📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
കഠോപനിഷദ് - അധ്യായ 2, വല്ലീ 2
Kathopanishad - Adhyaya 2, Valli 2
Malayalam
അധ്യായ 2
വല്ലീ 2
പുരമേകാദശദ്വാരമജസ്യാവക്രചേതസഃ।
അനുഷ്ഠായ ന ശോചതി വിമുക്തശ്ച വിമുച്യതേ। ഏതദ്വൈ തത്‌ ॥1॥
ഹംസ-ശ്ശുചിഷദ്വസുരാന്തരിക്ഷസദ്ധോതാ വേദിഷദതിഥിര്ദുരോണസത്‌।
നൃഷദ്വരസദൃതസദ്വ്യോമസദബ്ജാ ഗോജാ ഋതജാ അദ്രിജാ ഋത-മ്ബൃഹത്‌ ॥2॥
ഊര്ധ്വ-മ്പ്രാണമുന്നയത്യപാന-മ്പ്രത്യഗസ്യതി।
മധ്യേ വാമനമാസീനം-വിഁശ്വേ ദേവാ ഉപാസതേ ॥3॥
അസ്യ വിസ്രംസമാനസ്യ ശരീരസ്ഥസ്യ ദേഹിനഃ।
ദേഹാദ്വിമുച്യമാനസ്യ കിമത്ര പരിശിഷ്യതേ। ഏതദ്വൈ തത്‌ ॥4॥
ന പ്രാണേന നാപാനേന മര്ത്യോ ജീവതി കശ്ചന।
ഇതരേണ തു ജീവന്തി യസ്മിന്നേതാവുപാശ്രിതൌ ॥5॥
ഹന്ത ത ഇദ-മ്പ്രവക്ഷ്യാമി ഗുഹ്യ-മ്ബ്രഹ്മ സനാതനമ്‌।
യഥാ ച മരണ-മ്പ്രാപ്യ ആത്മാ ഭവതി ഗൌതമ ॥6॥
യോനിമന്യേ പ്രപദ്യന്തേ ശരീരത്വായ ദേഹിനഃ।
സ്ഥാണുമന്യേ-ഽനുസം​യഁന്തി യഥാകര്മ യഥാശ്രുതമ്‌ ॥7॥
യ ഏഷ സുപ്തേഷു ജാഗര്തി കാമ-ങ്കാമ-മ്പുരുഷോ നിര്മിമാണഃ।
തദേവ ശുക്ര-ന്തദ് ബ്രഹ്മ തദേവാമൃതമുച്യതേ।
തസ്മിം​ല്ലോഁകാ-ശ്ശ്രിതാ-സ്സര്വേ തദു നാത്യേതി കശ്ചന। ഏതദ്വൈ തത്‌ ॥8॥
അഗ്നിര്യഥൈകോ ഭുവന-മ്പ്രവിഷ്ടോ രൂപം രൂപ-മ്പ്രതിരൂപോ ബഭൂവ।
ഏകസ്തഥാ സര്വഭൂതാന്തരാത്മാ രൂപം രൂപ-മ്പ്രതിരൂപോ ബഹിശ്ച ॥9॥
വായുര്യഥൈകോ ഭുവന-മ്പ്രവിഷ്ടോ രൂപം രൂപ-മ്പ്രതിരൂപോ ബഭൂവ।
ഏകസ്തഥാ സര്വഭൂതാന്തരാത്മാ രൂപം രൂപ-മ്പ്രതിരൂപോ ബഹിശ്ച ॥10॥
സൂര്യോ യഥാ സര്വലോകസ്യ ചക്ഷുര്ന ലിപ്യതേ ചാക്ഷുഷൈര്ബഹ്യിദോഷൈഃ।
ഏകസ്തഥാ സര്വഭൂതാന്തരാത്മാ ന ലിപ്യതേ ലോകദുഃഖേന ബാഹ്യഃ ॥11॥
ഏകോ വശീ സര്വഭൂതാന്തരാത്മാ ഏകം രൂപ-മ്ബഹുധാ യഃ കരോതി।
തമാത്മസ്ഥം-യേഁ-ഽനുപശ്യന്തി ധീരാസ്തേഷാം സുഖം ശാശ്വത-ന്നേതരേഷാമ്‌ ॥12॥
നിത്യോ-ഽനിത്യാനാ-ഞ്ചേതനശ്ചേതനാനാമേകോ ബഹൂനാം-യോഁ വിദധാതി കാമാന്‌।
തമാത്മസ്ഥം-യേഁ-ഽനുപശ്യന്തി ധീരാസ്തേഷാം ശാന്തി-ശ്ശാശ്വതീ നേതരേഷാമ്‌ ॥13॥
തദേതദിതി മന്യന്തേ-ഽനിര്ദേശ്യ-മ്പരമം സുഖമ്‌।
കഥ-ന്നു തദ്വിജാനീയാ-ങ്കിമു ഭാതി വിഭാതി വാ ॥14॥
ന തത്ര സൂര്യോ ഭാതി ന ചന്ദ്രതാരക-ന്നേമാ വിദ്യുതോ ഭാന്തി കുതോ-ഽയമഗ്നിഃ।
തമേവ ഭാന്തമനുഭാതി സര്വ-ന്തസ്യ ഭാസാ സര്വമിദം-വിഁഭാതി ॥15॥
Roman (IAST) Transliteration
adhyāya 2
vallī 2
puramekādaśadvāramajasyāvakracetasaḥ|
anuṣṭhāya na śocati vimuktaśca vimucyate| etadvai tat‌ ||1||
haṃsa-śśuciṣadvasurāntarikṣasaddhotā vediṣadatithirduroṇasat‌|
nṛṣadvarasadṛtasadvyomasadabjā gojā ṛtajā adrijā ṛta-mbṛhat‌ ||2||
ūrdhva-mprāṇamunnayatyapāna-mpratyagasyati|
madhye vāmanamāsīnaṃ-vi~śve devā upāsate ||3||
asya visraṃsamānasya śarīrasthasya dehinaḥ|
dehādvimucyamānasya kimatra pariśiṣyate| etadvai tat‌ ||4||
na prāṇena nāpānena martyo jīvati kaścana|
itareṇa tu jīvanti yasminnetāvupāśritau ||5||
hanta ta ida-mpravakṣyāmi guhya-mbrahma sanātanam‌|
yathā ca maraṇa-mprāpya ātmā bhavati gautama ||6||
yonimanye prapadyante śarīratvāya dehinaḥ|
sthāṇumanye-'nusaṃ​ya~nti yathākarma yathāśrutam‌ ||7||
ya eṣa supteṣu jāgarti kāma-ṅkāma-mpuruṣo nirmimāṇaḥ|
tadeva śukra-ntad brahma tadevāmṛtamucyate|
tasmiṃ​llo~kā-śśritā-ssarve tadu nātyeti kaścana| etadvai tat‌ ||8||
agniryathaiko bhuvana-mpraviṣṭo rūpaṃ rūpa-mpratirūpo babhūva|
ekastathā sarvabhūtāntarātmā rūpaṃ rūpa-mpratirūpo bahiśca ||9||
vāyuryathaiko bhuvana-mpraviṣṭo rūpaṃ rūpa-mpratirūpo babhūva|
ekastathā sarvabhūtāntarātmā rūpaṃ rūpa-mpratirūpo bahiśca ||10||
sūryo yathā sarvalokasya cakṣurna lipyate cākṣuṣairbahyidoṣaiḥ|
ekastathā sarvabhūtāntarātmā na lipyate lokaduḥkhena bāhyaḥ ||11||
eko vaśī sarvabhūtāntarātmā ekaṃ rūpa-mbahudhā yaḥ karoti|
tamātmasthaṃ-ye~-'nupaśyanti dhīrāsteṣāṃ sukhaṃ śāśvata-nnetareṣām‌ ||12||
nityo-'nityānā-ñcetanaścetanānāmeko bahūnāṃ-yo~ vidadhāti kāmān‌|
tamātmasthaṃ-ye~-'nupaśyanti dhīrāsteṣāṃ śānti-śśāśvatī netareṣām‌ ||13||
tadetaditi manyante-'nirdeśya-mparamaṃ sukham‌|
katha-nnu tadvijānīyā-ṅkimu bhāti vibhāti vā ||14||
na tatra sūryo bhāti na candratāraka-nnemā vidyuto bhānti kuto-'yamagniḥ|
tameva bhāntamanubhāti sarva-ntasya bhāsā sarvamidaṃ-vi~bhāti ||15||