Chanakya Niti - Chaturtho'dhyayah

ॐ

ചാണക്യ നീതി - ചതുര്ഥോഽധ്യായഃ

Chanakya Malayalam

ആയുഃ കര്മ ച വിത്തം ച വിദ്യാ നിധനമേവ ച ।

പഞ്ചൈതാനി ഹി സൃജ്യന്തേ ഗര്ഭസ്ഥസ്യൈവ ദേഹിനഃ ॥ 01 ॥

സാധുഭ്യസ്തേ നിവര്തന്തേ പുത്രമിത്രാണി ബാന്ധവാഃ ।

യേ ച തൈഃ സഹ ഗന്താരസ്തദ്ധര്മാത്സുകൃതം കുലമ് ॥ 02 ॥

ദര്ശനധ്യാനസംസ്പര്ശൈര്മത്സീ കൂര്മീ ച പക്ഷിണീ ।

ശിശും പാലയതേ നിത്യം തഥാ സജ്ജന-സങ്ഗതിഃ ॥ 03 ॥

യാവത്സ്വസ്ഥോ ഹ്യയം ദേഹോ യാവന്മൃത്യുശ്ച ദൂരതഃ ।

താവദാത്മഹിതം കുര്യാത്പ്രാണാന്തേ കിം കരിഷ്യതി ॥ 04 ॥

കാമധേനുഗുണാ വിദ്യാ ഹ്യകാലേ ഫലദായിനീ ।

പ്രവാസേ മാതൃസദൃശീ വിദ്യാ ഗുപ്തം ധനം സ്മൃതമ് ॥ 05 ॥

ഏകോഽപി ഗുണവാന്പുത്രോ നിര്ഗുണേന ശതേന കിമ് ।

ഏകശ്ചന്ദ്രസ്തമോ ഹന്തി ന ച താരാഃ സഹസ്രശഃ ॥ 06 ॥

മൂര്ഖശ്ചിരായുര്ജാതോഽപി തസ്മാജ്ജാതമൃതോ വരഃ ।

മൃതഃ സ ചാല്പദുഃഖായ യാവജ്ജീവം ജഡോ ദഹേത് ॥ 07 ॥

കുഗ്രാമവാസഃ കുലഹീനസേവാ

കുഭോജനം ക്രോധമുഖീ ച ഭാര്യാ ।

പുത്രശ്ച മൂര്ഖോ വിധവാ ച കന്യാ

വിനാഗ്നിനാ ഷട്പ്രദഹന്തി കായമ് ॥ 08 ॥

കിം തയാ ക്രിയതേ ധേന്വാ യാ ന ദോഗ്ധ്രീ ന ഗര്ഭിണീ ।

കോഽര്ഥഃ പുത്രേണ ജാതേന യോ ന വിദ്വാന് ന ഭക്തിമാന് ॥ 09 ॥

സംസാരതാപദഗ്ധാനാം ത്രയോ വിശ്രാന്തിഹേതവഃ ।

അപത്യം ച കലത്രം ച സതാം സങ്ഗതിരേവ ച ॥ 10 ॥

സകൃജ്ജല്പന്തി രാജാനഃ സകൃജ്ജല്പന്തി പണ്ഡിതാഃ ।

സകൃത്കന്യാഃ പ്രദീയന്തേ ത്രീണ്യേതാനി സകൃത്സകൃത് ॥ 11 ॥

ഏകാകിനാ തപോ ദ്വാഭ്യാം പഠനം ഗായനം ത്രിഭിഃ ।

ചതുര്ഭിര്ഗമനം ക്ഷേത്രം പഞ്ചഭിര്ബഹുഭീ രണഃ ॥ 12 ॥

സാ ഭാര്യാ യാ ശുചിര്ദക്ഷാ സാ ഭാര്യാ യാ പതിവ്രതാ ।

സാ ഭാര്യാ യാ പതിപ്രീതാ സാ ഭാര്യാ സത്യവാദിനീ ॥ 13 ॥

അപുത്രസ്യ ഗൃഹം ശൂന്യം ദിശഃ ശൂന്യാസ്ത്വബാന്ധവാഃ ।

മൂര്ഖസ്യ ഹൃദയം ശൂന്യം സര്വശൂന്യാ ദരിദ്രതാ ॥ 14 ॥

അനഭ്യാസേ വിഷം ശാസ്ത്രമജീര്ണേ ഭോജനം വിഷമ് ।

ദരിദ്രസ്യ വിഷം ഗോഷ്ഠീ വൃദ്ധസ്യ തരുണീ വിഷമ് ॥ 15 ॥

ത്യജേദ്ധര്മം ദയാഹീനം വിദ്യാഹീനം ഗുരും ത്യജേത് ।

ത്യജേത്ക്രോധമുഖീം ഭാര്യാം നിഃസ്നേഹാന്ബാന്ധവാംസ്ത്യജേത് ॥ 16 ॥

അധ്വാ ജരാ ദേഹവതാം പര്വതാനാം ജലം ജരാ ।

അമൈഥുനം ജരാ സ്ത്രീണാം വസ്ത്രാണാമാതപോ ജരാ ॥ 17 ॥

കഃ കാലഃ കാനി മിത്രാണി കോ ദേശഃ കൌ വ്യയാഗമൌ ।

കശ്ചാഹം കാ ച മേ ശക്തിരിതി ചിന്ത്യം മുഹുര്മുഹുഃ ॥ 18 ॥

അഗ്നിര്ദേവോ ദ്വിജാതീനാം മുനീനാം ഹൃദി ദൈവതമ് ।

പ്രതിമാ സ്വല്പബുദ്ധീനാം സര്വത്ര സമദര്ശിനഃ ॥ 19 ॥

Roman (IAST) Transliteration

āyuḥ karma ca vittaṃ ca vidyā nidhanameva ca |

pañcaitāni hi sṛjyante garbhasthasyaiva dehinaḥ || 01 ||

sādhubhyaste nivartante putramitrāṇi bāndhavāḥ |

ye ca taiḥ saha gantārastaddharmātsukṛtaṃ kulam || 02 ||

darśanadhyānasaṃsparśairmatsī kūrmī ca pakṣiṇī |

śiśuṃ pālayate nityaṃ tathā sajjana-saṅgatiḥ || 03 ||

yāvatsvastho hyayaṃ deho yāvanmṛtyuśca dūrataḥ |

tāvadātmahitaṃ kuryātprāṇānte kiṃ kariṣyati || 04 ||

kāmadhenuguṇā vidyā hyakāle phaladāyinī |

pravāse mātṛsadṛśī vidyā guptaṃ dhanaṃ smṛtam || 05 ||

eko'pi guṇavānputro nirguṇena śatena kim |

ekaścandrastamo hanti na ca tārāḥ sahasraśaḥ || 06 ||

mūrkhaścirāyurjāto'pi tasmājjātamṛto varaḥ |

mṛtaḥ sa cālpaduḥkhāya yāvajjīvaṃ jaḍo dahet || 07 ||

kugrāmavāsaḥ kulahīnasevā

kubhojanaṃ krodhamukhī ca bhāryā |

putraśca mūrkho vidhavā ca kanyā

vināgninā ṣaṭpradahanti kāyam || 08 ||

kiṃ tayā kriyate dhenvā yā na dogdhrī na garbhiṇī |

ko'rthaḥ putreṇa jātena yo na vidvān na bhaktimān || 09 ||

saṃsāratāpadagdhānāṃ trayo viśrāntihetavaḥ |

apatyaṃ ca kalatraṃ ca satāṃ saṅgatireva ca || 10 ||

sakṛjjalpanti rājānaḥ sakṛjjalpanti paṇḍitāḥ |

sakṛtkanyāḥ pradīyante trīṇyetāni sakṛtsakṛt || 11 ||

ekākinā tapo dvābhyāṃ paṭhanaṃ gāyanaṃ tribhiḥ |

caturbhirgamanaṃ kṣetraṃ pañcabhirbahubhī raṇaḥ || 12 ||

sā bhāryā yā śucirdakṣā sā bhāryā yā pativratā |

sā bhāryā yā patiprītā sā bhāryā satyavādinī || 13 ||

aputrasya gṛhaṃ śūnyaṃ diśaḥ śūnyāstvabāndhavāḥ |

mūrkhasya hṛdayaṃ śūnyaṃ sarvaśūnyā daridratā || 14 ||

anabhyāse viṣaṃ śāstramajīrṇe bhojanaṃ viṣam |

daridrasya viṣaṃ goṣṭhī vṛddhasya taruṇī viṣam || 15 ||

tyajeddharmaṃ dayāhīnaṃ vidyāhīnaṃ guruṃ tyajet |

tyajetkrodhamukhīṃ bhāryāṃ niḥsnehānbāndhavāṃstyajet || 16 ||

adhvā jarā dehavatāṃ parvatānāṃ jalaṃ jarā |

amaithunaṃ jarā strīṇāṃ vastrāṇāmātapo jarā || 17 ||

kaḥ kālaḥ kāni mitrāṇi ko deśaḥ kau vyayāgamau |

kaścāhaṃ kā ca me śaktiriti cintyaṃ muhurmuhuḥ || 18 ||

agnirdevo dvijātīnāṃ munīnāṃ hṛdi daivatam |

pratimā svalpabuddhīnāṃ sarvatra samadarśinaḥ || 19 ||