1.1 - Agnyadheyabrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Brahma Sandhattam

ॐ

1.1 - അഗ്ന്യാധേയബ്രാഹ്മണം - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണ പാഠഃ - ബ്രഹ്മ സന്ധത്തം

Krishna Vedic Malayalam

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ പ്രഥമഃ പ്രപാഠകഃ - അഗ്ന്യാധേയബ്രാഹ്മണം

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

ബ്രഹ്മ॒ സന്ധ॑ത്ത॒-ന്തന്മേ॑ ജിന്വതമ് । ക്ഷ॒ത്രഗ്ം സന്ധ॑ത്ത॒-ന്തന്മേ॑ ജിന്വതമ് । ഇഷ॒ഗ്ം॒ സന്ധ॑ത്ത॒-ന്താ-മ്മേ॑ ജിന്വതമ് । ഊര്ജ॒ഗ്ം॒ സന്ധ॑ത്ത॒-ന്താ-മ്മേ॑ ജിന്വതമ് । ര॒യിഗ്ം സന്ധ॑ത്ത॒-ന്താ-മ്മേ॑ ജിന്വതമ് । പുഷ്ടി॒ഗ്ം॒ സന്ധ॑ത്ത॒-ന്താ-മ്മേ॑ ജിന്വതമ് । പ്ര॒ജാഗ്ം സന്ധ॑ത്ത॒-ന്താ-മ്മേ॑ ജിന്വതമ് । പ॒ശൂ-ന്ഥ്സന്ധ॑ത്ത॒-ന്താന്മേ॑ ജിന്വതമ് ॥ സ്തു॒തോ॑-ഽസി॒ ജന॑ധാഃ । ദേ॒വാസ്ത്വാ॑ ശുക്ര॒പാഃ പ്രണ॑യന്തു ॥ 1 ॥

സു॒വീരാഃ᳚ പ്ര॒ജാഃ പ്ര॑ജ॒നയ॒-ന്പരീ॑ഹി । ശു॒ക്ര-ശ്ശു॒ക്രശോ॑ചിഷാ ॥ സ്തു॒തോ॑-ഽസി॒ ജന॑ധാഃ । ദേ॒വാസ്ത്വാ॑ മന്ഥി॒പാഃ പ്രണ॑യന്തു ॥ സു॒പ്ര॒ജാഃ പ്ര॒ജാഃ പ്ര॑ജ॒നയ॒-ന്പരീ॑ഹി । മ॒ന്ഥീ മ॒ന്ഥിശോ॑ചിഷാ ॥സ॒ജ॒ങ്ഗ്മാ॒നൌ ദി॒വ ആ പൃ॑ഥി॒വ്യാ-ഽഽയുഃ॑ । സന്ധ॑ത്ത॒-ന്തന്മേ॑ ജിന്വതമ് । പ്രാ॒ണഗ്ം സന്ധ॑ത്ത॒-ന്ത-മ്മേ॑ ജിന്വതമ് । അ॒പാ॒നഗ്ം സന്ധ॑ത്ത॒-ന്ത-മ്മേ॑ ജിന്വതമ് ॥ 2 ॥

വ്യാ॒നഗ്ം സന്ധ॑ത്ത॒-ന്ത-മ്മേ॑ ജിന്വതമ് । ചക്ഷു॒-സ്സന്ധ॑ത്ത॒-ന്തന്മേ॑ ജിന്വതമ് । ശ്രോത്ര॒ഗ്ം॒ സന്ധ॑ത്ത॒-ന്തന്മേ॑ ജിന്വതമ് । മന॒-സ്സന്ധ॑ത്ത॒-ന്തന്മേ॑ ജിന്വതമ് । വാച॒ഗ്ം॒ സന്ധ॑ത്ത॒-ന്താ-മ്മേ॑ ജിന്വതമ് ॥ ആയുഃ॑ സ്ഥ॒ ആയു॑ര്മേ ധത്തമ് । ആയു॑-ര്യ॒ജ്ഞായ॑ ധത്തമ് । ആയു॑-ര്യ॒ജ്ഞപ॑തയേ ധത്തമ് । പ്രാ॒ണ-സ്സ്ഥഃ॑ പ്രാ॒ണ-മ്മേ॑ ധത്തമ് । പ്രാ॒ണം-യഁ॒ജ്ഞായ॑ ധത്തമ് ॥ 3 ॥

പ്രാ॒ണം-യഁ॒ജ്ഞപ॑തയേ ധത്തമ് । ചക്ഷുഃ॑ സ്ഥ॒ശ്ചക്ഷു॑ര്മേ ധത്തമ് । ചക്ഷു॑-ര്യ॒ജ്ഞായ॑ ധത്തമ് । ചക്ഷു॑-ര്യ॒ജ്ഞപ॑തയേ ധത്തമ് । ശ്രോത്രഗ്ഗ്॑ സ്ഥ॒-ശ്ശ്രോത്ര॑-മ്മേ ധത്തമ് । ശ്രോത്രം॑-യഁ॒ജ്ഞായ॑ ധത്തമ് । ശ്രോത്രം॑-യഁ॒ജ്ഞപ॑തയേ ധത്തമ് । തൌ ദേ॑വൌ ശുക്രാമന്ഥിനൌ ।ക॒ല്പയ॑ത॒-ന്ദൈവീ॒ര്വിശഃ॑ । ക॒ല്പയ॑ത॒-മ്മാനു॑ഷീഃ ॥ 4 ॥

ഇഷ॒-മൂര്ജ॑മ॒സ്മാസു॑ ധത്തമ് । പ്രാ॒ണാ-ന്പ॒ശുഷു॑ । പ്ര॒ജാ-മ്മയി॑ ച॒ യജ॑മാനേ ച ॥ നിര॑സ്ത॒-ശ്ശണ്ഡഃ॑ । നിര॑സ്തോ॒ മര്കഃ॑ ॥ അപ॑നുത്തൌ॒ ശണ്ഡാ॒മര്കൌ॑ സ॒ഹാമുനാ᳚ ॥ ശു॒ക്രസ്യ॑ സ॒മിദ॑സി । മ॒ന്ഥിനഃ॑ സ॒മിദ॑സി ॥ സ പ്ര॑ഥ॒മ-സ്സങ്കൃ॑തി-ര്വി॒ശ്വക॑ര്മാ । സ പ്ര॑ഥ॒മോ മി॒ത്രോ വരു॑ണോ അ॒ഗ്നിഃ । സ പ്ര॑ഥ॒മോ ബൃഹ॒സ്പതി॑ശ്ചികി॒ത്വാന് । തസ്മാ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ സു॒തമാജു॑ഹോമി ॥ 5 ॥

(ന॒യ॒ - ന്ത്വ॒പാ॒നഗ്ം സന്ധ॑ത്തം॒ ത-മ്മേ॑ ജിന്വതം - പ്രാ॒ണം-യഁ॒ജ്ഞായ॑ ധത്തം॒ - മാനു॑ഷീ--ര് അ॒ഗ്നി-ര്ദ്വേ ച॑) (അ. 1)

ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-ന്തത് । ഇഷ॒മൂര്ജഗ്ം॑ ര॒യി-മ്പുഷ്ടി॑-മ്പ്ര॒ജാ-ന്താമ് । പ॒ശു-ന്താന് । സന്ധ॑ത്ത॒-ന്തത് । പ്രാ॒ണമ॑പാ॒നം-വ്യാഁ॒ന-ന്തമ് । ചക്ഷു॒-ശ്ശ്രോത്ര॒-മ്മന॒സ്തത് । വാച॒-ന്താമ് । ഇ॒ഷാദി॒പഞ്ച॑കേ॒ വാച॒-ന്താ-മ്മേ᳚ । പ॒ശൂ-ന്ഥ്സന്ധ॑ത്ത॒-ന്താന്മേ᳚ । പ്രാ॒ണാദി॒ത്രിത॑യേ॒ ത-മ്മേ᳚ । അ॒ന്യത്ര॒ തന്മേ᳚ । )

കൃത്തി॑കാ-സ്വ॒ഗ്നി-മാദ॑ധീത । ഏ॒തദ്വാ അ॒ഗ്നേ-ര്നക്ഷ॑ത്രമ് । യ-ത്കൃത്തി॑കാഃ । സ്വായാ॑മേ॒വൈന॑-ന്ദേ॒വതാ॑യാമാ॒ധായ॑ । ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ര്ച॒സീ ഭ॑വതി ॥ മുഖം॒-വാഁ ഏ॒തന്നക്ഷ॑ത്രാണാമ് । യ-ത്കൃത്തി॑കാഃ । യഃ കൃത്തി॑കാ-സ്വ॒ഗ്നി-മാ॑ധ॒ത്തേ । മുഖ്യ॑ ഏ॒വ ഭ॑വതി ॥ അഥോ॒ ഖലു॑ ॥ 6 ॥

അ॒ഗ്നി॒-ന॒ക്ഷ॒ത്രമിത്യ-പ॑ചായന്തി । ഗൃ॒ഹാനഃഅ॒ ദാഹു॑കോ ഭവതി ॥ പ്ര॒ജാപ॑തീ രോഹി॒ണ്യാ-മ॒ഗ്നി-മ॑സൃജത । ത-ന്ദേ॒വാ രോ॑ഹി॒ണ്യാ-മാദ॑ധത । തതോ॒ വൈ തേ സര്വാ॒-ന്രോഹാ॑നരോഹന്ന് । ത-ദ്രോ॑ഹി॒ണ്യൈ രോ॑ഹിണി॒ത്വമ് । യോ രോ॑ഹി॒ണ്യാ-മ॒ഗ്നിമാ॑ധ॒ത്തേ । ഋ॒ധ്നോത്യേ॒വ । സര്വാ॒-ന്രോഹാ᳚ന്-രോഹതി ॥ ദേ॒വാ വൈ ഭ॒ദ്രാ-സ്സന്തോ॒-ഽഗ്നി-മാധി॑ഥ്സന്ത ॥ 7 ॥

തേഷാ॒മനാ॑ഹിതോ॒ ഽഗ്നിരാസീ᳚ത് । അഥൈ᳚ഭ്യോ വാ॒മം-വഁസ്വപാ᳚ക്രാമത് । തേ പുന॑ര്വസ്വോ॒രാദ॑ധത । തതോ॒ വൈ താന് വാ॒മം-വഁസൂ॒പാവ॑ര്തത । യഃ പു॒രാ ഭ॒ദ്ര-സ്സമ്പാപീ॑യാ॒-ന്ഥ്സ്യാത് । സ പുന॑ര്വസ്വോ-ര॒ഗ്നി-മാദ॑ധീത । പുന॑രേ॒വൈനം॑-വാഁ॒മം-വഁസൂ॒പാവ॑ര്തതേ । ഭ॒ദ്രോ ഭ॑വതി ॥ യഃ കാ॒മയേ॑ത॒ ദാന॑കാമാ മേ പ്ര॒ജാ-സ്സ്യു॒രിതി॑ । സ പൂര്വ॑യോഃ॒ ഫല്ഗു॑ന്യോ-ര॒ഗ്നി-മാദ॑ധീത ॥ 8 ॥

അ॒ര്യ॒മ്ണോ വാ ഏ॒തന്നക്ഷ॑ത്രമ് । യത്പൂര്വേ॒ ഫല്ഗു॑നീ । അ॒ര്യ॒മേതി॒ തമാ॑ഹു॒ര്യോ ദദാ॑തി । ദാന॑കാമാ അസ്മൈ പ്ര॒ജാ ഭ॑വന്തി ॥ യഃ കാ॒മയേ॑ത ഭ॒ഗീ സ്യാ॒മിതി॑ । സ ഉത്ത॑രയോഃ॒ ഫല്ഗു॑ന്യോ-ര॒ഗ്നിമാദ॑ധീത । ഭഗ॑സ്യ॒ വാ ഏ॒തന്നക്ഷ॑ത്രമ് । യദുത്ത॑രേ॒ ഫല്ഗു॑നീ । ഭ॒ഗ്യേ॑വ ഭ॑വതി ॥ കാ॒ല॒ക॒ഞ്ജാ വൈ നാമാസു॑രാ ആസന്ന് ॥ 9 ॥

തേ സു॑വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായാ॒ഗ്നി-മ॑ചിന്വത । പുരു॑ഷ॒ ഇഷ്ട॑കാ॒-മുപാ॑ദധാ॒ത്-പുരു॑ഷ॒ ഇഷ്ട॑കാമ് । സ ഇന്ദ്രോ᳚ ബ്രാഹ്മ॒ണോ ബ്രുവാ॑ണ॒ ഇഷ്ട॑കാ॒മുപാ॑ധത്ത । ഏ॒ഷാ മേ॑ ചി॒ത്രാ നാമേതി॑ । തേ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാപ്രാരോ॑ഹന്ന് । സ ഇന്ദ്ര॒ ഇഷ്ട॑കാ॒മാവൃ॑ഹത് । തേ-ഽവാ॑കീര്യന്ത । യേ॑-ഽവാകീ᳚ര്യന്ത । ത ഊര്ണാ॒വഭ॑യോ-ഽഭവന്ന് । ദ്വാവുദ॑പതതാമ് ॥ 10 ॥

തൌ ദി॒വ്യൌ ശ്വാനാ॑വഭവതാമ് । യോ ഭ്രാതൃ॑വ്യവാ॒-ന്ഥ്സ്യാത് । സ ചി॒ത്രായാ॑-മ॒ഗ്നി-മാദ॑ധീത । അ॒വ॒കീര്യൈ॒വ ഭ്രാതൃ॑വ്യാന് । ഓജോ॒ ബല॑മിന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑മാ॒ത്മന്-ധ॑ത്തേ ॥ വ॒സന്താ᳚ ബ്രാഹ്മ॒ണോ᳚ ഽഗ്നിമാദ॑ധീത । വ॒സ॒ന്തോ വൈ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണസ്യ॒ര്തുഃ । സ്വ ഏ॒വൈന॑-മൃ॒താവാ॒ധായ॑ । ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ര്ച॒സീ ഭ॑വതി । മുഖം॒-വാഁ ഏ॒തദൃ॑തൂ॒നാമ് ॥ 11 ॥

യ-ദ്വ॑സ॒ന്തഃ । യോ വ॒സന്താ॒-ഽഗ്നിമാ॑ധ॒ത്തേ । മുഖ്യ॑ ഏ॒വ ഭ॑വതി । അഥോ॒ യോനി॑മന്തമേ॒വൈന॒-മ്പ്രജാ॑ത॒മാധ॑ത്തേ । ഗ്രീ॒ഷ്മേ രാ॑ജ॒ന്യ॑ ആദ॑ധീത । ഗ്രീ॒ഷ്മോ വൈ രാ॑ജ॒ന്യ॑സ്യ॒ര്തുഃ । സ്വ ഏ॒വൈന॑മൃ॒താവാ॒ധായ॑ । ഇ॒ന്ദ്രി॒യാ॒വീ ഭ॑വതി । ശ॒രദി॒ വൈശ്യ॒ ആദ॑ധീത । ശ॒രദ്വൈ വൈശ്യ॑സ്യ॒ര്തുഃ ॥ 12 ॥

സ്വ ഏ॒വൈന॑മൃ॒താവാ॒ധായ॑ । പ॒ശു॒മാ-ന്ഭ॑വതി ॥ ന പൂര്വ॑യോഃ॒ ഫല്ഗു॑ന്യോ-ര॒ഗ്നിമാദ॑ധീത । ഏ॒ഷാ വൈ ജ॑ഘ॒ന്യാ॑ രാത്രിഃ॑ സംവഁഥ്സ॒രസ്യ॑ । യത്പൂര്വേ॒ ഫല്ഗു॑നീ । പൃ॒ഷ്ടി॒ത ഏ॒വ സം॑വഁഥ്സ॒രസ്യാ॒-ഗ്നിമാ॒ധായ॑ । പാപീ॑യാന്-ഭവതി । ഉത്ത॑രയോ॒രാദ॑ധീത । ഏ॒ഷാ വൈ പ്ര॑ഥ॒മാ രാത്രിഃ॑ സംവഁഥ്സ॒രസ്യ॑ । യദുത്ത॑രേ॒ ഫല്ഗു॑നീ । മു॒ഖ॒ത ഏ॒വ സം॑വഁഥ്സ॒രസ്യാ॒-ഗ്നിമാ॒ധായ॑ । വസീ॑യാ-ന്ഭവതി ॥ അഥോ॒ ഖലു॑ । യ॒ദൈവൈനം॑-യഁ॒ജ്ഞ ഉ॑പ॒നമേ᳚ത് । അഥാദ॑ധീത । സൈവാസ്യര്ധിഃ॑ ॥ 13 ॥

(ഖല്വാ॑ - ധിഥ്സന്ത॒ - ഫല്ഗു॑ന്യോര॒ഗ്നിമാദ॑ധീതാ - സന് - നപതതാ - മതൂ॒നാം - ഁവൈശ്യ॑സ്യ॒ര്തു - രുത്ത॑രേ॒ ഫല്ഗു॑നീ॒ ഷട് ച॑) (അ. 2)

ഉദ്ധ॑ന്തി । യദേ॒വാസ്യാ॑ അമേ॒ദ്ധ്യമ് । തദപ॑ ഹന്തി ॥ അ॒പോ-ഽവോ᳚ക്ഷതി॒ ശാന്ത്യൈ᳚ ॥ സിക॑താ॒ നിവ॑പതി । ഏ॒തദ്വാ അ॒ഗ്നേ-ര്വൈ᳚ശ്വാന॒രസ്യ॑ രൂ॒പമ് । രൂ॒പേണൈ॒വ വൈ᳚ശ്വാന॒രമവ॑-രുന്ധേ ॥ ഊഷാ॒-ന്നിവ॑പതി । പുഷ്ടി॒ര്വാ ഏ॒ഷാ പ്ര॒ജന॑നമ് । യദൂഷാഃ᳚ ॥ 14 ॥

പുഷ്ട്യാ॑മേ॒വ പ്ര॒ജന॑നേ॒ ഽഗ്നിമാധ॑ത്തേ । അഥോ॑ സ॒ഞ്ജ്ഞാന॑ ഏ॒വ । സ॒-ഞ്ജ്ഞാന॒ഗ്ഗ്॒ ഹ്യേ॑ത-ത്പ॑ശൂ॒നാമ് । യദൂഷാഃ᳚ ॥ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ സ॒ഹാസ്താ᳚മ് । തേ വി॑യ॒തീ അ॑ബ്രൂതാമ് । അസ്ത്വേ॒വ നൌ॑ സ॒ഹ യ॒ജ്ഞിയ॒മിതി॑ । യദ॒മുഷ്യാ॑ യ॒ജ്ഞിയ॒മാസീ᳚ത് । തദ॒സ്യാ-മ॑ദധാത് । ത ഊഷാ॑ അഭവന്ന് ॥ 15 ॥

യദ॒സ്യാ യ॒ജ്ഞിയ॒മാസീ᳚ത് । തദ॒മുഷ്യാ॑-മദധാത് । തദ॒ദശ്ച॒ന്ദ്രമ॑സി കൃ॒ഷ്ണമ് । ഊഷാ᳚ന്നി॒വപ॑ന്ന॒ദോ ദ്ധ്യാ॑യേത് । ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വ്യോരേ॒വ യ॒ജ്ഞിയേ॒-ഽഗ്നിമാധ॑ത്തേ ॥ അ॒ഗ്നിര്ദേ॒വേഭ്യോ॒ നിലാ॑യത । ആ॒ഖൂ രൂ॒പ-ങ്കൃ॒ത്വാ । സ പൃ॑ഥി॒വീ-മ്പ്രാവി॑ശത് । സ ഊ॒തീഃ കു॑ര്വാ॒ണഃ പൃ॑ഥി॒വീമനു॒ സമ॑ചരത് । തദാ॑ഖുകരീ॒ഷ-മ॑ഭവത് ॥ 16 ॥

യദാ॑ഖുകരീ॒ഷഗ്ം സ॑ഭാം॒രോ ഭവ॑തി । യദേ॒വാസ്യ॒ തത്ര॒ ന്യ॑ക്തമ് । തദേ॒വാവ॑രുന്ധേ ॥ ഊര്ജം॒-വാഁ ഏ॒തഗ്ം രസ॑-മ്പൃഥി॒വ്യാ ഉ॑പ॒ദീകാ॒ ഉദ്ദി॑ഹന്തി । യ-ദ്വ॒ല്മീക᳚മ് । യ-ദ്വ॑ല്മീകവ॒പാ സ॑ഭാം॒രോ ഭവ॑തി । ഊര്ജ॑മേ॒വ രസ॑-മ്പൃഥി॒വ്യാ അവ॑രുന്ധേ । അഥോ॒ ശ്രോത്ര॑മേ॒വ । ശ്രോത്ര॒ഗ്ഗ്॒ ഹ്യേ॑ത-ത്പൃ॑ഥി॒വ്യാഃ । യ-ദ്വ॒ല്മീകഃ॑ ॥ 17 ॥

അബ॑ധിരോ ഭവതി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജത । താസാ॒മന്ന॒-മുപാ᳚ക്ഷീയത । താഭ്യ॒-സ്സൂദ॒മുപ॒ പ്രാഭി॑നത് । തതോ॒ വൈ താസാ॒മന്ന॒-ന്നാക്ഷീ॑യത । യസ്യ॒ സൂദഃ॑ സമ്ഭാ॒രോ ഭവ॑തി । നാസ്യ॑ ഗൃ॒ഹേ-ഽന്ന॑-ങ്ക്ഷീയതേ ॥ ആപോ॒ വാ ഇ॒ദമഗ്രേ॑ സലി॒ലമാ॑സീത് । തേന॑ പ്ര॒ജാപ॑തിരശ്രാമ്യത് ॥ 18 ॥

ക॒ഥമി॒ദഗ്ഗ് സ്യാ॒ദിതി॑ । സോ॑-ഽപശ്യ-ത്പുഷ്കരപ॒ര്ണ-ന്തിഷ്ഠ॑ത് । സോ॑-ഽമന്യത । അസ്തി॒ വൈ തത് । യസ്മി॑-ന്നി॒ദമധി॒ തിഷ്ഠ॒തീതി॑ । സ വ॑രാ॒ഹോ രൂ॒പ-ങ്കൃ॒ത്വോപ॒ന്യ॑മജ്ജത് । സ പൃ॑ഥി॒വീമ॒ധ ആ᳚ര്ച്ഛത് । തസ്യാ॑ ഉപ॒ഹത്യോദ॑മജ്ജത് । ത-ത്പു॑ഷ്കരപ॒ര്ണേ᳚ ഽപ്രഥയത് । യദപ്ര॑ഥയത് ॥ 19 ॥

ത-ത്പൃ॑ഥി॒വ്യൈ പൃ॑ഥിവി॒ത്വമ് । അഭൂ॒ദ്വാ ഇ॒ദമിതി॑ । തദ്ഭൂമ്യൈ॑ ഭൂമി॒ത്വമ് । താ-ന്ദിശോ-ഽനു॒ വാത॒-സ്സമ॑വഹത് । താഗ്ം ശര്ക॑രാഭിരദൃഗ്ം ഹത് । ശം-വൈഁ നോ॑-ഽഭൂ॒ദിതി॑ । തച്ഛര്ക॑രാണാഗ്ം ശര്കര॒ത്വമ് । യ-ദ്വ॑രാ॒ഹവി॑ഹതഗ്ം സമ്ഭാ॒രോ ഭവ॑തി । അ॒സ്യാമേ॒വാ-ഛ॑മ്ബട്കാരമ॒ഗ്നി-മാധ॑ത്തേ । ശര്ക॑രാ ഭവന്തി॒ ധൃത്യൈ᳚ ॥ 20 ॥

അഥോ॑ ശ॒ത്വാംയഁ॑ ॥ സരേ॑താ അ॒ഗ്നിരാ॒ധേയ॒ ഇത്യാ॑ഹുഃ । ആപോ॒ വരു॑ണസ്യ॒ പത്ന॑യ ആസന്ന് । താ അ॒ഗ്നിര॒ഭ്യ॑ദ്ധ്യായത് । താ-സ്സമ॑ഭവത് । തസ്യ॒ രേതഃ॒ പരാ॑-ഽപതത് । തദ്ധിര॑ണ്യ-മഭവത് । യദ്ധിര॑ണ്യ-മു॒പാസ്യ॑തി । സരേ॑തസമേ॒വാഗ്നി-മാധ॑ത്തേ ॥ പുരു॑ഷ॒ ഇന്വൈ സ്വാ-ദ്രേത॑സോ ബീഭഥ്സത॒ ഇത്യാ॑ഹുഃ ॥ 21 ॥

ഉ॒ത്ത॒ര॒ത ഉപാ᳚സ്യ॒ത്യ-ബീ॑ഭഥ്സായൈ ॥ അതി॒ പ്രയ॑ച്ഛതി । ആര്തി॑മേ॒വാതി॒ പ്രയ॑ച്ഛതി ॥ അ॒ഗ്നിര്ദേ॒വേഭ്യോ॒ നിലാ॑യത । അശ്വോ॑ രൂ॒പ-ങ്കൃ॒ത്വാ । സോ᳚-ഽശ്വ॒ത്ഥേ സം॑വഁഥ്സ॒ര-മ॑തിഷ്ഠത് । തദ॑ശ്വ॒ത്ഥസ്യാ᳚-ശ്വത്ഥ॒ത്വമ് । യദാശ്വ॑ത്ഥ-സ്സമ്ഭാ॒രോ ഭവ॑തി । യദേ॒വാസ്യ॒ തത്ര॒ ന്യ॑ക്തമ് । തദേ॒വാവ॑-രുന്ധേ ॥ 22 ॥

ദേ॒വാ വാ ഊര്ജം॒-വ്യഁ॑ഭജന്ത । തത॑ ഉദു॒മ്ബര॒ ഉദ॑തിഷ്ഠത് । ഊര്ഗ്വാ ഉ॑ദു॒മ്ബരഃ॑ । യദൌദു॑മ്ബര-സ്സമ്ഭാ॒രോ ഭവ॑തി । ഊര്ജ॑മേ॒വാവ॑-രുന്ധേ ॥ തൃ॒തീയ॑സ്യാമി॒തോ ദി॒വി സോമ॑ ആസീത് । ത-ങ്ഗാ॑യ॒ത്ര്യാഹ॑രത് । തസ്യ॑ പ॒ര്ണമ॑ച്ഛിദ്യത । തത്പ॒ര്ണോ॑ ഽഭവത് । ത-ത്പ॒ര്ണസ്യ॑ പര്ണ॒ത്വമ് ॥ 23 ॥

യസ്യ॑ പര്ണ॒മയഃ॑ സമ്ഭാ॒രോ ഭവ॑തി । സോ॒മ॒പീ॒ഥമേ॒വാവ॑ രുന്ധേ ॥ ദേ॒വാ വൈ ബ്രഹ്മ॑ന്നവദന്ത । ത-ത്പ॒ര്ണ ഉപാ॑ശൃണോത് । സു॒ശ്രവാ॒ വൈ നാമ॑ । യ-ത്പ॑ര്ണ॒മയഃ॑ സമ്ഭാ॒രോ ഭവ॑തി । ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ര്ച॒സമേ॒വാവ॑ രുന്ധേ ॥ പ്ര॒ജാപ॑തി-ര॒ഗ്നി-മ॑സൃജത । സോ॑-ഽബിഭേ॒ത്പ്ര മാ॑ ധക്ഷ്യ॒തീതി॑ । തഗ്ം ശ॒മ്യാ॑-ഽശമയത് ॥ 24 ॥

തച്ഛ॒മ്യൈ॑ ശമി॒ത്വമ് । യച്ഛ॑മീ॒മയഃ॑ സമ്ഭാ॒രോ ഭവ॑തി । ശാന്ത്യാ॒ അപ്ര॑ദാഹായ ॥ അ॒ഗ്നേ-സ്സൃ॒ഷ്ടസ്യ॑ യ॒തഃ । വിക॑ങ്കത॒-മ്ഭാ ആ᳚ര്ച്ഛത് । യ-ദ്വൈക॑ങ്കത-സ്സമ്ഭാ॒രോ ഭവ॑തി । ഭാ ഏ॒വാവ॑രുന്ധേ ॥ സഹൃ॑ദയോ॒ ഽഗ്നിരാ॒ധേയ॒ ഇത്യാ॑ഹുഃ । മ॒രുതോ॒-ഽദ്ഭിര॒ഗ്നി-മ॑തമയന്ന് । തസ്യ॑ താ॒ന്തസ്യ॒ ഹൃദ॑യ॒മാച്ഛി॑ന്ദന്ന് । സാ-ഽശനി॑രഭവത് । യദ॒ശനി॑ഹതസ്യ വൃ॒ക്ഷസ്യ॑ സമ്ഭാ॒രോ ഭവ॑തി ।സഹൃ॑ദയ-മേ॒വാഗ്നി-മാധ॑ത്തേ ॥ 25 ॥

(ഊഷാ॑ - അഭവന് - നഭവ-ദ്- വ॒ല്മീക്രോ᳚ - ഽശ്രാമ്യ॒ - ദപ്ര॑ഥയ॒ - ദ്ധൃത്യൈ॑ - ബീഭഥ്സത॒ ഇത്യാ॑ഹു - രുന്ധേ - പര്ണ॒ത്വ - മ॑ശമയദ - ച്ഛിന്ദ॒ഗ്ഗ്॒ സ്ത്രീണി॑ ച) (അ. 3)

ദ്വാ॒ദ॒ശസു॑ വിക്രാ॒മേഷ്വ॒ഗ്നിമാദ॑ധീത । ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒രഃ । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രാ-ദേ॒വൈന॑-മവ॒രുദ്ധ്യാ-ധ॑ത്തേ ॥ യ-ദ്ദ്വാ॑ദ॒ശസു॑ വിക്രാ॒മേ-ഷ്വാ॒ദധീ॑ത । പരി॑മിത॒മവ॑രുന്ധീത । ചക്ഷു॑-ര്നിമിത॒ ആദ॑ധീത । ഇയ॒-ദ്ദ്വാദ॑ശ വിക്രാ॒മാ(3) ഇതി॑ । പരി॑മിത-ഞ്ചൈ॒വാപ॑രിമിത॒-ഞ്ചാവ॑രുന്ധേ ॥ അനൃ॑തം॒-വൈഁ വാ॒ചാ വ॑ദതി । അനൃ॑ത॒-മ്മന॑സാ ദ്ധ്യായതി ॥ 26 ॥

ചക്ഷു॒-ര്വൈ സ॒ത്യമ് । അദ്രാ(3)ഗിത്യാ॑ഹ । അദ॑ര്ശ॒മിതി॑ । ത-ഥ്സ॒ത്യമ് । യശ്ചക്ഷു॑-ര്നിമിതേ॒-ഽഗ്നി-മാ॑ധ॒ത്തേ । സ॒ത്യ ഏ॒വൈന॒-മാധ॑ത്തേ ॥ തസ്മാ॒ദാഹി॑താഗ്നി॒ര്നാനൃ॑തം-വഁദേത് । നാസ്യ॑ ബ്രാഹ്മ॒ണോ-ഽനാ᳚ശ്വാ-ന്ഗൃ॒ഹേ വ॑സേത് । സ॒ത്യേ ഹ്യ॑സ്യാ॒ഗ്നിരാഹി॑തഃ ॥ ആ॒ഗ്നേ॒യീ വൈ രാത്രിഃ॑ ॥ 27 ॥

ആ॒ഗ്നേ॒യാഃ പ॒ശവഃ॑ । ഐ॒ന്ദ്രമഹഃ॑ । നക്ത॒-ങ്ഗാര്ഹ॑പത്യ॒-മാദ॑ധാതി । പ॒ശൂനേ॒വാവ॑-രുന്ധേ । ദിവാ॑-ഽഽഹവ॒നീയ᳚മ് । ഇ॒ന്ദ്രി॒യമേ॒വാ-വ॑രുന്ധേ ॥ അ॒ര്ധോദി॑തേ॒ സൂര്യ॑ ആഹവ॒നീയ॒-മാദ॑ധാതി । ഏ॒തസ്മി॒ന് വൈ ലോ॒കേ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജത । പ്ര॒ജാ ഏ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന-സ്സൃജതേ । അഥോ॑ ഭൂ॒ത-ഞ്ചൈ॒വ ഭ॑വി॒ഷ്യച്ചാ-വ॑രുന്ധേ ॥ 28 ॥

ഇഡാ॒ വൈ മാ॑ന॒വീ യ॑ജ്ഞാനൂകാ॒ശിന്യാ॑സീത് । സാ-ഽശൃ॑ണോത് । അസു॑രാ അ॒ഗ്നിമാദ॑ധത॒ ഇതി॑ । തദ॑ഗച്ഛത് । ത ആ॑ഹവ॒നീയ॒മഗ്ര॒ ആദ॑ധത । അഥ॒ ഗാര്ഹ॑പത്യമ് । അഥാ᳚-ന്വാഹാര്യ॒-പച॑നമ് । സാ ഽബ്ര॑വീത് । പ്ര॒തീച്യേ॑ഷാ॒ഗ്॒ ശ്രീര॑ഗാത് । ഭ॒ദ്രാ ഭൂ॒ത്വാ പരാ॑ഭവിഷ്യ॒ന്തീതി॑ ॥ 29 ॥

യസ്യൈ॒വ-മ॒ഗ്നിരാ॑ധീ॒യതേ᳚ । പ്ര॒തീച്യ॑സ്യ॒ ശ്രീരേ॑തി । ഭ॒ദ്രോ ഭൂ॒ത്വാ പരാ॑ഭവതി ॥ സാ-ഽശൃ॑ണോത് । ദേ॒വാ അ॒ഗ്നി-മാദ॑ധത॒ ഇതി॑ । തദ॑ഗച്ഛത് । തേ᳚-ഽന്വാഹാര്യ॒-പച॑ന॒മഗ്ര॒ ആദ॑ധത । അഥ॒ ഗാര്ഹ॑പത്യമ് । അഥാ॑ഹവ॒നീയ᳚മ് । സാ-ഽബ്ര॑വീത് ॥ 30 ॥

പ്രാച്യേ॑ഷാ॒ഗ്॒ ശ്രീര॑ഗാത് । ഭ॒ദ്രാ ഭൂ॒ത്വാ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ᳚ഷ്യന്തി । പ്ര॒ജാ-ന്തു ന വേ᳚ഥ്സ്യന്ത॒ ഇതി॑ । യസ്യൈ॒വമ॒ഗ്നി-രാ॑ധീ॒യതേ᳚ । പ്രാച്യ॑സ്യ॒ ശ്രീരേ॑തി । ഭ॒ദ്രോ ഭൂ॒ത്വാ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ॑തി । പ്ര॒ജാ-ന്തു ന വി॑ന്ദതേ ॥ സാ-ഽബ്ര॑വീ॒ദിഡാ॒ മനു᳚മ് । തഥാ॒ വാ അ॒ഹ-ന്തവാ॒ഗ്നി-മാധാ᳚സ്യാമി । യഥാ॒ പ്ര പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑-ര്മിഥു॒നൈ-ര്ജ॑നി॒ഷ്യസേ᳚ ॥ 31 ॥

പ്രത്യ॒സ്മിന് ഁലോ॒കേ സ്ഥാ॒സ്യസി॑ । അ॒ഭി സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ഞ്ജേ॒ഷ്യസീതി॑ । ഗാര്ഹ॑പത്യ॒മഗ്ര॒ ആദ॑ധാത് । ഗാര്ഹ॑പത്യം॒-വാഁ അനു॑ പ്ര॒ജാഃ പ॒ശവഃ॒ പ്രജാ॑യന്തേ । ഗാര്ഹ॑പത്യേനൈ॒വാസ്മൈ᳚ പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശൂ-ന്പ്രാജ॑നയത് । അഥാ᳚-ന്വാഹാര്യ॒-പച॑നമ് । തി॒ര്യങ്ങ്॑വ॒ വാ അ॒യം-ലോഁ॒കഃ । അ॒സ്മിന്നേ॒വ തേന॑ ലോ॒കേ പ്രത്യ॑തിഷ്ഠത് । അഥാ॑ഹവ॒നീയ᳚മ് । തേനൈ॒വ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-മ॒ഭ്യ॑ജയത് ॥ 32 ॥

യസ്യൈ॒വമ॒ഗ്നി-രാ॑ധീ॒യതേ᳚ । പ്ര പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑-ര്മിഥു॒നൈ-ര്ജാ॑യതേ । പ്രത്യ॒സ്മിന് ഁലോ॒കേ തി॑ഷ്ഠതി । അ॒ഭി സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ഞ്ജ॑യതി ॥ യസ്യ॒ വാ അയ॑ഥാദേവതമ॒ഗ്നി-രാ॑ധീ॒യതേ᳚ । ആ ദേ॒വതാ᳚ഭ്യോ വൃശ്ച്യതേ । പാപീ॑യാ-ന്ഭവതി । യസ്യ॑ യഥാ ദേവ॒തമ് । ന ദേ॒വതാ᳚ഭ്യ॒ ആവൃ॑ശ്ച്യതേ । വസീ॑യാ-ന്ഭവതി ॥ 33 ॥

ഭൃഗൂ॑ണാ॒-ന്ത്വാ-ഽങ്ഗി॑രസാം-വ്രഁതപതേ വ്ര॒തേനാ-ദ॑ധാ॒മീതി॑ ഭൃഗ്വങ്ഗി॒രസാ॒മാദ॑ദ്ധ്യാത് । ആ॒ദി॒ത്യാനാ᳚-ന്ത്വാ ദേ॒വാനാം᳚-വ്രഁതപതേ വ്ര॒തേനാദ॑ധാ॒മീത്യ॒ന്യാസാ॒-മ്ബ്രാഹ്മ॑ണീനാ-മ്പ്ര॒ജാനാ᳚മ് । വരു॑ണസ്യ ത്വാ॒ രാജ്ഞോ᳚ വ്രതപതേ വ്ര॒തേനാദ॑ധാ॒മീതി॒ രാജ്ഞഃ॑ । ഇന്ദ്ര॑സ്യ ത്വേന്ദ്രി॒യേണ॑ വ്രതപതേ വ്ര॒തേനാദ॑ധാ॒മീതി॑ രാജ॒ന്യ॑സ്യ । മനോ᳚സ്ത്വാ ഗ്രാമ॒ണ്യോ᳚ വ്രതപതേ വ്ര॒തേനാദ॑ധാ॒മീതി॒ വൈശ്യ॑സ്യ । ഋ॒ഭൂ॒ണാ-ന്ത്വാ॑ ദേ॒വാനാം᳚-വ്രഁതപതേ വ്ര॒തേനാദ॑ധാ॒മീതി॑ രഥകാ॒രസ്യ॑ । യ॒ഥാ॒ ദേ॒വ॒തമ॒ഗ്നി-രാധീ॑യതേ । ന ദേ॒വതാ᳚ഭ്യ॒ ആ വൃ॑ശ്ച്യതേ । വസീ॑യാ-ന്ഭവതി ॥ 34 ॥

(ധ്യാ॒യ॒തി॒ - വൈ രാത്രി॒ - ശ്ചാവ॑രുന്ധേ - ഭവിഷ്യ॒ന്തീത്യ॑ - ബ്രവീ - ജ്ജനി॒ഷ്യസേ॑ - ഽജയ॒-ദ്- വസീ॑യാ-ന്ഭവതി॒ - നവ॑ ച) (അ. 4)

അനുവാകം 5 - തത്ര പവമാനഹബീംഷി

പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്വാ॒ച-സ്സ॒ത്യ-മ॑പശ്യത് । തേനാ॒ഗ്നിമാധ॑ത്ത । തേന॒ വൈ സ ആ᳚ര്ധ്നോത് । ഭൂര്ഭുവ॒-സ്സുവ॒രിത്യാ॑ഹ । ഏ॒തദ്വൈ വാ॒ച-സ്സ॒ത്യമ് । യ ഏ॒തേനാ॒ഗ്നി-മാ॑ധ॒ത്തേ । ഋ॒ദ്ധ്നോത്യേ॒വ । അഥോ॑ സ॒ത്യപ്രാ॑ശൂരേ॒വ ഭ॑വതി । അഥോ॒ യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന॑ഭി॒ചര॑തി । സ്തൃ॒ണു॒ത ഏ॒വൈന᳚മ് ॥ 35 ॥

ഭൂരിത്യാ॑ഹ । പ്ര॒ജാ ഏ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന-സ്സൃജതേ । ഭുവ॒ ഇത്യാ॑ഹ । അ॒സ്മിന്നേ॒വ ലോ॒കേ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി । സുവ॒രിത്യാ॑ഹ । സു॒വ॒ര്ഗ ഏ॒വ ലോ॒കേ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി ॥ ത്രി॒ഭിര॒ക്ഷരൈ॒-ര്ഗാര്ഹ॑പത്യ॒-മാദ॑ധാതി । ത്രയ॑ ഇ॒മേ ലോ॒കാഃ । ഏ॒ഷ്വേ॑വൈനം॑-ലോഁ॒കേഷു॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-മാധ॑ത്തേ । സര്വൈഃ᳚ പ॒ഞ്ചഭി॑-രാഹവ॒നീയ᳚മ് ॥ 36 ॥

സു॒വ॒ര്ഗായ॒ വാ ഏ॒ഷ ലോ॒കായാധീ॑യതേ । യദാ॑ഹവ॒നീയഃ॑ । സു॒വ॒ര്ഗ ഏ॒വാസ്മൈ॑ ലോ॒കേ വാ॒ച-സ്സ॒ത്യഗ്ം സര്വ॑മാപ്നോതി ॥ ത്രി॒ഭി-ര്ഗാര്ഹ॑പത്യ॒-മാദ॑ധാതി । പ॒ഞ്ചഭി॑-രാഹവ॒നീയ᳚മ് । അ॒ഷ്ടൌ സമ്പ॑ദ്യന്തേ । അ॒ഷ്ടാക്ഷ॑രാ ഗായ॒ത്രീ । ഗാ॒യ॒ത്രോ᳚-ഽഗ്നിഃ । യാവാ॑നേ॒വാഗ്നിഃ । തമാധ॑ത്തേ ॥ 37 ॥

പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജത । താ അ॑സ്മാ-ഥ്സൃ॒ഷ്ടാഃ പരാ॑ചീരായന്ന് । താഭ്യോ॒ ജ്യോതി॒-രുദ॑ഗൃഹ്ണാത് । ത-ഞ്ജ്യോതിഃ॒ പശ്യ॑ന്തീഃ പ്ര॒ജാ അ॒ഭിസ॒മാവ॑ര്തന്ത । ഉ॒പരീ॑വാ॒ഗ്നി-മുദ്ഗൃ॑ഹ്ണീയാ-ദു॒ദ്ധരന്ന്॑ । ജ്യോതി॑രേ॒വ പശ്യ॑ന്തീഃ പ്ര॒ജാ യജ॑മാന-മ॒ഭി-സ॒മാവ॑ര്തന്തേ ॥ പ്ര॒ജാപ॑തേ॒രക്ഷ്യ॑ശ്വയത് । ത-ത്പരാ॑-ഽപതത് । തദശ്വോ॑-ഽഭവത് । തദശ്വ॑സ്യാ-ശ്വ॒ത്വമ് ॥ 38 ॥

ഏ॒ഷ വൈ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । യദ॒ഗ്നിഃ । പ്രാ॒ജാ॒പ॒ത്യോ-ഽശ്വഃ॑ । യദശ്വ॑-മ്പു॒രസ്താ॒ന്നയ॑തി । സ്വമേ॒വ ചക്ഷുഃ॒ പശ്യ॑-ന്പ്ര॒ജാപ॑തി॒-രനൂദേ॑തി ॥ വ॒ജ്രീ വാ ഏ॒ഷഃ । യദശ്വഃ॑ । യദശ്വ॑-മ്പു॒രസ്താ॒ന്നയ॑തി । ജാ॒താനേ॒വ ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒-ന്പ്രണു॑ദതേ ॥ പുന॒രാവ॑ര്തയതി ॥ 39 ॥

ജ॒നി॒ഷ്യമാ॑ണാനേ॒വ പ്രതി॑നുദതേ ॥ ന്യാ॑ഹവ॒നീയോ॒ ഗാര്ഹ॑പത്യ-മകാമയത । നി ഗാര്ഹ॑പത്യ ആഹവ॒നീയ᳚മ് । തൌ വി॒ഭാജ॒-ന്നാശ॑ക്നോത് । സോശ്വഃ॑ പൂര്വ॒വാഡ്-ഭൂ॒ത്വാ । പ്രാഞ്ച॒-മ്പൂര്വ॒മുദ॑വഹത് । ത-ത്പൂ᳚ര്വ॒വാഹഃ॑ പൂര്വവാ॒ട്-ത്വമ് । യദശ്വ॑-മ്പു॒രസ്താ॒ന്നയ॑തി । വിഭ॑ക്തിരേ॒വൈന॑യോ॒സ്സാ । അഥോ॒ നാനാ॑വീര്യാവേ॒വൈനൌ॑ കുരുതേ ॥ 40 ॥

യദു॒പര്യു॑പരി॒ ശിരോ॒ ഹരേ᳚ത് । പ്രാ॒ണാന് വിച്ഛി॑ന്ദ്യാത് । അ॒ധോ॑-ഽധ॒-ശ്ശിരോ॑ ഹരതി । പ്രാ॒ണാനാ᳚-ങ്ഗോപീ॒ഥായ॑ ॥ ഇയ॒ത്യഗ്രേ॑ ഹരതി । അഥേയ॒ത്യഥേയ॑തി । ത്രയ॑ ഇ॒മേ ലോ॒കാഃ । ഏ॒ഷ്വേ॑വൈനം॑-ലോഁ॒കേഷു॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒മാ-ധ॑ത്തേ ॥ പ്ര॒ജാപ॑തി-ര॒ഗ്നി-മ॑സൃജത । സോ॑-ഽബിഭേ॒ത്പ്ര മാ॑ ധക്ഷ്യ॒തീതി॑ ॥ 41 ॥

തസ്യ॑ ത്രേ॒ധാ മ॑ഹി॒മാനം॒-വ്യൌഁ॑ഹത് । ശാന്ത്യാ॒ അപ്ര॑ദാഹായ । യത്-ത്രേ॒ധാ-ഽഗ്നി-രാ॑ധീ॒യതേ᳚ । മ॒ഹി॒മാന॑മേ॒വാസ്യ॒ ത-ദ്വ്യൂ॑ഹതി । ശാന്ത്യാ॒ അപ്ര॑ദാഹായ ॥ പുന॒രാവ॑ര്തയതി । മ॒ഹി॒മാന॑മേ॒വാസ്യ॒ സന്ദ॑ധാതി ॥ പ॒ശുര്വാ ഏ॒ഷഃ । യദശ്വഃ॑ । ഏ॒ഷ രു॒ദ്രഃ ॥ 42 ॥

യദ॒ഗ്നിഃ । യദശ്വ॑സ്യ പ॒ദേ᳚-ഽഗ്നി-മാ॑ദ॒ദ്ധ്യാത് । രു॒ദ്രായ॑ പ॒ശൂ-നപി॑ദദ്ധ്യാത് । അ॒പ॒ശു-ര്യജ॑മാന-സ്സ്യാത് । യ-ന്നാക്ര॒മയേ᳚ത് । അന॑വരുദ്ധാ അസ്യ പ॒ശവഃ॑ സ്യുഃ । പാ॒ര്ശ്വ॒ത ആക്ര॑മയേത് । യഥാ ഽഽഹി॑തസ്യാ॒ഗ്നേ-രങ്ഗാ॑രാ അഭ്യവ॒വര്തേ॑രന്ന് । അവ॑രുദ്ധാ അസ്യ പ॒ശവോ॒ ഭവ॑ന്തി । ന രു॒ദ്രായാപി॑ദധാതി ॥ 43 ॥

ത്രീണി॑ ഹ॒വീഗ്ംഷി॒ നിര്വ॑പതി । വി॒രാജ॑ ഏ॒വ വിക്രാ᳚ന്തം॒-യഁജ॑മാ॒നോ-ഽനു॒ വിക്ര॑മതേ ॥ അ॒ഗ്നയേ॒ പവ॑മാനായ । അ॒ഗ്നയേ॑ പാവ॒കായ॑ । അ॒ഗ്നയേ॒ ശുച॑യേ । യദ॒ഗ്നയേ॒ പവ॑മാനായ നി॒ര്വപ॑തി । പു॒നാത്യേ॒വൈന᳚മ് । യദ॒ഗ്നയേ॑ പാവ॒കായ॑ । പൂ॒ത ഏ॒വാസ്മി॑-ന്ന॒ന്നാദ്യ॑-ന്ദധാതി । യദ॒ഗ്നയേ॒ ശുച॑യേ । ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ര്ച॒സ-മേ॒വാസ്മി॑-ന്നു॒പരി॑ഷ്ടാ-ദ്ദധാതി ॥ 44 ॥

(ഏ॒ന॒ - മാ॒ഹ॒വ॒നീയം॑ - ധത്തേ - ഽശ്വ॒ത്വം - ഁവ॑ര്തയതി - കുരുത॒ - ഇതി॑ -രു॒ദ്രോ - ദ॑ധാതി॒ - യദ॒ഗ്നയേ॒ ശുച॑യ॒ ഏക॑-ഞ്ച) (അ. 5)

അനുവാകം 6 - പവമാനഹവിര്വിസ്താരഃ, ഹവിരന്തരാണി, ദക്ഷിണാശ്ച

ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സംയഁ॑ത്താ ആസന്ന് । തേ ദേ॒വാ വി॑ജ॒യ-മു॑പ॒യന്തഃ॑ । അ॒ഗ്നൌ വാ॒മം-വഁസു॒ സ-ന്ന്യ॑ദധത । ഇ॒ദമു॑ നോ ഭവിഷ്യതി । യദി॑ നോ ജേ॒ഷ്യന്തീതി॑ । തദ॒ഗ്നിര്നോ-ഥ്സഹ॑മശക്നോത് । തത്-ത്രേ॒ധാ വിന്യ॑ദധാത് । പ॒ശുഷു॒ തൃതീ॑യമ് । അ॒ഫ്സു തൃതീ॑യമ് । ആ॒ദി॒ത്യേ തൃതീ॑യമ് ॥ 45 ॥

ത-ദ്ദേ॒വാ വി॒ജിത്യ॑ । പുന॒രവാ॑രുരുഥ്സന്ത । തേ᳚-ഽഗ്നയേ॒ പവ॑മാനായ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപന്ന് । പ॒ശവോ॒ വാ അ॒ഗ്നിഃ പവ॑മാനഃ । യദേ॒വ പ॒ശുഷ്വാസീ᳚ത് । തത്-തേനാവാ॑രുന്ധത । തേ᳚-ഽഗ്നയേ॑ പാവ॒കായ॑ । ആപോ॒ വാ അ॒ഗ്നിഃ പാ॑വ॒കഃ । യദേ॒വാഫ്സ്വാസീ᳚ത് । തത്-തേനാവാ॑രുന്ധത ॥ 46 ॥

തേ᳚-ഽഗ്നയേ॒ ശുച॑യേ । അ॒സൌ വാ ആ॑ദി॒ത്യോ᳚-ഽഗ്നി-ശ്ശുചിഃ॑ । യദേ॒വാദി॒ത്യ ആസീ᳚ത് । തത്-തേനാവാ॑രുന്ധത ॥ ബ്ര॒ഹ്മ॒വാ॒ദിനോ॑ വദന്തി । ത॒നുവോ॒ വാവൈതാ അ॑ഗ്ന്യാ॒ധേയ॑സ്യ । ആ॒ഗ്നേ॒യോ വാ അ॒ഷ്ടാക॑പാലോ ഽഗ്ന്യാ॒ധേയ॒മിതി॑ । യത്ത-ന്നി॒ര്വപേ᳚ത് । നൈതാനി॑ । യഥാ॒-ഽഽത്മാ സ്യാത് ॥ 47 ॥

നാങ്ഗാ॑നി । താ॒ദൃഗേ॒വ തത് । യദേ॒താനി॑ നി॒ര്വപേ᳚ത് । ന തമ് । യഥാ-ഽങ്ഗാ॑നി॒ സ്യുഃ । നാത്മാ । താ॒ദൃഗേ॒വ തത് । ഉ॒ഭയാ॑നി സ॒ഹനി॒രുപ്യാ॑ണി । യ॒ജ്ഞസ്യ॑ സാത്മ॒ത്വായ॑ ॥ ഉ॒ഭയം॒-വാഁ ഏ॒തസ്യേ᳚ന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑മാപ്യതേ ॥ 48 ॥

യോ᳚-ഽഗ്നിമാ॑ധ॒ത്തേ । ഐ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്ന-മേകാ॑ദശകപാല॒- മനു॒ നിര്വ॑പേത് । ആ॒ദി॒ത്യ-ഞ്ച॒രുമ് । ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ വൈ ദേ॒വാനാ॒-മയാ॑തയാമാനൌ । യേ ഏ॒വ ദേ॒വതേ॒ അയാ॑തയാമ്നീ । താഭ്യാ॑മേ॒വാസ്മാ॑ ഇന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑മവ॑- രുന്ധേ । ആ॒ദി॒ത്യോ ഭ॑വതി । ഇ॒യം-വാഁ അദി॑തിഃ । അ॒സ്യാമേ॒വ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി ॥ ധേ॒ന്വൈ വാ ഏ॒ത-ദ്രേതഃ॑ ॥ 49 ॥

യദാജ്യ᳚മ് । അ॒ന॒ഡുഹ॑സ്തണ്ഡു॒ലാഃ । മി॒ഥു॒നമേ॒വാവ॑-രുന്ധേ । ഘൃ॒തേ ഭ॑വതി । യ॒ജ്ഞസ്യാലൂ᳚ക്ഷാന്തത്വായ ॥ ച॒ത്വാര॑ ആര്ഷേ॒യാഃ പ്രാശ്ഞ॑ന്തി । ദി॒ശാമേ॒വ ജ്യോതി॑ഷി ജുഹോതി ॥ പ॒ശവോ॒ വാ ഏ॒താനി॑ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ । ഏ॒ഷ രു॒ദ്രഃ । യദ॒ഗ്നിഃ ॥ 50 ॥

യഥ്സ॒ദ്യ ഏ॒താനി॑ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ നി॒ര്വപേ᳚ത് । രു॒ദ്രായ॑ പ॒ശൂനപി॑ ദദ്ധ്യാത് । അ॒പ॒ശു-ര്യജ॑മാന-സ്സ്യാത് । യന്നാനു॑നി॒ര്വപേ᳚ത് । അന॑വരുദ്ധാ അസ്യ പ॒ശവഃ॑ സ്യുഃ । ദ്വാ॒ദ॒ശസു॒ രാത്രീ॒ഷ്വനു॒ നിര്വ॑പേത് । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒ര പ്ര॑തിമാ॒ വൈ ദ്വാദ॑ശ॒ രാത്ര॑യഃ । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രേണൈ॒വാസ്മൈ॑ രു॒ദ്രഗ്ം ശ॑മയി॒ത്വാ । പ॒ശൂനവ॑ രുന്ധേ ॥ യദേക॑-മേകമേ॒താനി॑ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ നി॒ര്വപേ᳚ത് ॥ 51 ॥

യഥാ॒ ത്രീണ്യാ॒വപ॑നാനി പൂ॒രയേ᳚ത് । താ॒ദൃക്തത് । ന പ്ര॒ജന॑ന॒മുച്ഛിഗ്ം॑ഷേത് । ഏക॑-ന്നി॒രുപ്യ॑ । ഉത്ത॑രേ॒ സമ॑സ്യേത് । തൃ॒തീയ॑മേ॒വാസ്മൈ॑ ലോ॒കമുച്ഛിഗ്ം॑ഷതി പ്ര॒ജന॑നായ । ത-മ്പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॒രനു॒ പ്രജാ॑യതേ । അഥോ॑ യ॒ജ്ഞസ്യൈ॒വൈഷാ-ഽഭിക്രാ᳚ന്തിഃ ॥ ര॒ഥ॒ച॒ക്ര-മ്പ്രവ॑ര്തയതി । മ॒നു॒ഷ്യ॒ര॒ഥേനൈ॒വ ദേ॑വര॒ഥ-മ്പ്ര॒ത്യവ॑രോഹതി ॥ 52 ॥

ബ്ര॒ഹ്മ॒വാ॒ദിനോ॑ വദന്തി । ഹോ॒ത॒വ്യ॑-മഗ്നിഹോ॒ത്രാം(3) നഹോ॑ത॒വ്യാ(3)മിതി॑ । യ-ദ്യജു॑ഷാ ജുഹു॒യാത് । അയ॑ഥാപൂര്വ॒മാഹു॑തീ ജുഹുയാത് । യന്ന ജു॑ഹു॒യാത് । അ॒ഗ്നിഃ പരാ॑ഭവേത് । തൂ॒ഷ്ണീമേ॒വ ഹോ॑ത॒വ്യ᳚മ് । യ॒ഥാ॒പൂ॒ര്വ-മാഹു॑തീ ജു॒ഹോതി॑ । നാഗ്നിഃ പരാ॑ഭവതി ॥ അ॒ഗ്നീധേ॑ ദദാതി ॥ 53 ॥

അ॒ഗ്നിമു॑ഖാ-നേ॒വര്തൂ-ന്പ്രീ॑ണാതി । ഉ॒പ॒ബര്ഹ॑ണ-ന്ദദാതി । രൂ॒പാണാ॒മവ॑-രുദ്ധ്യൈ । അശ്വ॑-മ്ബ്ര॒ഹ്മണേ᳚ । ഇ॒ന്ദ്രി॒യമേ॒വാവ॑-രുന്ധേ । ധേ॒നുഗ്ം ഹോത്രേ᳚ । ആ॒ശിഷ॑ ഏ॒വാവ॑രുന്ധേ । അ॒ന॒ഡ്വാഹ॑-മദ്ധ്വ॒ര്യവേ᳚ । വഹ്നി॒ര്വാ അ॑ന॒ഡ്വാന് । വഹ്നി॑രദ്ധ്വ॒ര്യുഃ ॥ 54 ॥

വഹ്നി॑നൈ॒വ വഹ്നി॑ യ॒ജ്ഞസ്യാവ॑-രുന്ധേ । മി॒ഥു॒നൌ ഗാവൌ॑ ദദാതി । മി॒ഥു॒നസ്യാവ॑-രുദ്ധ്യൈ । വാസോ॑ ദദാതി । സ॒ര്വ॒ ദേ॒വ॒ത്യം॑-വൈഁ വാസഃ॑ । സര്വാ॑ ഏ॒വ ദേ॒വതാഃ᳚ പ്രീണാതി । ആ ദ്വാ॑ദ॒ശഭ്യോ॑ ദദാതി । ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒രഃ । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒ര ഏ॒വ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി । കാമ॑മൂ॒ര്ധ്വ-ന്ദേയ᳚മ് । അപ॑രിമിത॒സ്യാവ॑-രുദ്ധ്യൈ ॥ 55 ॥

(ആ॒ദി॒ത്യേ തൃതീ॑യ - മ॒ഫ്സ്വാസീ॒-ത്ത-ത്തേനാവാ॑രുന്ധത॒ - സ്യാ - ദാ᳚പ്യതേ॒ - രേതോ॒ - ഽഗ്നി - രേക॑മേക മേ॒താനി॑ ഹ॒വിഗ്ംഷി॑ നി॒ര്വപേ᳚ത് - പ്ര॒ത്യവ॑രോഹതി - ദദാത്യ - ദ്ധ്വ॒ര്യു--ര് ദേയ॒ മേക॑-ഞ്ച) (അ. 6)

അനുവാകം 7 - ആധാനമന്ത്രാഃ

ഘ॒ര്മ-ശ്ശിര॒സ്തദ॒യമ॒ഗ്നിഃ । സ-മ്പ്രി॑യഃ പ॒ശുഭി॑-ര്ഭുവത് । ഛ॒ര്ദിസ്തോ॒കായ॒ തന॑യായ യച്ഛ ॥ വാതഃ॑ പ്രാ॒ണസ്തദ॒യമ॒ഗ്നിഃ । സ-മ്പ്രി॑യഃ പ॒ശുഭി॑-ര്ഭുവത് । സ്വ॒ദി॒ത-ന്തോ॒കായ॒ തന॑യായ പി॒തു-മ്പ॑ച ॥ പ്രാചീ॒മനു॑ പ്ര॒ദിശ॒-മ്പ്രേഹി॑ വി॒ദ്വാന് । അ॒ഗ്നേര॑ഗ്നേ പു॒രോ അ॑ഗ്നി-ര്ഭവേ॒ഹ । വിശ്വാ॒ ആശാ॒ ദീദ്യാ॑നോ॒ വിഭാ॑ഹി । ഊര്ജ॑-ന്നോ ധേഹി ദ്വി॒പദേ॒ ചതു॑ഷ്പദേ ॥ 56 ॥

അ॒ര്കശ്ചക്ഷു॒-സ്തദ॒സൌ സൂര്യ॒സ്തദ॒യമ॒ഗ്നിഃ । സമ്പ്രി॑യഃ പ॒ശുഭി॑-ര്ഭുവത് । യ-ത്തേ॑ ശുക്ര ശു॒ക്രം-വഁര്ചഃ॑ ശു॒ക്രാ ത॒നൂഃ । ശു॒ക്ര-ഞ്ജ്യോതി॒രജ॑സ്രമ് । തേന॑ മേ ദീദിഹി॒ തേന॒ ത്വാ-ഽഽദ॑ധേ । അ॒ഗ്നിനാ᳚-ഽഗ്നേ॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ ॥ ആ॒ന॒ശേ വ്യാ॑നശേ॒ സര്വ॒മായു॒-ര്വ്യാ॑നശേ ॥ യേ തേ॑ അഗ്നേ ശി॒വേ ത॒നുവൌ᳚ । വി॒രാട് ച॑ സ്വ॒രാട് ച॑ । തേ മാ വി॑ശതാ॒-ന്തേ മാ॑ ജിന്വതാമ് ॥ 57 ॥

യേ തേ॑ അഗ്നേ ശി॒വേ ത॒നുവൌ᳚ । സ॒മ്രാട് ചാ॑ഭി॒ഭൂശ്ച॑ । തേ മാ വി॑ശതാ॒-ന്തേ മാ॑ ജിന്വതാമ് । യേ തേ॑ അഗ്നേ ശി॒വേ ത॒നുവൌ᳚ । വി॒ഭൂശ്ച॑ പരി॒ഭൂശ്ച॑ । തേ മാ വി॑ശതാ॒-ന്തേ മാ॑ ജിന്വതാമ് । യേ തേ॑ അഗ്നേ ശി॒വേ ത॒നുവൌ᳚ । പ്ര॒ഭ്വീ ച॒ പ്രഭൂ॑തിശ്ച । തേ മാ വി॑ശതാ॒-ന്തേ മാ॑ ജിന്വതാമ് । യാസ്തേ॑ അഗ്നേ ശി॒വാസ്ത॒നുവഃ॑ । താഭി॒സ്ത്വാ ഽഽദ॑ധേ ॥ യാസ്തേ॑ അഗ്നേ ഘോ॒രാസ്ത॒നുവഃ॑ । താഭി॑ര॒മു-ങ്ഗ॑ച്ഛ ॥ 58 ॥

(ചതു॑ഷ്പദേ - ജിന്വതാം - ത॒നുവ॒ സ്ത്രീണി॑ ച ) (അ. 7)

അനുവാകം 8 - ഏതദ്ബ്രാഹ്മണം

ഇ॒മേ വാ ഏ॒തേ ലോ॒കാ അ॒ഗ്നയഃ॑ । തേ യദവ്യാ॑വൃത്താ ആധീ॒യേരന്ന്॑ । ശോ॒ചയേ॑യു॒-ര്യജ॑മാനമ് । ഘ॒ര്മ-ശ്ശിര॒ ഇതി॒ ഗാര്ഹ॑പത്യ॒-മാദ॑ധാതി । വാതഃ॑ പ്രാ॒ണ ഇത്യ॑ന്വാഹാര്യ॒-പച॑നമ് । അ॒ര്ക-ശ്ചക്ഷു॒രിത്യാ॑-ഹവ॒നീയ᳚മ് । തേനൈ॒വൈനാ॒ന് വ്യാവ॑ര്തയതി । തഥാ॒ ന ശോ॑ചയന്തി॒ യജ॑മാനമ് ॥ ര॒ഥ॒ന്ത॒ര-മ॒ഭിഗാ॑യതേ॒ ഗാര്ഹ॑പത്യ ആധീ॒യമാ॑നേ । രാഥ॑ന്തരോ॒ വാ അ॒യം-ലോഁ॒കഃ ॥ 59 ॥

അ॒സ്മിന്നേ॒വൈനം॑-ലോഁ॒കേ പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-മാധ॑ത്തേ । വാ॒മ॒ദേ॒വ്യ-മ॒ഭിഗാ॑യത ഉദ്ധ്രി॒യമാ॑ണേ । അ॒ന്തരി॑ക്ഷം॒-വൈഁ വാ॑മദേ॒വ്യമ് । അ॒ന്തരി॑ക്ഷ ഏ॒വൈന॒-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-മാധ॑ത്തേ । അഥോ॒ ശാന്തി॒-ര്വൈ വാ॑മദേ॒വ്യമ് । ശാ॒ന്തമേ॒വൈന॑-മ്പശ॒വ്യ॑മുദ്ധ॑രതേ । ബൃ॒ഹദ॒ഭിഗാ॑യത ആഹവ॒നീയ॑ ആധീ॒യമാ॑നേ । ബാര്ഹ॑തോ॒ വാ അ॒സൌ ലോ॒കഃ । അ॒മുഷ്മി॑ന്നേ॒വൈനം॑-ലോഁ॒കേ പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-മാധ॑ത്തേ ॥ പ്ര॒ജാപ॑തി-ര॒ഗ്നി-മ॑സൃജത ॥ 60 ॥

സോ-ഽശ്വോ॒ വാരോ॑ ഭൂ॒ത്വാ പരാം॑ഐത് । തം-വാഁ॑രവ॒ന്തീയേ॑നാവാരയത ।ത-ദ്വാ॑രവ॒ന്തീയ॑സ്യ വാരവന്തീയ॒ത്വമ് । ശ്യൈ॒തേന॑ ശ്യേ॒തീ അ॑കുരുത ।തച്ഛ്യൈ॒തസ്യ॑ ശ്യൈത॒ത്വമ് । യ-ദ്വാ॑രവ॒ന്തീയ॑-മഭി॒ഗായ॑തേ । വാ॒ര॒യി॒ത്വൈവൈന॒-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-മാധ॑ത്തേ । ശ്യൈ॒തേന॑ ശ്യേ॒തീ കു॑രുതേ ॥ ഘ॒ര്മ-ശ്ശിര॒ ഇതി॒ ഗാര്ഹ॑പത്യ॒-മാദ॑ധാതി । സശീ॑ര്ഷാണ-മേ॒വൈന॒-മാധ॑ത്തേ ॥ 61 ॥

ഉപൈ॑ന॒മുത്ത॑രോ യ॒ജ്ഞോ ന॑മതി ॥ രു॒ദ്രോ വാ ഏ॒ഷഃ । യദ॒ഗ്നിഃ । സ ആ॑ധീ॒യമാ॑ന ഈശ്വ॒രോ യജ॑മാനസ്യ പ॒ശൂന് ഹിഗ്ംസി॑തോഃ । സ-മ്പ്രി॑യഃ പ॒ശുഭി॑-ര്ഭുവ॒ദിത്യാ॑ഹ । പ॒ശുഭി॑രേ॒വൈന॒ഗ്ം॒ സമ്പ്രി॑യ-ങ്കരോതി । പ॒ശൂ॒നാ-മഹിഗ്ം॑സായൈ ॥ ഛ॒ര്ദിസ്തോ॒കായ॒ തന॑യായ യ॒ച്ഛേത്യാ॑ഹ ।ആ॒ശിഷ॑മേ॒വൈതാ-മാശാ᳚സ്തേ ॥ വാതഃ॑ പ്രാ॒ണ ഇത്യ॑ന്വാഹാര്യ॒-പച॑നമ് ॥ 62 ॥

സപ്രാ॑ണ-മേ॒വൈന॒-മാധ॑ത്തേ ॥ സ്വ॒ദി॒ത-ന്തോ॒കായ॒ തന॑യായ പി॒തു-മ്പ॒ചേത്യാ॑ഹ । അന്ന॑മേ॒വാസ്മൈ᳚ സ്വദയതി ॥ പ്രാചീ॒മനു॑ പ്ര॒ദിശ॒-മ്പ്രേഹി॑ വി॒ദ്വാനിത്യാ॑ഹ । വിഭ॑ക്തിരേ॒വൈന॑യോ॒സ്സാ । അഥോ॒ നാനാ॑ വീര്യാവേ॒വൈനൌ॑ കുരുതേ ॥ ഊര്ജ॑-ന്നോ ധേഹി ദ്വി॒പദേ॒ ചതു॑ഷ്പദ॒ ഇത്യാ॑ഹ । ആ॒ശിഷ॑മേ॒വൈതാമാശാ᳚സ്തേ ॥ അ॒ര്ക-ശ്ചക്ഷു॒രിത്യാ॑-ഹവ॒നീയ᳚മ് । അ॒ര്കോ വൈ ദേ॒വാനാ॒മന്ന᳚മ് ॥ 63 ॥

അന്ന॑മേ॒വാവ॑ രുന്ധേ ॥ തേന॑ മേ ദീദി॒ഹീത്യാ॑ഹ । സമി॑ന്ധ ഏ॒വൈന᳚മ് ॥ ആ॒ന॒ശേ വ്യാ॑നശ॒ ഇതി॒ ത്രിരുദി॑ങ്ഗയതി । ത്രയ॑ ഇ॒മേ ലോ॒കാഃ । ഏ॒ഷ്വേ॑വൈനം॑-ലോഁ॒കേഷു॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-മാധ॑ത്തേ ॥ തത്-തഥാ॒ ന കാ॒ര്യ᳚മ് । വീങ്ഗി॑ത॒മ പ്ര॑തിഷ്ഠിത॒-മാദ॑ധീത । ഉ॒ദ്ധൃത്യൈ॒-വാധായാ॑-ഭി॒മന്ത്രിയഃ॑ । അവീ᳚ങ്ഗിത-മേ॒വൈന॒-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-മാധ॑ത്തേ ॥ വി॒രാട് ച॑ സ്വ॒രാട് ച॒ യാസ്തേ॑ അഗ്നേ ശി॒വാസ്ത॒നുവ॒-സ്താഭി॒സ്ത്വാ ഽഽദ॑ധ॒ ഇത്യാ॑ഹ । ഏ॒താ വാ അ॒ഗ്നേ-ശ്ശി॒വാസ്ത॒നുവഃ॑ । താഭി॑രേ॒വൈന॒ഗ്ം॒ സമ॑ര്ധയതി ॥ യാസ്തേ॑ അഗ്നേ ഘോ॒രാസ്ത॒നുവ॒ സ്താഭി॑ര॒മു-ങ്ഗ॒ച്ഛേതി॑ ബ്രൂയാ॒ദ്യ-ന്ദ്വി॒ഷ്യാത് । താഭി॑രേ॒വൈന॒-മ്പരാ॑ഭാവയതി ॥ 64 ॥

(ലോ॒കോ॑ - ഽസൃജതൈന॒ - മാധ॑ത്തേ - ഽന്വാഹാര്യ॒പച॑നം - ദേ॒വാനാ॒മന്ന॑ - മേന॒-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒മാധ॑ത്തേ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 8)

അനുവാകം 9 - ബ്രഹ്മൌദനമ്

ശ॒മീ॒ഗ॒ര്ഭാദ॒ഗ്നി-മ്മ॑ന്ഥതി । ഏ॒ഷാ വാ അ॒ഗ്നേ-ര്യ॒ജ്ഞിയാ॑ ത॒നൂഃ । താമേ॒വാസ്മൈ॑ ജനയതി ॥ അദി॑തിഃ പു॒ത്രകാ॑മാ । സാ॒ദ്ധ്യേഭ്യോ॑ ദേ॒വേഭ്യോ᳚ ബ്രഹ്മൌദ॒ന-മ॑പചത് । തസ്യാ॑ ഉ॒ച്ഛേഷ॑ണ-മദദുഃ । ത-ത്പ്രാശ്ഞാ᳚ത് । സാ രേതോ॑-ഽധത്ത । തസ്യൈ॑ ധാ॒താ ചാ᳚ര്യ॒മാ ചാ॑ജായേതാമ് । സാ ദ്വി॒തീയ॑-മപചത് ॥ 65 ॥

തസ്യാ॑ ഉ॒ച്ഛേഷ॑ണ-മദദുഃ । ത-ത്പ്രാശ്ഞാ᳚ത് । സാ രേതോ॑-ഽധത്ത । തസ്യൈ॑ മി॒ത്രശ്ച॒ വരു॑ണശ്ചാജായേതാമ് । സാ തൃ॒തീയ॑-മപചത് । തസ്യാ॑ ഉ॒ച്ഛേഷ॑ണ-മദദുഃ । ത-ത്പ്രാശ്ഞാ᳚ത് । സാ രേതോ॑-ഽധത്ത । തസ്യാ॒ അഗ്ംശ॑ശ്ച॒ ഭഗ॑ശ്ചാജായേതാമ് । സാ ച॑തു॒ര്ഥ-മ॑പചത് ॥ 66 ॥

തസ്യാ॑ ഉ॒ച്ഛേഷ॑ണ-മദദുഃ । ത-ത്പ്രാശ്ഞാ᳚ത് । സാ രേതോ॑-ഽധത്ത । തസ്യാ॒ ഇന്ദ്ര॑ശ്ച॒ വിവ॑സ്വാഗ്ശ്ചാ-ജായേതാമ് । ബ്ര॒ഹ്മൌ॒ദ॒ന-മ്പ॑ചതി । രേത॑ ഏ॒വ ത-ദ്ദ॑ധാതി ॥ പ്രാശ്ഞ॑ന്തി ബ്രാഹ്മ॒ണാ ഓ॑ദ॒നമ് ॥ യദാജ്യ॑-മു॒ച്ഛിഷ്യ॑തേ । തേന॑ സ॒മിധോ॒-ഽഭ്യജ്യാദ॑ധാതി । ഉ॒ച്ഛേഷ॑ണാ॒ദ്വാ അദി॑തീ॒ രേതോ॑-ഽധത്ത ॥ 67 ॥

ഉ॒ച്ഛേഷ॑ണാദേ॒വ ത-ദ്രേതോ॑ ധത്തേ ॥ അസ്ഥി॒ വാ ഏ॒തത് । യ-ഥ്സ॒മിധഃ॑ । ഏ॒ത-ദ്രേതഃ॑ । യദാജ്യ᳚മ് । യദാജ്യേ॑ന സ॒മിധോ॒-ഽഭ്യജ്യാ॒ദധാ॑തി । അസ്ഥ്യേ॒വ ത-ദ്രേത॑സി ദധാതി ॥ തി॒സ്ര ആദ॑ധാതി മിഥുന॒ത്വായ॑ ॥ ഇയ॑തീ-ര്ഭവന്തി । പ്ര॒ജാപ॑തിനാ യജ്ഞമു॒ഖേന॒ സമ്മി॑താഃ ॥ 68 ॥

ഇയ॑തീ-ര്ഭവന്തി । യ॒ജ്ഞ॒പ॒രുഷാ॒ സമ്മി॑താഃ । ഇയ॑തീ-ര്ഭവന്തി । ഏ॒താവ॒ദ്വൈ പുരു॑ഷേ വീ॒ര്യ᳚മ് । വീ॒ര്യ॑ സമ്മിതാഃ ॥ ആ॒ര്ദ്രാ ഭ॑വന്തി । ആ॒ര്ദ്രമി॑വ॒ ഹി രേതഃ॑ സി॒ച്യതേ᳚ ॥ ചിത്രി॑യസ്യാശ്വ॒ത്ഥസ്യാദ॑ധാതി । ചി॒ത്രമേ॒വ ഭ॑വതി ॥ ഘൃ॒തവ॑തീഭി॒-രാദ॑ധാതി ॥ 69 ॥

ഏ॒തദ്വാ അ॒ഗ്നേഃ പ്രി॒യ-ന്ധാമ॑ । യ-ദ്ഘൃ॒തമ് । പ്രി॒യേണൈ॒വൈന॒-ന്ധാമ്നാ॒ സമ॑ര്ധയതി । അഥോ॒ തേജ॑സാ ॥ ഗാ॒യ॒ത്രീഭി॑-ര്ബ്രാഹ്മ॒ണസ്യാദ॑ദ്ധ്യാത് । ഗാ॒യ॒ത്രഛ॑ന്ദാ॒ വൈ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണഃ । സ്വസ്യ॒ ഛന്ദ॑സഃ പ്രത്യയന॒സ്ത്വായ॑ । ത്രി॒ഷ്ടുഗ്ഭീ॑-രാജ॒ന്യ॑സ്യ । ത്രി॒ഷ്ടു-പ്ഛ॑ന്ദാ॒ വൈ രാ॑ജ॒ന്യഃ॑ । സ്വസ്യ॒ ഛന്ദ॑സഃ പ്രത്യയന॒സ്ത്വായ॑ ॥ 70 ॥

ജഗ॑തീഭി॒-ര്വൈശ്യ॑സ്യ । ജഗ॑തീ ഛന്ദാ॒ വൈ വൈശ്യഃ॑ । സ്വസ്യ॒ ഛന്ദ॑സഃ പ്രത്യയന॒സ്ത്വായ॑ ॥ തഗ്ം സം॑വഁഥ്സ॒ര-ങ്ഗോ॑പായേത് । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രഗ്ം ഹി രേതോ॑ ഹി॒തം-വഁര്ധ॑തേ ॥ യ-ദ്യേ॑നഗ്ം സംവഁഥ്സ॒രേ നോപ॒നമേ᳚ത് । സ॒മിധഃ॒ പുന॒രാദ॑ദ്ധ്യാത് । രേത॑ ഏ॒വ തദ്ധി॒തം-വഁര്ധ॑മാനമേതി ॥ ന മാ॒ഗ്ം॒സ-മ॑ശ്ഞീയാത് । ന സ്ത്രിയ॒മുപേ॑യാത് ॥ 71 ॥

യ-ന്മാ॒ഗ്ം॒സ-മ॑ശ്ഞീ॒യാത് । യഥ്സ്ത്രിയ॑-മുപേ॒യാത് । നിര്വീ᳚ര്യ-സ്സ്യാത് । നൈന॑മ॒ഗ്നി-രുപ॑നമേത് ॥ ശ്വ ആ॑ധാ॒സ്യമാ॑നോ ബ്രഹ്മൌദ॒ന-മ്പ॑ചതി । ആ॒ദി॒ത്യാ വാ ഇ॒ത ഉ॑ത്ത॒മാ-സ്സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യന്ന് । തേ വാ ഇ॒തോ യന്ത॒-മ്പ്രതി॑നുദന്തേ । ഏ॒തേ ഖലു॒ വാവാദി॒ത്യാഃ । യ-ദ്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണാഃ । തൈരേ॒വ സ॒ത്വ-ങ്ഗ॑ച്ഛതി ॥ 72 ॥

നൈന॒-മ്പ്രതി॑നുദന്തേ ॥ ബ്ര॒ഹ്മ॒വാ॒ദിനോ॑ വദന്തി । ക്വാ॑ സഃ । അ॒ഗ്നിഃ കാ॒ര്യഃ॑ । യോ᳚-ഽസ്മൈ പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശൂ-ന്പ്ര॑ജ॒നയ॒തീതി॑ । ശല്കൈ॒സ്താഗ്ം രാത്രി॑മ॒ഗ്നി-മി॑ന്ധീത । തസ്മി॑-ന്നുപവ്യു॒ഷമ॒രണീ॒ നിഷ്ട॑പേത് । യഥ॑ര്ഷ॒ഭായ॑ വാശി॒താ ന്യാ॑വിച്ഛാ॒യതി॑ । താ॒ദൃഗേ॒വ തത് ॥ അ॒പോ॒ദൂഹ്യ॒ ഭസ്മാ॒ഗ്നി-മ്മ॑ന്ഥതി ॥ 73 ॥

സൈവ സാ-ഽഗ്നേ-സ്സന്ത॑തിഃ ॥ ത-മ്മ॑ഥി॒ത്വാ പ്രാഞ്ച॒മുദ്ധ॑രതി । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രമേ॒വ ത-ദ്രേതോ॑ ഹി॒ത-മ്പ്രജ॑നയതി ॥ അനാ॑ഹിത॒-സ്തസ്യാ॒ഗ്നി-രിത്യാ॑ഹുഃ । യ-സ്സ॒മിധോ-ഽനാ॑ധായാ॒ഗ്നി-മാ॑ധ॒ത്ത ഇതി॑ । താ-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രേ പു॒രസ്താ॒-ദാദ॑ദ്ധ്യാത് । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രാദേ॒വൈന॑-മവ॒രുദ്ധ്യാ-ധ॑ത്തേ ॥ യദി॑ സംവഁഥ്സ॒രേ ഽനാദ॒ദ്ധ്യാത് । ദ്വാ॒ദ॒ശ്യാ᳚-മ്പു॒രസ്താ॒-ദാദ॑ദ്ധ്യാത് । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒ര പ്ര॑തിമാ॒ വൈ ദ്വാദ॑ശ॒ രാത്ര॑യഃ । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രമേ॒വാസ്യാഹി॑താ ഭവന്തി ॥ യദി॑ ദ്വാദ॒ശ്യാ᳚-ന്നാദ॒ദ്ധ്യാത് । ത്ര്യ॒ഹേ പു॒രസ്താ॒ദാദ॑ദ്ധ്യാത് । ആഹി॑താ ഏ॒വാസ്യ॑ ഭവന്തി ॥ 74 ॥

(ദ്വി॒തീയ॑മപചച് - ചതു॒ര്ഥമ॑പച॒ - ദദി॑തീ॒ രേതോ॑-ഽധത്ത॒ - സമ്മി॑താ -

ഘൃ॒തവ॑തീഭി॒രാദ॑ധാതി - രാജ॒ന്യഃ॑ സ്വസ്യ॒ ഛന്ദ॑സഃ പ്രത്യയന॒സ്ത്വാ - യേ॑യാ-ദ്- ഗച്ഛതി - മന്ഥതി॒ - രാത്ര॑യ ശ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 9)

അനുവാകം 10 - പഞ്ചാഗ്ന്യാധാനമ്

പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജത । സ രി॑രിചാ॒നോ॑-ഽമന്യത । സ തപോ॑-ഽതപ്യത । സ ആ॒ത്മന് വീ॒ര്യ॑-മപശ്യത് । തദ॑വര്ധത । തദ॑സ്മാ॒-ഥ്സഹ॑സോ॒ര്ധ്വ-മ॑സൃജ്യത । സാ വി॒രാഡ॑ഭവത് । താ-ന്ദേ॑വാസു॒രാ വ്യ॑ഗൃഹ്ണത । സോ᳚-ഽബ്രവീ-ത്പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । മമ॒ വാ ഏ॒ഷാ ॥ 75 ॥

ദോഹാ॑ ഏ॒വ യു॒ഷ്മാക॒മിതി॑ ॥ സാ തതഃ॒ പ്രാച്യുദ॑ക്രാമത് । ത-ത്പ്ര॒ജാപ॑തിഃ॒ പര്യ॑ഗൃഹ്ണാത് । അഥ॑ര്വ പി॒തു-മ്മേ॑ ഗോപാ॒യേതി॑ । സാ ദ്വി॒തീയ॒-മുദ॑ക്രാമത് । ത-ത്പ്ര॒ജാപ॑തിഃ॒ പര്യ॑ഗൃഹ്ണാത് । നര്യ॑ പ്ര॒ജാ-മ്മേ॑ ഗോപാ॒യേതി॑ । സാ തൃ॒തീയ॒-മുദ॑ക്രാമത് । ത-ത്പ്ര॒ജാപ॑തിഃ॒ പര്യ॑ഗൃഹ്ണാത് । ശഗ്ഗ്സ്യ॑ പ॒ശൂ-ന്മേ॑ ഗോപാ॒യേതി॑ ॥ 76 ॥

സാ ച॑തു॒ര്ഥ-മുദ॑ക്രാമത് । ത-ത്പ്ര॒ജാപ॑തിഃ॒ പര്യ॑ഗൃഹ്ണാത് । സപ്ര॑ഥ സ॒ഭാ-മ്മേ॑ ഗോപാ॒യേതി॑ । സാ പ॑ഞ്ച॒മ-മുദ॑ക്രാമത് । ത-ത്പ്ര॒ജാപ॑തിഃ॒ പര്യ॑ഗൃഹ്ണാത് । അഹേ॑ ബുദ്ധ്നിയ॒ മന്ത്ര॑-മ്മേ ഗോപാ॒യേതി॑ । അ॒ഗ്നീന് വാവ സാ താന് വ്യ॑ക്രമത । താ-ന്പ്ര॒ജാപ॑തിഃ॒ പര്യ॑ഗൃഹ്ണാത് । അഥോ॑ പ॒ങ്ക്തിമേ॒വ ॥ പ॒ങ്ക്തിര്വാ ഏ॒ഷാ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണേ പ്രവി॑ഷ്ടാ ॥ 77 ॥

താമാ॒ത്മനോ-ഽധി॒ നിര്മി॑മീതേ । യദ॒ഗ്നി-രാ॑ധീ॒യതേ᳚ । തസ്മാ॑-ദേ॒താവ॑ന്തോ॒-ഽഗ്നയ॒ ആധീ॑യന്തേ । പാങ്ക്തം॒-വാഁ ഇ॒ദഗ്ം സര്വ᳚മ് । പാങ്ക്തേ॑നൈ॒വ പാങ്ക്തഗ്ഗ്॑ സ്പൃണോതി ॥ അഥ॑ര്വ പി॒തു-മ്മേ॑ ഗോപാ॒യേത്യാ॑ഹ । അന്ന॑മേ॒വൈ തേന॑ സ്പൃണോതി । നര്യ॑ പ്ര॒ജാ-മ്മേ॑ ഗോപാ॒യേത്യാ॑ഹ । പ്ര॒ജാമേ॒വൈതേന॑ സ്പൃണോതി । ശഗ്ഗ്സ്യ॑ പ॒ശൂ-ന്മേ॑ ഗോപാ॒യേത്യാ॑ഹ ॥ 78 ॥

പ॒ശൂനേ॒വൈതേന॑ സ്പൃണോതി । സപ്ര॑ഥ സ॒ഭാ-മ്മേ॑ ഗോപാ॒യേത്യാ॑ഹ । സ॒ഭാമേ॒വൈതേനെ᳚ന്ദ്രി॒യഗ്ഗ് സ്പൃ॑ണോതി । അഹേ॑ ബുദ്ധ്നിയ॒ മന്ത്ര॑-മ്മേ ഗോപാ॒യേത്യാ॑ഹ । മന്ത്ര॑മേ॒വൈ തേന॒ ശ്രിയഗ്ഗ്॑ സ്പൃണോതി ॥ യദ॑ന്വാഹാര്യ॒-പച॑നേ-ഽന്വാഹാ॒ര്യ॑-മ്പച॑ന്തി । തേന॒ സോ᳚-ഽസ്യാ॒ഭീഷ്ടഃ॑ പ്രീ॒തഃ । യ-ദ്ഗാര്ഹ॑പത്യ॒ ആജ്യ॑മധി॒ശ്രയ॑ന്തി॒ സമ്പത്നീ᳚ര്യാ॒ജയ॑ന്തി । തേന॒ സോ᳚-ഽസ്യാ॒ഭീഷ്ടഃ॑ പ്രീ॒തഃ । യദാ॑ഹവ॒നീയേ॒ ജുഹ്വ॑തി ॥ 79 ॥

തേന॒ സോ᳚-ഽസ്യാ॒ഭീഷ്ടഃ॑ പ്രീ॒തഃ । യഥ്സ॒ഭായാം᳚-വിഁ॒ജയ॑ന്തേ । തേന॒ സോ᳚-ഽസ്യാ॒ഭീഷ്ടഃ॑ പ്രീ॒തഃ । യദാ॑വസ॒ഥേ-ഽന്ന॒ഗ്ം॒ ഹര॑ന്തി । തേന॒ സോ᳚-ഽസ്യാ॒ഭീഷ്ടഃ॑ പ്രീ॒തഃ । തഥാ᳚-ഽസ്യ॒ സര്വേ᳚ പ്രീ॒താ അ॒ഭീഷ്ടാ॒ ആധീ॑യന്തേ ॥ പ്ര॒വ॒സ॒ഥ-മേ॒ഷ്യന്നേ॒വ-മുപ॑തിഷ്ഠേ॒-തൈക॑മേകമ് । യഥാ᳚ ബ്രാഹ്മ॒ണായ॑ ഗൃഹേവാ॒സിനേ॑ പരി॒ദായ॑ ഗൃ॒ഹാനേതി॑ । താ॒ദൃഗേ॒വ തത് ॥ പുന॑രാ॒ഗ-ത്യോപ॑തിഷ്ഠതേ । സാ ഭാ॑ഗേയമേ॒വൈഷാ॒-ന്തത് । സാ തത॑ ഊ॒ര്ധ്വാ-ഽഽരോ॑ഹത് । സാ രോ॑ഹി॒ണ്യ॑ഭവത് । ത-ദ്രോ॑ഹി॒ണ്യൈ രോ॑ഹിണി॒ത്വമ് । രോ॒ഹി॒ണ്യാ-മ॒ഗ്നി-മാദ॑ധീത । സ്വ ഏ॒വൈനം॒-യോഁനൌ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒-മാധ॑ത്തേ । ഋ॒ദ്ധ്നോത്യേ॑നേന ॥ 80 ॥

(ഏ॒ഷാ - പ॒ശൂന്മേ॑ ഗോപാ॒യേതി॒ - പ്രവി॑ഷ്ടാ -

പ॒ശൂന്മേ॑ ഗോപാ॒യേത്യാ॑ഹ॒ - ജുഹ്വ॑തി - തിഷ്ഠതേ സ॒പ്ത ച॑) (അ. 10)

(ബ്രഹ്മ॒ സന്ധ॑ത്തം॒ - കൃത്തി॑കാ॒ - സൂദ്ധ॑ന്തി - ദ്വാദ॒ശസു॑ - പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്വാ॒ചോ - ദേ॑വാസു॒രാസ്തദ॒ഗ്നിര്നോ-ദ്- ഘ॒ര്മ-ശ്ശിര॑ - ഇ॒മേ വൈ - ശ॑മീഗ॒ര്ഭാത് - പ്ര॒ജാപ॑തി॒-സ്സ രി॑രിചാ॒ന-സ്സതപ॒-സ്സ ആ॒ത്മന് വീ॒ര്യ॑-ന്ദശ॑ )

(ബ്രഹ്മ॒ സന്ധ॑ത്തം॒ - തൌ ദി॒വ്യാ - വഥോ॑ ശ॒ത്വാംയഁ॒ - പ്രാച്യേ॑ഷാം॒ - ഁയദു॒പര്യു॑പരി॒ - യ-ഥ്സ॒ദ്യഃ - സോ-ഽശ്വോ॒ വാരോ॑ ഭൂ॒ത്വാ - ജഗ॑തീഭി॒ രശീ॑തിഃ)

(ബ്രഹ്മ॒ സന്ധ॑ത്ത - മൃ॒ദ്ധ്നോത്യേ॑നേന)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ പ്രഥമഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake prathamaḥ prapāṭhakaḥ - agnyādheyabrāhmaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

brahma॒ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | kṣa॒tragṃ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | iṣa॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | ūrja॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | ra॒yigṃ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | puṣṭi॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | pra॒jāgṃ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | pa॒śū-nthsandha̭tta॒-ntānmḙ jinvatam || stu॒to̭-'si॒ jana̭dhāḥ | de॒vāstvā̭ śukra॒pāḥ praṇa̭yantu || 1 ||

su॒vīrāḥ᳚ pra॒jāḥ pra̭ja॒naya॒-nparī̭hi | śu॒kra-śśu॒kraśo̭ciṣā || stu॒to̭-'si॒ jana̭dhāḥ | de॒vāstvā̭ manthi॒pāḥ praṇa̭yantu || su॒pra॒jāḥ pra॒jāḥ pra̭ja॒naya॒-nparī̭hi | ma॒nthī ma॒nthiśo̭ciṣā ||sa॒ja॒ṅgmā॒nau di॒va ā pṛ̭thi॒vyā-''yuḥ̭ | sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | prā॒ṇagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam | a॒pā॒nagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam || 2 ||

vyā॒nagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam | cakṣu॒-ssandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | śrotra॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | mana॒-ssandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | vāca॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam || āyuḥ̭ stha॒ āyṷrme dhattam | āyṷ-rya॒jñāya̭ dhattam | āyṷ-rya॒jñapa̭taye dhattam | prā॒ṇa-ssthaḥ̭ prā॒ṇa-mmḙ dhattam | prā॒ṇaṃ-ya~॒jñāya̭ dhattam || 3 ||

prā॒ṇaṃ-ya~॒jñapa̭taye dhattam | cakṣuḥ̭ stha॒ścakṣṷrme dhattam | cakṣṷ-rya॒jñāya̭ dhattam | cakṣṷ-rya॒jñapa̭taye dhattam | śrotragg̭ stha॒-śśrotra̭-mme dhattam | śrotraṃ̭-ya~॒jñāya̭ dhattam | śrotraṃ̭-ya~॒jñapa̭taye dhattam | tau dḙvau śukrāmanthinau |ka॒lpaya̭ta॒-ndaivī॒rviśaḥ̭ | ka॒lpaya̭ta॒-mmānṷṣīḥ || 4 ||

iṣa॒-mūrja̭ma॒smāsṷ dhattam | prā॒ṇā-npa॒śuṣṷ | pra॒jā-mmayi̭ ca॒ yaja̭māne ca || nira̭sta॒-śśaṇḍaḥ̭ | nira̭sto॒ markaḥ̭ || apa̭nuttau॒ śaṇḍā॒markaṷ sa॒hāmunā᳚ || śu॒krasya̭ sa॒mida̭si | ma॒nthinaḥ̭ sa॒mida̭si || sa pra̭tha॒ma-ssaṅkṛ̭ti-rvi॒śvaka̭rmā | sa pra̭tha॒mo mi॒tro varṷṇo a॒gniḥ | sa pra̭tha॒mo bṛha॒spati̭ściki॒tvān | tasmā॒ indrā̭ya su॒tamājṷhomi || 5 ||

(na॒ya॒ - ntva॒pā॒nagṃ sandha̭ttaṃ॒ ta-mmḙ jinvataṃ - prā॒ṇaṃ-ya~॒jñāya̭ dhattaṃ॒ - mānṷṣī--r a॒gni-rdve ca̭) (a. 1)

kṛtti̭kā-sva॒gni-māda̭dhīta | e॒tadvā a॒gne-rnakṣa̭tram | ya-tkṛtti̭kāḥ | svāyā̭me॒vaina̭-nde॒vatā̭yāmā॒dhāya̭ | bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati || mukhaṃ॒-vā~ e॒tannakṣa̭trāṇām | ya-tkṛtti̭kāḥ | yaḥ kṛtti̭kā-sva॒gni-mā̭dha॒tte | mukhya̭ e॒va bha̭vati || atho॒ khalṷ || 6 ||

a॒gni॒-na॒kṣa॒tramitya-pa̭cāyanti | gṛ॒hānaḥa॒ dāhṷko bhavati || pra॒jāpa̭tī rohi॒ṇyā-ma॒gni-ma̭sṛjata | ta-nde॒vā ro̭hi॒ṇyā-māda̭dhata | tato॒ vai te sarvā॒-nrohā̭narohann | ta-dro̭hi॒ṇyai ro̭hiṇi॒tvam | yo ro̭hi॒ṇyā-ma॒gnimā̭dha॒tte | ṛ॒dhnotye॒va | sarvā॒-nrohā᳚n-rohati || de॒vā vai bha॒drā-ssanto॒-'gni-mādhi̭thsanta || 7 ||

teṣā॒manā̭hito॒ 'gnirāsī᳚t | athai᳚bhyo vā॒maṃ-va~svapā᳚krāmat | te puna̭rvasvo॒rāda̭dhata | tato॒ vai tān vā॒maṃ-va~sū॒pāva̭rtata | yaḥ pu॒rā bha॒dra-ssampāpī̭yā॒-nthsyāt | sa puna̭rvasvo-ra॒gni-māda̭dhīta | puna̭re॒vainaṃ̭-vā~॒maṃ-va~sū॒pāva̭rtate | bha॒dro bha̭vati || yaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒riti̭ | sa pūrva̭yoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gni-māda̭dhīta || 8 ||

a॒rya॒mṇo vā e॒tannakṣa̭tram | yatpūrve॒ phalgṷnī | a॒rya॒meti॒ tamā̭hu॒ryo dadā̭ti | dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti || yaḥ kā॒mayḙta bha॒gī syā॒miti̭ | sa utta̭rayoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gnimāda̭dhīta | bhaga̭sya॒ vā e॒tannakṣa̭tram | yadutta̭re॒ phalgṷnī | bha॒gyḙva bha̭vati || kā॒la॒ka॒ñjā vai nāmāsṷrā āsann || 9 ||

te sṷva॒rgāya̭ lo॒kāyā॒gni-ma̭cinvata | purṷṣa॒ iṣṭa̭kā॒-mupā̭dadhā॒t-purṷṣa॒ iṣṭa̭kām | sa indro᳚ brāhma॒ṇo bruvā̭ṇa॒ iṣṭa̭kā॒mupā̭dhatta | e॒ṣā mḙ ci॒trā nāmeti̭ | te sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamāprāro̭hann | sa indra॒ iṣṭa̭kā॒māvṛ̭hat | te-'vā̭kīryanta | yḙ-'vākī᳚ryanta | ta ūrṇā॒vabha̭yo-'bhavann | dvāvuda̭patatām || 10 ||

tau di॒vyau śvānā̭vabhavatām | yo bhrātṛ̭vyavā॒-nthsyāt | sa ci॒trāyā̭-ma॒gni-māda̭dhīta | a॒va॒kīryai॒va bhrātṛ̭vyān | ojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tman-dha̭tte || va॒santā᳚ brāhma॒ṇo᳚ 'gnimāda̭dhīta | va॒sa॒nto vai brā᳚hma॒ṇasya॒rtuḥ | sva e॒vaina̭-mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati | mukhaṃ॒-vā~ e॒tadṛ̭tū॒nām || 11 ||

ya-dva̭sa॒ntaḥ | yo va॒santā॒-'gnimā̭dha॒tte | mukhya̭ e॒va bha̭vati | atho॒ yoni̭mantame॒vaina॒-mprajā̭ta॒mādha̭tte | grī॒ṣme rā̭ja॒nya̭ āda̭dhīta | grī॒ṣmo vai rā̭ja॒nya̭sya॒rtuḥ | sva e॒vaina̭mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | i॒ndri॒yā॒vī bha̭vati | śa॒radi॒ vaiśya॒ āda̭dhīta | śa॒radvai vaiśya̭sya॒rtuḥ || 12 ||

sva e॒vaina̭mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | pa॒śu॒mā-nbha̭vati || na pūrva̭yoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gnimāda̭dhīta | e॒ṣā vai ja̭gha॒nyā̭ rātriḥ̭ saṃva~thsa॒rasya̭ | yatpūrve॒ phalgṷnī | pṛ॒ṣṭi॒ta e॒va saṃ̭va~thsa॒rasyā॒-gnimā॒dhāya̭ | pāpī̭yān-bhavati | utta̭rayo॒rāda̭dhīta | e॒ṣā vai pra̭tha॒mā rātriḥ̭ saṃva~thsa॒rasya̭ | yadutta̭re॒ phalgṷnī | mu॒kha॒ta e॒va saṃ̭va~thsa॒rasyā॒-gnimā॒dhāya̭ | vasī̭yā-nbhavati || atho॒ khalṷ | ya॒daivainaṃ̭-ya~॒jña ṷpa॒name᳚t | athāda̭dhīta | saivāsyardhiḥ̭ || 13 ||

(khalvā̭ - dhithsanta॒ - phalgṷnyora॒gnimāda̭dhītā - san - napatatā - matū॒nāṃ - ~vaiśya̭sya॒rtu - rutta̭re॒ phalgṷnī॒ ṣaṭ ca̭) (a. 2)

uddha̭nti | yade॒vāsyā̭ ame॒ddhyam | tadapa̭ hanti || a॒po-'vo᳚kṣati॒ śāntyai᳚ || sika̭tā॒ niva̭pati | e॒tadvā a॒gne-rvai᳚śvāna॒rasya̭ rū॒pam | rū॒peṇai॒va vai᳚śvāna॒ramava̭-rundhe || ūṣā॒-nniva̭pati | puṣṭi॒rvā e॒ṣā pra॒jana̭nam | yadūṣāḥ᳚ || 14 ||

puṣṭyā̭me॒va pra॒jana̭ne॒ 'gnimādha̭tte | atho̭ sa॒ñjñāna̭ e॒va | sa॒-ñjñāna॒gg॒ hyḙta-tpa̭śū॒nām | yadūṣāḥ᳚ || dyāvā̭pṛthi॒vī sa॒hāstā᳚m | te vi̭ya॒tī a̭brūtām | astve॒va naṷ sa॒ha ya॒jñiya॒miti̭ | yada॒muṣyā̭ ya॒jñiya॒māsī᳚t | tada॒syā-ma̭dadhāt | ta ūṣā̭ abhavann || 15 ||

yada॒syā ya॒jñiya॒māsī᳚t | tada॒muṣyā̭-madadhāt | tada॒daśca॒ndrama̭si kṛ॒ṣṇam | ūṣā᳚nni॒vapa̭nna॒do ddhyā̭yet | dyāvā̭pṛthi॒vyore॒va ya॒jñiye॒-'gnimādha̭tte || a॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata | ā॒khū rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | sa pṛ̭thi॒vī-mprāvi̭śat | sa ū॒tīḥ kṷrvā॒ṇaḥ pṛ̭thi॒vīmanu॒ sama̭carat | tadā̭khukarī॒ṣa-ma̭bhavat || 16 ||

yadā̭khukarī॒ṣagṃ sa̭bhāṃ॒ro bhava̭ti | yade॒vāsya॒ tatra॒ nya̭ktam | tade॒vāva̭rundhe || ūrjaṃ॒-vā~ e॒tagṃ rasa̭-mpṛthi॒vyā ṷpa॒dīkā॒ uddi̭hanti | ya-dva॒lmīka᳚m | ya-dva̭lmīkava॒pā sa̭bhāṃ॒ro bhava̭ti | ūrja̭me॒va rasa̭-mpṛthi॒vyā ava̭rundhe | atho॒ śrotra̭me॒va | śrotra॒gg॒ hyḙta-tpṛ̭thi॒vyāḥ | ya-dva॒lmīkaḥ̭ || 17 ||

aba̭dhiro bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tāsā॒manna॒-mupā᳚kṣīyata | tābhya॒-ssūda॒mupa॒ prābhi̭nat | tato॒ vai tāsā॒manna॒-nnākṣī̭yata | yasya॒ sūdaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | nāsya̭ gṛ॒he-'nna̭-ṅkṣīyate || āpo॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sīt | tena̭ pra॒jāpa̭tiraśrāmyat || 18 ||

ka॒thami॒dagg syā॒diti̭ | so̭-'paśya-tpuṣkarapa॒rṇa-ntiṣṭha̭t | so̭-'manyata | asti॒ vai tat | yasmi̭-nni॒damadhi॒ tiṣṭha॒tīti̭ | sa va̭rā॒ho rū॒pa-ṅkṛ॒tvopa॒nya̭majjat | sa pṛ̭thi॒vīma॒dha ā᳚rcchat | tasyā̭ upa॒hatyoda̭majjat | ta-tpṷṣkarapa॒rṇe᳚ 'prathayat | yadapra̭thayat || 19 ||

ta-tpṛ̭thi॒vyai pṛ̭thivi॒tvam | abhū॒dvā i॒damiti̭ | tadbhūmyai̭ bhūmi॒tvam | tā-ndiśo-'nu॒ vāta॒-ssama̭vahat | tāgṃ śarka̭rābhiradṛgṃ hat | śaṃ-vai~ no̭-'bhū॒diti̭ | taccharka̭rāṇāgṃ śarkara॒tvam | ya-dva̭rā॒havi̭hatagṃ sambhā॒ro bhava̭ti | a॒syāme॒vā-cha̭mbaṭkārama॒gni-mādha̭tte | śarka̭rā bhavanti॒ dhṛtyai᳚ || 20 ||

atho̭ śa॒tvāṃya~̭ || sarḙtā a॒gnirā॒dheya॒ ityā̭huḥ | āpo॒ varṷṇasya॒ patna̭ya āsann | tā a॒gnira॒bhya̭ddhyāyat | tā-ssama̭bhavat | tasya॒ retaḥ॒ parā̭-'patat | taddhira̭ṇya-mabhavat | yaddhira̭ṇya-mu॒pāsya̭ti | sarḙtasame॒vāgni-mādha̭tte || purṷṣa॒ invai svā-dreta̭so bībhathsata॒ ityā̭huḥ || 21 ||

u॒tta॒ra॒ta upā᳚sya॒tya-bī̭bhathsāyai || ati॒ praya̭cchati | ārti̭me॒vāti॒ praya̭cchati || a॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata | aśvo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | so᳚-'śva॒tthe saṃ̭va~thsa॒ra-ma̭tiṣṭhat | tada̭śva॒tthasyā᳚-śvattha॒tvam | yadāśva̭ttha-ssambhā॒ro bhava̭ti | yade॒vāsya॒ tatra॒ nya̭ktam | tade॒vāva̭-rundhe || 22 ||

de॒vā vā ūrjaṃ॒-vya~̭bhajanta | tata̭ udu॒mbara॒ uda̭tiṣṭhat | ūrgvā ṷdu॒mbaraḥ̭ | yadaudṷmbara-ssambhā॒ro bhava̭ti | ūrja̭me॒vāva̭-rundhe || tṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma̭ āsīt | ta-ṅgā̭ya॒tryāha̭rat | tasya̭ pa॒rṇama̭cchidyata | tatpa॒rṇo̭ 'bhavat | ta-tpa॒rṇasya̭ parṇa॒tvam || 23 ||

yasya̭ parṇa॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | so॒ma॒pī॒thame॒vāva̭ rundhe || de॒vā vai brahma̭nnavadanta | ta-tpa॒rṇa upā̭śṛṇot | su॒śravā॒ vai nāma̭ | ya-tpa̭rṇa॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | bra॒hma॒va॒rca॒same॒vāva̭ rundhe || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata | so̭-'bibhe॒tpra mā̭ dhakṣya॒tīti̭ | tagṃ śa॒myā̭-'śamayat || 24 ||

taccha॒myai̭ śami॒tvam | yaccha̭mī॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | śāntyā॒ apra̭dāhāya || a॒gne-ssṛ॒ṣṭasya̭ ya॒taḥ | vika̭ṅkata॒-mbhā ā᳚rcchat | ya-dvaika̭ṅkata-ssambhā॒ro bhava̭ti | bhā e॒vāva̭rundhe || sahṛ̭dayo॒ 'gnirā॒dheya॒ ityā̭huḥ | ma॒ruto॒-'dbhira॒gni-ma̭tamayann | tasya̭ tā॒ntasya॒ hṛda̭ya॒mācchi̭ndann | sā-'śani̭rabhavat | yada॒śani̭hatasya vṛ॒kṣasya̭ sambhā॒ro bhava̭ti |sahṛ̭daya-me॒vāgni-mādha̭tte || 25 ||

(ūṣā̭ - abhavan - nabhava-d- va॒lmīkro᳚ - 'śrāmya॒ - dapra̭thaya॒ - ddhṛtyai̭ - bībhathsata॒ ityā̭hu - rundhe - parṇa॒tva - ma̭śamayada - cchinda॒gg॒ strīṇi̭ ca) (a. 3)

dvā॒da॒śasṷ vikrā॒meṣva॒gnimāda̭dhīta | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒rā-de॒vaina̭-mava॒ruddhyā-dha̭tte || ya-ddvā̭da॒śasṷ vikrā॒me-ṣvā॒dadhī̭ta | pari̭mita॒mava̭rundhīta | cakṣṷ-rnimita॒ āda̭dhīta | iya॒-ddvāda̭śa vikrā॒mā(3) iti̭ | pari̭mita-ñcai॒vāpa̭rimita॒-ñcāva̭rundhe || anṛ̭taṃ॒-vai~ vā॒cā va̭dati | anṛ̭ta॒-mmana̭sā ddhyāyati || 26 ||

cakṣu॒-rvai sa॒tyam | adrā(3)gityā̭ha | ada̭rśa॒miti̭ | ta-thsa॒tyam | yaścakṣṷ-rnimite॒-'gni-mā̭dha॒tte | sa॒tya e॒vaina॒-mādha̭tte || tasmā॒dāhi̭tāgni॒rnānṛ̭taṃ-va~det | nāsya̭ brāhma॒ṇo-'nā᳚śvā-ngṛ॒he va̭set | sa॒tye hya̭syā॒gnirāhi̭taḥ || ā॒gne॒yī vai rātriḥ̭ || 27 ||

ā॒gne॒yāḥ pa॒śavaḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | nakta॒-ṅgārha̭patya॒-māda̭dhāti | pa॒śūne॒vāva̭-rundhe | divā̭-''hava॒nīya᳚m | i॒ndri॒yame॒vā-va̭rundhe || a॒rdhodi̭te॒ sūrya̭ āhava॒nīya॒-māda̭dhāti | e॒tasmi॒n vai lo॒ke pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | atho̭ bhū॒ta-ñcai॒va bha̭vi॒ṣyaccā-va̭rundhe || 28 ||

iḍā॒ vai mā̭na॒vī ya̭jñānūkā॒śinyā̭sīt | sā-'śṛ̭ṇot | asṷrā a॒gnimāda̭dhata॒ iti̭ | tada̭gacchat | ta ā̭hava॒nīya॒magra॒ āda̭dhata | atha॒ gārha̭patyam | athā᳚-nvāhārya॒-paca̭nam | sā 'bra̭vīt | pra॒tīcyḙṣā॒g॒ śrīra̭gāt | bha॒drā bhū॒tvā parā̭bhaviṣya॒ntīti̭ || 29 ||

yasyai॒va-ma॒gnirā̭dhī॒yate᳚ | pra॒tīcya̭sya॒ śrīrḙti | bha॒dro bhū॒tvā parā̭bhavati || sā-'śṛ̭ṇot | de॒vā a॒gni-māda̭dhata॒ iti̭ | tada̭gacchat | te᳚-'nvāhārya॒-paca̭na॒magra॒ āda̭dhata | atha॒ gārha̭patyam | athā̭hava॒nīya᳚m | sā-'bra̭vīt || 30 ||

prācyḙṣā॒g॒ śrīra̭gāt | bha॒drā bhū॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kame᳚ṣyanti | pra॒jā-ntu na ve᳚thsyanta॒ iti̭ | yasyai॒vama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | prācya̭sya॒ śrīrḙti | bha॒dro bhū॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti | pra॒jā-ntu na vi̭ndate || sā-'bra̭vī॒diḍā॒ manu᳚m | tathā॒ vā a॒ha-ntavā॒gni-mādhā᳚syāmi | yathā॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rja̭ni॒ṣyase᳚ || 31 ||

pratya॒smin ~lo॒ke sthā॒syasi̭ | a॒bhi sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñje॒ṣyasīti̭ | gārha̭patya॒magra॒ āda̭dhāt | gārha̭patyaṃ॒-vā~ anṷ pra॒jāḥ pa॒śavaḥ॒ prajā̭yante | gārha̭patyenai॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpa॒śū-nprāja̭nayat | athā᳚-nvāhārya॒-paca̭nam | ti॒ryaṅṋ̇va॒ vā a॒yaṃ-lo~॒kaḥ | a॒sminne॒va tena̭ lo॒ke pratya̭tiṣṭhat | athā̭hava॒nīya᳚m | tenai॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma॒bhya̭jayat || 32 ||

yasyai॒vama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate | pratya॒smin ~lo॒ke ti̭ṣṭhati | a॒bhi sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñja̭yati || yasya॒ vā aya̭thādevatama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | ā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate | pāpī̭yā-nbhavati | yasya̭ yathā deva॒tam | na de॒vatā᳚bhya॒ āvṛ̭ścyate | vasī̭yā-nbhavati || 33 ||

bhṛgṷ̄ṇā॒-ntvā-'ṅgi̭rasāṃ-vra~tapate vra॒tenā-da̭dhā॒mīti̭ bhṛgvaṅgi॒rasā॒māda̭ddhyāt | ā॒di॒tyānā᳚-ntvā de॒vānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tenāda̭dhā॒mītya॒nyāsā॒-mbrāhma̭ṇīnā-mpra॒jānā᳚m | varṷṇasya tvā॒ rājño᳚ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti॒ rājñaḥ̭ | indra̭sya tvendri॒yeṇa̭ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti̭ rāja॒nya̭sya | mano᳚stvā grāma॒ṇyo᳚ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti॒ vaiśya̭sya | ṛ॒bhū॒ṇā-ntvā̭ de॒vānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti̭ rathakā॒rasya̭ | ya॒thā॒ de॒va॒tama॒gni-rādhī̭yate | na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate | vasī̭yā-nbhavati || 34 ||

(dhyā॒ya॒ti॒ - vai rātri॒ - ścāva̭rundhe - bhaviṣya॒ntītya̭ - bravī - jjani॒ṣyasḙ - 'jaya॒-d- vasī̭yā-nbhavati॒ - nava̭ ca) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - tatra pavamānahabīṃṣi

pra॒jāpa̭ti-rvā॒ca-ssa॒tya-ma̭paśyat | tenā॒gnimādha̭tta | tena॒ vai sa ā᳚rdhnot | bhūrbhuva॒-ssuva॒rityā̭ha | e॒tadvai vā॒ca-ssa॒tyam | ya e॒tenā॒gni-mā̭dha॒tte | ṛ॒ddhnotye॒va | atho̭ sa॒tyaprā̭śūre॒va bha̭vati | atho॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭bhi॒cara̭ti | stṛ॒ṇu॒ta e॒vaina᳚m || 35 ||

bhūrityā̭ha | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | bhuva॒ ityā̭ha | a॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhati | suva॒rityā̭ha | su॒va॒rga e॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhati || tri॒bhira॒kṣarai॒-rgārha̭patya॒-māda̭dhāti | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | sarvaiḥ᳚ pa॒ñcabhi̭-rāhava॒nīya᳚m || 36 ||

su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāyādhī̭yate | yadā̭hava॒nīyaḥ̭ | su॒va॒rga e॒vāsmai̭ lo॒ke vā॒ca-ssa॒tyagṃ sarva̭māpnoti || tri॒bhi-rgārha̭patya॒-māda̭dhāti | pa॒ñcabhi̭-rāhava॒nīya᳚m | a॒ṣṭau sampa̭dyante | a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī | gā॒ya॒tro᳚-'gniḥ | yāvā̭ne॒vāgniḥ | tamādha̭tte || 37 ||

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāyann | tābhyo॒ jyoti॒-ruda̭gṛhṇāt | ta-ñjyotiḥ॒ paśya̭ntīḥ pra॒jā a॒bhisa॒māva̭rtanta | u॒parī̭vā॒gni-mudgṛ̭hṇīyā-du॒ddharanṋ | jyoti̭re॒va paśya̭ntīḥ pra॒jā yaja̭māna-ma॒bhi-sa॒māva̭rtante || pra॒jāpa̭te॒rakṣya̭śvayat | ta-tparā̭-'patat | tadaśvo̭-'bhavat | tadaśva̭syā-śva॒tvam || 38 ||

e॒ṣa vai pra॒jāpa̭tiḥ | yada॒gniḥ | prā॒jā॒pa॒tyo-'śvaḥ̭ | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | svame॒va cakṣuḥ॒ paśya̭-npra॒jāpa̭ti॒-ranūdḙti || va॒jrī vā e॒ṣaḥ | yadaśvaḥ̭ | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | jā॒tāne॒va bhrātṛ̭vyā॒-npraṇṷdate || puna॒rāva̭rtayati || 39 ||

ja॒ni॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭nudate || nyā̭hava॒nīyo॒ gārha̭patya-makāmayata | ni gārha̭patya āhava॒nīya᳚m | tau vi॒bhāja॒-nnāśa̭knot | sośvaḥ̭ pūrva॒vāḍ-bhū॒tvā | prāñca॒-mpūrva॒muda̭vahat | ta-tpū᳚rva॒vāhaḥ̭ pūrvavā॒ṭ-tvam | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | vibha̭ktire॒vaina̭yo॒ssā | atho॒ nānā̭vīryāve॒vainaṷ kurute || 40 ||

yadu॒paryṷpari॒ śiro॒ hare᳚t | prā॒ṇān vicchi̭ndyāt | a॒dho̭-'dha॒-śśiro̭ harati | prā॒ṇānā᳚-ṅgopī॒thāya̭ || iya॒tyagrḙ harati | atheya॒tyatheya̭ti | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒mā-dha̭tte || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata | so̭-'bibhe॒tpra mā̭ dhakṣya॒tīti̭ || 41 ||

tasya̭ tre॒dhā ma̭hi॒mānaṃ॒-vyau~̭hat | śāntyā॒ apra̭dāhāya | yat-tre॒dhā-'gni-rā̭dhī॒yate᳚ | ma॒hi॒māna̭me॒vāsya॒ ta-dvyṷ̄hati | śāntyā॒ apra̭dāhāya || puna॒rāva̭rtayati | ma॒hi॒māna̭me॒vāsya॒ sanda̭dhāti || pa॒śurvā e॒ṣaḥ | yadaśvaḥ̭ | e॒ṣa ru॒draḥ || 42 ||

yada॒gniḥ | yadaśva̭sya pa॒de᳚-'gni-mā̭da॒ddhyāt | ru॒drāya̭ pa॒śū-napi̭daddhyāt | a॒pa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt | ya-nnākra॒maye᳚t | ana̭varuddhā asya pa॒śavaḥ̭ syuḥ | pā॒rśva॒ta ākra̭mayet | yathā ''hi̭tasyā॒gne-raṅgā̭rā abhyava॒vartḙrann | ava̭ruddhā asya pa॒śavo॒ bhava̭nti | na ru॒drāyāpi̭dadhāti || 43 ||

trīṇi̭ ha॒vīgṃṣi॒ nirva̭pati | vi॒rāja̭ e॒va vikrā᳚ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ vikra̭mate || a॒gnaye॒ pava̭mānāya | a॒gnayḙ pāva॒kāya̭ | a॒gnaye॒ śuca̭ye | yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti | pu॒nātye॒vaina᳚m | yada॒gnayḙ pāva॒kāya̭ | pū॒ta e॒vāsmi̭-nna॒nnādya̭-ndadhāti | yada॒gnaye॒ śuca̭ye | bra॒hma॒va॒rca॒sa-me॒vāsmi̭-nnu॒pari̭ṣṭā-ddadhāti || 44 ||

(e॒na॒ - mā॒ha॒va॒nīyaṃ̭ - dhatte - 'śva॒tvaṃ - ~va̭rtayati - kuruta॒ - iti̭ -ru॒dro - da̭dhāti॒ - yada॒gnaye॒ śuca̭ya॒ eka̭-ñca) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - pavamānahavirvistāraḥ, havirantarāṇi, dakṣiṇāśca

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vā vi̭ja॒ya-mṷpa॒yantaḥ̭ | a॒gnau vā॒maṃ-va~su॒ sa-nnya̭dadhata | i॒damṷ no bhaviṣyati | yadi̭ no je॒ṣyantīti̭ | tada॒gnirno-thsaha̭maśaknot | tat-tre॒dhā vinya̭dadhāt | pa॒śuṣu॒ tṛtī̭yam | a॒phsu tṛtī̭yam | ā॒di॒tye tṛtī̭yam || 45 ||

ta-dde॒vā vi॒jitya̭ | puna॒ravā̭ruruthsanta | te᳚-'gnaye॒ pava̭mānāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapann | pa॒śavo॒ vā a॒gniḥ pava̭mānaḥ | yade॒va pa॒śuṣvāsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata | te᳚-'gnayḙ pāva॒kāya̭ | āpo॒ vā a॒gniḥ pā̭va॒kaḥ | yade॒vāphsvāsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata || 46 ||

te᳚-'gnaye॒ śuca̭ye | a॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'gni-śśuciḥ̭ | yade॒vādi॒tya āsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | ta॒nuvo॒ vāvaitā a̭gnyā॒dheya̭sya | ā॒gne॒yo vā a॒ṣṭāka̭pālo 'gnyā॒dheya॒miti̭ | yatta-nni॒rvape᳚t | naitāni̭ | yathā॒-''tmā syāt || 47 ||

nāṅgā̭ni | tā॒dṛge॒va tat | yade॒tāni̭ ni॒rvape᳚t | na tam | yathā-'ṅgā̭ni॒ syuḥ | nātmā | tā॒dṛge॒va tat | u॒bhayā̭ni sa॒hani॒rupyā̭ṇi | ya॒jñasya̭ sātma॒tvāya̭ || u॒bhayaṃ॒-vā~ e॒tasye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭māpyate || 48 ||

yo᳚-'gnimā̭dha॒tte | ai॒ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒- manu॒ nirva̭pet | ā॒di॒tya-ñca॒rum | i॒ndrā॒gnī vai de॒vānā॒-mayā̭tayāmānau | ye e॒va de॒vate॒ ayā̭tayāmnī | tābhyā̭me॒vāsmā̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mava̭- rundhe | ā॒di॒tyo bha̭vati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhati || dhe॒nvai vā e॒ta-dretaḥ̭ || 49 ||

yadājya᳚m | a॒na॒ḍuha̭staṇḍu॒lāḥ | mi॒thu॒name॒vāva̭-rundhe | ghṛ॒te bha̭vati | ya॒jñasyālū᳚kṣāntatvāya || ca॒tvāra̭ ārṣe॒yāḥ prāśña̭nti | di॒śāme॒va jyoti̭ṣi juhoti || pa॒śavo॒ vā e॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ | e॒ṣa ru॒draḥ | yada॒gniḥ || 50 ||

yathsa॒dya e॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvape᳚t | ru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ daddhyāt | a॒pa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt | yannānṷni॒rvape᳚t | ana̭varuddhā asya pa॒śavaḥ̭ syuḥ | dvā॒da॒śasu॒ rātrī॒ṣvanu॒ nirva̭pet | saṃ॒va~॒thsa॒ra pra̭timā॒ vai dvāda̭śa॒ rātra̭yaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsmai̭ ru॒dragṃ śa̭mayi॒tvā | pa॒śūnava̭ rundhe || yadeka̭-mekame॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvape᳚t || 51 ||

yathā॒ trīṇyā॒vapa̭nāni pū॒raye᳚t | tā॒dṛktat | na pra॒jana̭na॒mucchigṃ̭ṣet | eka̭-nni॒rupya̭ | utta̭re॒ sama̭syet | tṛ॒tīya̭me॒vāsmai̭ lo॒kamucchigṃ̭ṣati pra॒jana̭nāya | ta-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ranu॒ prajā̭yate | atho̭ ya॒jñasyai॒vaiṣā-'bhikrā᳚ntiḥ || ra॒tha॒ca॒kra-mprava̭rtayati | ma॒nu॒ṣya॒ra॒thenai॒va dḙvara॒tha-mpra॒tyava̭rohati || 52 ||

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | ho॒ta॒vya̭-magniho॒trāṃ(3) naho̭ta॒vyā(3)miti̭ | ya-dyajṷṣā juhu॒yāt | aya̭thāpūrva॒māhṷtī juhuyāt | yanna jṷhu॒yāt | a॒gniḥ parā̭bhavet | tū॒ṣṇīme॒va ho̭ta॒vya᳚m | ya॒thā॒pū॒rva-māhṷtī ju॒hoti̭ | nāgniḥ parā̭bhavati || a॒gnīdhḙ dadāti || 53 ||

a॒gnimṷkhā-ne॒vartū-nprī̭ṇāti | u॒pa॒barha̭ṇa-ndadāti | rū॒pāṇā॒mava̭-ruddhyai | aśva̭-mbra॒hmaṇe᳚ | i॒ndri॒yame॒vāva̭-rundhe | dhe॒nugṃ hotre᳚ | ā॒śiṣa̭ e॒vāva̭rundhe | a॒na॒ḍvāha̭-maddhva॒ryave᳚ | vahni॒rvā a̭na॒ḍvān | vahni̭raddhva॒ryuḥ || 54 ||

vahni̭nai॒va vahni̭ ya॒jñasyāva̭-rundhe | mi॒thu॒nau gāvaṷ dadāti | mi॒thu॒nasyāva̭-ruddhyai | vāso̭ dadāti | sa॒rva॒ de॒va॒tyaṃ̭-vai~ vāsaḥ̭ | sarvā̭ e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti | ā dvā̭da॒śabhyo̭ dadāti | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhati | kāma̭mū॒rdhva-ndeya᳚m | apa̭rimita॒syāva̭-ruddhyai || 55 ||

(ā॒di॒tye tṛtī̭ya - ma॒phsvāsī॒-tta-ttenāvā̭rundhata॒ - syā - dā᳚pyate॒ - reto॒ - 'gni - reka̭meka me॒tāni̭ ha॒vigṃṣi̭ ni॒rvape᳚t - pra॒tyava̭rohati - dadātya - ddhva॒ryu--r deya॒ meka̭-ñca) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - ādhānamantrāḥ

gha॒rma-śśira॒stada॒yama॒gniḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | cha॒rdisto॒kāya॒ tana̭yāya yaccha || vātaḥ̭ prā॒ṇastada॒yama॒gniḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | sva॒di॒ta-nto॒kāya॒ tana̭yāya pi॒tu-mpa̭ca || prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvān | a॒gnera̭gne pu॒ro a̭gni-rbhave॒ha | viśvā॒ āśā॒ dīdyā̭no॒ vibhā̭hi | ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || 56 ||

a॒rkaścakṣu॒-stada॒sau sūrya॒stada॒yama॒gniḥ | sampri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | ya-ttḙ śukra śu॒kraṃ-va~rcaḥ̭ śu॒krā ta॒nūḥ | śu॒kra-ñjyoti॒raja̭sram | tena̭ me dīdihi॒ tena॒ tvā-''da̭dhe | a॒gninā᳚-'gne॒ brahma̭ṇā || ā॒na॒śe vyā̭naśe॒ sarva॒māyu॒-rvyā̭naśe || ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | vi॒rāṭ ca̭ sva॒rāṭ ca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām || 57 ||

ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | sa॒mrāṭ cā̭bhi॒bhūśca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | vi॒bhūśca̭ pari॒bhūśca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | pra॒bhvī ca॒ prabhṷ̄tiśca | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | yāstḙ agne śi॒vāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi॒stvā ''da̭dhe || yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭ra॒mu-ṅga̭ccha || 58 ||

(catṷṣpade - jinvatāṃ - ta॒nuva॒ strīṇi̭ ca ) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - etadbrāhmaṇaṃ

i॒me vā e॒te lo॒kā a॒gnayaḥ̭ | te yadavyā̭vṛttā ādhī॒yeranṋ | śo॒cayḙyu॒-ryaja̭mānam | gha॒rma-śśira॒ iti॒ gārha̭patya॒-māda̭dhāti | vātaḥ̭ prā॒ṇa itya̭nvāhārya॒-paca̭nam | a॒rka-ścakṣu॒rityā̭-hava॒nīya᳚m | tenai॒vainā॒n vyāva̭rtayati | tathā॒ na śo̭cayanti॒ yaja̭mānam || ra॒tha॒nta॒ra-ma॒bhigā̭yate॒ gārha̭patya ādhī॒yamā̭ne | rātha̭ntaro॒ vā a॒yaṃ-lo~॒kaḥ || 59 ||

a॒sminne॒vainaṃ̭-lo~॒ke prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | vā॒ma॒de॒vya-ma॒bhigā̭yata uddhri॒yamā̭ṇe | a॒ntari̭kṣaṃ॒-vai~ vā̭made॒vyam | a॒ntari̭kṣa e॒vaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | atho॒ śānti॒-rvai vā̭made॒vyam | śā॒ntame॒vaina̭-mpaśa॒vya̭muddha̭rate | bṛ॒hada॒bhigā̭yata āhava॒nīya̭ ādhī॒yamā̭ne | bārha̭to॒ vā a॒sau lo॒kaḥ | a॒muṣmi̭nne॒vainaṃ̭-lo~॒ke prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata || 60 ||

so-'śvo॒ vāro̭ bhū॒tvā parāṃ̭ait | taṃ-vā~̭rava॒ntīyḙnāvārayata |ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam | śyai॒tena̭ śye॒tī a̭kuruta |tacchyai॒tasya̭ śyaita॒tvam | ya-dvā̭rava॒ntīya̭-mabhi॒gāya̭te | vā॒ra॒yi॒tvaivaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | śyai॒tena̭ śye॒tī kṷrute || gha॒rma-śśira॒ iti॒ gārha̭patya॒-māda̭dhāti | saśī̭rṣāṇa-me॒vaina॒-mādha̭tte || 61 ||

upai̭na॒mutta̭ro ya॒jño na̭mati || ru॒dro vā e॒ṣaḥ | yada॒gniḥ | sa ā̭dhī॒yamā̭na īśva॒ro yaja̭mānasya pa॒śūn higṃsi̭toḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuva॒dityā̭ha | pa॒śubhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sampri̭ya-ṅkaroti | pa॒śū॒nā-mahigṃ̭sāyai || cha॒rdisto॒kāya॒ tana̭yāya ya॒cchetyā̭ha |ā॒śiṣa̭me॒vaitā-māśā᳚ste || vātaḥ̭ prā॒ṇa itya̭nvāhārya॒-paca̭nam || 62 ||

saprā̭ṇa-me॒vaina॒-mādha̭tte || sva॒di॒ta-nto॒kāya॒ tana̭yāya pi॒tu-mpa॒cetyā̭ha | anna̭me॒vāsmai᳚ svadayati || prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvānityā̭ha | vibha̭ktire॒vaina̭yo॒ssā | atho॒ nānā̭ vīryāve॒vainaṷ kurute || ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpada॒ ityā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || a॒rka-ścakṣu॒rityā̭-hava॒nīya᳚m | a॒rko vai de॒vānā॒manna᳚m || 63 ||

anna̭me॒vāva̭ rundhe || tena̭ me dīdi॒hītyā̭ha | sami̭ndha e॒vaina᳚m || ā॒na॒śe vyā̭naśa॒ iti॒ trirudi̭ṅgayati | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || tat-tathā॒ na kā॒rya᳚m | vīṅgi̭ta॒ma pra̭tiṣṭhita॒-māda̭dhīta | u॒ddhṛtyai॒-vādhāyā̭-bhi॒mantriyaḥ̭ | avī᳚ṅgita-me॒vaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || vi॒rāṭ ca̭ sva॒rāṭ ca॒ yāstḙ agne śi॒vāsta॒nuva॒-stābhi॒stvā ''da̭dha॒ ityā̭ha | e॒tā vā a॒gne-śśi॒vāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati || yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuva॒ stābhi̭ra॒mu-ṅga॒ccheti̭ brūyā॒dya-ndvi॒ṣyāt | tābhi̭re॒vaina॒-mparā̭bhāvayati || 64 ||

(lo॒ko̭ - 'sṛjataina॒ - mādha̭tte - 'nvāhārya॒paca̭naṃ - de॒vānā॒manna̭ - mena॒-mprati̭ṣṭhita॒mādha̭tte॒ pañca̭ ca) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - brahmaudanam

śa॒mī॒ga॒rbhāda॒gni-mma̭nthati | e॒ṣā vā a॒gne-rya॒jñiyā̭ ta॒nūḥ | tāme॒vāsmai̭ janayati || adi̭tiḥ pu॒trakā̭mā | sā॒ddhyebhyo̭ de॒vebhyo᳚ brahmauda॒na-ma̭pacat | tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyai̭ dhā॒tā cā᳚rya॒mā cā̭jāyetām | sā dvi॒tīya̭-mapacat || 65 ||

tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyai̭ mi॒traśca॒ varṷṇaścājāyetām | sā tṛ॒tīya̭-mapacat | tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyā॒ agṃśa̭śca॒ bhaga̭ścājāyetām | sā ca̭tu॒rtha-ma̭pacat || 66 ||

tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyā॒ indra̭śca॒ viva̭svāgścā-jāyetām | bra॒hmau॒da॒na-mpa̭cati | reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti || prāśña̭nti brāhma॒ṇā o̭da॒nam || yadājya̭-mu॒cchiṣya̭te | tena̭ sa॒midho॒-'bhyajyāda̭dhāti | u॒ccheṣa̭ṇā॒dvā adi̭tī॒ reto̭-'dhatta || 67 ||

u॒ccheṣa̭ṇāde॒va ta-dreto̭ dhatte || asthi॒ vā e॒tat | ya-thsa॒midhaḥ̭ | e॒ta-dretaḥ̭ | yadājya᳚m | yadājyḙna sa॒midho॒-'bhyajyā॒dadhā̭ti | asthye॒va ta-dreta̭si dadhāti || ti॒sra āda̭dhāti mithuna॒tvāya̭ || iya̭tī-rbhavanti | pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭tāḥ || 68 ||

iya̭tī-rbhavanti | ya॒jña॒pa॒ruṣā॒ sammi̭tāḥ | iya̭tī-rbhavanti | e॒tāva॒dvai purṷṣe vī॒rya᳚m | vī॒rya̭ sammitāḥ || ā॒rdrā bha̭vanti | ā॒rdrami̭va॒ hi retaḥ̭ si॒cyate᳚ || citri̭yasyāśva॒tthasyāda̭dhāti | ci॒trame॒va bha̭vati || ghṛ॒tava̭tībhi॒-rāda̭dhāti || 69 ||

e॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma̭ | ya-dghṛ॒tam | pri॒yeṇai॒vaina॒-ndhāmnā॒ sama̭rdhayati | atho॒ teja̭sā || gā॒ya॒trībhi̭-rbrāhma॒ṇasyāda̭ddhyāt | gā॒ya॒tracha̭ndā॒ vai brā᳚hma॒ṇaḥ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ | tri॒ṣṭugbhī̭-rāja॒nya̭sya | tri॒ṣṭu-pcha̭ndā॒ vai rā̭ja॒nyaḥ̭ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ || 70 ||

jaga̭tībhi॒-rvaiśya̭sya | jaga̭tī chandā॒ vai vaiśyaḥ̭ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ || tagṃ saṃ̭va~thsa॒ra-ṅgo̭pāyet | saṃ॒va~॒thsa॒ragṃ hi reto̭ hi॒taṃ-va~rdha̭te || ya-dyḙnagṃ saṃva~thsa॒re nopa॒name᳚t | sa॒midhaḥ॒ puna॒rāda̭ddhyāt | reta̭ e॒va taddhi॒taṃ-va~rdha̭mānameti || na mā॒gṃ॒sa-ma̭śñīyāt | na striya॒mupḙyāt || 71 ||

ya-nmā॒gṃ॒sa-ma̭śñī॒yāt | yathstriya̭-mupe॒yāt | nirvī᳚rya-ssyāt | naina̭ma॒gni-rupa̭namet || śva ā̭dhā॒syamā̭no brahmauda॒na-mpa̭cati | ā॒di॒tyā vā i॒ta ṷtta॒mā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | te vā i॒to yanta॒-mprati̭nudante | e॒te khalu॒ vāvādi॒tyāḥ | ya-dbrā᳚hma॒ṇāḥ | taire॒va sa॒tva-ṅga̭cchati || 72 ||

naina॒-mprati̭nudante || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kvā̭ saḥ | a॒gniḥ kā॒ryaḥ̭ | yo᳚-'smai pra॒jā-mpa॒śū-npra̭ja॒naya॒tīti̭ | śalkai॒stāgṃ rātri̭ma॒gni-mi̭ndhīta | tasmi̭-nnupavyu॒ṣama॒raṇī॒ niṣṭa̭pet | yatha̭rṣa॒bhāya̭ vāśi॒tā nyā̭vicchā॒yati̭ | tā॒dṛge॒va tat || a॒po॒dūhya॒ bhasmā॒gni-mma̭nthati || 73 ||

saiva sā-'gne-ssanta̭tiḥ || ta-mma̭thi॒tvā prāñca॒muddha̭rati | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒va ta-dreto̭ hi॒ta-mpraja̭nayati || anā̭hita॒-stasyā॒gni-rityā̭huḥ | ya-ssa॒midho-'nā̭dhāyā॒gni-mā̭dha॒tta iti̭ | tā-ssaṃ̭va~thsa॒re pu॒rastā॒-dāda̭ddhyāt | saṃ॒va~॒thsa॒rāde॒vaina̭-mava॒ruddhyā-dha̭tte || yadi̭ saṃva~thsa॒re 'nāda॒ddhyāt | dvā॒da॒śyā᳚-mpu॒rastā॒-dāda̭ddhyāt | saṃ॒va~॒thsa॒ra pra̭timā॒ vai dvāda̭śa॒ rātra̭yaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒vāsyāhi̭tā bhavanti || yadi̭ dvāda॒śyā᳚-nnāda॒ddhyāt | trya॒he pu॒rastā॒dāda̭ddhyāt | āhi̭tā e॒vāsya̭ bhavanti || 74 ||

(dvi॒tīya̭mapacac - catu॒rthama̭paca॒ - dadi̭tī॒ reto̭-'dhatta॒ - sammi̭tā -

ghṛ॒tava̭tībhi॒rāda̭dhāti - rāja॒nyaḥ̭ svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvā - yḙyā-d- gacchati - manthati॒ - rātra̭ya śca॒tvāri̭ ca) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - pañcāgnyādhānam

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | sa ri̭ricā॒no̭-'manyata | sa tapo̭-'tapyata | sa ā॒tman vī॒rya̭-mapaśyat | tada̭vardhata | tada̭smā॒-thsaha̭so॒rdhva-ma̭sṛjyata | sā vi॒rāḍa̭bhavat | tā-ndḙvāsu॒rā vya̭gṛhṇata | so᳚-'bravī-tpra॒jāpa̭tiḥ | mama॒ vā e॒ṣā || 75 ||

dohā̭ e॒va yu॒ṣmāka॒miti̭ || sā tataḥ॒ prācyuda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | atha̭rva pi॒tu-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā dvi॒tīya॒-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | narya̭ pra॒jā-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā tṛ॒tīya॒-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | śaggsya̭ pa॒śū-nmḙ gopā॒yeti̭ || 76 ||

sā ca̭tu॒rtha-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | sapra̭tha sa॒bhā-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā pa̭ñca॒ma-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | ahḙ buddhniya॒ mantra̭-mme gopā॒yeti̭ | a॒gnīn vāva sā tān vya̭kramata | tā-npra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | atho̭ pa॒ṅktime॒va || pa॒ṅktirvā e॒ṣā brā᳚hma॒ṇe pravi̭ṣṭā || 77 ||

tāmā॒tmano-'dhi॒ nirmi̭mīte | yada॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | tasmā̭-de॒tāva̭nto॒-'gnaya॒ ādhī̭yante | pāṅktaṃ॒-vā~ i॒dagṃ sarva᳚m | pāṅktḙnai॒va pāṅktagg̭ spṛṇoti || atha̭rva pi॒tu-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | anna̭me॒vai tena̭ spṛṇoti | narya̭ pra॒jā-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | pra॒jāme॒vaitena̭ spṛṇoti | śaggsya̭ pa॒śū-nmḙ gopā॒yetyā̭ha || 78 ||

pa॒śūne॒vaitena̭ spṛṇoti | sapra̭tha sa॒bhā-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | sa॒bhāme॒vaitenè᳚ndri॒yagg spṛ̭ṇoti | ahḙ buddhniya॒ mantra̭-mme gopā॒yetyā̭ha | mantra̭me॒vai tena॒ śriyagg̭ spṛṇoti || yada̭nvāhārya॒-paca̭ne-'nvāhā॒rya̭-mpaca̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | ya-dgārha̭patya॒ ājya̭madhi॒śraya̭nti॒ sampatnī᳚ryā॒jaya̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yadā̭hava॒nīye॒ juhva̭ti || 79 ||

tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yathsa॒bhāyāṃ᳚-vi~॒jaya̭nte | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yadā̭vasa॒the-'nna॒gṃ॒ hara̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | tathā᳚-'sya॒ sarve᳚ prī॒tā a॒bhīṣṭā॒ ādhī̭yante || pra॒va॒sa॒tha-me॒ṣyanne॒va-mupa̭tiṣṭhe॒-taika̭mekam | yathā᳚ brāhma॒ṇāya̭ gṛhevā॒sinḙ pari॒dāya̭ gṛ॒hāneti̭ | tā॒dṛge॒va tat || puna̭rā॒ga-tyopa̭tiṣṭhate | sā bhā̭geyame॒vaiṣā॒-ntat | sā tata̭ ū॒rdhvā-''ro̭hat | sā ro̭hi॒ṇya̭bhavat | ta-dro̭hi॒ṇyai ro̭hiṇi॒tvam | ro॒hi॒ṇyā-ma॒gni-māda̭dhīta | sva e॒vainaṃ॒-yo~nau॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | ṛ॒ddhnotyḙnena || 80 ||

(e॒ṣā - pa॒śūnmḙ gopā॒yeti॒ - pravi̭ṣṭā -

pa॒śūnmḙ gopā॒yetyā̭ha॒ - juhva̭ti - tiṣṭhate sa॒pta ca̭) (a. 10)

(brahma॒ sandha̭ttaṃ॒ - kṛtti̭kā॒ - sūddha̭nti - dvāda॒śasṷ - pra॒jāpa̭ti-rvā॒co - dḙvāsu॒rāstada॒gnirno-d- gha॒rma-śśira̭ - i॒me vai - śa̭mīga॒rbhāt - pra॒jāpa̭ti॒-ssa ri̭ricā॒na-ssatapa॒-ssa ā॒tman vī॒rya̭-ndaśa̭ )

(brahma॒ sandha̭ttaṃ॒ - tau di॒vyā - vatho̭ śa॒tvāṃya~॒ - prācyḙṣāṃ॒ - ~yadu॒paryṷpari॒ - ya-thsa॒dyaḥ - so-'śvo॒ vāro̭ bhū॒tvā - jaga̭tībhi॒ raśī̭tiḥ)

(brahma॒ sandha̭tta - mṛ॒ddhnotyḙnena)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake prathamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||