Ashtavakra Gita Tritiyo'dhyayah

ॐ

അഷ്ടാവക്ര ഗീതാ തൃതീയോഽധ്യായഃ

Gita Malayalam

അഷ്ടാവക്ര ഉവാച ॥

അവിനാശിനമാത്മാനമേകം വിജ്ഞായ തത്ത്വതഃ ।

തവാത്മജ്ഞാനസ്യ ധീരസ്യ കഥമര്ഥാര്ജനേ രതിഃ ॥ 3-1॥

ആത്മാജ്ഞാനാദഹോ പ്രീതിര്വിഷയഭ്രമഗോചരേ ।

ശുക്തേരജ്ഞാനതോ ലോഭോ യഥാ രജതവിഭ്രമേ ॥ 3-2॥

വിശ്വം സ്ഫുരതി യത്രേദം തരങ്ഗാ ഇവ സാഗരേ ।

സോഽഹമസ്മീതി വിജ്ഞായ കിം ദീന ഇവ ധാവസി ॥ 3-3॥

ശ്രുത്വാപി ശുദ്ധചൈതന്യ ആത്മാനമതിസുന്ദരമ് ।

ഉപസ്ഥേഽത്യന്തസംസക്തോ മാലിന്യമധിഗച്ഛതി ॥ 3-4॥

സര്വഭൂതേഷു ചാത്മാനം സര്വഭൂതാനി ചാത്മനി ।

മുനേര്ജാനത ആശ്ചര്യം മമത്വമനുവര്തതേ ॥ 3-5॥

ആസ്ഥിതഃ പരമാദ്വൈതം മോക്ഷാര്ഥേഽപി വ്യവസ്ഥിതഃ ।

ആശ്ചര്യം കാമവശഗോ വികലഃ കേലിശിക്ഷയാ ॥ 3-6॥

ഉദ്ഭൂതം ജ്ഞാനദുര്മിത്രമവധാര്യാതിദുര്ബലഃ ।

ആശ്ചര്യം കാമമാകാങ്ക്ഷേത് കാലമന്തമനുശ്രിതഃ ॥ 3-7॥

ഇഹാമുത്ര വിരക്തസ്യ നിത്യാനിത്യവിവേകിനഃ ।

ആശ്ചര്യം മോക്ഷകാമസ്യ മോക്ഷാദ് ഏവ വിഭീഷികാ ॥ 3-8॥

ധീരസ്തു ഭോജ്യമാനോഽപി പീഡ്യമാനോഽപി സര്വദാ ।

ആത്മാനം കേവലം പശ്യന് ന തുഷ്യതി ന കുപ്യതി ॥ 3-9॥

ചേഷ്ടമാനം ശരീരം സ്വം പശ്യത്യന്യശരീരവത് ।

സംസ്തവേ ചാപി നിന്ദായാം കഥം ക്ഷുഭ്യേത് മഹാശയഃ ॥ 3-10॥

മായാമാത്രമിദം വിശ്വം പശ്യന് വിഗതകൌതുകഃ ।

അപി സന്നിഹിതേ മൃത്യൌ കഥം ത്രസ്യതി ധീരധീഃ ॥ 3-11॥

നിഃസ്പൃഹം മാനസം യസ്യ നൈരാശ്യേഽപി മഹാത്മനഃ ।

തസ്യാത്മജ്ഞാനതൃപ്തസ്യ തുലനാ കേന ജായതേ ॥ 3-12॥

സ്വഭാവാദ് ഏവ ജാനാനോ ദൃശ്യമേതന്ന കിഞ്ചന ।

ഇദം ഗ്രാഹ്യമിദം ത്യാജ്യം സ കിം പശ്യതി ധീരധീഃ ॥ 3-13॥

അന്തസ്ത്യക്തകഷായസ്യ നിര്ദ്വന്ദ്വസ്യ നിരാശിഷഃ ।

യദൃച്ഛയാഗതോ ഭോഗോ ന ദുഃഖായ ന തുഷ്ടയേ ॥ 3-14॥

Roman (IAST) Transliteration

aṣṭāvakra uvāca ||

avināśinamātmānamekaṃ vijñāya tattvataḥ |

tavātmajñānasya dhīrasya kathamarthārjane ratiḥ || 3-1||

ātmājñānādaho prītirviṣayabhramagocare |

śukterajñānato lobho yathā rajatavibhrame || 3-2||

viśvaṃ sphurati yatredaṃ taraṅgā iva sāgare |

so'hamasmīti vijñāya kiṃ dīna iva dhāvasi || 3-3||

śrutvāpi śuddhacaitanya ātmānamatisundaram |

upasthe'tyantasaṃsakto mālinyamadhigacchati || 3-4||

sarvabhūteṣu cātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani |

munerjānata āścaryaṃ mamatvamanuvartate || 3-5||

āsthitaḥ paramādvaitaṃ mokṣārthe'pi vyavasthitaḥ |

āścaryaṃ kāmavaśago vikalaḥ keliśikṣayā || 3-6||

udbhūtaṃ jñānadurmitramavadhāryātidurbalaḥ |

āścaryaṃ kāmamākāṅkṣet kālamantamanuśritaḥ || 3-7||

ihāmutra viraktasya nityānityavivekinaḥ |

āścaryaṃ mokṣakāmasya mokṣād eva vibhīṣikā || 3-8||

dhīrastu bhojyamāno'pi pīḍyamāno'pi sarvadā |

ātmānaṃ kevalaṃ paśyan na tuṣyati na kupyati || 3-9||

ceṣṭamānaṃ śarīraṃ svaṃ paśyatyanyaśarīravat |

saṃstave cāpi nindāyāṃ kathaṃ kṣubhyet mahāśayaḥ || 3-10||

māyāmātramidaṃ viśvaṃ paśyan vigatakautukaḥ |

api sannihite mṛtyau kathaṃ trasyati dhīradhīḥ || 3-11||

niḥspṛhaṃ mānasaṃ yasya nairāśye'pi mahātmanaḥ |

tasyātmajñānatṛptasya tulanā kena jāyate || 3-12||

svabhāvād eva jānāno dṛśyametanna kiñcana |

idaṃ grāhyamidaṃ tyājyaṃ sa kiṃ paśyati dhīradhīḥ || 3-13||

antastyaktakaṣāyasya nirdvandvasya nirāśiṣaḥ |

yadṛcchayāgato bhogo na duḥkhāya na tuṣṭaye || 3-14||