Chanakya Niti - Navamo'dhyayah

ॐ

ചാണക്യ നീതി - നവമോഽധ്യായഃ

Malayalam

മുക്തിമിച്ഛസി ചേത്താത വിഷയാന്വിഷവത്ത്യജ ।

ക്ഷമാര്ജവദയാശൌചം സത്യം പീയൂഷവത്പിബ ॥ 01 ॥

പരസ്പരസ്യ മര്മാണി യേ ഭാഷന്തേ നരാധമാഃ ।

ത ഏവ വിലയം യാന്തി വല്മീകോദരസര്പവത് ॥ 02 ॥

ഗന്ധഃ സുവര്ണേ ഫലമിക്ഷുദണ്ഡേ

നാകരി പുഷ്പം ഖലു ചന്ദനസ്യ ।

വിദ്വാന്ധനാഢ്യശ്ച നൃപശ്ചിരായുഃ

ധാതുഃ പുരാ കോഽപി ന ബുദ്ധിദോഽഭൂത് ॥ 03 ॥

സര്വൌഷധീനാമമൃതാ പ്രധാനാ

സര്വേഷു സൌഖ്യേഷ്വശനം പ്രധാനമ് ।

സര്വേന്ദ്രിയാണാം നയനം പ്രധാനം

സര്വേഷു ഗാത്രേഷു ശിരഃ പ്രധാനമ് ॥ 04 ॥

ദൂതോ ന സഞ്ചരതി ഖേ ന ചലേച്ച വാര്താ

പൂര്വം ന ജല്പിതമിദം ന ച സങ്ഗമോഽസ്തി ।

വ്യോമ്നി സ്ഥിതം രവിശാശിഗ്രഹണം പ്രശസ്തം

ജാനാതി യോ ദ്വിജവരഃ സ കഥം ന വിദ്വാന് ॥ 05 ॥

വിദ്യാര്ഥീ സേവകഃ പാന്ഥഃ ക്ഷുധാര്തോ ഭയകാതരഃ ।

ഭാണ്ഡാരീ പ്രതിഹാരീ ച സപ്ത സുപ്താന്പ്രബോധയേത് ॥ 06 ॥

അഹിം നൃപം ച ശാര്ദൂലം വൃദ്ധം ച ബാലകം തഥാ ।

പരശ്വാനം ച മൂര്ഖം ച സപ്ത സുപ്താന്ന ബോധയേത് ॥ 07 ॥

അര്ധാധീതാശ്ച യൈര്വേദാസ്തഥാ ശൂദ്രാന്നഭോജനാഃ ।

തേ ദ്വിജാഃ കിം കരിഷ്യന്തി നിര്വിഷാ ഇവ പന്നഗാഃ ॥ 08 ॥

യസ്മിന്രുഷ്ടേ ഭയം നാസ്തി തുഷ്ടേ നൈവ ധനാഗമഃ ।

നിഗ്രഹോഽനുഗ്രഹോ നാസ്തി സ രുഷ്ടഃ കിം കരിഷ്യതി ॥ 09 ॥

നിര്വിഷേണാപി സര്പേണ കര്തവ്യാ മഹതീ ഫണാ ।

വിഷമസ്തു ന ചാപ്യസ്തു ഘടാടോപോ ഭയങ്കരഃ ॥ 10 ॥

പ്രാതര്ദ്യൂതപ്രസങ്ഗേന മധ്യാഹ്നേ സ്ത്രീപ്രസങ്ഗതഃ ।

രാത്രൌ ചൌരപ്രസങ്ഗേന കാലോ ഗച്ഛന്തി ധീമതാമ് ॥ 11 ॥

സ്വഹസ്തഗ്രഥിതാ മാലാ സ്വഹസ്തഘൃഷ്ടചന്ദനമ് ।

സ്വഹസ്തലിഖിതം സ്തോത്രം ശക്രസ്യാപി ശ്രിയം ഹരേത് ॥ 12 ॥

ഇക്ഷുദണ്ഡാസ്തിലാഃ ശൂദ്രാഃ കാന്താ ഹേമ ച മേദിനീ ।

ചന്ദനം ദധി താമ്ബൂലം മര്ദനം ഗുണവര്ധനമ് ॥ 13 ॥

ദഹ്യമാനാഃ സുതീവ്രേണ നീചാഃ പരയശോഽഗ്നിനാ

അശക്താസ്തത്പദം ഗന്തും തതോ നിന്ദാം പ്രകുര്വതേ ।

ദരിദ്രതാ ധീരതയാ വിരാജതേകുവസ്ത്രതാ ശുഭ്രതയാ വിരാജതേ

കദന്നതാ ചോഷ്ണതയാ വിരാജതേ കുരൂപതാ ശീലതയാ വിരാജതേ ॥ 14 ॥

Roman (IAST) Transliteration

muktimicchasi cettāta viṣayānviṣavattyaja |

kṣamārjavadayāśaucaṃ satyaṃ pīyūṣavatpiba || 01 ||

parasparasya marmāṇi ye bhāṣante narādhamāḥ |

ta eva vilayaṃ yānti valmīkodarasarpavat || 02 ||

gandhaḥ suvarṇe phalamikṣudaṇḍe

nākari puṣpaṃ khalu candanasya |

vidvāndhanāḍhyaśca nṛpaścirāyuḥ

dhātuḥ purā ko'pi na buddhido'bhūt || 03 ||

sarvauṣadhīnāmamṛtā pradhānā

sarveṣu saukhyeṣvaśanaṃ pradhānam |

sarvendriyāṇāṃ nayanaṃ pradhānaṃ

sarveṣu gātreṣu śiraḥ pradhānam || 04 ||

dūto na sañcarati khe na calecca vārtā

pūrvaṃ na jalpitamidaṃ na ca saṅgamo'sti |

vyomni sthitaṃ raviśāśigrahaṇaṃ praśastaṃ

jānāti yo dvijavaraḥ sa kathaṃ na vidvān || 05 ||

vidyārthī sevakaḥ pānthaḥ kṣudhārto bhayakātaraḥ |

bhāṇḍārī pratihārī ca sapta suptānprabodhayet || 06 ||

ahiṃ nṛpaṃ ca śārdūlaṃ vṛddhaṃ ca bālakaṃ tathā |

paraśvānaṃ ca mūrkhaṃ ca sapta suptānna bodhayet || 07 ||

ardhādhītāśca yairvedāstathā śūdrānnabhojanāḥ |

te dvijāḥ kiṃ kariṣyanti nirviṣā iva pannagāḥ || 08 ||

yasminruṣṭe bhayaṃ nāsti tuṣṭe naiva dhanāgamaḥ |

nigraho'nugraho nāsti sa ruṣṭaḥ kiṃ kariṣyati || 09 ||

nirviṣeṇāpi sarpeṇa kartavyā mahatī phaṇā |

viṣamastu na cāpyastu ghaṭāṭopo bhayaṅkaraḥ || 10 ||

prātardyūtaprasaṅgena madhyāhne strīprasaṅgataḥ |

rātrau cauraprasaṅgena kālo gacchanti dhīmatām || 11 ||

svahastagrathitā mālā svahastaghṛṣṭacandanam |

svahastalikhitaṃ stotraṃ śakrasyāpi śriyaṃ haret || 12 ||

ikṣudaṇḍāstilāḥ śūdrāḥ kāntā hema ca medinī |

candanaṃ dadhi tāmbūlaṃ mardanaṃ guṇavardhanam || 13 ||

dahyamānāḥ sutīvreṇa nīcāḥ parayaśo'gninā

aśaktāstatpadaṃ gantuṃ tato nindāṃ prakurvate |

daridratā dhīratayā virājatekuvastratā śubhratayā virājate

kadannatā coṣṇatayā virājate kurūpatā śīlatayā virājate || 14 ||