📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
കഠോപനിഷദ് - അധ്യായ 1, വല്ലീ 3
Kathopanishad - Adhyaya 1, Valli 3
Malayalam
അധ്യായ 1
വല്ലീ 3
ഋത-മ്പിബന്തൌ സുകൃതസ്യ ലോകേ ഗുഹാ-മ്പ്രവിഷ്ടൌ പരമേ പരാര്ധേ।
ഛായാതപൌ ബ്രഹ്മവിദോ വദന്തി പഞ്ചാഗ്നയോ യേ ച ത്രിണാചികേതാഃ ॥1॥
യ-സ്സേതുരീജാനാനാമക്ഷര-മ്ബ്രഹ്മ യത്പരമ്‌।
അഭയ-ന്തിതീര്​ഷതാ-മ്പാര-ന്നാചികേതം ശകേമഹി ॥2॥
ആത്മാനം രഥിനം-വിഁദ്ധി ശരീരം രഥമേവ തു।
ബുദ്ധി-ന്തു സാരഥിം-വിഁദ്ധി മനഃ പ്രഗ്രഹമേവ ച ॥3॥
ഇന്ദ്രിയാണി ഹയാനാഹുര്വിഷയാംസ്തേഷു ഗോചരാന്‌।
ആത്മേന്ദ്രിയമനോയുക്ത-മ്ഭോക്തേത്യാഹുര്മനീഷിണഃ ॥4॥
യസ്ത്വവിജ്ഞാനവാന്ഭവത്യയുക്തേന മനസാ സദാ।
തസ്യേന്ദ്രിയാണ്യവശ്യാനി ദുഷ്ടാശ്വാ ഇവ സാരഥേഃ ॥5॥
യസ്തു വിജ്ഞാനവാന്ഭവതി യുക്തേന മനസാ സദാ।
തസ്യേന്ദ്രിയാണി വശ്യാനി സദശ്വാ ഇവ സാരഥേഃ ॥6॥
യസ്ത്വവിജ്ഞാനവാന്ഭവത്യമനസ്ക-സ്സദാ-ഽശുചിഃ।
ന സ തത്പദമാപ്നോതി സംസാര-ഞ്ചാധിഗച്ഛതി ॥7॥
യസ്തു വിജ്ഞാനവാന്ഭവതി സമനസ്ക-സ്സദാ ശുചിഃ।
സ തു തത്പദമാപ്നോതി യസ്മാദ് ഭൂയോ ന ജായതേ ॥8॥
വിജ്ഞാനസാരഥിര്യസ്തു മനഃ പ്രഗ്രഹവാന്നരഃ।
സോ-ഽധ്വനഃ പാരമാപ്നോതി തദ്വിഷ്ണോഃ പരമ-മ്പദമ്‌ ॥9॥
ഇന്ദ്രിയേഭ്യഃ പരാ ഹ്യര്ഥാ അര്ഥേഭ്യശ്ച പര-മ്മനഃ।
മനസസ്തു പരാ ബുദ്ധിര്ബുദ്ധേരാത്മാ മഹാന്പരഃ ॥10॥
മഹതഃ പരമവ്യക്തമവ്യക്താത്പുരുഷഃ പരഃ।
പുരുഷാന്ന പര-ങ്കിഞ്ചിത്സാ കാഷ്ഠാ സാ പരാ ഗതിഃ ॥11॥
ഏഷ സര്വേഷു ഭൂതേഷു ഗൂഢോ-ഽഽത്മാ ന പ്രകാശതേ।
ദൃശ്യതേ ത്വഗ്ര്യയാ ബുദ്ധ്യാ സൂക്ഷ്മയാ സൂക്ഷ്മദര്​ശിഭിഃ ॥12॥
യച്ഛേദ്വാങ്മനസീ പ്രാജ്ഞസ്തദ്യച്ഛേജ്ജ്ഞാന ആത്മനി।
ജ്ഞാനമാത്മനി മഹതി നിയച്ഛേത്തദ്യച്ഛേച്ഛാന്ത ആത്മനി ॥13॥
ഉത്തിഷ്ഠത ജാഗ്രത പ്രാപ്യ വരാന്നിബോധത।
ക്ഷുരസ്യ ധാരാ നിശിതാ ദുരത്യയാ ദുര്ഗ-മ്പഥസ്തത്കവയോ വദന്തി ॥14॥
അശബ്ദമസ്പര്​ശമരൂപമവ്യയ-ന്തഥാ-ഽരസ-ന്നിത്യമഗന്ധവച്ച യത്‌।
അനാദ്യനന്ത-മ്മഹതഃ പര-ന്ധ്രുവ-ന്നിചായ്യ തന്മൃത്യുമുഖാത്‌ പ്രമുച്യതേ ॥15॥
നാചികേതമുപാഖ്യാന-മ്മൃത്യുപ്രോക്തം സനാതനമ്‌।
ഉക്ത്വാ ശ്രുത്വാ ച മേധാവീ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ ॥16॥
യ ഇമ-മ്പരമ-ങ്ഗുഹ്യം ശ്രാവയേദ്‌ ബ്രഹ്മസംസദി।
പ്രയത-ശ്ശ്രാദ്ധകാലേ വാ തദാനന്ത്യായ കല്പതേ।
തദാനന്ത്യായ കല്പത ഇതി ॥17॥
Roman (IAST) Transliteration
adhyāya 1
vallī 3
ṛta-mpibantau sukṛtasya loke guhā-mpraviṣṭau parame parārdhe|
chāyātapau brahmavido vadanti pañcāgnayo ye ca triṇāciketāḥ ||1||
ya-sseturījānānāmakṣara-mbrahma yatparam‌|
abhaya-ntitīr​ṣatā-mpāra-nnāciketaṃ śakemahi ||2||
ātmānaṃ rathinaṃ-vi~ddhi śarīraṃ rathameva tu|
buddhi-ntu sārathiṃ-vi~ddhi manaḥ pragrahameva ca ||3||
indriyāṇi hayānāhurviṣayāṃsteṣu gocarān‌|
ātmendriyamanoyukta-mbhoktetyāhurmanīṣiṇaḥ ||4||
yastvavijñānavānbhavatyayuktena manasā sadā|
tasyendriyāṇyavaśyāni duṣṭāśvā iva sāratheḥ ||5||
yastu vijñānavānbhavati yuktena manasā sadā|
tasyendriyāṇi vaśyāni sadaśvā iva sāratheḥ ||6||
yastvavijñānavānbhavatyamanaska-ssadā-'śuciḥ|
na sa tatpadamāpnoti saṃsāra-ñcādhigacchati ||7||
yastu vijñānavānbhavati samanaska-ssadā śuciḥ|
sa tu tatpadamāpnoti yasmād bhūyo na jāyate ||8||
vijñānasārathiryastu manaḥ pragrahavānnaraḥ|
so-'dhvanaḥ pāramāpnoti tadviṣṇoḥ parama-mpadam‌ ||9||
indriyebhyaḥ parā hyarthā arthebhyaśca para-mmanaḥ|
manasastu parā buddhirbuddherātmā mahānparaḥ ||10||
mahataḥ paramavyaktamavyaktātpuruṣaḥ paraḥ|
puruṣānna para-ṅkiñcitsā kāṣṭhā sā parā gatiḥ ||11||
eṣa sarveṣu bhūteṣu gūḍho-''tmā na prakāśate|
dṛśyate tvagryayā buddhyā sūkṣmayā sūkṣmadar​śibhiḥ ||12||
yacchedvāṅmanasī prājñastadyacchejjñāna ātmani|
jñānamātmani mahati niyacchettadyacchecchānta ātmani ||13||
uttiṣṭhata jāgrata prāpya varānnibodhata|
kṣurasya dhārā niśitā duratyayā durga-mpathastatkavayo vadanti ||14||
aśabdamaspar​śamarūpamavyaya-ntathā-'rasa-nnityamagandhavacca yat‌|
anādyananta-mmahataḥ para-ndhruva-nnicāyya tanmṛtyumukhāt‌ pramucyate ||15||
nāciketamupākhyāna-mmṛtyuproktaṃ sanātanam‌|
uktvā śrutvā ca medhāvī brahmaloke mahīyate ||16||
ya ima-mparama-ṅguhyaṃ śrāvayed‌ brahmasaṃsadi|
prayata-śśrāddhakāle vā tadānantyāya kalpate|
tadānantyāya kalpata iti ||17||