Narayaniyam Dashaka 99 - Vedamantramulatmaka Vishnustutih

ॐ

नारायणीयं दशक 99 - वेदमन्त्रमूलात्मका विष्णुस्तुतिः

Vishnu Narayana Bhattatiri Devanagari

विष्णोर्वीर्याणि को वा कथयतु धरणेः कश्च रेणून्मिमीते

यस्यैवाङ्घ्रित्रयेण त्रिजगदभिमितं मोदते पूर्णसम्पत्

योसौ विश्वानि धत्ते प्रियमिह परमं धाम तस्याभियायां

त्वद्भक्ता यत्र माद्यन्त्यमृतरसमरन्दस्य यत्र प्रवाहः ॥1॥

आद्यायाशेषकर्त्रे प्रतिनिमिषनवीनाय भर्त्रे विभूते-

र्भक्तात्मा विष्णवे यः प्रदिशति हविरादीनि यज्ञार्चनादौ ।

कृष्णाद्यं जन्म यो वा महदिह महतो वर्णयेत्सोऽयमेव

प्रीतः पूर्णो यशोभिस्त्वरितमभिसरेत् प्राप्यमन्ते पदं ते ॥2॥

हे स्तोतारः कवीन्द्रास्तमिह खलु यथा चेतयध्वे तथैव

व्यक्तं वेदस्य सारं प्रणुवत जननोपात्तलीलाकथाभिः ।

जानन्तश्चास्य नामान्यखिलसुखकराणीति सङ्कीर्तयध्वं

हे विष्णो कीर्तनाद्यैस्तव खलु महतस्तत्त्वबोधं भजेयम् ॥3॥

विष्णोः कर्माणि सम्पश्यत मनसि सदा यैः स धर्मानबध्नाद्

यानीन्द्रस्यैष भृत्यः प्रियसख इव च व्यातनोत् क्षेमकारी ।

वीक्षन्ते योगसिद्धाः परपदमनिशं यस्य सम्यक्प्रकाशं

विप्रेन्द्रा जागरूकाः कृतबहुनुतयो यच्च निर्भासयन्ते ॥4॥

नो जातो जायमानोऽपि च समधिगतस्त्वन्महिम्नोऽवसानं

देव श्रेयांसि विद्वान् प्रतिमुहुरपि ते नाम शंसामि विष्णो ।

तं त्वां संस्तौमि नानाविधनुतिवचनैरस्य लोकत्रयस्या-

प्यूर्ध्वं विभ्राजमाने विरचितवसतिं तत्र वैकुण्ठलोके ॥5॥

आपः सृष्ट्यादिजन्याः प्रथममयि विभो गर्भदेशे दधुस्त्वां

यत्र त्वय्येव जीवा जलशयन हरे सङ्गता ऐक्यमापन् ।

तस्याजस्य प्रभो ते विनिहितमभवत् पद्ममेकं हि नाभौ

दिक्पत्रं यत् किलाहुः कनकधरणिभृत् कर्णिकं लोकरूपम् ॥6॥

हे लोका विष्णुरेतद्भुवनमजनयत्तन्न जानीथ यूयं

युष्माकं ह्यन्तरस्थं किमपि तदपरं विद्यते विष्णुरूपम् ।

नीहारप्रख्यमायापरिवृतमनसो मोहिता नामरूपैः

प्राणप्रीत्येकतृप्ताश्चरथ मखपरा हन्त नेच्छा मुकुन्दे ॥7॥

मूर्ध्नामक्ष्णां पदानां वहसि खलु सहस्राणि सम्पूर्य विश्वं

तत्प्रोत्क्रम्यापि तिष्ठन् परिमितविवरे भासि चित्तान्तरेऽपि ।

भूतं भव्यं च सर्वं परपुरुष भवान् किञ्च देहेन्द्रियादि-

ष्वाविष्टोऽप्युद्गतत्वादमृतसुखरसं चानुभुङ्क्षे त्वमेव ॥8॥

यत्तु त्रैलोक्यरूपं दधदपि च ततो निर्गतोऽनन्तशुद्ध-

ज्ञानात्मा वर्तसे त्वं तव खलु महिमा सोऽपि तावान् किमन्यत् ।

स्तोकस्ते भाग एवाखिलभुवनतया दृश्यते त्र्यंशकल्पं

भूयिष्ठं सान्द्रमोदात्मकमुपरि ततो भाति तस्मै नमस्ते ॥9॥

अव्यक्तं ते स्वरूपं दुरधिगमतमं तत्तु शुद्धैकसत्त्वं

व्यक्तं चाप्येतदेव स्फुटममृतरसाम्भोधिकल्लोलतुल्यम् ।

सर्वोत्कृष्टामभीष्टां तदिह गुणरसेनैव चित्तं हरन्तीं

मूर्तिं ते संश्रयेऽहं पवनपुरपते पाहि मां कृष्ण रोगात् ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

viṣṇorvīryāṇi ko vā kathayatu dharaṇeḥ kaśca reṇūnmimīte

yasyaivāṅghritrayeṇa trijagadabhimitaṃ modate pūrṇasampat

yosau viśvāni dhatte priyamiha paramaṃ dhāma tasyābhiyāyāṃ

tvadbhaktā yatra mādyantyamṛtarasamarandasya yatra pravāhaḥ ||1||

ādyāyāśeṣakartre pratinimiṣanavīnāya bhartre vibhūte-

rbhaktātmā viṣṇave yaḥ pradiśati havirādīni yajñārcanādau |

kṛṣṇādyaṃ janma yo vā mahadiha mahato varṇayetso'yameva

prītaḥ pūrṇo yaśobhistvaritamabhisaret prāpyamante padaṃ te ||2||

he stotāraḥ kavīndrāstamiha khalu yathā cetayadhve tathaiva

vyaktaṃ vedasya sāraṃ praṇuvata jananopāttalīlākathābhiḥ |

jānantaścāsya nāmānyakhilasukhakarāṇīti saṅkīrtayadhvaṃ

he viṣṇo kīrtanādyaistava khalu mahatastattvabodhaṃ bhajeyam ||3||

viṣṇoḥ karmāṇi sampaśyata manasi sadā yaiḥ sa dharmānabadhnād

yānīndrasyaiṣa bhṛtyaḥ priyasakha iva ca vyātanot kṣemakārī |

vīkṣante yogasiddhāḥ parapadamaniśaṃ yasya samyakprakāśaṃ

viprendrā jāgarūkāḥ kṛtabahunutayo yacca nirbhāsayante ||4||

no jāto jāyamāno'pi ca samadhigatastvanmahimno'vasānaṃ

deva śreyāṃsi vidvān pratimuhurapi te nāma śaṃsāmi viṣṇo |

taṃ tvāṃ saṃstaumi nānāvidhanutivacanairasya lokatrayasyā-

pyūrdhvaṃ vibhrājamāne viracitavasatiṃ tatra vaikuṇṭhaloke ||5||

āpaḥ sṛṣṭyādijanyāḥ prathamamayi vibho garbhadeśe dadhustvāṃ

yatra tvayyeva jīvā jalaśayana hare saṅgatā aikyamāpan |

tasyājasya prabho te vinihitamabhavat padmamekaṃ hi nābhau

dikpatraṃ yat kilāhuḥ kanakadharaṇibhṛt karṇikaṃ lokarūpam ||6||

he lokā viṣṇuretadbhuvanamajanayattanna jānītha yūyaṃ

yuṣmākaṃ hyantarasthaṃ kimapi tadaparaṃ vidyate viṣṇurūpam |

nīhāraprakhyamāyāparivṛtamanaso mohitā nāmarūpaiḥ

prāṇaprītyekatṛptāścaratha makhaparā hanta necchā mukunde ||7||

mūrdhnāmakṣṇāṃ padānāṃ vahasi khalu sahasrāṇi sampūrya viśvaṃ

tatprotkramyāpi tiṣṭhan parimitavivare bhāsi cittāntare'pi |

bhūtaṃ bhavyaṃ ca sarvaṃ parapuruṣa bhavān kiñca dehendriyādi-

ṣvāviṣṭo'pyudgatatvādamṛtasukharasaṃ cānubhuṅkṣe tvameva ||8||

yattu trailokyarūpaṃ dadhadapi ca tato nirgato'nantaśuddha-

jñānātmā vartase tvaṃ tava khalu mahimā so'pi tāvān kimanyat |

stokaste bhāga evākhilabhuvanatayā dṛśyate tryaṃśakalpaṃ

bhūyiṣṭhaṃ sāndramodātmakamupari tato bhāti tasmai namaste ||9||

avyaktaṃ te svarūpaṃ duradhigamatamaṃ tattu śuddhaikasattvaṃ

vyaktaṃ cāpyetadeva sphuṭamamṛtarasāmbhodhikallolatulyam |

sarvotkṛṣṭāmabhīṣṭāṃ tadiha guṇarasenaiva cittaṃ harantīṃ

mūrtiṃ te saṃśraye'haṃ pavanapurapate pāhi māṃ kṛṣṇa rogāt ||10||