഉപ॑ ഹരന്തി । അ॒മുമേ॒വ തൈ-ര്ലോ॒ക-മന്ന॑വന്ത-ങ്കരോതി । സു॒രാ॒ഗ്ര॒ഹാഗ്ശ്ചാ॑-നവദാനീ॒യാനി॑ ച വാജ॒സൃദ്ഭ്യഃ॑ । ഇ॒മമേ॒വ തൈ-ര്ലോ॒ക-മന്ന॑വന്ത-ങ്കരോതി । അഥോ॑ ഉ॒ഭയീ᳚ഷ്വേ॒വാഭിഷി॑ച്യതേ ॥ വി॒മാ॒ഥ-ങ്കു॑ര്വതേ വാജ॒സൃതഃ॑ ॥ 51 ॥

ഇ॒ന്ദ്രി॒യസ്യാവ॑രുദ്ധ്യൈ ॥ അനി॑രുക്താഭിഃ പ്രാതസ്സവ॒നേ സ്തു॑വതേ । അനി॑രുക്തഃ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । പ്ര॒ജാപ॑തേ॒രാപ്ത്യൈ᳚ । വാജ॑വതീഭി॒-ര്മാദ്ധ്യ॑ന്ദിനേ । അന്നം॒-വൈഁ വാജഃ॑ । അന്ന॑മേ॒വാ-വ॑രുന്ധേ । ശി॒പി॒വി॒ഷ്ടവ॑തീഭി-സ്തൃതീയസവ॒നേ । യ॒ജ്ഞോ വൈ വിഷ്ണുഃ॑ । പ॒ശവ॒-ശ്ശിപിഃ॑ । യ॒ജ്ഞ ഏ॒വ പ॒ശുഷു॒ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി ॥ ബൃ॒ഹദന്ത്യ॑-മ്ഭവതി । അന്ത॑മേ॒വൈനഗ്ഗ്॑ ശ്രി॒യൈ ഗ॑മയതി ॥ 52 ॥

(അ॒ശ്ഞീ॒യാ - ദന്ന॑സ്യാന്ന॒സ്യാ വ॑രുദ്ധ്യാ॒ - ഇന്ദ്ര॑സ്യ ത്വാ॒ സാമ്രാ᳚ജ്യേനാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാ॒ മീത്യാ॑ഹ-വാജ॒സൃതഃ॒ - ശിപി॒ സ്ത്രീണി॑ ച) (അ. 8)

അനുവാകം 9 - അതിഗ്രാഹ്യാഃ, പഞ്ചൈന്ദ്രാഃ

നൃ॒ഷദ॒-ന്ത്വേത്യാ॑ഹ । പ്ര॒ജാ വൈ നൄന് । പ്ര॒ജാനാ॑മേ॒വൈതേന॑ സൂയതേ । ദ്രു॒ഷദ॒മിത്യാ॑ഹ । വന॒സ്പത॑യോ॒ വൈ ദ്രു । വന॒സ്പതീ॑നാമേ॒വൈ തേന॑ സൂയതേ । ഭു॒വ॒ന॒സദ॒-മിത്യാ॑ഹ । യ॒ദാ വൈ വസീ॑യാ॒-ന്ഭവ॑തി । ഭുവ॑നമഗ॒ന്നിതി॒ വൈ തമാ॑ഹുഃ । ഭുവ॑നമേ॒വൈതേന॑ ഗച്ഛതി ॥ 53 ॥

അ॒ഫ്സു॒ഷദ॑-ന്ത്വാ ഘൃത॒സദ॒-മിത്യാ॑ഹ । അ॒പാമേ॒വൈതേന॑ ഘൃ॒തസ്യ॑ സൂയതേ । വ്യോ॒മ॒സദ॒-മിത്യാ॑ഹ । യ॒ദാ വൈ വസീ॑യാ॒-ന്ഭവ॑തി । വ്യോ॑മാഗ॒ന്നിതി॒ വൈ തമാ॑ഹുഃ । വ്യോ॑മൈ॒വൈതേന॑ ഗച്ഛതി ॥ പൃ॒ഥി॒വി॒ഷദ॑-ന്ത്വാ-ഽന്തരിക്ഷ॒സദ॒-മിത്യാ॑ഹ । ഏ॒ഷാമേ॒വൈതേന॑ ലോ॒കാനാഗ്ം॑ സൂയതേ । തസ്മാ᳚-ദ്വാജപേ-യയാ॒ജീ ന ക-ഞ്ച॒ന പ്ര॒ത്യവ॑രോഹതി । അപീ॑വ॒ ഹി ദേ॒വതാ॑നാഗ്ം സൂ॒യതേ᳚ ॥ 54 ॥

നാ॒ക॒സദ॒-മിത്യാ॑ഹ । യ॒ദാവൈ വസീ॑യാ॒-ന്ഭവ॑തി । നാക॑മഗ॒ന്നിതി॒ വൈ തമാ॑ഹുഃ । നാക॑മേ॒വൈതേന॑ ഗച്ഛതി ॥ യേ ഗ്രഹാഃ᳚ പഞ്ചജ॒നീനാ॒ ഇത്യാ॑ഹ । പ॒ഞ്ച॒ജ॒നാനാ॑-മേ॒വൈതേന॑ സൂയതേ ॥ അ॒പാഗ്ം രസ॒മുദ്വ॑യസ॒-മിത്യാ॑ഹ । അ॒പാമേ॒വൈതേന॒ രസ॑സ്യ സൂയതേ । സൂര്യ॑രശ്മിഗ്ം സ॒മാഭൃ॑ത॒-മിത്യാ॑ഹ സശുക്ര॒ത്വായ॑ ॥ 55 ॥

(ഗ॒ച്ഛ॒തി॒ - സൂ॒യതേ॒ - +നവ॑ ച) (അ. 9)

അനുവാകം 10 - പിണ്ഡപിതൃയജ്ഞഃ ദര്ശപൂര്ണമാസബ്രാഹ്മണശേഷഃ

ഇന്ദ്രോ വൃ॒ത്രഗ്ം ഹ॒ത്വാ । അസു॑രാ-ന്പരാ॒ഭാവ്യ॑ । സോ॑-ഽമാവാ॒സ്യാ᳚-മ്പ്രത്യാഗ॑ച്ഛത് । തേ പി॒തരഃ॑ പൂര്വേ॒ദ്യു-രാഗ॑ച്ഛന്ന് । പി॒തൄന്. യ॒ജ്ഞോ॑-ഽഗച്ഛത് । ത-ന്ദേ॒വാഃ പുന॑രയാചന്ത । തമേ᳚ഭ്യോ॒ ന പുന॑രദദുഃ । തേ᳚-ഽബ്രുവ॒ന് വരം॑-വൃഁണാമഹൈ । അഥ॑ വഃ॒ പുന॑ര്ദാസ്യാമഃ । അ॒സ്മഭ്യ॑മേ॒വ പൂ᳚ര്വേ॒ദ്യുഃ ക്രി॑യാതാ॒ ഇതി॑ ॥ 56 ॥

തമേ᳚ഭ്യഃ॒ പുന॑രദദുഃ । തസ്മാ᳚ത്-പി॒തൃഭ്യഃ॑ പൂര്വേ॒ദ്യുഃ ക്രി॑യതേ । യ-ത്പി॒തൃഭ്യഃ॑ പൂര്വേ॒ദ്യുഃ ക॒രോതി॑ । പി॒തൃഭ്യ॑ ഏ॒വ ത-ദ്യ॒ജ്ഞ-ന്നി॒ഷ്ക്രീയ॒ യജ॑മാനഃ॒ പ്രത॑നുതേ ॥ സോമാ॑യ പി॒തൃപീ॑തായ സ്വ॒ധാ നമ॒ ഇത്യാ॑ഹ । പി॒തുരേ॒വാധി॑ സോമപീ॒ഥമവ॑ രുന്ധേ । ന ഹി പി॒താ പ്ര॒മീയ॑മാണ॒ ആഹൈ॒ഷ സോ॑മപീ॒ഥ ഇതി॑ । ഇ॒ന്ദ്രി॒യം-വൈഁ സോ॑മപീ॒ഥഃ । ഇ॒ന്ദ്രി॒യമേ॒വ സോ॑മപീ॒ഥമവ॑-രുന്ധേ । തേന᳚ന്ദ്രി॒യേണ॑ ദ്വി॒തീയാ᳚-ഞ്ജാ॒യാമ॒ഭ്യ॑ശ്ഞുതേ ॥ 57 ॥

ഏ॒ത-ദ്വൈ ബ്രാഹ്മ॑ണ-മ്പു॒രാ വാ॑ജശ്രവ॒സാ വി॒ദാമ॑ക്രന്ന് । തസ്മാ॒-ത്തേ ദ്വേദ്വേ॑ ജാ॒യേ അ॒ഭ്യാ᳚ക്ഷത । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । അ॒ഭി ദ്വി॒തീയാ᳚-ഞ്ജാ॒യാമ॑ശ്ഞുതേ ॥ അ॒ഗ്നയേ॑ കവ്യ॒വാഹ॑നായ സ്വ॒ധാ നമ॒ ഇത്യാ॑ഹ । യ ഏ॒വ പി॑തൃ॒ണാമ॒ഗ്നിഃ । ത-മ്പ്രീ॑ണാതി ॥ തി॒സ്ര ആഹു॑തീ-ര്ജുഹോതി ॥ ത്രിര്നിദ॑ധാതി ॥ ഷട്-ഥ്സമ്പ॑ദ്യന്തേ ॥ 58 ॥

ഷഡ്വാ ഋ॒തവഃ॑ । ഋ॒തൂനേ॒വ പ്രീ॑ണാതി ॥ തൂ॒ഷ്ണീ-മ്മേക്ഷ॑ണ॒-മാദ॑ധാതി । അസ്തി॑ വാ॒ ഹി ഷ॒ഷ്ഠ ഋ॒തുര്ന വാ᳚ ॥ ദേ॒വാന്. വൈ പി॒തൄ-ന്പ്രീ॒താന് । മ॒നു॒ഷ്യാഃ᳚ പി॒തരോ-ഽനു॒ പ്രപി॑പതേ । തി॒സ്ര ആഹു॑തീ-ര്ജുഹോതി । ത്രിര്നിദ॑ധാതി । ഷട്-ഥ്സമ്പ॑ദ്യന്തേ । ഷഡ്വാ ഋ॒തവഃ॑ ॥ 59 ॥

ഋ॒തവഃ॒ ഖലു॒ വൈ ദേ॒വാഃ പി॒തരഃ॑ । ഋ॒തൂനേ॒വ ദേ॒വാ-ന്പി॒തൄ-ന്പ്രീ॑ണാതി । താന്പ്രീ॒താന് । മ॒നു॒ഷ്യാഃ᳚ പി॒തരോ-ഽനു॒ പ്രപി॑പതേ ॥ സ॒കൃ॒ദാ॒ച്ഛി॒ന്ന-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ര്ഭ॑വതി । സ॒കൃദി॑വ॒ ഹി പി॒തരഃ॑ ॥ ത്രിര്നിദ॑ധാതി । തൃ॒തീയേ॒ വാ ഇ॒തോ ലോ॒കേ പി॒തരഃ॑ । താനേ॒വ പ്രീ॑ണാതി ॥ പരാം॒ആവ॑ര്തതേ ॥ 60 ॥

ഹ്ലീകാ॒ ഹി പി॒തരഃ॑ ॥ ഒഷ്മണോ᳚ വ്യാ॒വൃത॒ ഉപാ᳚സ്തേ । ഊ॒ഷ്മഭാ॑ഗാ॒ ഹി പി॒തരഃ॑ ॥ ബ്ര॒ഹ്മ॒വാ॒ദിനോ॑ വദന്തി । പ്രാശ്യാം(3)ന പ്രാശ്യാ(3)മിതി॑ । യ-ത്പ്രാ᳚ശ്ഞീ॒യാത് । ജന്യ॒മന്ന॑മദ്യാത് । പ്ര॒മായു॑ക-സ്സ്യാത് । യന്ന പ്രാ᳚ശ്ഞീ॒യാത് । അഹ॑വി-സ്സ്യാത് ॥ 61 ॥

പി॒തൃഭ്യ॒ ആവൃ॑ശ്ച്യേത । അ॒വ॒ഘ്രേയ॑മേ॒വ । തന്നേവ॒ പ്രാശി॑ത॒-ന്നേവാപ്രാ॑ശിതമ് ॥ വീ॒രം-വാഁ॒ വൈ പി॒തരഃ॑ പ്ര॒യന്തോ॒ ഹര॑ന്തി । വീ॒രം-വാഁ॑ ദദതി । ദ॒ശാ-ഞ്ഛി॑നത്തി । ഹര॑ണഭാഗാ॒ ഹി പി॒തരഃ॑ । പി॒തൄനേ॒വ നി॒രവ॑ദയതേ ॥ ഉത്ത॑ര॒ ആയു॑ഷി॒ ലോമ॑ ഛിന്ദീത । പി॒തൃ॒ണാഗ് ഹ്യേ॑തര്ഹി॒ നേദീ॑യഃ ॥ 62 ॥

നമ॑സ്കരോതി । ന॒മ॒സ്കാ॒രോ ഹി പി॑തൃ॒ണാമ് ॥ നമോ॑ വഃ പിതരോ॒ രസാ॑യ । നമോ॑ വഃ പിതര॒-ശ്ശുഷ്മാ॑യ । നമോ॑ വഃ പിതരോ ജീ॒വായ॑ । നമോ॑ വഃ പിതര-സ്സ്വ॒ധായൈ᳚ । നമോ॑ വഃ പിതരോ മ॒ന്യവേ᳚ । നമോ॑ വഃ പിതരോ ഘോ॒രായ॑ । പിത॑രോ॒ നമോ॑ വഃ । യ ഏ॒തസ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ സ്ഥ ॥ 63 ॥

യു॒ഷ്മാഗ്സ്തേ-ഽനു॑ । യേ᳚-ഽസ്മിഁല്ലോ॒കേ । മാ-ന്തേ നു॑ । യ ഏ॒തസ്മി॑ഁല്ലോ॒കേ സ്ഥ । യൂ॒യ-ന്തേഷാം॒-വഁസി॑ഷ്ഠാ ഭൂയാസ്ത । യേ᳚-ഽസ്മിഁല്ലോ॒കേ । അ॒ഹ-ന്തേഷാം॒-വഁസി॑ഷ്ഠോ ഭൂയാസ॒മിത്യാ॑ഹ । വസി॑ഷ്ഠ-സ്സമാ॒നാനാ᳚-മ്ഭവതി । യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്-പി॒തൃഭ്യഃ॑ ക॒രോതി॑ ॥ ഏ॒ഷ വൈ മ॑നു॒ഷ്യാ॑ണാം-യഁ॒ജ്ഞഃ ॥ 64 ॥

ദേ॒വാനാം॒-വാഁ ഇത॑രേ യ॒ജ്ഞാഃ । തേന॒ വാ ഏ॒ത-ത്പി॑തൃലോ॒കേ ച॑രതി ॥ യ-ത്പി॒തൃഭ്യഃ॑ ക॒രോതി॑ । സ ഈ᳚ശ്വ॒രഃ പ്രമേ॑തോഃ । പ്രാ॒ജാ॒പ॒ത്യയ॒ര്ചാ പുന॒രൈതി॑ । യ॒ജ്ഞോ വൈ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । യ॒ജ്ഞേനൈ॒വ സ॒ഹ പുന॒രൈതി॑ । ന പ്ര॒മായു॑കോ ഭവതി ॥ പി॒തൃ॒ലോ॒കേ വാ ഏ॒ത-ദ്യജ॑മാനശ്ചരതി । യ-ത്പി॒തൃഭ്യഃ॑ ക॒രോതി॑ । സ ഈ᳚ശ്വ॒ര ആര്തി॒മാര്തോഃ᳚ । പ്ര॒ജാപ॑തി॒-സ്ത്വാവൈന॒-ന്തത॒ ഉന്നേ॑തുമര്ഹ॒തീത്യാ॑ഹുഃ । യ-ത്പ്രാ॑ജാപ॒ത്യയ॒ര്ചാ പുന॒രൈതി॑ । പ്ര॒ജാപ॑തിരേ॒വൈന॒-ന്തത॒ ഉന്ന॑യതി । നാര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി॒ യജ॑മാനഃ ॥ 65 ॥

(ഇത്യ॑ - ശ്ഞുതേ - പദ്യന്തേ - പദ്യന്തേ॒ ഷഡ്വാ ഋ॒തവോ॑ - വര്ത॒തേ-ഽ - ഹ॑വി-സ്സ്യാ॒ന് - നേദീ॑യഃ॒ - സ്ഥ - യ॒ജ്ഞോ - യജ॑മാനശ്ചരതി॒ യ-ത്പി॒തൃഭ്യഃ॑ ക॒രോതി॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 10)

(ദേ॒വാ॒സു॒രാ അ॒ഗ്നീഷോമ॑യോ--ര് ദേ॒വാ വൈ യഥാ॒ ദര്ശം॑ - ദേ॒വാ വൈ യദ॒ന്യൈ-ര്ഗ്രഹൈ᳚--ര് ബ്രഹ്മവാ॒ദിനോ॒ നാഗ്നി॑ഷ്ടോ॒മോ ന - സാ॑വി॒ത്രം - ദേ॒വസ്യാ॒ഹം - താ॒ര്പ്യഗ്ം - സ॒പ്താന്ന॑ഹോ॒മാന് - നൃ॒ഷദം॒ - ത്വേന്ദ്രോ॑ വൃ॒ത്രഗ്ം ഹ॒ത്വാ ദശ॑)

(ദേ॒വാ॒സു॒രാ - വാ॒ജ്യേ॑വൈനം॒ - തസ്മാ᳚-ദ്വാജപേയയാ॒ജീ - ദേ॒വസ്യാ॒ഹം - ഁവാജ॒സ്യാവ॑രുദ്ധ്യാ- ഇന്ദ്രി॒യമേ॒വാസ്മി॒ന്॒. - ഹ്ലീകാ॒ ഹി പി॒തരഃ॒ പഞ്ച॑ഷഷ്ടിഃ)

(ദേ॒വാ॒സു॒രാ - യജ॑മാനഃ)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ തൃതീയഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake tṛtīyaḥ prapāṭhakaḥ - vājapeyabrāhmaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - punarādheyaśeṣaḥ ājyabhāgayorviśeṣaḥ

de॒vā॒su॒rā-ssaṃ-ya~̭ttā āsann | te de॒vā vi̭ja॒ya-mṷpa॒yantaḥ̭ | a॒gnīṣoma̭yo-steja॒svinī᳚sta॒nū-ssa-nnya̭dadhata | i॒damṷ no bhaviṣyati | yadi̭ no je॒ṣyantīti̭ | tenā॒gnīṣomā॒-vapā᳚krāmatām | te de॒vā vi॒jitya̭ | a॒gnīṣomā॒-vanvai᳚cchann | te᳚-'gni-manva̭vinda-nnṛ॒tuṣū-thsa̭nnam | tasya॒ vibha̭ktībhi-steja॒svinī᳚sta॒nū-ravā̭rundhata || 1 ||

te soma॒-manva̭vindann | tama̭ghnann | tasya̭ yathā-'bhi॒jñāya̭-nta॒nū-rvya̭gṛhṇata | te grahā̭ abhavann | ta-dgrahā̭ṇā-ṅgraha॒tvam | yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo॒ grahā̭ gṛ॒hyante᳚ | tasya॒ tvḙva gṛ̭hī॒tāḥ || nānā᳚gneya-mpunarā॒dheyḙ kuryāt | yadanā᳚gneya-mpunarā॒dheyḙ ku॒ryāt | vyṛ̭ddhame॒va tat || 2 ||

anā᳚gneyaṃ॒-vā~ e॒ta-tkri̭yate | ya-thsa॒midha॒-stanū॒napā̭tami॒ḍo ba॒r॒hi-rya̭jati || u॒bhāvā᳚gne॒yā-vājya̭bhāgau syātām || anā᳚jyabhāgau-bhavata॒ ityā̭huḥ | yadu॒bhāvā᳚gne॒yāva॒nvañcā॒viti̭ | a॒gnaye॒ pava̭mānā॒yotta̭ra-ssyāt | ya-tpava̭mānāya | tenājya̭ bhāgaḥ | tena̭ sau॒myaḥ || budha̭nvatyāgne॒ya-syājya̭-bhāgasya puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati || 3 ||

yathā̭ su॒pta-mbo॒dhaya̭ti | tā॒dṛge॒va tat || a॒gninya̭ktāḥ patnī saṃyā~॒jānā॒mṛcaḥ̭ syuḥ | tenā᳚gne॒yagṃ sarva̭-mbhavati || e॒ka॒dhā tḙja॒svinī᳚-nde॒vatā॒-mupai॒tītyā̭huḥ | saina̭mīśva॒rā pra॒daha॒ iti̭ || neti̭ brūyāt | pra॒jana̭naṃ॒-vā~ a॒gniḥ | pra॒jana̭na-me॒vopai॒tīti̭ || kṛ॒taya̭ju॒-ssambhṛ̭ta sambhāra॒ ityā̭huḥ || 4 ||

na sa॒bhṛntyā᳚-ssambhā॒rāḥ | na yajuḥ̭ kā॒rya̭miti̭ || atho॒ khalṷ | sa॒bhṛntyā̭ e॒va sa̭bhāṃ॒rāḥ | kā॒ryaṃ̭-ya~juḥ̭ | pu॒na॒rā॒dheya̭sya॒ samṛ̭ddhyai || teno̭pā॒gṃ॒śu praca̭rati | eṣya̭ iva॒ vā e॒ṣaḥ | ya-tpṷna-rā॒dheyaḥ̭ | yatho̭pā॒gṃ॒śu na॒ṣṭami॒cchati̭ || 5 ||

tā॒dṛge॒va tat || u॒ccai-ssvi̭ṣṭa॒kṛta॒mu-thsṛ̭jati | yathā̭ na॒ṣṭaṃ-vi~॒tvā prāhā॒yamiti̭ | tā॒dṛge॒va tat || e॒ka॒dhā tḙja॒svinī᳚-nde॒vatā॒mupai॒tītyā̭huḥ | saina̭mīśva॒rā pra॒daha॒ iti̭ | tattathā॒ nopai̭ti | pra॒yā॒jā॒nū॒yā॒jeṣve॒va vibha̭ktīḥ kuryāt | ya॒thā॒pū॒rva-mājya̭bhāgau॒ syātā᳚m | e॒va-mpa̭tnī saṃyā~॒jāḥ || 6 ||

ta-dvai᳚śvāna॒rava̭t-pra॒jana̭navattara॒-mupai॒tīti̭ || tadā̭huḥ | vyṛ̭ddhaṃ॒-vā~ e॒tat | anā᳚gneyaṃ॒-vā~ e॒ta-tkri̭yata॒ iti̭ || neti̭ brūyāt | a॒gni-mpra̭tha॒maṃ-vi~bha̭ktīnāṃ-ya~jati | a॒gnimṷtta॒ma-mpa̭tnī saṃyā~॒jānā᳚m | tenā᳚gne॒yam | tena॒ samṛ̭ddha-ṅkriyata॒ iti̭ || 7 ||

(a॒ru॒ndha॒ - tai॒va ta-d- bha̭vati॒ - sambhṛ̭tasambhāra॒ ityā̭hu - ri॒cchati̭ - patnīsaṃyā~॒jā - +nava̭ ca) ( ā1)

anuvākaṃ 2 - vājapeyasya vidhiḥ

de॒vā vai yathā॒darśaṃ̭-ya~॒jñānāha̭ranta | yo᳚-'gniṣṭo॒mam | ya u॒kthya᳚m | yo̭-'tirā॒tram | te sa॒haiva sarvḙ vāja॒peya̭-mapaśyann | te | a॒nyo᳚nyasmai॒ nāti̭ṣṭhanta | a॒hama॒nena̭ yajā॒ iti̭ | te᳚-'bruvann | ā॒jima॒sya dhā̭vā॒meti̭ || 8 ||

tasmi̭-nnā॒jima̭dhāvann | ta-mbṛha॒spati॒-ruda̭jayat | tenā̭yajata | sa svārā᳚jya-magacchat | tamindro᳚-'bravīt | māma॒nena̭ yāja॒yeti̭ | tenendra̭-mayājayat | so-'gra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparyai᳚t | aga̭ccha॒-thsvārā᳚jyam | ati̭ṣṭhantāsmai॒ jyaiṣṭhyā̭ya || 9 ||

ya e॒vaṃ-vi~॒dvān. vā̭ja॒peyḙna॒ yaja̭te | gaccha̭ti॒ svārā᳚jyam | agragṃ̭ samā॒nānā॒-mparyḙti | tiṣṭha̭nte-'smai॒ jyaiṣṭhyā̭ya || sa vā e॒ṣa brā᳚hma॒ṇasya̭ cai॒va rā̭ja॒nya̭sya ca ya॒jñaḥ || taṃ-vā~ e॒taṃ-vā~̭ja॒peya॒ ityā̭huḥ | vā॒jāpyo॒ vā e॒ṣaḥ | vāja॒gg॒ hyḙtena̭ de॒vā aiphsanṋ || somo॒ vai vā̭ja॒peyaḥ̭ | yo vai somaṃ̭-vā~ja॒peyaṃ॒-ve~da̭ || 10 ||

vā॒jyḙvaina̭-mpī॒tvā bha̭vati | ā-'sya̭ vā॒jī jā̭yate || annaṃ॒-vai~ vā̭ja॒peyaḥ̭ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | attyanna᳚m | ā-'syā᳚nnā॒do jā̭yate || brahma॒ vai vā̭ja॒peyaḥ̭ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | atti॒ brahma॒ṇā-'nna᳚m | ā-'sya̭ bra॒hmā jā̭yate || 11 ||

vāgvai vāja̭sya prasa॒vaḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | ka॒roti̭ vā॒cā vī॒rya᳚m | ainaṃ̭-vā~॒cā ga̭cchati | api̭vatīṃ॒-vā~caṃ̭-va~dati || pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śat | sa ā॒tman vā̭ja॒peya̭-madhatta | ta-nde॒vā a̭bruvann | e॒ṣa vāva ya॒jñaḥ | ya-dvā̭ja॒peyaḥ̭ || 12 ||

apye॒va no-'trā॒stviti̭ | tebhya̭ e॒tā ujji̭tīḥ॒ prāya̭cchat || tā vā e॒tā ujji̭tayo॒ vyākhyā̭yante | ya॒jñasya̭ sarva॒tvāya̭ | de॒vatā̭nā॒-mani̭rbhāgāya || de॒vā vai brahma̭ṇa॒ścānna̭sya ca॒ śama̭la॒mapā᳚ghnann | ya-dbrahma̭ṇa॒-śśama̭la॒māsī᳚t | sā gāthā̭ nārāśa॒gg॒sya̭ bhavat | yadanna̭sya | sā surā᳚ || 13 ||

tasmā॒-dgāya̭taśca ma॒ttasya̭ ca॒ na pra̭ti॒gṛhya᳚m | ya-tpra̭tigṛhṇī॒yāt | śama̭la॒-mprati̭gṛhṇīyāt || sarvā॒ vā e॒tasya॒ vāco 'va̭ruddhāḥ | yo vā̭japeyayā॒jī | yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~-'gnau yā ra̭thanta॒re | yā-'ntari̭kṣe॒ yā vā॒yau yā vā̭made॒vye | yā di॒vi yā-''di॒tye yā bṛ̭ha॒ti | yā-'phsu yauṣa̭dhīṣu॒ yā vana॒spati̭ṣu || tasmā᳚-dvājapeyayā॒jyārtvi̭jīnaḥ | sarvā॒ hya̭sya॒ vāco 'va̭ruddhāḥ || 14 ||

(dhā॒vā॒meti॒ - jyaiṣṭhyā̭ya॒ - veda̭ - bra॒hmā jā̭yate-vāja॒peyaḥ॒-surā-''rtvi̭jīna॒ ekaṃ̭ ca ) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - tasyagrahaviśeṣāḥ

de॒vā vai yada॒nyai-rgrahai᳚-rya॒jñasya॒ nāvārṷndhata | tada̭tigrā॒hyai̭-rati॒gṛhyā-vā̭rundhata | tada̭tigrā॒hyā̭ṇā-matigrāhya॒tvam || yada̭tigrā॒hyā̭ gṛ॒hyante᳚ | yade॒vānyai-rgrahai᳚-rya॒jñasya॒ nāva̭ru॒ndhe | tade॒va taira̭ti॒gṛhyā-va̭rundhe || pañca̭ gṛhyante | pāṅkto̭ ya॒jñaḥ | yāvā̭ne॒va ya॒jñaḥ | tamā॒ptvā 'va̭rundhe || 15 ||

sarva̭ ai॒ndrā bha̭vanti | e॒ka॒dhaiva yaja̭māna indri॒ya-nda̭dhati || sa॒ptada̭śa prājāpa॒tyā grahā̭ gṛhyante | sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭te॒-rāptyai᳚ || eka̭ya॒rcā gṛ̭hṇāti | e॒ka॒dhaiva yaja̭māne vī॒rya̭-ndadhāti || so॒ma॒gra॒hāgśca̭ surāgra॒hāgśca̭ gṛhṇāti | e॒ta-dvai de॒vānā᳚-mpara॒mamanna᳚m | ya-thsomaḥ̭ || 16 ||

e॒ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām | ya-thsurā᳚ | pa॒ra॒meṇai॒vāsmā̭ a॒nnādye॒nāva̭ra-ma॒nnādya॒-mava̭rundhe || so॒ma॒gra॒hā-ngṛ̭hṇāti | brahma̭ṇo॒ vā e॒ta-ttejaḥ̭ | ya-thsomaḥ̭ | brahma̭ṇa e॒va teja̭sā॒ tejo॒ yaja̭māne dadhāti | su॒rā॒gra॒hā-ngṛ̭hṇāti | anna̭sya॒ vā e॒tacchama̭lam | ya-thsurā᳚ || 17 ||

anna̭syai॒va śama̭lena॒ śama̭laṃ॒-ya~ja̭mānā॒-dapa̭hanti || so॒ma॒gra॒hāgśca̭ surāgra॒hāgśca̭ gṛhṇāti | pumā॒n॒. vai somaḥ̭ | strī surā᳚ | ta-nmi̭thu॒nam | mi॒thu॒name॒vāsya॒ ta-dya॒jñe ka̭roti pra॒jana̭nāya | ā॒tmāna̭me॒va so̭magra॒hai-sspṛ̭ṇoti | jā॒yāgṃ sṷrā gra॒haiḥ | tasmā᳚-dvājapeyayā॒jya̭muṣmi̭~llo॒ke striya॒gṃ॒ sambha̭vati | vā॒ja॒peyā̭-bhijita॒gg॒ hya̭sya || 18 ||

pūrvḙ somagra॒hā gṛ̭hyante | apa̭re surāgra॒hāḥ | pu॒ro॒kṣagṃ so̭magra॒hānth- sā̭dayati | pa॒ścā॒da॒kṣagṃ sṷrāgra॒hān | pā॒pa॒va॒sya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai || e॒ṣa vai yaja̭mānaḥ | ya-thsomaḥ̭ | anna॒gṃ॒ surā᳚ | so॒ma॒gra॒hāgśca̭ surāgra॒hāgśca॒ vyati̭ṣajati | a॒nnādyḙnai॒vainaṃ॒-vya~ti̭ṣajati || 19 ||

sa॒pṛñcaḥ̭ stha॒ sa-mmā̭ bha॒dreṇa̭ pṛ॒ṅktetyā̭ha | annaṃ॒-vai~ bha॒dram | a॒nnādyḙnai॒vaina॒gṃ॒ sagṃsṛ̭jati || anna̭sya॒ vā e॒tacchama̭lam | ya-thsurā᳚ | pā॒pmèva॒ khalu॒ vai śama̭lam | pā॒pmanā॒ vā ḙname॒tacchama̭lena॒ vyati̭ṣajati | ya-thso̭magra॒hāgśca̭ surāgra॒hāgśca̭ vyati॒ṣaja̭ti || vi॒pṛcaḥ̭ stha॒ vi mā̭ pā॒pmanā̭ pṛ॒ṅktetyā̭ha | pā॒pmanai॒vaina॒gṃ॒ śama̭lena॒ vyāva̭rtayati || 20 ||

tasmā᳚-dvājapeyayā॒jī pū॒to meddhyo̭ dakṣi॒ṇyaḥ̭ || prāṃu-ddra̭vati somagra॒haiḥ | a॒mume॒va tai-rlo॒ka-ma॒bhija̭yati | pra॒tyaṅkhsṷrā gra॒haiḥ | i॒mame॒va tai-rlo॒ka-ma॒bhija̭yati || prati̭ṣṭhanti somagra॒haiḥ | yāva̭de॒va sa॒tyam | tena̭ sūyate || vā॒ja॒sṛdbhyaḥ̭ surāgra॒hān. ha̭ranti | anṛ̭tenai॒va viśa॒gṃ॒ sagṃsṛ̭jati || hi॒ra॒ṇya॒pā॒tra-mmadhoḥ᳚ pū॒rṇa-nda̭dāti | ma॒dha॒vyo̭-'sā॒nīti̭ || e॒ka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ harati | e॒ka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyu॒stejo̭ dadhāti || 21 ||

(ā॒ptvā-'va̭rundhe॒ - somaḥ॒ - śama̭laṃ॒-ya~-thsurā॒ - hya̭-syainaṃ॒-vya~ti̭ṣajati॒ - vyāva̭rtayati - sṛjati ca॒tvāri̭ ca ) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - paśava-ssaptadaśa

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | nāgni̭ṣṭo॒mo nokthyaḥ̭ | na ṣo̭ḍa॒śī nāti̭rā॒traḥ | atha॒ kasmā᳚-dvāja॒peye॒ sarvḙ yajñakra॒tavo-'va̭ruddhyanta॒ iti̭ | pa॒śubhi॒riti̭ brūyāt || ā॒gne॒ya-mpa॒śumāla̭bhate | a॒gni॒ṣṭo॒mame॒va tenāva̭rundhe | ai॒ndrā॒gneno॒kthya᳚m | ai॒ndreṇa̭ ṣoḍa॒śinaḥ̭ sto॒tram | sā॒ra॒sva॒tyā-'ti̭rā॒tram || 22 ||

mā॒ru॒tyā bṛ̭ha॒ta-ssto॒tram | e॒tāva̭nto॒ vai ya̭jñakra॒tavaḥ̭ | tā-npa॒śubhi̭re॒vā-va̭rundhe || ā॒tmāna̭me॒va spṛ̭ṇo-tyagniṣṭo॒mena̭ | prā॒ṇā॒pā॒nā-vu॒kthyḙna | vī॒ryagṃ̭ ṣoḍa॒śinaḥ̭ sto॒treṇa̭ | vāca̭-matirā॒treṇa̭ | pra॒jā-mbṛ̭ha॒ta-ssto॒treṇa̭ | i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yatyagniṣṭo॒mena̭ | a॒ntari̭kṣa-mu॒kthyḙna || 23 ||

su॒va॒rgaṃ-lo~॒kagṃ ṣo̭ḍa॒śinaḥ̭ sto॒treṇa̭ | de॒va॒yānā̭ne॒va pa॒tha āro̭ha-tyatirā॒treṇa̭ | nākagṃ̭ rohati bṛha॒ta-ssto॒treṇa̭ | teja̭ e॒vātma-ndha̭tta āgne॒yena̭ pa॒śunā᳚ | ojo॒ bala̭maindrā॒gnena̭ | i॒ndri॒ya-mai॒ndreṇa̭ | vācagṃ̭ sārasva॒tyā | u॒bhāve॒va dḙvalo॒ka-ñca̭ manuṣyalo॒ka-ñcā॒bhija̭yati māru॒tyā va॒śayā᳚ || sa॒ptada̭śa prājāpa॒tyā-npa॒śūnāla̭bhate | sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ || 24 ||

pra॒jāpa̭te॒rāptyai᳚ || śyā॒mā eka̭rūpā bhavanti | e॒vami̭va॒ hi pra॒jāpa̭ti॒-ssamṛ̭ddhyai || tā-nparya̭gnikṛtā॒-nuthsṛ̭jati || ma॒ruto̭ ya॒jñama̭jighāgṃsa-npra॒jāpa̭teḥ | tebhya̭ e॒tā-mmā̭ru॒tīṃ-va~॒śāmāla̭bhata | tayai॒vainā̭-naśamayat || mā॒ru॒tyā pra॒carya̭ | e॒tān-thsañjña̭payet | ma॒ruta̭ e॒va śa̭mayi॒tvā || 25 ||

e॒taiḥ praca̭rati | ya॒jñasyāghā̭tāya || e॒ka॒dhā va॒pā jṷhoti | e॒ka॒de॒va॒tyā̭ hi | e॒te | atho̭ eka॒dhaiva yaja̭māne vī॒rya̭-ndadhāti || nai॒vā॒reṇa̭ sa॒ptada̭śaśarāve-ṇai॒tarhi॒ praca̭rati | e॒ta-tpṷroḍāśā॒ hyḙte | atho̭ paśū॒nāme॒va chi॒dramapi̭dadhāti || sā॒ra॒sva॒tyotta॒mayā॒ praca̭rati | vāg vai sara̭svatī | tasmā᳚-tprā॒ṇānāṃ॒-vā~gṷtta॒mā | atho᳚ pra॒jāpa̭tāve॒va ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati | pra॒jāpa̭ti॒r॒ hi vāk || apa̭nnadatī bhavati | tasmā᳚-nmanu॒ṣyā᳚-ssarvāṃ॒-vā~caṃ̭-va~danti || 26 ||

(a॒ti॒rā॒tra - ma॒ntari̭kṣamu॒kthyḙna - pra॒jāpa̭tiḥ - śamayi॒tvot - ta॒mayā॒ praca̭rati॒ ṣaṭ ca̭) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - rathayājanam

sā॒vi॒tra-ñjṷhoti॒ karma̭ṇaḥ karmaṇaḥ pu॒rastā᳚t || kasta-dve॒detyā̭huḥ | ya-dvā̭ja॒peya̭sya॒ pūrvaṃ॒-ya~dapa̭ra॒miti̭ | sa॒vi॒tṛpra̭sūta e॒va ya̭thāpū॒rva-ṅkarmā̭ṇi karoti || sava̭ne savane juhoti | ā॒krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || vā॒caspati॒-rvāca̭ma॒dya sva̭dāti na॒ ityā̭ha | vāgvai de॒vānā᳚-mpu॒rā-'nna̭māsīt | vāca̭me॒vāsmā॒ annagg̭ svadayati || 27 ||

indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghna॒ iti॒ ratha̭mu॒pāva̭harati॒ viji̭tyai || vāja̭sya॒ nu pra̭sa॒ve mā॒tara̭-mma॒hīmityā̭ha | yaccai॒veyam | yaccā॒syāmadhi̭ | tade॒vā-va̭rundhe | atho॒ tasmi̭nne॒vobhaye॒-'bhiṣi̭cyate || a॒phsva̭ntara॒-mṛta̭ma॒phsu bhḙṣa॒jamityaśvā᳚-npalpūlayati | a॒phsu vā aśva̭sya॒ tṛtī̭ya॒-mpravi̭ṣṭam | tada̭nu॒vena॒nvava̭plavate | yada॒phsu pa̭lpū॒laya̭ti || 28 ||

yade॒vāsyā॒phsu pravi̭ṣṭam | tade॒vāva̭rundhe || ba॒hu vā aśvo̭-'me॒ddhya-mupa̭gacchati | yada॒phsu pa̭lpū॒laya̭ti | meddhyā̭ne॒vainā᳚n karoti || vā॒yurvā᳚ tvā॒ manṷrvā॒ tvetyā̭ha | e॒tā vā e॒ta-nde॒vatā॒ agre॒ aśva̭mayuñjann | tābhi̭re॒vaināṋ. yunakti | sa॒vasyojji̭tyai || yajṷṣā yunakti॒ vyāvṛ̭ttyai || 29 ||

apā᳚-nna pādāśuhema॒nniti॒ sammā᳚rṣṭi | meddhyā̭ne॒vainā᳚n karoti | atho॒ stautye॒vainā̭nā॒jigṃ sa̭riṣya॒taḥ || vi॒ṣṇu॒ kra॒mān kra̭mate | viṣṇṷre॒va bhū॒tvemā~llo॒kā-na॒bhija̭yati || vai॒śva॒de॒vo vai rathaḥ̭ | a॒ṅkau nya॒ṅkāva॒bhito॒ rathaṃ॒-yā~vityā̭ha | yā e॒va de॒vatā॒ rathe॒ pravi̭ṣṭāḥ | tābhya̭ e॒va nama̭skaroti | ā॒tmano-'nā᳚rtyai || aśa̭maratha-mbhāvuko-'sya॒ ratho̭ bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 30 ||

(sva॒da॒ya॒ti॒ - pa॒lpū॒laya̭ti॒ - vyāvṛ̭ttyā॒ - anā᳚rtyai॒ dve ca̭) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - rathadhāvanam

de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ vāja̭-ñjeṣa॒mityā̭ha | sa॒vi॒tṛpra̭sūta e॒va brahma̭ṇā॒ vāja॒mujja̭yati || de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ varṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ ruheya॒mityā̭ha | sa॒vi॒tṛpra̭sūta e॒va brahma̭ṇā॒ varṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ rohati || cātvā̭le rathaca॒kra-nnimi̭tagṃ rohati | ato॒ vā aṅgi̭rasa utta॒mā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | sā॒kṣāde॒va yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || āve᳚ṣṭayati | vajro॒ vai rathaḥ̭ | vajrḙṇai॒va diśo॒-'bhija̭yati || 31 ||

vā॒jinā॒gṃ॒ sāma̭ gāyate | annaṃ॒-vai~ vājaḥ̭ | anna̭me॒-vāva̭rundhe || vā॒co varṣma̭ de॒vebhyo-'pā᳚krāmat | ta-dvana॒spatī॒-nprāvi̭śat | saiṣā vāg-vana॒spati̭ṣu vadati | yā dṷndu॒bhau | tasmā᳚-ddundu॒bhi-ssarvā॒ vācoti̭ vadati || du॒ndu॒bhīn-thsa॒māghna̭nti | pa॒ra॒mā vā e॒ṣā vāk || 32 ||

yā dṷndu॒bhau | pa॒ra॒mayai॒va vā॒cā-'va̭rāṃ॒-vā~ca॒ma-va̭rundhe | atho̭ vā॒ca e॒va varṣma॒ yaja̭mā॒no 'va̭rundhe || indrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da॒tendraṃ॒-vā~ja̭-ñjāpaya॒tendro॒ vāja̭majayi॒-dityā̭ha | e॒ṣa vā e॒tarhīndraḥ̭ | yo yaja̭te | yaja̭māna e॒va vāja॒mujja̭yati || sa॒ptada̭śa pravyā॒dhānā॒ji-ndhā̭vanti | sa॒pta॒da॒śagg sto॒tra-mbha̭vati | sa॒ptada̭śa saptadaśa dīyante || 33 ||

sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭te॒-rāptyai᳚ || arvā̭-'si॒ sapti̭rasi vā॒jya̭sītyā̭ha | a॒gnirvā arvā᳚ | vā॒yu-ssaptiḥ̭ | ā॒di॒tyo vā॒jī | e॒tābhi̭re॒vāsmai̭ de॒vatā̭bhi-rdevara॒thaṃ-yu~̭nakti || pra॒ṣṭi॒vā॒hinaṃ̭-yu~nakti | pra॒ṣṭi॒vā॒hī vai dḙvara॒thaḥ | de॒va॒ra॒thame॒vāsmai̭ yunakti || 34 ||

vāji̭no॒ vāja̭-ndhāvata॒ kāṣṭhā᳚-ṅgaccha॒tetyā̭ha | su॒va॒rgo vai lo॒kaḥ kāṣṭhā᳚ | su॒va॒rgame॒va lo॒kaṃ-ya~̭nti || su॒va॒rgaṃ-vā~ e॒te lo॒kaṃ-ya~̭nti | ya ā॒ji-ndhāva̭nti || prāñco̭ dhāvanti | prāṃi̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒kaḥ || ca॒ta॒sṛbhi॒ranṷ mantrayate | ca॒tvāri॒ chandāgṃ̭si | chando̭bhire॒vainā᳚n-thsuva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati || 35 ||

pra vā e॒te᳚-'smāl-lo॒kāccya̭vante | ya ā॒ji-ndhāva̭nti | uda̭ñca॒ āva̭rtante | a॒smāde॒va tena̭ lo॒kānnaya̭nti || ra॒tha॒vi॒mo॒ca॒nīya̭-ñjuhoti॒ prati̭ṣṭhityai || ā mā॒ vāja̭sya prasa॒vo ja̭gamyā॒dityā̭ha | annaṃ॒-vai~ vājaḥ̭ | anna̭me॒vāva̭rundhe || ya॒thā॒lo॒kaṃ-vā~ e॒ta ujja̭yanti | ya ā॒ji-ndhāva̭nti || 36 ||

kṛ॒ṣṇala̭-ṅkṛṣṇalaṃ-vā~ja॒sṛdbhyaḥ॒ praya̭cchati | yame॒va te vājaṃ̭-lo~॒kamu॒jjaya̭nti | ta-mpa̭ri॒krīyā-va̭rundhe || e॒ka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭harati | e॒ka॒dhaiva yaja̭māne vī॒rya̭-ndadhāti || de॒vā vā oṣa̭dhīṣvā॒jima̭yuḥ | tā bṛha॒spati॒-ruda̭jayat | sa nī॒vārā॒nnira̭vṛṇīta | tannī॒vārā̭ṇā-nnīvāra॒tvam || nai॒vā॒raśca॒ru-rbha̭vati || 37 ||

e॒tadvai de॒vānā᳚-mpara॒mamanna᳚m | yannī॒vārāḥ᳚ | pa॒ra॒meṇai॒vāsmā̭ a॒nnādye॒-nāva̭ra-ma॒nnādya॒mava̭rundhe || sa॒ptada̭śaśarāvo bhavati | sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭te॒-rāptyai᳚ || kṣī॒re bha̭vati | ruca̭me॒vāsmi̭n-dadhāti || sa॒rpiṣvā᳚-nbhavati meddhya॒tvāya̭ || bā॒r॒ha॒spa॒tyo vā e॒ṣa de॒vata̭yā || 38 ||

yo vā̭ja॒peyḙna॒ yaja̭te | bā॒r॒ha॒spa॒tya e॒ṣa ca॒ruḥ || aśvā᳚n-thsariṣya॒ta-ssa॒sruṣa॒ścāva̭-ghrāpayati | yame॒va te vājaṃ̭-lo~॒kamu॒jjaya̭nti | tame॒vāva̭rundhe || ajī̭jipata vanaspataya॒ indraṃ॒-vā~jaṃ॒-vi~mṷcyaddhva॒miti̭ dundu॒bhīn. vimṷñcati | yame॒va te vājaṃ̭-lo~॒kami̭ndri॒ya-ndṷndu॒bhaya̭ u॒jjaya̭nti | tame॒vā-va̭rundhe || 39 ||

(a॒bhija̭yati॒ - vā e॒ṣā vāg - dī̭yante - 'smai yunakti - gamayati॒ - ya ā॒ji-ndhāva̭nti - bhavati - de॒vata̭yā॒ - +-'ṣṭau ca̭) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - yūpārohaṇam

tā॒rpyaṃ-ya~ja̭māna॒-mpari̭dhāpayati | ya॒jño vai tā॒rpyam | ya॒jñenai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati | da॒rbha॒maya॒-mpari̭dhāpayati | pa॒vitraṃ॒-vai~ da॒rbhāḥ | pu॒nātye॒vaina᳚m | vājaṃ॒-vā~ e॒ṣo-'va̭ruruthsate | yo vā̭ja॒peyḙna॒ yaja̭te | oṣa̭dhayaḥ॒ khalu॒ vai vājaḥ̭ | ya-dda̭rbha॒maya̭-mparidhā॒paya̭ti || 40 ||

vāja॒syāva̭-ruddhyai || jāya॒ ehi॒ suvo॒ rohā॒vetyā̭ha | patni̭yā e॒vaiṣa ya॒jñasyā᳚n-vāra॒mbho-'na̭vacchityai || sa॒ptada̭śā-ratni॒ryūpo̭ bhavati | sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭te॒rāptyai᳚ || tū॒pa॒ra-ścatṷraśri-rbhavati || gau॒dhū॒ma-ñca॒ṣāla᳚m | na vā e॒te vrī॒hayo॒ na yavāḥ᳚ | ya-dgo॒dhūmāḥ᳚ || 41 ||

e॒vami̭va॒ hi pra॒jāpa̭ti॒-ssamṛ̭ddhyai | atho̭ a॒mume॒vāsmai̭ lo॒kamanna̭vanta-ṅkaroti || vāso̭bhi-rveṣṭayati | e॒ṣa vai yaja̭mānaḥ | yadyūpaḥ̭ | sa॒rva॒de॒va॒tyaṃ̭-vā~saḥ̭ | sarvā̭bhire॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi॒-ssama̭rdhayati | atho̭ ā॒krama̭ṇame॒va tathsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || dvāda̭śa vājaprasa॒vīyā̭ni juhoti || 42 ||

dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒va prī̭ṇāti | atho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || da॒śabhiḥ॒ kalpai̭ rohati | nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ | nābhi̭rdaśa॒mī | prā॒ṇāne॒va ya̭thāsthā॒na-ṅka̭lpayi॒tvā | su॒va॒rgaṃ-lo~॒kamḙti | e॒tāva॒dvai purṷṣasya॒ svam || 43 ||

yāva̭t-prā॒ṇāḥ | yāva̭de॒vāsyāsti̭ | tena̭ sa॒ha sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || suva̭rde॒vāgṃ a̭ga॒nmetyā̭ha | su॒va॒rgame॒va lo॒kamḙti | a॒mṛtā̭ abhū॒metyā̭ha | a॒mṛta̭miva॒ hi sṷva॒rgo lo॒kaḥ | pra॒jāpa̭teḥ pra॒jā a̭bhū॒metyā̭ha | prā॒jā॒pa॒tyo vā a॒yaṃ-lo~॒kaḥ | a॒smāde॒va tena̭ lo॒kānnaiti̭ || 44 ||

sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jetyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitā-māśā᳚ste || ā॒sa॒pu॒ṭai-rghna̭nti | annaṃ॒-vā~ i॒yam | a॒nnādyḙnai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayanti | ūṣai᳚-rghnanti | e॒te hi sā॒kṣādanna᳚m | yadūṣāḥ᳚ | sā॒kṣāde॒vaina̭-ma॒nnādyḙna॒ sama̭rdhayanti || pu॒rastā᳚t-pra॒tyañca᳚-ṅghnanti || 45 ||

pu॒rastā॒ddhi pra̭tī॒cīna॒-manna̭ma॒dyate᳚ || śī॒r॒ṣa॒to ghna̭nti | śī॒r॒ṣa॒to hyanna̭ma॒dyate᳚ || di॒gbhyo ghna̭nti | di॒gbhya e॒vāsmā̭ a॒nnādya॒-mava̭rundhate || ī॒śva॒ro vā e॒ṣa parāṃ᳚-pra॒daghaḥ̭ | yo yūpa॒gṃ॒ roha̭ti || hira̭ṇyama॒ddhya-va̭rohati | a॒mṛtaṃ॒-vai~ hira̭ṇyam | a॒mṛtagṃ̭ suva॒rgo lo॒kaḥ || 46 ||

a॒mṛta̭ e॒va sṷva॒rge lo॒ke prati̭ tiṣṭhati || śa॒tamā̭na-mbhavati | śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭yaḥ | āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭ tiṣṭhati || puṣṭyai॒ vā e॒ta-drū॒pam | yada॒jā | tri-ssaṃ̭va~thsa॒rasyā॒nyān-pa॒śū-npari॒ prajā̭yate || ba॒stā॒ji॒na-ma॒ddhyava̭ rohati | puṣṭyā̭me॒va pra॒jana̭ne॒ prati̭tiṣṭhati || 47 ||

(pa॒ri॒dhā॒paya̭ti - go॒dhūmā̭ - juhoti॒ - svaṃ - naiti̭ - pra॒tyañja̭-ṅghnanti - lo॒ko - +nava̭ ca (a. 7)

anuvākaṃ 8 - annahomāḥ, abhiṣekaśca

sa॒ptānna̭-ho॒māñjṷhoti | sa॒pta vā annā̭ni | yāva̭ntye॒vānnā̭ni | tānye॒vāva̭rundhe | sa॒pta grā॒myā oṣa̭dhayaḥ | sa॒ptāra॒ṇyāḥ | u॒bhayī̭ṣā॒-mava̭ruddhyai || anna̭syā-nnasya juhoti | anna̭syānna॒syā-va̭ruddhyai || ya-dvā̭japeyayā॒jya-na̭varuddhasyāśñī॒yāt || 48 ||

ava̭ruddhena॒ vyṛ̭ddhyeta | sarva̭sya samava॒dāya̭ juhoti | ana̭varuddha॒-syāva̭ruddhyai || audṷmbareṇa sru॒veṇa̭ juhoti | ūrgvā anna̭-mudu॒mbaraḥ̭ | ū॒rja e॒vānnādya॒syāva̭ruddhyai || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va ityā̭ha | sa॒vi॒tṛ pra̭sūta e॒vaina॒-mbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhi-ra॒bhiṣi̭ñcati || anna̭syānnasyā॒bhiṣi̭ñcati | anna̭syānna॒syāva̭ruddhyai || 49 ||

pu॒rastā᳚t-pra॒tyañca̭-ma॒bhiṣi̭ñcati | pu॒rastā॒ddhi-pra̭tī॒cīna॒-manna̭ma॒dyate᳚ | śī॒r॒ṣa॒to̭-'bhiṣi̭ñcati | śī॒r॒ṣa॒to hyanna̭ma॒dyate᳚ || āmukhā̭da॒nvava̭ srāvayati | mu॒kha॒ta e॒vāsmā̭ a॒nnādya̭-ndadhāti || a॒gnestvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mītyā̭ha | e॒ṣa vā a॒gne-ssa॒vaḥ | tenai॒vaina̭-ma॒bhiṣi̭ñcati | indra̭sya tvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mītyā̭ha || 50 ||

i॒ndri॒ya-me॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti | bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒-mītyā̭ha | brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spatiḥ̭ | brahma̭ṇai॒vaina̭-ma॒bhiṣi̭ñcati || so॒ma॒gra॒hāgścā̭-vadānī॒yāni̭ ca॒rtvigbhya॒ upa̭ haranti | a॒mume॒va tai-rlo॒ka-manna̭vanta-ṅkaroti | su॒rā॒gra॒hāgścā̭-navadānī॒yāni̭ ca vāja॒sṛdbhyaḥ̭ | i॒mame॒va tai-rlo॒ka-manna̭vanta-ṅkaroti | atho̭ u॒bhayī᳚ṣve॒vābhiṣi̭cyate || vi॒mā॒tha-ṅkṷrvate vāja॒sṛtaḥ̭ || 51 ||

i॒ndri॒yasyāva̭ruddhyai || ani̭ruktābhiḥ prātassava॒ne stṷvate | ani̭ruktaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭te॒rāptyai᳚ | vāja̭vatībhi॒-rmāddhya̭ndine | annaṃ॒-vai~ vājaḥ̭ | anna̭me॒vā-va̭rundhe | śi॒pi॒vi॒ṣṭava̭tībhi-stṛtīyasava॒ne | ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ | pa॒śava॒-śśipiḥ̭ | ya॒jña e॒va pa॒śuṣu॒ prati̭ tiṣṭhati || bṛ॒hadantya̭-mbhavati | anta̭me॒vainagg̭ śri॒yai ga̭mayati || 52 ||

(a॒śñī॒yā - danna̭syānna॒syā va̭ruddhyā॒ - indra̭sya tvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒ mītyā̭ha-vāja॒sṛtaḥ॒ - śipi॒ strīṇi̭ ca) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - atigrāhyāḥ, pañcaindrāḥ

nṛ॒ṣada॒-ntvetyā̭ha | pra॒jā vai nṝn | pra॒jānā̭me॒vaitena̭ sūyate | dru॒ṣada॒mityā̭ha | vana॒spata̭yo॒ vai dru | vana॒spatī̭nāme॒vai tena̭ sūyate | bhu॒va॒na॒sada॒-mityā̭ha | ya॒dā vai vasī̭yā॒-nbhava̭ti | bhuva̭namaga॒nniti॒ vai tamā̭huḥ | bhuva̭name॒vaitena̭ gacchati || 53 ||

a॒phsu॒ṣada̭-ntvā ghṛta॒sada॒-mityā̭ha | a॒pāme॒vaitena̭ ghṛ॒tasya̭ sūyate | vyo॒ma॒sada॒-mityā̭ha | ya॒dā vai vasī̭yā॒-nbhava̭ti | vyo̭māga॒nniti॒ vai tamā̭huḥ | vyo̭mai॒vaitena̭ gacchati || pṛ॒thi॒vi॒ṣada̭-ntvā-'ntarikṣa॒sada॒-mityā̭ha | e॒ṣāme॒vaitena̭ lo॒kānāgṃ̭ sūyate | tasmā᳚-dvājape-yayā॒jī na ka-ñca॒na pra॒tyava̭rohati | apī̭va॒ hi de॒vatā̭nāgṃ sū॒yate᳚ || 54 ||

nā॒ka॒sada॒-mityā̭ha | ya॒dāvai vasī̭yā॒-nbhava̭ti | nāka̭maga॒nniti॒ vai tamā̭huḥ | nāka̭me॒vaitena̭ gacchati || ye grahāḥ᳚ pañcaja॒nīnā॒ ityā̭ha | pa॒ñca॒ja॒nānā̭-me॒vaitena̭ sūyate || a॒pāgṃ rasa॒mudva̭yasa॒-mityā̭ha | a॒pāme॒vaitena॒ rasa̭sya sūyate | sūrya̭raśmigṃ sa॒mābhṛ̭ta॒-mityā̭ha saśukra॒tvāya̭ || 55 ||

(ga॒ccha॒ti॒ - sū॒yate॒ - +nava̭ ca) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - piṇḍapitṛyajñaḥ darśapūrṇamāsabrāhmaṇaśeṣaḥ

indro vṛ॒tragṃ ha॒tvā | asṷrā-nparā॒bhāvya̭ | so̭-'māvā॒syā᳚-mpratyāga̭cchat | te pi॒taraḥ̭ pūrve॒dyu-rāga̭cchann | pi॒tṝn. ya॒jño̭-'gacchat | ta-nde॒vāḥ puna̭rayācanta | tame᳚bhyo॒ na puna̭radaduḥ | te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai | atha̭ vaḥ॒ puna̭rdāsyāmaḥ | a॒smabhya̭me॒va pū᳚rve॒dyuḥ kri̭yātā॒ iti̭ || 56 ||

tame᳚bhyaḥ॒ puna̭radaduḥ | tasmā᳚t-pi॒tṛbhyaḥ̭ pūrve॒dyuḥ kri̭yate | ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ pūrve॒dyuḥ ka॒roti̭ | pi॒tṛbhya̭ e॒va ta-dya॒jña-nni॒ṣkrīya॒ yaja̭mānaḥ॒ prata̭nute || somā̭ya pi॒tṛpī̭tāya sva॒dhā nama॒ ityā̭ha | pi॒ture॒vādhi̭ somapī॒thamava̭ rundhe | na hi pi॒tā pra॒mīya̭māṇa॒ āhai॒ṣa so̭mapī॒tha iti̭ | i॒ndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒thaḥ | i॒ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭-rundhe | tena᳚ndri॒yeṇa̭ dvi॒tīyā᳚-ñjā॒yāma॒bhya̭śñute || 57 ||

e॒ta-dvai brāhma̭ṇa-mpu॒rā vā̭jaśrava॒sā vi॒dāma̭krann | tasmā॒-tte dvedvḙ jā॒ye a॒bhyā᳚kṣata | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | a॒bhi dvi॒tīyā᳚-ñjā॒yāma̭śñute || a॒gnayḙ kavya॒vāha̭nāya sva॒dhā nama॒ ityā̭ha | ya e॒va pi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ | ta-mprī̭ṇāti || ti॒sra āhṷtī-rjuhoti || trirnida̭dhāti || ṣaṭ-thsampa̭dyante || 58 ||

ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti || tū॒ṣṇī-mmekṣa̭ṇa॒-māda̭dhāti | asti̭ vā॒ hi ṣa॒ṣṭha ṛ॒turna vā᳚ || de॒vān. vai pi॒tṝ-nprī॒tān | ma॒nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒taro-'nu॒ prapi̭pate | ti॒sra āhṷtī-rjuhoti | trirnida̭dhāti | ṣaṭ-thsampa̭dyante | ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ || 59 ||

ṛ॒tavaḥ॒ khalu॒ vai de॒vāḥ pi॒taraḥ̭ | ṛ॒tūne॒va de॒vā-npi॒tṝ-nprī̭ṇāti | tānprī॒tān | ma॒nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒taro-'nu॒ prapi̭pate || sa॒kṛ॒dā॒cchi॒nna-mba॒r॒hi-rbha̭vati | sa॒kṛdi̭va॒ hi pi॒taraḥ̭ || trirnida̭dhāti | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | tāne॒va prī̭ṇāti || parāṃ॒āva̭rtate || 60 ||

hlīkā॒ hi pi॒taraḥ̭ || òṣmaṇo᳚ vyā॒vṛta॒ upā᳚ste | ū॒ṣmabhā̭gā॒ hi pi॒taraḥ̭ || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | prāśyāṃ(3)na prāśyā(3)miti̭ | ya-tprā᳚śñī॒yāt | janya॒manna̭madyāt | pra॒māyṷka-ssyāt | yanna prā᳚śñī॒yāt | aha̭vi-ssyāt || 61 ||

pi॒tṛbhya॒ āvṛ̭ścyeta | a॒va॒ghreya̭me॒va | tanneva॒ prāśi̭ta॒-nnevāprā̭śitam || vī॒raṃ-vā~॒ vai pi॒taraḥ̭ pra॒yanto॒ hara̭nti | vī॒raṃ-vā~̭ dadati | da॒śā-ñchi̭natti | hara̭ṇabhāgā॒ hi pi॒taraḥ̭ | pi॒tṝne॒va ni॒rava̭dayate || utta̭ra॒ āyṷṣi॒ loma̭ chindīta | pi॒tṛ॒ṇāg hyḙtarhi॒ nedī̭yaḥ || 62 ||

nama̭skaroti | na॒ma॒skā॒ro hi pi̭tṛ॒ṇām || namo̭ vaḥ pitaro॒ rasā̭ya | namo̭ vaḥ pitara॒-śśuṣmā̭ya | namo̭ vaḥ pitaro jī॒vāya̭ | namo̭ vaḥ pitara-ssva॒dhāyai᳚ | namo̭ vaḥ pitaro ma॒nyave᳚ | namo̭ vaḥ pitaro gho॒rāya̭ | pita̭ro॒ namo̭ vaḥ | ya e॒tasmi̭n ~lo॒ke stha || 63 ||

yu॒ṣmāgste-'nṷ | ye᳚-'smi~llo॒ke | mā-nte nṷ | ya e॒tasmi̭~llo॒ke stha | yū॒ya-nteṣāṃ॒-va~si̭ṣṭhā bhūyāsta | ye᳚-'smi~llo॒ke | a॒ha-nteṣāṃ॒-va~si̭ṣṭho bhūyāsa॒mityā̭ha | vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-pi॒tṛbhyaḥ̭ ka॒roti̭ || e॒ṣa vai ma̭nu॒ṣyā̭ṇāṃ-ya~॒jñaḥ || 64 ||

de॒vānāṃ॒-vā~ ita̭re ya॒jñāḥ | tena॒ vā e॒ta-tpi̭tṛlo॒ke ca̭rati || ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ka॒roti̭ | sa ī᳚śva॒raḥ pramḙtoḥ | prā॒jā॒pa॒tyaya॒rcā puna॒raiti̭ | ya॒jño vai pra॒jāpa̭tiḥ | ya॒jñenai॒va sa॒ha puna॒raiti̭ | na pra॒māyṷko bhavati || pi॒tṛ॒lo॒ke vā e॒ta-dyaja̭mānaścarati | ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ka॒roti̭ | sa ī᳚śva॒ra ārti॒mārtoḥ᳚ | pra॒jāpa̭ti॒-stvāvaina॒-ntata॒ unnḙtumarha॒tītyā̭huḥ | ya-tprā̭jāpa॒tyaya॒rcā puna॒raiti̭ | pra॒jāpa̭tire॒vaina॒-ntata॒ unna̭yati | nārti॒mārccha̭ti॒ yaja̭mānaḥ || 65 ||

(itya̭ - śñute - padyante - padyante॒ ṣaḍvā ṛ॒tavo̭ - varta॒te-' - ha̭vi-ssyā॒n - nedī̭yaḥ॒ - stha - ya॒jño - yaja̭mānaścarati॒ ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ka॒roti॒ pañca̭ ca) (a. 10)

(de॒vā॒su॒rā a॒gnīṣoma̭yo--r de॒vā vai yathā॒ darśaṃ̭ - de॒vā vai yada॒nyai-rgrahai᳚--r brahmavā॒dino॒ nāgni̭ṣṭo॒mo na - sā̭vi॒traṃ - de॒vasyā॒haṃ - tā॒rpyagṃ - sa॒ptānna̭ho॒mān - nṛ॒ṣadaṃ॒ - tvendro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā daśa̭)

(de॒vā॒su॒rā - vā॒jyḙvainaṃ॒ - tasmā᳚-dvājapeyayā॒jī - de॒vasyā॒haṃ - ~vāja॒syāva̭ruddhyā- indri॒yame॒vāsmi॒n॒. - hlīkā॒ hi pi॒taraḥ॒ pañca̭ṣaṣṭiḥ)

(de॒vā॒su॒rā - yaja̭mānaḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake tṛtīyaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||