📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
शुक्ल यजुर्वेद सन्ध्यावन्दनम्
Shukla Yajurveda Sandhyavandanam
Devanagari
(कात्यायन सूत्रानुसारम्)
श्री गुरुभ्यो नमः । हरिः ओम् ॥
॥ गुरु प्रार्थन ॥
ॐ-वँन्दे-ऽह-म्मङ्गलात्मान-म्भास्वन्तं​वेँदविग्रहम् ।
याज्ञवल्क्य-म्मुनिश्रेष्ठ-ञ्जिष्णुं हरिहर प्रभुम् ॥
जितेन्द्रिय-ञ्जितक्रोधं सदाध्यानपरायणम् ।
आनन्दनिलयं-वँन्दे योगानन्द मुनीश्वरम् ॥
एव-न्द्वादश नामानि त्रिसन्ध्या यः पठेन्नरः ।
योगीश्वर प्रसादेन विद्यावा-न्धनवा-न्भवेत् ॥
ॐ श्री याज्ञवल्क्य गुरुभ्यो नमः ।
कण्वकात्यायनादि महर्​षिभ्यो नमः ॥
गुरुर्ब्रह्म गुरुर्विष्णुः गुरुर्देवो महेश्वरः ।
गुरुस्साक्षा-त्परब्रह्म तस्मै श्री गुरवे नमः ॥
गुरवे सर्वलोकाना-म्भिषजे भवरोगिणाम् ।
निधये सर्वविद्याना-न्दक्षिणामूर्तये नमः ॥
————–
॥ मानस स्नानम् ॥
अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्था-ङ्गतो-ऽपि वा ।
यस्स्मरेत्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरश्शुचिः ॥
पुण्डरीकाक्ष पुण्डरीकाक्ष पुण्डरीकाक्षाय नमः ॥
गोविन्देति सदास्नान-ङ्गोविन्देति सदा जपः ।
गोविन्देति सदा ध्यानं सदा गोविन्द कीर्तनम् ॥
॥ आचमनम् ॥
1. ओ-ङ्केशवाय स्वाहा
2. ओ-न्नारायणाय स्वाहा
3. ओ-म्माधवाय स्वाहा
4. ओ-ङ्गोविन्दाय नमः
5. ॐ-विँष्णवे नमः
6. ओ-म्मधुसूदनाय नमः
7. ओ-न्त्रिविक्रमाय नमः
8. ॐ-वाँमनाय नमः
9. ॐ श्रीधराय नमः
10. ॐ हृषीकेशाय नमः
11. ओ-म्पद्मनाभाय नमः
12. ओ-न्दामोदराय नमः
13. ॐ सङ्कर्​षणाय नमः
14. ॐ-वाँसुदेवाय नमः
15. ओ-म्प्रद्युम्नाय नमः
16. ॐ अनिरुद्धाय नमः
17. ओ-म्पुरुषोत्तमाय नमः
18. ॐ अथोक्षजाय नमः
19. ओ-न्नारसिंहाय नमः
20. ॐ अच्युताय नमः
21. ओ-ञ्जनार्दनाय नमः
22. ॐ उपेन्द्राय नमः
23. ॐ हरये नमः
24. ॐ श्री कृष्णाय नमः
॥ भूमि प्रार्थन ॥
पृथिवीत्यस्य, मेरुपृष्ठ ऋषिः, कूर्मो देवता, सुतल-ञ्छन्दः, आसने विनियोगः ।
ओ-म्पृथ्वी त्वया धृता लोका देवि त्वं-विँष्णुना धृता ।
त्व-ञ्च धारय मा-न्देवि पवित्र-ङ्कुरु चासनम् ।
॥ प्राणायामम् ॥
प्रणवस्य परब्रह्म ऋषिः, परमात्मा देवता, दैवी गायत्री छन्दः ।
सप्तानां-व्याँहृतीना-म्प्रजापति ऋषिः, अग्नि-वायु-सूर्य-बृहस्पति-वरुणेन्द्र-विश्वेदेवा देवताः, गायत्र्युष्णिक् अनुष्टुप् बृहती पङ्क्तिः, त्रिष्टुब्जगत्यश्छन्दांसि ।
तत्सवितुरित्यस्य विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः ।
शिरोमन्त्रस्य प्रजापति ऋषिः, ब्रह्म-अग्नि-वायु-सूर्या देवताः, यजुश्छन्दः ।
प्राणायामे विनियोगः ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्‍ं सुवः॑ । ओ-म्महः॑ । ओ-ञ्जनः॑ । ओ-न्तपः॑ । ओग्‍ं सत्यम् ।
ओ-न्तत्स॑वि॒तुर्वरे॑ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
ॐ आपो॒ ज्योती॒ रसो॒मृत॒-म्ब्रह्म॒ भूर्भुव॒स्स्व॒रोम् ।
॥ सङ्कल्पम् ॥
मम उपात्त समस्त दुरितक्षय द्वारा श्रीपरमेश्वरमुद्दिश्य श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थं शुभे शोभने मुहूर्ते श्री महाविष्णोराज्ञया प्रवर्तमानस्य अद्य ब्रह्मणः द्वितीय परार्थे श्वेतवराह कल्पे वैवस्वत मन्वन्तरे कलियुगे प्रथमपादे जम्बूद्वीपे भारतवर्​षे भरतखण्डे मेरोर्दक्षिण दिग्भागे श्रीशैलस्य …… प्रदेशे ……, …… नद्योः मध्य प्रदेशे मङ्गल गृहे अस्मिन् वर्तमन व्यावहरिक चान्द्रमानेन स्वस्ति श्री …….. (1) नाम सं​वँत्सरे …… अयने(2) …… ऋतौ (3) …… मासे(4) …… पक्षे (5) …… तिथौ (6) …… वासरे (7) …… नक्षत्रे (8) …… योगे (9) …… करण (10) एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ श्रीमान् …… गोत्रः …… नामधेयः (श्रीमतः …… गोत्रस्य …… नामधेयस्य मम धर्मपत्नी समेतस्य) श्री परमेश्वर प्रीत्यर्थ-म्मम श्रौत स्मार्त नित्य कर्मानुष्ठान योग्यता फलसिद्ध्यर्थ-म्प्रातः/माध्याह्निक/सायं सन्ध्यां उपासिष्ये ॥
॥ मार्जनमु ॥
गङ्गे च यमुने कृष्णे गोदावरी सरस्वती ।
नर्मदे सिन्धु कावेरी जले-ऽस्मिन् सन्निधि-ङ्कुरु ॥
आपोहिष्ठेति तिसृणाम्, सिन्धुद्वीप ऋषिः, आपो देवता, गायत्री छन्दः, मार्जने विनियोगः ।
ॐ आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒भुवः॑ । (पादमुल पै)
ओ-न्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । (शिरस्सु पै)
ओ-म्म॒हेरणा॑य॒ चक्ष॑से । (हृदयमु पै)
ॐ-योँ व॑श्शि॒वत॑मो॒ रसः॑ । (शिरस्सु पै)
ओ-न्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ । (हृदयमु पै)
ॐ उ॒श॒तीरि॑व मा॒त॑रः । (पादमुल पै)
ओ-न्तस्मा॒ अर॑ङ्गमामवः । (हृदयमु पै)
ॐ-यँस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । (पादमुल पै)
ॐ आपो॑ ज॒नय॑था च नः । (शिरस्सु पै)
॥ मन्त्राचमनम् ॥
(प्रातः काले)
सूर्यश्चेति मन्त्रस्य, उपनिषद्याज्ञवल्क्य ऋषिः, सूर्यो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, उदक प्राशने विनियोगः ।
ॐ सूर्यश्च मा मन्युश्च मन्युपतयश्च मन्यु॑कृते॒भ्यः ।
पापेभ्यो॑ रक्ष॒न्ताम् । यद्रात्र्या पाप॑मका॒र्​षम् ।
मनसा वाचा॑ हस्ता॒भ्याम् । पद्भ्यामुदरे॑ण शि॒श्ना ।
रात्रि॒स्तद॑वलु॒म्पतु । यत्किञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
इ॒दम॒ह-म्माममृत॑यो॒नौ ।
सूर्ये ज्योतिषि जुहो॑मि स्वा॒हा ।
(मध्याह्न काले)
आपः पुनन्त्विति मन्त्रस्य, नारायण ऋषिः, आपो देवता, गायत्री छन्दः, उदक प्राशने विनियोगः ।
आपः॑ पुनन्तु पृथि॒वी-म्पृथि॒वी पू॒ता पु॑नातु॒ माम् ।
पु॒नन्तु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्ब्रह्म॑पू॒ता पु॑नातु माम् ॥
यदुच्छि॑ष्टमभो᳚ज्य॒-ञ्च यद्वा॑ दु॒श्चरि॑त॒-म्मम॑ ।
सर्व॑-म्पुनन्तु॒ मामापो॑-ऽस॒ता-ञ्च॑ प्रति॒ग्रह॒ग्ं स्वाहा᳚ ॥
(साय-ङ्काले)
अग्निश्चेति मन्त्रस्य, याज्ञवल्क्य उपनिषदृषिः, अग्निर्देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, उदक प्राशने विनियोगः ।
अग्निश्च मा मन्युश्च मन्युपतयश्च मन्यु॑कृते॒भ्यः ।
पापेभ्यो॑ रक्ष॒न्ताम् । यदह्ना पाप॑मका॒र्​षम् ।
मनसा वाचा॑ हस्ता॒भ्याम् । पद्भ्यामुदरे॑ण शि॒श्ना ।
अह॒स्तद॑वलु॒म्पतु । यत्किञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
इ॒दम॒ह-म्माममृत॑यो॒नौ । सत्ये ज्योतिषि जुहो॑मि स्वा॒हा ।
॥ पुनर्मार्जनम् ॥
आचम्य (चे.) ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्स्वः॑ ।
तत्स॑वि॒तुर्वरे॑ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन ।
म॒हेरणा॑य॒ चक्ष॑से ।
यो व॑श्शि॒वत॑मो रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ ।
उ॒श॒तीरि॑व मा॒त॑रः ।
तस्मा॒ अर॑ङ्गमामवो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ।
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ।
॥ अघमर्​षणम् ॥
द्रुपदा दिवेत्यस्य मन्त्रस्य, कोकिल राजपुत्र ऋषिः, आपो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, अघमर्​षणे विनियोगः ।
ओ-न्द्रु॒प॒दा दि॑व मुञ्चतु । द्रु॒प॒दा दि॒वेन्मु॑मुचा॒नः ।
स्वि॒न्न-स्स्ना॒त्वी मला॑दिव । पू॒त-म्प॒वित्रे॑णे॒वाज्य᳚म् ।
आपः॑ शुन्धन्तु॒ मैन॑सः । (तै.ब्रा.2.6.6.4)
शत्रुक्षयार्थ मार्जनम् ॥
सुमित्रान इत्यस्य मन्त्रस्य, प्रजापति ऋषिः, आपो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, शत्रुक्षयार्थे विनियोगः ।
ॐ सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु । दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑ भुयासुः ।
यो᳚-ऽस्मान्द्वेष्टि॑ । य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः । (तै.ब्रा.2.6.6.3)
पापक्षयार्थ मार्जनम् ॥
इदमाप इत्यस्य मन्त्रस्य, उचक्थ्य ऋषिः, आपो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, दुरितक्षयार्थ मार्जने विनियोगः ।
ॐ इ॒दमा॑पः॒ प्रव॑हत॒ यत्कि-ञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
यद्वा॒हम॑भिदु॒द्रोह॒ यद्वा॑ शे॒प उ॒तानृ॑तम् ॥
॥ अर्घ्यप्रदानमु ॥
आचम्य (चे.) ॥
प्राणानायम्य (चे.) ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ (कालातिक्रमणदोष निवृत्यर्थ-म्प्रायश्चित्तार्घ्य पूर्वक) प्रातः/माध्याह्निक/सायं सन्ध्याङ्ग अर्घ्यप्रदान-ङ्करिष्ये ॥
भूर्भुवस्स्वरिति महाव्याहृतीनाम्, परमेष्ठी प्रजापति ऋषिः, अग्नि-वायु-सूर्या देवताः, गायत्र्युष्णिक् अनुष्टुप्छन्दांसि ।
तत्सवितुरित्यस्य, विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः, अर्घ्यप्रदाने विनियोगः ।
ओ-म्भूर्भुव॒स्स्वः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
(प्रातः काले)
उषस्त इत्यस्य मन्त्रस्य, गौतम ऋषिः, उषो देवता, उष्णिक्छन्दः, प्रायश्चित्तार्घ्य प्रदाने विनियोगः ।
ॐ उष॒स्तच्चि॒त्रमाभ॑रा॒स्मभ्यं॑-वाँजनीवति येनतो॒क-ञ्च॒ तन॑य-ञ्च॒ धाम॑हे ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्‍ं सुवः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भ॒र्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥ [3]
(मध्याह्न काले)
आकृष्णेनेत्यस्य मन्त्रस्य, हिरण्य स्तूप ऋषिः, सूर्यो देवता, त्रिष्टुप्छन्दः, प्रायश्चित्तार्घ्य प्रदाने विनियोगः ॥
ॐ आकृ॒ष्णेन॒ रज॑सा॒ वर्त॑मानो निवे॒शय॑न्न॒मृत॒-म्मर्त्य॑ञ्च ।
हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता रथे॒ना-ऽऽदे॒वो या॑ति॒भुव॑नानि॒ पश्यन्॑ ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्‍ं सुवः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भ॒र्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥ [1]
(साय-ङ्काले)
आरात्रीत्यस्य मन्त्रस्य, कशिपा भरद्वाज दुहिता ऋषिः, रात्रिर्देवता, पथ्भ्या बृहती छन्दः, प्रायश्चितार्घ्य प्रदाने विनियोगः ।
ॐ आरा॑त्रि॒ पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजः॑ पि॒तुर॑ प्रायि॒ धाम॑भिः । दि॒व-स्सदा॑ग्ग्‍सि बृह॒ती विति॑ष्ठस॒ आत्वे॒षं-वँ॑र्तते॒ त॑मः ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्‍ं सुवः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भ॒र्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥ [3]
॥ भूप्रदक्षिण ॥
असावादित इत्यस्य मन्त्रस्य, ब्रह्मा ऋषिः, आदित्यो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, भू प्रदक्षिणे विनियोग ।
अ॒सावा॑दि॒त्यो ब्र॒ह्म ॥
॥ सन्ध्या तर्पणम् ॥
(प्रातः काले)
गायत्र्या, व्यास ऋषिः, ब्रह्मा देवता, गायत्री छन्दः, प्रात-स्सन्ध्या तर्पणे विनियोगः ।
ओ-म्भूः पुरुषस्तृप्यताम्
ॐ ऋग्वेदस्तृप्यताम्
ओ-म्मण्डलस्तृप्यताम्
ॐ हिरण्यगर्भरूपी तृप्यताम्
ॐ आत्मा तृप्यताम्
ओ-ङ्गायत्री तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ॐ साङ्कृती तृप्यताम्
ॐ सन्ध्या तृप्यताम्
ओ-ङ्कुमारी तृप्यताम्
ओ-म्ब्राह्मी तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-न्निर्मृजी तृप्यताम्
ॐ सर्वार्थसिद्धिकरी तृप्यताम्
ॐ सर्वमन्त्राधिपतिस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भवस्स्वः पुरुषस्तृप्यताम्
(मध्याह्न काले)
सावित्र्याः, कश्यप ऋषिः, रुद्रो देवता, त्रिष्टु-प्छन्दः, माध्याह्निक सन्ध्या तर्पणे विनियोगः ।
ओ-म्भुवः पुरुषस्तृप्यताम्
ॐ-यँजुर्वेदस्तृप्यताम्
ओ-म्मण्डलस्तृप्यताम्
ॐ रुद्ररूपी तृप्यताम्
ॐ अनन्तरात्मा तृप्यताम्
ॐ सावित्री तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ॐ साङ्कृती तृप्यताम्
ॐ सन्ध्या तृप्यताम्
ॐ-युँवती तृप्यताम्
ॐ रौद्री तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-न्निर्मृजी तृप्यताम्
ॐ सर्वर्थसिद्धिकरी तृप्यताम्
ॐ सर्वमन्त्राधिपतिस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुवस्स्वः पुरुषस्तृप्यताम्
(सायन्त्र काले)
सरस्वत्या, वशिष्ठ ऋषिः, विष्णुर्देवता जगती छन्दः, सायं सन्ध्या तर्पणे विनियोगः ।
ओग्ग् स्वः पुरुषस्तृप्यताम्
ॐ सामवेदस्तृप्यताम्
ओ-म्मण्डलस्तृप्यताम्
ॐ-विँष्णुरूपी तृप्यताम्
ओ-म्परमात्मा तृप्यताम्
ॐ सरस्वती तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ॐ साङ्कृती तृप्यताम्
ॐ सन्ध्या तृप्यताम्
ॐ-वृँद्धा तृप्यताम्
ॐ-वैँष्णवी तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-न्निर्मृजी तृप्यताम्
ॐ सर्वार्थसिद्धिकरी तृप्यताम्
ॐ सर्वमन्त्राधिपतिस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुवस्स्वः पुरुष स्तृप्यताम्
॥ सूर्योपस्थानमु ॥
उदुत्य मित्यस्याः, प्रस्कण्वृषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः ।
चित्र-न्देवानामित्यस्याः, कुत्स ऋषिः, सूर्यो देवता, त्रिष्टुप्छन्दः, सूर्योपस्थाने विनियोगः ॥
ॐ उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑। दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् ॥
ओ-ञ्चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः । आप्रा॒द्यावा॑ पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑दस्त॒स्थुष॑श्च ॥
(प्रातः काले)
ओ-म्मित्रस्येत्यादि चतुर्णाम्, विश्वामित्र ऋषिः, लिङ्गोक्ता देवताः, गायत्री बृहत्यनुष्टुप् धृतयश्छन्दांसि, सूर्योपस्थाने विनियोगः ।
ओ-म्मि॒त्रस्य॑ चर्​षणी॒ दृतोवो॑ दे॒वस्य॑सान॒सि द्यु॒म्न-ञ्चि॒त्र स्र॑वस्तमम् ॥
ओ-न्दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोद्व॑पतु सुपा॒णिस्स्व॑ज्गु॒रिस्सु॑ बा॒हुरु॒तशक्त्या॑ । अव्य॑थमाना पृथि॒व्या माशा॒दिश॒ आपृ॑ण ॥
ॐ उ॒त्थाय॑ बृह॒ती भ॒वो दु॑त्तिष्ठध्रु॒वात्वम् । मित्रै॒तान्त॑ उ॒खा-म्परि॑ददा॒म्यभि॑त्या ए॒षा माभे॑दि ॥
ॐ-वँस॑व॒स्त्वा छृ॑न्दन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साज्गिर॒स्व द्रु॒द्रास्त्वा छृ॑न्दन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑साज्गिर॒स्वत् ।
आ॒दि॒त्यास्त्वा छृ॑न्दन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑साज्गिर॒स्व द्विश्वे॑त्वा दे॒वावै॑श्वान॒रा आछृ॑न्द॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑साज्गिर॒स्वत् ॥
(मध्याह्न काले)
उद्वयमुदित्यमितिद्वयो, प्रस्कण्व ऋषिः, सविता देवता, प्रथमस्यानुष्टुप्छन्दः, द्वितीयस्य गायत्री छन्दः,
चित्र-न्देवानामित्यस्य, कुत्स ऋषिः, सविता देवता, त्रिष्टुप्छन्दः, तच्चक्षुरित्यस्य, दध्यङ्गाथर्वण ऋषिः, सूर्यो देवता, पङ्क्तिश्छन्दः, सूर्योपस्थाने विनियोगः ॥
ॐ उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒स्वः॒ पश्य॑न्त॒ उत्त॑रम् ।
दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒ मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥
ॐ उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ ।
दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् ॥
ओ-ञ्चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः ।
आप्रा॒द्यावा॑ पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्॒ सूर्य॑ आ॒त्मा ज॑गदस्त॒स्थुष॑श्च ॥
ओ-न्तच्चक्षु॑र्दे॒वहि॑त-म्पु॒रस्ता॑च्छु॒क्र मु॒च्चर॑त् ।
पश्ये॒म श॒रद॑श्श॒त-ञ्जीवे॑म श॒रद॑श्श॒तग् शृणु॑याम श॒रद॑श्श॒तम् ॥
(साय-ङ्काले)
इम-म्मे वरुण तत्वायामीत्यनयोश्शुनश्शेफ ऋषिः, वरुणो देवता, गायत्री त्रिष्टुभौ छन्दसि, सूर्योपस्धाने विनियोगः ॥
ॐ इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒हव॑म॒द्या च॑ मृलय । त्वाम॑व॒स्युराच॑के ॥
ओ-न्तत्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदाशा॑स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑लमानो वरुणे॒ हबो॒ध्युरु॑शग्ं स॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
॥ गायत्री ॥
आचम्य (चे.) ॥
प्राणानायम्य (चे.) ॥
उग्रभूतपिशाचास्ते इत्येते भूमि भारकाः ।
भूतानामविरोधेन ब्रह्म कर्म समारभे ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ यथा शक्ति प्रातः/मध्याह्निक/सायं सन्ध्याङ्ग गायत्री मन्त्र जप-ङ्करिष्ये ॥
गायत्र्यावाहनम् ।
ॐ ओजो॑-ऽसि॒ सहो॑-ऽसि॒ बलम॑सि॒ भ्राजो॑-ऽसि दे॒वाना॒-न्धाम॒नामा॑सि विश्व॑मसि वि॒श्वायु॒-स्सर्व॑मसि स॒र्वायुरभिभूरोम् । गायत्रीमावा॑हया॒मि॒ । सावित्रीमावा॑हया॒मि॒ । सरस्वतीमावा॑हया॒मि॒ । छन्दर्​षीनावा॑हया॒मि॒ । श्रियमावा॑हया॒मि॒ ॥
गा॒यत्र्या गायत्री छन्दो विश्वामित्र ऋषि-स्सविता देवता अग्निर्मुख-म्ब्रह्माशिरः विष्णुर्‍हृदयग्ं रुद्रश्शिखा पृथिवी योनिः प्राणापानव्यानोदान समानास्सप्राणा-श्श्वेतवर्णा साङ्ख्यायन सगोत्रा गायत्री चतुर्विग्‍ंशत्यक्षरा त्रिपदा॑ षट्कु॒क्षिः॒ पञ्चशीर्​षोपनयने वि॑नियो॒गः॒ ॥
आयात्वित्यनुवाकस्य, वामदेव ऋषिः, गायत्री देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, गायत्र्यावाहने विनियोगः ॥
ॐ आया॑तु॒ वर॑दा दे॒वी॒ अ॒क्षर॑-म्ब्रह्म॒ सम्मि॑तम् ।
गा॒य॒त्री॑-ञ्छन्द॑सा-म्मा॒ते॒द-म्ब्र॑ह्म जु॒षस्व॑ नः ।
तेजो-ऽसीत्यस्य मन्त्रस्य, प्रजापति ऋषिः, सौवर्ण-न्निष्क-न्देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, गायत्र्यावाहने विनियोगः ॥
ओ-न्तेजो॑-ऽसि शु॒क्रम॒मृत॑मायु॒ष्पा आयु॑र्मेपाहि ।
दे॒वस्य॑त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे॒-ऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्या॑-म्पू॒ष्णो हस्ता॑भ्या॒माद॑धे ॥
प्रार्थन ॥
गायत्र्यस्येकपदी द्विपदी त्रिपदी चतुष्पद्य पदसि न हि पद्यसे ।
नमस्ते तुरीयाय दर्​शताय पदाय परोरजसेसावदो मा प्रापत् ।
(प्रातः काले)
प्रात-स्सन्ध्या, गायत्री नामा, रक्तवर्णा, हंसवाहना, ब्रह्महृदया, बाल रूपा, आवहनीयाग्निरूपस्थाना, भूरायतना, जाग्रद्वद्धृतिः, प्रातस्सवने ऋग्वेदे विनियोगः ।
(मध्याह्न काले)
माध्याह्निक सन्ध्या, सावित्री नामा, श्वेतवर्णा, वृषभ वाहना, रुद्रहृदया, यव्वन रूपा, गार्​हपत्याग्निरूपस्थाना, अन्तरिक्षायतना, स्वप्नवद्धृतिः, माध्याह्निक सवने यजुर्वेदे विनियोगः ।
(साय-ङ्काले)
सायं सन्ध्या, सरस्वती नामा, कृष्णवर्णा, गरुड वाहना, विष्णु हृदया, वृद्धरूपा, दक्षिणाग्निरूपस्थाना, द्यौरायतना, सुषुप्तिवद्धृतिः, सायंसवने सामवेदे विनियोगः ।
(त्रिकाले)
आगच्छ वरदे देवि जपे मे सन्निधौ भव ।
गायन्त-न्त्रायसे यस्माद्गायत्री त्वमुदाहृता ॥
न्यासम् ॥
ओ-म्भूरिति पादयोः ।
ओ-म्भुवरिति जङ्घयोः ।
ओग्ग्‍ं स्वरिति जान्वोः ।
ओ-म्मह इति जठरे ।
ओ-ञ्जन इति कण्ठे ।
ओ-न्तप इति मुखे ।
ओग्ग्‍ं सत्यमिति शिरसि ।
ओ-म्भूः अङ्गुष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भुवः तर्जनीभ्या-न्नमः ।
ओग्‍ं स्वः मध्यमाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्यं अनामिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदया-त्करतल करपृष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भूः हृदयाय नमः ।
ओ-म्भुव-श्शिरसे स्वाहा ।
ओग्ं स्व-श्शिखायै वषट् ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्य-ङ्कवचाय हुम् ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदयात् अस्त्राय फट् ।
ओ-म्भूर्भवस्स्वरोमिति दिग्बन्धः ।
गायत्री ध्यानम् ॥
मुक्ताविद्रुमहेमनीलधवल-च्छायैर्मुखैस्त्रीक्षणैः ।
युक्तामिन्दुनिबद्धरत्नमकुटा-न्तत्त्वार्थ वर्णात्मिकाम् ॥
गायत्रीं-वँरदा-ऽभया-ऽङ्कुश कशाश्शुभ्र-ङ्कपाल-ङ्गदाम् ।
शङ्ख-ञ्चक्रमथा-ऽरविन्दयुगलं हस्तैर्वहन्ती-म्भजे ॥
लमित्यादि पञ्चपूजा ॥
ल-म्पृथिवीतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
गन्ध-म्परिकल्पयामि ॥
हं आकाशतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
पुष्प-म्परिकल्पयामि ॥
यं-वाँयुतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
धूप-म्परिकल्पयामि ॥
रं-वँह्नितत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
दीप-म्परिकल्पयामि ॥
वं अमृततत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
नैवेद्य-म्परिकल्पयामि ॥
सं सर्वतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायैनमः ।
सर्वोपचारा-न्परिकल्पयामि॥
प्रणवस्य परब्रह्म ऋषिः, परमात्मा देवता, दैवी गायत्री छन्दः ।
भूर्भुवस्स्वरिति महाव्याहृतीना-म्परमेष्ठी प्रजापति ऋषिः, अग्नि-वायु-सूर्या देवताः, गायत्र्युष्णिगनुष्टु-प्छन्दांसि ।
गायत्र्या विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः ।
गायत्री मुद्रलु ॥
सुमुखं सम्पुट-ञ्चैव विततं-विँस्तृत-न्तथा ।
द्विमुख-न्त्रिमुख-ञ्चैव चतुः पञ्चमुख-न्तथा ॥
षण्मुखो-ऽधोमुख-ञ्चैव व्यापिकाञ्जलिक-न्तथा ।
शकटं-यँमपाश-ञ्च ग्रथितं सम्मुखोन्मुखम् ॥
प्रलम्ब-म्मुष्टिक-ञ्चैव मत्स्यः कूर्मो वराहकम् ।
सिंहाक्रान्त-म्महाक्रान्त-म्मुद्गर-म्पल्लव-न्तथा ॥
गायत्री मन्त्रम् ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्स्वः॑ । तत्स॑वि॒तुर्वरे॑ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
॥ मन्त्र जपावसानम् ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभ तिथौ गायत्री जपोपसंहार-ङ्करिष्ये ।
अस्य श्री गायत्री महामन्त्रस्य, विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः, मम जपोपसंहारे विनियोगः ।
ओ-म्भूरिति पादयोः ।
ओ-म्भुवरिति जङ्घयोः ।
ओग्ग्‍ं स्वरिति जान्वोः ।
ओ-म्मह इति जठरे ।
ओ-ञ्जन इति कण्ठे ।
ओ-न्तप इति मुखे ।
ओग्ग्‍ं सत्यमिति शिरसि ।
ओ-म्भूः अङ्गुष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भुवः तर्जनीभ्या-न्नमः ।
ओग्‍ं स्वः मध्यमाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्यं अनामिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदया-त्करतल करपृष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भूः हृदयाय नमः ।
ओ-म्भुव-श्शिरसे स्वाहा ।
ओग्ं स्व-श्शिखायै वषट् ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्य-ङ्कवचाय हुम् ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदयात् अस्त्राय फट् ।
भूर्भुवस्स्वरोमिति दिग्विमोकः ।
उत्तर मुद्रलु ॥
सुरभिः ज्ञान चक्रे च योनिः कूर्मो-ऽथ पङ्कजम् ।
लिङ्ग-न्निर्याण मुद्रा चेत्यष्टमुद्राः प्रकीर्तिताः ।
॥ गायत्री तर्पणम् ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्ठायां शुभ तिथौ सवितृप्रीति योगाय गायत्री तर्पणमह-ङ्करिष्ये ।
ऋषिर्व्यास-स्समुद्दिष्टो ब्रह्मादैव तमुच्यते ।
छन्दो गायत्रक-ञ्चैव विनियोगस्तु तर्पणे ॥
ओ-म्भूः पुरुष ऋग्वेदस्तृप्यताम्
ओ-म्भुवः पुरुष यजुर्वेदस्तृप्यताम्
ओग्ग्‍ं स्वः पुरुष सामवेदस्तृप्यताम्
ओ-म्महः पुरुष अथर्वणवेदस्तृप्यताम्
ओ-ञ्जनः पुरुष इतिहासपुराणस्तृप्यताम्
ओ-न्तपः पुरुष सर्वागमस्तृप्यताम्
ॐ सत्य-म्पुरुष सत्यलोकस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुव-स्स्वः पुरुष मण्डलान्तर्गतस्तृप्यताम्
ओ-म्भूरेकपदा गायत्री तृप्यताम्
ओ-म्भुवः द्विपदा गायत्री तृप्यताम्
ओग्‍ं स्वः त्रिपदा गायत्री तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुवस्स्व-श्चतुष्पदा गायत्री तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-ङ्गायत्री तृप्यताम्
ॐ सावित्री तृप्यताम्
ॐ सरस्वती तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ओ-म्पृथिवी तृप्यताम्
ओ-ञ्जया तृप्यताम्
ओ-ङ्कौशिकी तृप्यताम्
ॐ साङ्कृति तृप्यताम्
ॐ सर्वापराजिता तृप्यताम्
ॐ सहस्रमूर्तिस्तृप्यताम्
ॐ आनन्दमूर्तिस्तृप्यताम् ।
॥ दिङ्नमस्कारः ॥
ओ-म्प्राच्यै दिशे नमः । इन्द्राय नमः ।
ॐ आग्नेयै दिशे नमः । अग्नये नमः ।
ओ-न्दक्षिणायै दिशे नमः । यमाय नमः ।
ओ-न्नैर्-ऋत्यै दिशे नमः । निर्-ऋतये नमः ।
ओ-म्प्रतीच्यै दिशे नमः । वरुणाय नमः ।
ॐ-वाँयुव्यै दिशे नमः । वायवे नमः ।
ॐ उदीच्यै दिशे नमः । कुबेराय नमः ।
ॐ ईशान्यै दिशे नमः । ईश्वराय नमः ।
ॐ ऊर्ध्वायै दिशे नमः । ब्रह्मणे नमः ।
ॐ अधरायै दिशे नमः । अनन्ताय नमः ।
ॐ सन्ध्यायै नमः
ओ-ङ्गायत्र्यै नमः
ॐ सावित्र्यै नमः
ॐ सरस्वत्यै नमः
ॐ सर्वेभ्यो देवताभ्यो नमः
ओ-न्देवेभ्यो नमः ।
ॐ ऋषिभ्यो नमः
ओ-म्मुनिभ्यो नमः
ओ-ङ्गुरुभ्यो नमः
ओ-म्पितृभ्यो नमः
ओ-म्मातृभ्यो नमः
ओ-न्नमो नमः इति ।
॥ उद्वासनम् ॥
उत्तमेत्यनुवाकस्य, वामदेव ऋषिः, गायत्री देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, उद्वासने विनियोगः ॥
ॐ उ॒त्तमे॑ शिख॑रे देवी भू॒म्या-म्प॑र्वत॒मूर्ध॑नि ।
ब्राह्मणे॑भ्यो-ऽभ्य॑नुज्ञा॒ता॒ ग॒च्छ दे॑वि य॒था सु॑खम् ॥
॥जप निवेदनम् ॥
देवा गातु विद इत्यस्य मन्त्रस्य, मनसस्पत ऋषिः, वातो देवता, विराट् छन्दः, जपनिवेदने विनियोगः॥
ओ-न्देवा॑गातु विदोगा॒तु मि॒त्वागा॒तु मि॑त ।
मन॑सस्पत इ॒म-न्दे॑व य॒ज्ञग्ग् स्वाहा॒ वाते॑थाः ॥
(प्रातः काले)
प्रातस्सन्ध्याङ्ग भूतेन गायत्र्यास्तु जपेन च ।
सा-ऽष्टेन शत सङ्ख्येन ब्रह्म मे प्रियतां रविः ॥
(मध्याह्न काले)
मध्याह्न सन्ध्याङ्गत्वेन गायत्र्या जपितेन च ।
यथा सङ्ख्येन जपेन रुद्रो मे प्रियतां रविः ॥
(साय-ङ्काले)
सायं सन्ध्याङ्ग भूतेन गायत्र्यास्तु जपेन च ।
सा-ऽष्टेन शत सङ्ख्येन ब्रह्म मे प्रियतां रविः ॥
॥ प्रवर ॥
प्रवरलु चू. ॥
चतुस्सागर पर्यन्त-ङ्गोब्राह्मणेभ्य-श्शुभ-म्भवतु । ………. प्रवरान्वित ………… गोत्र-श्शुक्ल यजुर्वेदान्तर्गत काण्व शाखाध्यायी कात्यायन सूत्रः ………. शर्मा-ऽह-म्भो अभिवादये ॥
समर्पणम् ।
आसत्यलोकात्पाताला-दालोकालोकपर्वतात् ।
ये सन्ति ब्राह्मणादेवास्तेभ्यो नित्य-न्नमो नमः ॥
विष्णुपत्नीसमुद्भूते शङ्खवर्णे महीतले ।
अनेकरत्नसम्पन्ने भूमिदेवि नमो-ऽस्तु ते ॥
समुद्रवसने देवि पर्वतस्तनमण्डले ।
विष्णुपत्नी नमस्तुभ्य-म्पादस्पर्​श-ङ्क्षमस्व मे ॥
Roman (IAST) Transliteration
(kātyāyana sūtrānusāram)
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
|| guru prārthana ||
oṃ-va~nde-'ha-mmaṅgalātmāna-mbhāsvantaṃ​ve~davigraham |
yājñavalkya-mmuniśreṣṭha-ñjiṣṇuṃ harihara prabhum ||
jitendriya-ñjitakrodhaṃ sadādhyānaparāyaṇam |
ānandanilayaṃ-va~nde yogānanda munīśvaram ||
eva-ndvādaśa nāmāni trisandhyā yaḥ paṭhennaraḥ |
yogīśvara prasādena vidyāvā-ndhanavā-nbhavet ||
oṃ śrī yājñavalkya gurubhyo namaḥ |
kaṇvakātyāyanādi mahar​ṣibhyo namaḥ ||
gururbrahma gururviṣṇuḥ gururdevo maheśvaraḥ |
gurussākṣā-tparabrahma tasmai śrī gurave namaḥ ||
gurave sarvalokānā-mbhiṣaje bhavarogiṇām |
nidhaye sarvavidyānā-ndakṣiṇāmūrtaye namaḥ ||
————–
|| mānasa snānam ||
apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthā-ṅgato-'pi vā |
yassmaretpuṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraśśuciḥ ||
puṇḍarīkākṣa puṇḍarīkākṣa puṇḍarīkākṣāya namaḥ ||
govindeti sadāsnāna-ṅgovindeti sadā japaḥ |
govindeti sadā dhyānaṃ sadā govinda kīrtanam ||
|| ācamanam ||
1. o-ṅkeśavāya svāhā
2. o-nnārāyaṇāya svāhā
3. o-mmādhavāya svāhā
4. o-ṅgovindāya namaḥ
5. oṃ-vi~ṣṇave namaḥ
6. o-mmadhusūdanāya namaḥ
7. o-ntrivikramāya namaḥ
8. oṃ-vā~manāya namaḥ
9. oṃ śrīdharāya namaḥ
10. oṃ hṛṣīkeśāya namaḥ
11. o-mpadmanābhāya namaḥ
12. o-ndāmodarāya namaḥ
13. oṃ saṅkar​ṣaṇāya namaḥ
14. oṃ-vā~sudevāya namaḥ
15. o-mpradyumnāya namaḥ
16. oṃ aniruddhāya namaḥ
17. o-mpuruṣottamāya namaḥ
18. oṃ athokṣajāya namaḥ
19. o-nnārasiṃhāya namaḥ
20. oṃ acyutāya namaḥ
21. o-ñjanārdanāya namaḥ
22. oṃ upendrāya namaḥ
23. oṃ haraye namaḥ
24. oṃ śrī kṛṣṇāya namaḥ
|| bhūmi prārthana ||
pṛthivītyasya, merupṛṣṭha ṛṣiḥ, kūrmo devatā, sutala-ñchandaḥ, āsane viniyogaḥ |
o-mpṛthvī tvayā dhṛtā lokā devi tvaṃ-vi~ṣṇunā dhṛtā |
tva-ñca dhāraya mā-ndevi pavitra-ṅkuru cāsanam |
|| prāṇāyāmam ||
praṇavasya parabrahma ṛṣiḥ, paramātmā devatā, daivī gāyatrī chandaḥ |
saptānāṃ-vyā~hṛtīnā-mprajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūrya-bṛhaspati-varuṇendra-viśvedevā devatāḥ, gāyatryuṣṇik anuṣṭup bṛhatī paṅktiḥ, triṣṭubjagatyaśchandāṃsi |
tatsaviturityasya viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
śiromantrasya prajāpati ṛṣiḥ, brahma-agni-vāyu-sūryā devatāḥ, yajuśchandaḥ |
prāṇāyāme viniyogaḥ |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | og‍ṃ suvaḥ̭ | o-mmahaḥ̭ | o-ñjanaḥ̭ | o-ntapaḥ̭ | og‍ṃ satyam |
o-ntatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
oṃ āpo॒ jyotī॒ raso॒mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssva॒rom |
|| saṅkalpam ||
mama upātta samasta duritakṣaya dvārā śrīparameśvaramuddiśya śrīparameśvara prītyarthaṃ śubhe śobhane muhūrte śrī mahāviṣṇorājñayā pravartamānasya adya brahmaṇaḥ dvitīya parārthe śvetavarāha kalpe vaivasvata manvantare kaliyuge prathamapāde jambūdvīpe bhāratavar​ṣe bharatakhaṇḍe merordakṣiṇa digbhāge śrīśailasya …… pradeśe ……, …… nadyoḥ madhya pradeśe maṅgala gṛhe asmin vartamana vyāvaharika cāndramānena svasti śrī …….. (1) nāma saṃ​va~tsare …… ayane(2) …… ṛtau (3) …… māse(4) …… pakṣe (5) …… tithau (6) …… vāsare (7) …… nakṣatre (8) …… yoge (9) …… karaṇa (10) eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau śrīmān …… gotraḥ …… nāmadheyaḥ (śrīmataḥ …… gotrasya …… nāmadheyasya mama dharmapatnī sametasya) śrī parameśvara prītyartha-mmama śrauta smārta nitya karmānuṣṭhāna yogyatā phalasiddhyartha-mprātaḥ/mādhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṃ upāsiṣye ||
|| mārjanamu ||
gaṅge ca yamune kṛṣṇe godāvarī sarasvatī |
narmade sindhu kāverī jale-'smin sannidhi-ṅkuru ||
āpohiṣṭheti tisṛṇām, sindhudvīpa ṛṣiḥ, āpo devatā, gāyatrī chandaḥ, mārjane viniyogaḥ |
oṃ āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒bhuvaḥ̭ | (pādamula pai)
o-ntā na̭ ū॒rje da̭dhātana | (śirassu pai)
o-mma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se | (hṛdayamu pai)
oṃ-yo~ va̭śśi॒vata̭mo॒ rasaḥ̭ | (śirassu pai)
o-ntasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | (hṛdayamu pai)
oṃ u॒śa॒tīri̭va mā॒ta̭raḥ | (pādamula pai)
o-ntasmā॒ ara̭ṅgamāmavaḥ | (hṛdayamu pai)
oṃ-ya~sya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | (pādamula pai)
oṃ āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ | (śirassu pai)
|| mantrācamanam ||
(prātaḥ kāle)
sūryaśceti mantrasya, upaniṣadyājñavalkya ṛṣiḥ, sūryo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
oṃ sūryaśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadrātryā pāpa̭makā॒r​ṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyāmudarḙṇa śi॒śnā |
rātri॒stada̭valu॒mpatu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
i॒dama॒ha-mmāmamṛta̭yo॒nau |
sūrye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā |
(madhyāhna kāle)
āpaḥ punantviti mantrasya, nārāyaṇa ṛṣiḥ, āpo devatā, gāyatrī chandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
āpaḥ̭ punantu pṛthi॒vī-mpṛthi॒vī pū॒tā pṷnātu॒ mām |
pu॒nantu॒ brahma̭ṇa॒spati॒rbrahma̭pū॒tā pṷnātu mām ||
yaducchi̭ṣṭamabho᳚jya॒-ñca yadvā̭ du॒ścari̭ta॒-mmama̭ |
sarva̭-mpunantu॒ māmāpo̭-'sa॒tā-ñca̭ prati॒graha॒gṃ svāhā᳚ ||
(sāya-ṅkāle)
agniśceti mantrasya, yājñavalkya upaniṣadṛṣiḥ, agnirdevatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
agniśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadahnā pāpa̭makā॒r​ṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyāmudarḙṇa śi॒śnā |
aha॒stada̭valu॒mpatu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
i॒dama॒ha-mmāmamṛta̭yo॒nau | satye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā |
|| punarmārjanam ||
ācamya (ce.) ||
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ |
tatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana |
ma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo va̭śśi॒vata̭mo rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ |
u॒śa॒tīri̭va mā॒ta̭raḥ |
tasmā॒ ara̭ṅgamāmavo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha |
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ |
|| aghamar​ṣaṇam ||
drupadā divetyasya mantrasya, kokila rājaputra ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, aghamar​ṣaṇe viniyogaḥ |
o-ndru॒pa॒dā di̭va muñcatu | dru॒pa॒dā di॒venmṷmucā॒naḥ |
svi॒nna-ssnā॒tvī malā̭diva | pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒vājya᳚m |
āpaḥ̭ śundhantu॒ maina̭saḥ | (tai.brā.2.6.6.4)
śatrukṣayārtha mārjanam ||
sumitrāna ityasya mantrasya, prajāpati ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, śatrukṣayārthe viniyogaḥ |
oṃ su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu | du॒rmi॒trāstasmai̭ bhuyāsuḥ |
yo᳚-'smāndveṣṭi̭ | ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ | (tai.brā.2.6.6.3)
pāpakṣayārtha mārjanam ||
idamāpa ityasya mantrasya, ucakthya ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, duritakṣayārtha mārjane viniyogaḥ |
oṃ i॒damā̭paḥ॒ prava̭hata॒ yatki-ñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
yadvā॒hama̭bhidu॒droha॒ yadvā̭ śe॒pa u॒tānṛ̭tam ||
|| arghyapradānamu ||
ācamya (ce.) ||
prāṇānāyamya (ce.) ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau (kālātikramaṇadoṣa nivṛtyartha-mprāyaścittārghya pūrvaka) prātaḥ/mādhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṅga arghyapradāna-ṅkariṣye ||
bhūrbhuvassvariti mahāvyāhṛtīnām, parameṣṭhī prajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūryā devatāḥ, gāyatryuṣṇik anuṣṭupchandāṃsi |
tatsaviturityasya, viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ, arghyapradāne viniyogaḥ |
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bhargo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
(prātaḥ kāle)
uṣasta ityasya mantrasya, gautama ṛṣiḥ, uṣo devatā, uṣṇikchandaḥ, prāyaścittārghya pradāne viniyogaḥ |
oṃ uṣa॒stacci॒tramābha̭rā॒smabhyaṃ̭-vā~janīvati yenato॒ka-ñca॒ tana̭ya-ñca॒ dhāma̭he ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | og‍ṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [3]
(madhyāhna kāle)
ākṛṣṇenetyasya mantrasya, hiraṇya stūpa ṛṣiḥ, sūryo devatā, triṣṭupchandaḥ, prāyaścittārghya pradāne viniyogaḥ ||
oṃ ākṛ॒ṣṇena॒ raja̭sā॒ varta̭māno nive॒śaya̭nna॒mṛta॒-mmartya̭ñca |
hi॒ra॒ṇyayḙna savi॒tā rathe॒nā-''de॒vo yā̭ti॒bhuva̭nāni॒ paśyaṋ ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | og‍ṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [1]
(sāya-ṅkāle)
ārātrītyasya mantrasya, kaśipā bharadvāja duhitā ṛṣiḥ, rātrirdevatā, pathbhyā bṛhatī chandaḥ, prāyaścitārghya pradāne viniyogaḥ |
oṃ ārā̭tri॒ pārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ pi॒tura̭ prāyi॒ dhāma̭bhiḥ | di॒va-ssadā̭gg‍si bṛha॒tī viti̭ṣṭhasa॒ ātve॒ṣaṃ-va~̭rtate॒ ta̭maḥ ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | og‍ṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [3]
|| bhūpradakṣiṇa ||
asāvādita ityasya mantrasya, brahmā ṛṣiḥ, ādityo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, bhū pradakṣiṇe viniyoga |
a॒sāvā̭di॒tyo bra॒hma ||
|| sandhyā tarpaṇam ||
(prātaḥ kāle)
gāyatryā, vyāsa ṛṣiḥ, brahmā devatā, gāyatrī chandaḥ, prāta-ssandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
o-mbhūḥ puruṣastṛpyatām
oṃ ṛgvedastṛpyatām
o-mmaṇḍalastṛpyatām
oṃ hiraṇyagarbharūpī tṛpyatām
oṃ ātmā tṛpyatām
o-ṅgāyatrī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
oṃ sandhyā tṛpyatām
o-ṅkumārī tṛpyatām
o-mbrāhmī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-nnirmṛjī tṛpyatām
oṃ sarvārthasiddhikarī tṛpyatām
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
o-mbhūrbhavassvaḥ puruṣastṛpyatām
(madhyāhna kāle)
sāvitryāḥ, kaśyapa ṛṣiḥ, rudro devatā, triṣṭu-pchandaḥ, mādhyāhnika sandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
o-mbhuvaḥ puruṣastṛpyatām
oṃ-ya~jurvedastṛpyatām
o-mmaṇḍalastṛpyatām
oṃ rudrarūpī tṛpyatām
oṃ anantarātmā tṛpyatām
oṃ sāvitrī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
oṃ sandhyā tṛpyatām
oṃ-yu~vatī tṛpyatām
oṃ raudrī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-nnirmṛjī tṛpyatām
oṃ sarvarthasiddhikarī tṛpyatām
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
o-mbhūrbhuvassvaḥ puruṣastṛpyatām
(sāyantra kāle)
sarasvatyā, vaśiṣṭha ṛṣiḥ, viṣṇurdevatā jagatī chandaḥ, sāyaṃ sandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
ogg svaḥ puruṣastṛpyatām
oṃ sāmavedastṛpyatām
o-mmaṇḍalastṛpyatām
oṃ-vi~ṣṇurūpī tṛpyatām
o-mparamātmā tṛpyatām
oṃ sarasvatī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
oṃ sandhyā tṛpyatām
oṃ-vṛ~ddhā tṛpyatām
oṃ-vai~ṣṇavī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-nnirmṛjī tṛpyatām
oṃ sarvārthasiddhikarī tṛpyatām
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
o-mbhūrbhuvassvaḥ puruṣa stṛpyatām
|| sūryopasthānamu ||
udutya mityasyāḥ, praskaṇvṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
citra-ndevānāmityasyāḥ, kutsa ṛṣiḥ, sūryo devatā, triṣṭupchandaḥ, sūryopasthāne viniyogaḥ ||
oṃ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭| dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya̭m ||
o-ñci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ | āprā॒dyāvā̭ pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒g॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭dasta॒sthuṣa̭śca ||
(prātaḥ kāle)
o-mmitrasyetyādi caturṇām, viśvāmitra ṛṣiḥ, liṅgoktā devatāḥ, gāyatrī bṛhatyanuṣṭup dhṛtayaśchandāṃsi, sūryopasthāne viniyogaḥ |
o-mmi॒trasya̭ car​ṣaṇī॒ dṛtovo̭ de॒vasya̭sāna॒si dyu॒mna-ñci॒tra sra̭vastamam ||
o-nde॒vastvā̭ savi॒todva̭patu supā॒ṇissva̭jgu॒rissṷ bā॒huru॒taśaktyā̭ | avya̭thamānā pṛthi॒vyā māśā॒diśa॒ āpṛ̭ṇa ||
oṃ u॒tthāya̭ bṛha॒tī bha॒vo dṷttiṣṭhadhru॒vātvam | mitrai॒tānta̭ u॒khā-mpari̭dadā॒myabhi̭tyā e॒ṣā mābhḙdi ||
oṃ-va~sa̭va॒stvā chṛ̭ndantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sājgira॒sva dru॒drāstvā chṛ̭ndantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sājgira॒svat |
ā॒di॒tyāstvā chṛ̭ndantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sājgira॒sva dviśvḙtvā de॒vāvai̭śvāna॒rā āchṛ̭nda॒ntvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sājgira॒svat ||
(madhyāhna kāle)
udvayamudityamitidvayo, praskaṇva ṛṣiḥ, savitā devatā, prathamasyānuṣṭupchandaḥ, dvitīyasya gāyatrī chandaḥ,
citra-ndevānāmityasya, kutsa ṛṣiḥ, savitā devatā, triṣṭupchandaḥ, taccakṣurityasya, dadhyaṅgātharvaṇa ṛṣiḥ, sūryo devatā, paṅktiśchandaḥ, sūryopasthāne viniyogaḥ ||
oṃ udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒svaḥ॒ paśya̭nta॒ utta̭ram |
de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒ maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam ||
oṃ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ |
dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya̭m ||
o-ñci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ |
āprā॒dyāvā̭ pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒g॒ sūrya̭ ā॒tmā ja̭gadasta॒sthuṣa̭śca ||
o-ntaccakṣṷrde॒vahi̭ta-mpu॒rastā̭cchu॒kra mu॒ccara̭t |
paśye॒ma śa॒rada̭śśa॒ta-ñjīvḙma śa॒rada̭śśa॒tag śṛṇṷyāma śa॒rada̭śśa॒tam ||
(sāya-ṅkāle)
ima-mme varuṇa tatvāyāmītyanayośśunaśśepha ṛṣiḥ, varuṇo devatā, gāyatrī triṣṭubhau chandasi, sūryopasdhāne viniyogaḥ ||
oṃ i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒hava̭ma॒dyā ca̭ mṛlaya | tvāma̭va॒syurāca̭ke ||
o-ntatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒stadāśā̭ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |
ahḙlamāno varuṇe॒ habo॒dhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||
|| gāyatrī ||
ācamya (ce.) ||
prāṇānāyamya (ce.) ||
ugrabhūtapiśācāste ityete bhūmi bhārakāḥ |
bhūtānāmavirodhena brahma karma samārabhe ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau yathā śakti prātaḥ/madhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṅga gāyatrī mantra japa-ṅkariṣye ||
gāyatryāvāhanam |
oṃ ojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ balama̭si॒ bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒nāmā̭si viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyurabhibhūrom | gāyatrīmāvā̭hayā॒mi॒ | sāvitrīmāvā̭hayā॒mi॒ | sarasvatīmāvā̭hayā॒mi॒ | chandar​ṣīnāvā̭hayā॒mi॒ | śriyamāvā̭hayā॒mi॒ ||
gā॒yatryā gāyatrī chando viśvāmitra ṛṣi-ssavitā devatā agnirmukha-mbrahmāśiraḥ viṣṇur‍hṛdayagṃ rudraśśikhā pṛthivī yoniḥ prāṇāpānavyānodāna samānāssaprāṇā-śśvetavarṇā sāṅkhyāyana sagotrā gāyatrī caturvig‍ṃśatyakṣarā tripadā̭ ṣaṭku॒kṣiḥ॒ pañcaśīr​ṣopanayane vi̭niyo॒gaḥ॒ ||
āyātvityanuvākasya, vāmadeva ṛṣiḥ, gāyatrī devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, gāyatryāvāhane viniyogaḥ ||
oṃ āyā̭tu॒ vara̭dā de॒vī॒ a॒kṣara̭-mbrahma॒ sammi̭tam |
gā॒ya॒trī̭-ñchanda̭sā-mmā॒te॒da-mbra̭hma ju॒ṣasva̭ naḥ |
tejo-'sītyasya mantrasya, prajāpati ṛṣiḥ, sauvarṇa-nniṣka-ndevatā, anuṣṭu-pchandaḥ, gāyatryāvāhane viniyogaḥ ||
o-ntejo̭-'si śu॒krama॒mṛta̭māyu॒ṣpā āyṷrmepāhi |
de॒vasya̭tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve॒-'śvino̭rbā॒hubhyā̭-mpū॒ṣṇo hastā̭bhyā॒māda̭dhe ||
prārthana ||
gāyatryasyekapadī dvipadī tripadī catuṣpadya padasi na hi padyase |
namaste turīyāya dar​śatāya padāya parorajasesāvado mā prāpat |
(prātaḥ kāle)
prāta-ssandhyā, gāyatrī nāmā, raktavarṇā, haṃsavāhanā, brahmahṛdayā, bāla rūpā, āvahanīyāgnirūpasthānā, bhūrāyatanā, jāgradvaddhṛtiḥ, prātassavane ṛgvede viniyogaḥ |
(madhyāhna kāle)
mādhyāhnika sandhyā, sāvitrī nāmā, śvetavarṇā, vṛṣabha vāhanā, rudrahṛdayā, yavvana rūpā, gār​hapatyāgnirūpasthānā, antarikṣāyatanā, svapnavaddhṛtiḥ, mādhyāhnika savane yajurvede viniyogaḥ |
(sāya-ṅkāle)
sāyaṃ sandhyā, sarasvatī nāmā, kṛṣṇavarṇā, garuḍa vāhanā, viṣṇu hṛdayā, vṛddharūpā, dakṣiṇāgnirūpasthānā, dyaurāyatanā, suṣuptivaddhṛtiḥ, sāyaṃsavane sāmavede viniyogaḥ |
(trikāle)
āgaccha varade devi jape me sannidhau bhava |
gāyanta-ntrāyase yasmādgāyatrī tvamudāhṛtā ||
nyāsam ||
o-mbhūriti pādayoḥ |
o-mbhuvariti jaṅghayoḥ |
ogg‍ṃ svariti jānvoḥ |
o-mmaha iti jaṭhare |
o-ñjana iti kaṇṭhe |
o-ntapa iti mukhe |
ogg‍ṃ satyamiti śirasi |
o-mbhūḥ aṅguṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhuvaḥ tarjanībhyā-nnamaḥ |
og‍ṃ svaḥ madhyamābhyā-nnamaḥ |
o-ntatsaviturvareṇyaṃ anāmikābhyā-nnamaḥ |
o-mbhargo devasya dhīmahi kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayā-tkaratala karapṛṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhūḥ hṛdayāya namaḥ |
o-mbhuva-śśirase svāhā |
ogṃ sva-śśikhāyai vaṣaṭ |
o-ntatsaviturvareṇya-ṅkavacāya hum |
o-mbhargo devasya dhīmahi netratrayāya vauṣaṭ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayāt astrāya phaṭ |
o-mbhūrbhavassvaromiti digbandhaḥ |
gāyatrī dhyānam ||
muktāvidrumahemanīladhavala-cchāyairmukhaistrīkṣaṇaiḥ |
yuktāmindunibaddharatnamakuṭā-ntattvārtha varṇātmikām ||
gāyatrīṃ-va~radā-'bhayā-'ṅkuśa kaśāśśubhra-ṅkapāla-ṅgadām |
śaṅkha-ñcakramathā-'ravindayugalaṃ hastairvahantī-mbhaje ||
lamityādi pañcapūjā ||
la-mpṛthivītattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
gandha-mparikalpayāmi ||
haṃ ākāśatattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
puṣpa-mparikalpayāmi ||
yaṃ-vā~yutattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
dhūpa-mparikalpayāmi ||
raṃ-va~hnitattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
dīpa-mparikalpayāmi ||
vaṃ amṛtatattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
naivedya-mparikalpayāmi ||
saṃ sarvatattvātmikāyai gāyatrī devatāyainamaḥ |
sarvopacārā-nparikalpayāmi||
praṇavasya parabrahma ṛṣiḥ, paramātmā devatā, daivī gāyatrī chandaḥ |
bhūrbhuvassvariti mahāvyāhṛtīnā-mparameṣṭhī prajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūryā devatāḥ, gāyatryuṣṇiganuṣṭu-pchandāṃsi |
gāyatryā viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
gāyatrī mudralu ||
sumukhaṃ sampuṭa-ñcaiva vitataṃ-vi~stṛta-ntathā |
dvimukha-ntrimukha-ñcaiva catuḥ pañcamukha-ntathā ||
ṣaṇmukho-'dhomukha-ñcaiva vyāpikāñjalika-ntathā |
śakaṭaṃ-ya~mapāśa-ñca grathitaṃ sammukhonmukham ||
pralamba-mmuṣṭika-ñcaiva matsyaḥ kūrmo varāhakam |
siṃhākrānta-mmahākrānta-mmudgara-mpallava-ntathā ||
gāyatrī mantram ||
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | tatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
|| mantra japāvasānam ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubha tithau gāyatrī japopasaṃhāra-ṅkariṣye |
asya śrī gāyatrī mahāmantrasya, viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ, mama japopasaṃhāre viniyogaḥ |
o-mbhūriti pādayoḥ |
o-mbhuvariti jaṅghayoḥ |
ogg‍ṃ svariti jānvoḥ |
o-mmaha iti jaṭhare |
o-ñjana iti kaṇṭhe |
o-ntapa iti mukhe |
ogg‍ṃ satyamiti śirasi |
o-mbhūḥ aṅguṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhuvaḥ tarjanībhyā-nnamaḥ |
og‍ṃ svaḥ madhyamābhyā-nnamaḥ |
o-ntatsaviturvareṇyaṃ anāmikābhyā-nnamaḥ |
o-mbhargo devasya dhīmahi kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayā-tkaratala karapṛṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhūḥ hṛdayāya namaḥ |
o-mbhuva-śśirase svāhā |
ogṃ sva-śśikhāyai vaṣaṭ |
o-ntatsaviturvareṇya-ṅkavacāya hum |
o-mbhargo devasya dhīmahi netratrayāya vauṣaṭ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayāt astrāya phaṭ |
bhūrbhuvassvaromiti digvimokaḥ |
uttara mudralu ||
surabhiḥ jñāna cakre ca yoniḥ kūrmo-'tha paṅkajam |
liṅga-nniryāṇa mudrā cetyaṣṭamudrāḥ prakīrtitāḥ |
|| gāyatrī tarpaṇam ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭhāyāṃ śubha tithau savitṛprīti yogāya gāyatrī tarpaṇamaha-ṅkariṣye |
ṛṣirvyāsa-ssamuddiṣṭo brahmādaiva tamucyate |
chando gāyatraka-ñcaiva viniyogastu tarpaṇe ||
o-mbhūḥ puruṣa ṛgvedastṛpyatām
o-mbhuvaḥ puruṣa yajurvedastṛpyatām
ogg‍ṃ svaḥ puruṣa sāmavedastṛpyatām
o-mmahaḥ puruṣa atharvaṇavedastṛpyatām
o-ñjanaḥ puruṣa itihāsapurāṇastṛpyatām
o-ntapaḥ puruṣa sarvāgamastṛpyatām
oṃ satya-mpuruṣa satyalokastṛpyatām
o-mbhūrbhuva-ssvaḥ puruṣa maṇḍalāntargatastṛpyatām
o-mbhūrekapadā gāyatrī tṛpyatām
o-mbhuvaḥ dvipadā gāyatrī tṛpyatām
og‍ṃ svaḥ tripadā gāyatrī tṛpyatām
o-mbhūrbhuvassva-ścatuṣpadā gāyatrī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-ṅgāyatrī tṛpyatām
oṃ sāvitrī tṛpyatām
oṃ sarasvatī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
o-mpṛthivī tṛpyatām
o-ñjayā tṛpyatām
o-ṅkauśikī tṛpyatām
oṃ sāṅkṛti tṛpyatām
oṃ sarvāparājitā tṛpyatām
oṃ sahasramūrtistṛpyatām
oṃ ānandamūrtistṛpyatām |
|| diṅnamaskāraḥ ||
o-mprācyai diśe namaḥ | indrāya namaḥ |
oṃ āgneyai diśe namaḥ | agnaye namaḥ |
o-ndakṣiṇāyai diśe namaḥ | yamāya namaḥ |
o-nnair-ṛtyai diśe namaḥ | nir-ṛtaye namaḥ |
o-mpratīcyai diśe namaḥ | varuṇāya namaḥ |
oṃ-vā~yuvyai diśe namaḥ | vāyave namaḥ |
oṃ udīcyai diśe namaḥ | kuberāya namaḥ |
oṃ īśānyai diśe namaḥ | īśvarāya namaḥ |
oṃ ūrdhvāyai diśe namaḥ | brahmaṇe namaḥ |
oṃ adharāyai diśe namaḥ | anantāya namaḥ |
oṃ sandhyāyai namaḥ
o-ṅgāyatryai namaḥ
oṃ sāvitryai namaḥ
oṃ sarasvatyai namaḥ
oṃ sarvebhyo devatābhyo namaḥ
o-ndevebhyo namaḥ |
oṃ ṛṣibhyo namaḥ
o-mmunibhyo namaḥ
o-ṅgurubhyo namaḥ
o-mpitṛbhyo namaḥ
o-mmātṛbhyo namaḥ
o-nnamo namaḥ iti |
|| udvāsanam ||
uttametyanuvākasya, vāmadeva ṛṣiḥ, gāyatrī devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udvāsane viniyogaḥ ||
oṃ u॒ttamḙ śikha̭re devī bhū॒myā-mpa̭rvata॒mūrdha̭ni |
brāhmaṇḙbhyo-'bhya̭nujñā॒tā॒ ga॒ccha dḙvi ya॒thā sṷkham ||
||japa nivedanam ||
devā gātu vida ityasya mantrasya, manasaspata ṛṣiḥ, vāto devatā, virāṭ chandaḥ, japanivedane viniyogaḥ||
o-ndevā̭gātu vidogā॒tu mi॒tvāgā॒tu mi̭ta |
mana̭saspata i॒ma-ndḙva ya॒jñagg svāhā॒ vātḙthāḥ ||
(prātaḥ kāle)
prātassandhyāṅga bhūtena gāyatryāstu japena ca |
sā-'ṣṭena śata saṅkhyena brahma me priyatāṃ raviḥ ||
(madhyāhna kāle)
madhyāhna sandhyāṅgatvena gāyatryā japitena ca |
yathā saṅkhyena japena rudro me priyatāṃ raviḥ ||
(sāya-ṅkāle)
sāyaṃ sandhyāṅga bhūtena gāyatryāstu japena ca |
sā-'ṣṭena śata saṅkhyena brahma me priyatāṃ raviḥ ||
|| pravara ||
pravaralu cū. ||
catussāgara paryanta-ṅgobrāhmaṇebhya-śśubha-mbhavatu | ………. pravarānvita ………… gotra-śśukla yajurvedāntargata kāṇva śākhādhyāyī kātyāyana sūtraḥ ………. śarmā-'ha-mbho abhivādaye ||
samarpaṇam |
āsatyalokātpātālā-dālokālokaparvatāt |
ye santi brāhmaṇādevāstebhyo nitya-nnamo namaḥ ||
viṣṇupatnīsamudbhūte śaṅkhavarṇe mahītale |
anekaratnasampanne bhūmidevi namo-'stu te ||
samudravasane devi parvatastanamaṇḍale |
viṣṇupatnī namastubhya-mpādaspar​śa-ṅkṣamasva me ||