📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ചാണക്യ നീതി - ഷഷ്ഠോഽധ്യായഃ
Chanakya Niti - Shashtho'dhyayah
Malayalam
ശ്രുത്വാ ധര്മം വിജാനാതി ശ്രുത്വാ ത്യജതി ദുര്മതിമ് ।
ശ്രുത്വാ ജ്ഞാനമവാപ്നോതി ശ്രുത്വാ മോക്ഷമവാപ്നുയാത് ॥ 01 ॥
പക്ഷിണഃ കാകശ്ചണ്ഡാലഃ പശൂനാം ചൈവ കുക്കുരഃ ।
മുനീനാം പാപശ്ചണ്ഡാലഃ സര്വചാണ്ഡാലനിന്ദകഃ ॥ 02 ॥
ഭസ്മനാ ശുദ്ധ്യതേ കാസ്യം താമ്രമമ്ലേന ശുദ്ധ്യതി ।
രജസാ ശുദ്ധ്യതേ നാരീ നദീ വേഗേന ശുദ്ധ്യതി ॥ 03 ॥
ഭ്രമന്സമ്പൂജ്യതേ രാജാ ഭ്രമന്സമ്പൂജ്യതേ ദ്വിജഃ ।
ഭ്രമന്സമ്പൂജ്യതേ യോഗീ സ്ത്രീ ഭ്രമന്തീ വിനശ്യതി ॥ 04 ॥
യസ്യാര്ഥാസ്തസ്യ മിത്രാണി യസ്യാര്ഥാസ്തസ്യ ബാന്ധവാഃ ।
യസ്യാര്ഥാഃ സ പുമാഁല്ലോകേ യസ്യാര്ഥാഃ സ ച പണ്ഡിതഃ ॥ 05 ॥
താദൃശീ ജായതേ ബുദ്ധിര്വ്യവസായോഽപി താദൃശഃ ।
സഹായാസ്താദൃശാ ഏവ യാദൃശീ ഭവിതവ്യതാ ॥ 06 ॥
കാലഃ പചതി ഭൂതാനി കാലഃ സംഹരതേ പ്രജാഃ ।
കാലഃ സുപ്തേഷു ജാഗര്തി കാലോ ഹി ദുരതിക്രമഃ ॥ 07 ॥
ന പശ്യതി ച ജന്മാന്ധഃ കാമാന്ധോ നൈവ പശ്യതി ।
മദോന്മത്താ ന പശ്യന്തി അര്ഥീ ദോഷം ന പശ്യതി ॥ 08 ॥
സ്വയം കര്മ കരോത്യാത്മാ സ്വയം തത്ഫലമശ്നുതേ ।
സ്വയം ഭ്രമതി സംസാരേ സ്വയം തസ്മാദ്വിമുച്യതേ ॥ 09 ॥
രാജാ രാഷ്ട്രകൃതം പാപം രാജ്ഞഃ പാപം പുരോഹിതഃ ।
ഭര്താ ച സ്ത്രീകൃതം പാപം ശിഷ്യപാപം ഗുരുസ്തഥാ ॥ 10 ॥
ഋണകര്താ പിതാ ശത്രുര്മാതാ ച വ്യഭിചാരിണീ ।
ഭാര്യാ രൂപവതീ ശത്രുഃ പുത്രഃ ശത്രുരപണ്ഡിതഃ ॥ 11 ॥
ലുബ്ധമര്ഥേന ഗൃഹ്ണീയാത് സ്തബ്ധമഞ്ജലികര്മണാ ।
മൂര്ഖം ഛന്ദോഽനുവൃത്ത്യാ ച യഥാര്ഥത്വേന പണ്ഡിതമ് ॥ 12 ॥
വരം ന രാജ്യം ന കുരാജരാജ്യം
വരം ന മിത്രം ന കുമിത്രമിത്രമ് ।
വരം ന ശിഷ്യോ ന കുശിഷ്യശിഷ്യോ
വരം ന ദാര ന കുദരദാരഃ ॥ 13 ॥
കുരാജരാജ്യേന കുതഃ പ്രജാസുഖം
കുമിത്രമിത്രേണ കുതോഽഭിനിര്വൃതിഃ ।
കുദാരദാരൈശ്ച കുതോ ഗൃഹേ രതിഃ
കുശിഷ്യശിഷ്യമധ്യാപയതഃ കുതോ യശഃ ॥ 14 ॥
സിംഹാദേകം ബകാദേകം ശിക്ഷേച്ചത്വാരി കുക്കുടാത് ।
വായസാത്പഞ്ച ശിക്ഷേച്ച ഷട്ശുനസ്ത്രീണി ഗര്ദഭാത് ॥ 15 ॥
പ്രഭൂതം കാര്യമല്പം വാ യന്നരഃ കര്തുമിച്ഛതി ।
സര്വാരമ്ഭേണ തത്കാര്യം സിംഹാദേകം പ്രചക്ഷതേ ॥ 16 ॥
ഇന്ദ്രിയാണി ച സംയമ്യ രാഗദ്വേഷവിവര്ജിതഃ ।
സമദുഃഖസുഖഃ ശാന്തഃ തത്ത്വജ്ഞഃ സാധുരുച്യതേ ॥ 17 ॥
പ്രത്യുത്ഥാനം ച യുദ്ധം ച സംവിഭാഗം ച ബന്ധുഷു ।
സ്വയമാക്രമ്യ ഭുക്തം ച ശിക്ഷേച്ചത്വാരി കുക്കുടാത് ॥ 18 ॥
ഗൂഢമൈഥുനചാരിത്വം കാലേ കാലേ ച സങ്ഗ്രഹമ് ।
അപ്രമത്തമവിശ്വാസം പഞ്ച ശിക്ഷേച്ച വായസാത് ॥ 19 ॥
ബഹ്വാശീ സ്വല്പസന്തുഷ്ടഃ സനിദ്രോ ലഘുചേതനഃ ।
സ്വാമിഭക്തശ്ച ശൂരശ്ച ഷഡേതേ ശ്വാനതോ ഗുണാഃ ॥ 20 ॥
സുശ്രാന്തോഽപി വഹേദ്ഭാരം ശീതോഷ്ണം ന ച പശ്യതി ।
സന്തുഷ്ടശ്ചരതേ നിത്യം ത്രീണി ശിക്ഷേച്ച ഗര്ദഭാത് ॥ 21 ॥
യ ഏതാന്വിംശതിഗുണാനാചരിഷ്യതി മാനവഃ ।
കാര്യാവസ്ഥാസു സര്വാസു അജേയഃ സ ഭവിഷ്യതി ॥ 22 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrutvā dharmaṃ vijānāti śrutvā tyajati durmatim |
śrutvā jñānamavāpnoti śrutvā mokṣamavāpnuyāt || 01 ||
pakṣiṇaḥ kākaścaṇḍālaḥ paśūnāṃ caiva kukkuraḥ |
munīnāṃ pāpaścaṇḍālaḥ sarvacāṇḍālanindakaḥ || 02 ||
bhasmanā śuddhyate kāsyaṃ tāmramamlena śuddhyati |
rajasā śuddhyate nārī nadī vegena śuddhyati || 03 ||
bhramansampūjyate rājā bhramansampūjyate dvijaḥ |
bhramansampūjyate yogī strī bhramantī vinaśyati || 04 ||
yasyārthāstasya mitrāṇi yasyārthāstasya bāndhavāḥ |
yasyārthāḥ sa pumā~lloke yasyārthāḥ sa ca paṇḍitaḥ || 05 ||
tādṛśī jāyate buddhirvyavasāyo'pi tādṛśaḥ |
sahāyāstādṛśā eva yādṛśī bhavitavyatā || 06 ||
kālaḥ pacati bhūtāni kālaḥ saṃharate prajāḥ |
kālaḥ supteṣu jāgarti kālo hi duratikramaḥ || 07 ||
na paśyati ca janmāndhaḥ kāmāndho naiva paśyati |
madonmattā na paśyanti arthī doṣaṃ na paśyati || 08 ||
svayaṃ karma karotyātmā svayaṃ tatphalamaśnute |
svayaṃ bhramati saṃsāre svayaṃ tasmādvimucyate || 09 ||
rājā rāṣṭrakṛtaṃ pāpaṃ rājñaḥ pāpaṃ purohitaḥ |
bhartā ca strīkṛtaṃ pāpaṃ śiṣyapāpaṃ gurustathā || 10 ||
ṛṇakartā pitā śatrurmātā ca vyabhicāriṇī |
bhāryā rūpavatī śatruḥ putraḥ śatrurapaṇḍitaḥ || 11 ||
lubdhamarthena gṛhṇīyāt stabdhamañjalikarmaṇā |
mūrkhaṃ chando'nuvṛttyā ca yathārthatvena paṇḍitam || 12 ||
varaṃ na rājyaṃ na kurājarājyaṃ
varaṃ na mitraṃ na kumitramitram |
varaṃ na śiṣyo na kuśiṣyaśiṣyo
varaṃ na dāra na kudaradāraḥ || 13 ||
kurājarājyena kutaḥ prajāsukhaṃ
kumitramitreṇa kuto'bhinirvṛtiḥ |
kudāradāraiśca kuto gṛhe ratiḥ
kuśiṣyaśiṣyamadhyāpayataḥ kuto yaśaḥ || 14 ||
siṃhādekaṃ bakādekaṃ śikṣeccatvāri kukkuṭāt |
vāyasātpañca śikṣecca ṣaṭśunastrīṇi gardabhāt || 15 ||
prabhūtaṃ kāryamalpaṃ vā yannaraḥ kartumicchati |
sarvārambheṇa tatkāryaṃ siṃhādekaṃ pracakṣate || 16 ||
indriyāṇi ca saṃyamya rāgadveṣavivarjitaḥ |
samaduḥkhasukhaḥ śāntaḥ tattvajñaḥ sādhurucyate || 17 ||
pratyutthānaṃ ca yuddhaṃ ca saṃvibhāgaṃ ca bandhuṣu |
svayamākramya bhuktaṃ ca śikṣeccatvāri kukkuṭāt || 18 ||
gūḍhamaithunacāritvaṃ kāle kāle ca saṅgraham |
apramattamaviśvāsaṃ pañca śikṣecca vāyasāt || 19 ||
bahvāśī svalpasantuṣṭaḥ sanidro laghucetanaḥ |
svāmibhaktaśca śūraśca ṣaḍete śvānato guṇāḥ || 20 ||
suśrānto'pi vahedbhāraṃ śītoṣṇaṃ na ca paśyati |
santuṣṭaścarate nityaṃ trīṇi śikṣecca gardabhāt || 21 ||
ya etānviṃśatiguṇānācariṣyati mānavaḥ |
kāryāvasthāsu sarvāsu ajeyaḥ sa bhaviṣyati || 22 ||