📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ചാണക്യ നീതി - പഞ്ചമോഽധ്യായഃ
Chanakya Niti - Panchamo'dhyayah
Chanakya Malayalam
ഗുരുരഗ്നിര്ദ്വിജാതീനാം വര്ണാനാം ബ്രാഹ്മണോ ഗുരുഃ ।
പതിരേവ ഗുരുഃ സ്ത്രീണാം സര്വസ്യാഭ്യാഗതോ ഗുരുഃ ॥ 01 ॥
യഥാ ചതുര്ഭിഃ കനകം പരീക്ഷ്യതേ
നിഘര്ഷണച്ഛേദനതാപതാഡനൈഃ ।
തഥാ ചതുര്ഭിഃ പുരുഷഃ പരീക്ഷ്യതേ
ത്യാഗേന ശീലേന ഗുണേന കര്മണാ ॥ 02 ॥
താവദ്ഭയേഷു ഭേതവ്യം യാവദ്ഭയമനാഗതമ് ।
ആഗതം തു ഭയം വീക്ഷ്യ പ്രഹര്തവ്യമശങ്കയാ ॥ 03 ॥
ഏകോദരസമുദ്ഭൂതാ ഏകനക്ഷത്രജാതകാഃ ।
ന ഭവന്തി സമാഃ ശീലേ യഥാ ബദരകണ്ടകാഃ ॥ 04 ॥
നിഃസ്പൃഹോ നാധികാരീ സ്യാന് നാകാമോ മണ്ഡനപ്രിയഃ ।
നാവിദഗ്ധഃ പ്രിയം ബ്രൂയാത്സ്പഷ്ടവക്താ ന വഞ്ചകഃ ॥ 05 ॥
മൂര്ഖാണാം പണ്ഡിതാ ദ്വേഷ്യാ അധനാനാം മഹാധനാഃ ।
പരാങ്ഗനാ കുലസ്ത്രീണാം സുഭഗാനാം ച ദുര്ഭഗാഃ ॥ 06 ॥
ആലസ്യോപഗതാ വിദ്യാ പരഹസ്തഗതം ധനമ് ।
അല്പബീജം ഹതം ക്ഷേത്രം ഹതം സൈന്യമനായകമ് ॥ 07 ॥
അഭ്യാസാദ്ധാര്യതേ വിദ്യാ കുലം ശീലേന ധാര്യതേ ।
ഗുണേന ജ്ഞായതേ ത്വാര്യഃ കോപോ നേത്രേണ ഗമ്യതേ ॥ 08 ॥
വിത്തേന രക്ഷ്യതേ ധര്മോ വിദ്യാ യോഗേന രക്ഷ്യതേ ।
മൃദുനാ രക്ഷ്യതേ ഭൂപഃ സത്സ്ത്രിയാ രക്ഷ്യതേ ഗൃഹമ് ॥ 09 ॥
അന്യഥാ വേദശാസ്ത്രാണി ജ്ഞാനപാണ്ഡിത്യമന്യഥാ ।
അന്യഥാ തത്പദം ശാന്തം ലോകാഃ ക്ലിശ്യന്തി ചാഹ്ന്യഥാ ॥ 10 ॥
ദാരിദ്ര്യനാശനം ദാനം ശീലം ദുര്ഗതിനാശനമ് ।
അജ്ഞാനനാശിനീ പ്രജ്ഞാ ഭാവനാ ഭയനാശിനീ ॥ 11 ॥
നാസ്തി കാമസമോ വ്യാധിര്നാസ്തി മോഹസമോ രിപുഃ ।
നാസ്തി കോപസമോ വഹ്നിര്നാസ്തി ജ്ഞാനാത്പരം സുഖമ് ॥ 12 ॥
ജന്മമൃത്യൂ ഹി യാത്യേകോ ഭുനക്ത്യേകഃ ശുഭാശുഭമ് ।
നരകേഷു പതത്യേക ഏകോ യാതി പരാം ഗതിമ് ॥ 13 ॥
തൃണം ബ്രഹ്മവിദഃ സ്വര്ഗസ്തൃണം ശൂരസ്യ ജീവിതമ് ।
ജിതാശസ്യ തൃണം നാരീ നിഃസ്പൃഹസ്യ തൃണം ജഗത് ॥ 14 ॥
വിദ്യാ മിത്രം പ്രവാസേ ച ഭാര്യാ മിത്രം ഗൃഹേഷു ച ।
വ്യാധിതസ്യൌഷധം മിത്രം ധര്മോ മിത്രം മൃതസ്യ ച ॥ 15 ॥
വൃഥാ വൃഷ്ടിഃ സമുദ്രേഷു വൃഥാ തൃപ്തസ്യ ഭോജനമ് ।
വൃഥാ ദാനം സമര്ഥസ്യ വൃഥാ ദീപോ ദിവാപി ച ॥ 16 ॥
നാസ്തി മേഘസമം തോയം നാസ്തി ചാത്മസമം ബലമ് ।
നാസ്തി ചക്ഷുഃസമം തേജോ നാസ്തി ധാന്യസമം പ്രിയമ് ॥ 17 ॥
അധനാ ധനമിച്ഛന്തി വാചം ചൈവ ചതുഷ്പദാഃ ।
മാനവാഃ സ്വര്ഗമിച്ഛന്തി മോക്ഷമിച്ഛന്തി ദേവതാഃ ॥ 18 ॥
സത്യേന ധാര്യതേ പൃഥ്വീ സത്യേന തപതേ രവിഃ ।
സത്യേന വാതി വായുശ്ച സര്വം സത്യേ പ്രതിഷ്ഠിതമ് ॥ 19 ॥
ചലാ ലക്ഷ്മീശ്ചലാഃ പ്രാണാശ്ചലേ ജീവിതമന്ദിരേ ।
ചലാചലേ ച സംസാരേ ധര്മ ഏകോ ഹി നിശ്ചലഃ ॥ 20 ॥
നരാണാം നാപിതോ ധൂര്തഃ പക്ഷിണാം ചൈവ വായസഃ ।
ചതുഷ്പാദം ശ‍ഋഗാലസ്തു സ്ത്രീണാം ധൂര്താ ച മാലിനീ ॥ 21 ॥
ജനിതാ ചോപനേതാ ച യസ്തു വിദ്യാം പ്രയച്ഛതി ।
അന്നദാതാ ഭയത്രാതാ പഞ്ചൈതേ പിതരഃ സ്മൃതാഃ ॥ 22 ॥
രാജപത്നീ ഗുരോഃ പത്നീ മിത്രപത്നീ തഥൈവ ച ।
പത്നീമാതാ സ്വമാതാ ച പഞ്ചൈതാ മാതരഃ സ്മൃതാഃ ॥ 23 ॥
Roman (IAST) Transliteration
gururagnirdvijātīnāṃ varṇānāṃ brāhmaṇo guruḥ |
patireva guruḥ strīṇāṃ sarvasyābhyāgato guruḥ || 01 ||
yathā caturbhiḥ kanakaṃ parīkṣyate
nigharṣaṇacchedanatāpatāḍanaiḥ |
tathā caturbhiḥ puruṣaḥ parīkṣyate
tyāgena śīlena guṇena karmaṇā || 02 ||
tāvadbhayeṣu bhetavyaṃ yāvadbhayamanāgatam |
āgataṃ tu bhayaṃ vīkṣya prahartavyamaśaṅkayā || 03 ||
ekodarasamudbhūtā ekanakṣatrajātakāḥ |
na bhavanti samāḥ śīle yathā badarakaṇṭakāḥ || 04 ||
niḥspṛho nādhikārī syān nākāmo maṇḍanapriyaḥ |
nāvidagdhaḥ priyaṃ brūyātspaṣṭavaktā na vañcakaḥ || 05 ||
mūrkhāṇāṃ paṇḍitā dveṣyā adhanānāṃ mahādhanāḥ |
parāṅganā kulastrīṇāṃ subhagānāṃ ca durbhagāḥ || 06 ||
ālasyopagatā vidyā parahastagataṃ dhanam |
alpabījaṃ hataṃ kṣetraṃ hataṃ sainyamanāyakam || 07 ||
abhyāsāddhāryate vidyā kulaṃ śīlena dhāryate |
guṇena jñāyate tvāryaḥ kopo netreṇa gamyate || 08 ||
vittena rakṣyate dharmo vidyā yogena rakṣyate |
mṛdunā rakṣyate bhūpaḥ satstriyā rakṣyate gṛham || 09 ||
anyathā vedaśāstrāṇi jñānapāṇḍityamanyathā |
anyathā tatpadaṃ śāntaṃ lokāḥ kliśyanti cāhnyathā || 10 ||
dāridryanāśanaṃ dānaṃ śīlaṃ durgatināśanam |
ajñānanāśinī prajñā bhāvanā bhayanāśinī || 11 ||
nāsti kāmasamo vyādhirnāsti mohasamo ripuḥ |
nāsti kopasamo vahnirnāsti jñānātparaṃ sukham || 12 ||
janmamṛtyū hi yātyeko bhunaktyekaḥ śubhāśubham |
narakeṣu patatyeka eko yāti parāṃ gatim || 13 ||
tṛṇaṃ brahmavidaḥ svargastṛṇaṃ śūrasya jīvitam |
jitāśasya tṛṇaṃ nārī niḥspṛhasya tṛṇaṃ jagat || 14 ||
vidyā mitraṃ pravāse ca bhāryā mitraṃ gṛheṣu ca |
vyādhitasyauṣadhaṃ mitraṃ dharmo mitraṃ mṛtasya ca || 15 ||
vṛthā vṛṣṭiḥ samudreṣu vṛthā tṛptasya bhojanam |
vṛthā dānaṃ samarthasya vṛthā dīpo divāpi ca || 16 ||
nāsti meghasamaṃ toyaṃ nāsti cātmasamaṃ balam |
nāsti cakṣuḥsamaṃ tejo nāsti dhānyasamaṃ priyam || 17 ||
adhanā dhanamicchanti vācaṃ caiva catuṣpadāḥ |
mānavāḥ svargamicchanti mokṣamicchanti devatāḥ || 18 ||
satyena dhāryate pṛthvī satyena tapate raviḥ |
satyena vāti vāyuśca sarvaṃ satye pratiṣṭhitam || 19 ||
calā lakṣmīścalāḥ prāṇāścale jīvitamandire |
calācale ca saṃsāre dharma eko hi niścalaḥ || 20 ||
narāṇāṃ nāpito dhūrtaḥ pakṣiṇāṃ caiva vāyasaḥ |
catuṣpādaṃ śa‍ṛgālastu strīṇāṃ dhūrtā ca mālinī || 21 ||
janitā copanetā ca yastu vidyāṃ prayacchati |
annadātā bhayatrātā pañcaite pitaraḥ smṛtāḥ || 22 ||
rājapatnī guroḥ patnī mitrapatnī tathaiva ca |
patnīmātā svamātā ca pañcaitā mātaraḥ smṛtāḥ || 23 ||