5.66 Sundarakanda - Shatshashtitama Sargah

ॐ

5.66 सुन्दरकाण्ड - षट्षष्टितम सर्गः

Valmiki Devanagari

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।

अथ षट्षष्टितमस्सर्गः ।

एवमुक्तो हनुमता रामो दशरथात्मजः ।

तं मणिं हृदये कृत्वा प्ररुरोद सलक्ष्मणः ॥ 1 ॥

तं तु दृष्ट्वा मणिश्रेष्ठं राघव श्शोककर्शितः ।

नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ 2 ॥

यथैव धेनु स्स्रवति स्नेहाद्वत्सस्य वत्सला ।

तथा ममापि हृदयं मणिरत्नस्य दर्शनात् ॥ 3 ॥

मणिरत्नमिदं दत्तं वैदेह्याश्श्वशुरेण मे ।

वधूकाले यथाबद्धमधिकं मूर्ध्नि शोभते ॥ 4 ॥

अयं हि जलसम्भूतो मणिस्सज्जनपूजितः ।

यज्ञे परमतुष्टेन दत्तश्शक्रेण धीमता ॥ 5 ॥

इमं दृष्ट्वा मणिश्रेष्ठं यथा तातस्य दर्शनम् ।

अद्यास्म्यवगतस्सौम्य वैदेहस्य तथा विभोः ॥ 6 ॥

अयं हि शोभते तस्याः प्रियाया मूर्ध्नि मे मणिः ।

अस्याद्य दर्शने नाहं प्राप्तां तामिव चिन्तये ॥ 7 ॥

किमाह सीता वैदेही ब्रूहि सौम्य पुनः पुनः ।

पिपासुमिव तोयेन सिञ्चन्ती वाक्यवारिणा ॥ 8 ॥

इतस्तु किं दुःखतरं यदिमं वारिसम्भवम् ।

मणिं पश्यामि सौमित्रे वैदेहीमागतां विना ॥ 9 ॥

चिरं जीवति वैदेही यदि मासं धरिष्यति ।

क्षणं सौम्य न जीवेयं विना तामसितेक्षणाम् ॥ 10 ॥

नय मामपि तं देशं यत्र दृष्टा मम प्रिया ।

न तिष्ठेयं क्षणमपि प्रवृत्तिमुपलभ्य च ॥ 11 ॥

कथं सा मम सुश्रोणी भीरुभीरु स्सती सदा ।

भयावहानां घोराणां मध्ये तिष्ठति रक्षसाम् ॥ 12 ॥

शारद स्तिमिरोन्मुक्तो नूनं चन्द्रं इवाम्बुधैः ।

आवृतं वदनं तस्या न विराजति राक्षसैः ॥ 13 ॥

किमाह सीता हनुमंस्तत्त्वतः कथयाद्य मे ।

एतेन खलु जीविष्ये भेषजेनातुरो यथा ॥ 14 ॥

मधुरा मधुरालापा किमाह मम भामिनी ।

मद्विहीना वरारोहा हनुमन् कथयस्व मे ॥ 15 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे षट्षष्टितमस्सर्गः ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ |

evamukto hanumatā rāmo daśarathātmajaḥ |

taṃ maṇiṃ hṛdaye kṛtvā praruroda salakṣmaṇaḥ || 1 ||

taṃ tu dṛṣṭvā maṇiśreṣṭhaṃ rāghava śśokakarśitaḥ |

netrābhyāmaśrupūrṇābhyāṃ sugrīvamidamabravīt || 2 ||

yathaiva dhenu ssravati snehādvatsasya vatsalā |

tathā mamāpi hṛdayaṃ maṇiratnasya darśanāt || 3 ||

maṇiratnamidaṃ dattaṃ vaidehyāśśvaśureṇa me |

vadhūkāle yathābaddhamadhikaṃ mūrdhni śobhate || 4 ||

ayaṃ hi jalasambhūto maṇissajjanapūjitaḥ |

yajñe paramatuṣṭena dattaśśakreṇa dhīmatā || 5 ||

imaṃ dṛṣṭvā maṇiśreṣṭhaṃ yathā tātasya darśanam |

adyāsmyavagatassaumya vaidehasya tathā vibhoḥ || 6 ||

ayaṃ hi śobhate tasyāḥ priyāyā mūrdhni me maṇiḥ |

asyādya darśane nāhaṃ prāptāṃ tāmiva cintaye || 7 ||

kimāha sītā vaidehī brūhi saumya punaḥ punaḥ |

pipāsumiva toyena siñcantī vākyavāriṇā || 8 ||

itastu kiṃ duḥkhataraṃ yadimaṃ vārisambhavam |

maṇiṃ paśyāmi saumitre vaidehīmāgatāṃ vinā || 9 ||

ciraṃ jīvati vaidehī yadi māsaṃ dhariṣyati |

kṣaṇaṃ saumya na jīveyaṃ vinā tāmasitekṣaṇām || 10 ||

naya māmapi taṃ deśaṃ yatra dṛṣṭā mama priyā |

na tiṣṭheyaṃ kṣaṇamapi pravṛttimupalabhya ca || 11 ||

kathaṃ sā mama suśroṇī bhīrubhīru ssatī sadā |

bhayāvahānāṃ ghorāṇāṃ madhye tiṣṭhati rakṣasām || 12 ||

śārada stimironmukto nūnaṃ candraṃ ivāmbudhaiḥ |

āvṛtaṃ vadanaṃ tasyā na virājati rākṣasaiḥ || 13 ||

kimāha sītā hanumaṃstattvataḥ kathayādya me |

etena khalu jīviṣye bheṣajenāturo yathā || 14 ||

madhurā madhurālāpā kimāha mama bhāminī |

madvihīnā varārohā hanuman kathayasva me || 15 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ||