Narayaniyam Dashaka 87 - Kuchelopakhyanam

ॐ

नारायणीयं दशक 87 - कुचेलोपाख्यानम्

Vishnu Devanagari

कुचेलनामा भवतः सतीर्थ्यतां गतः स सान्दीपनिमन्दिरे द्विजः ।

त्वदेकरागेण धनादिनिस्स्पृहो दिनानि निन्ये प्रशमी गृहाश्रमी ॥1॥

समानशीलाऽपि तदीयवल्लभा तथैव नो चित्तजयं समेयुषी ।

कदाचिदूचे बत वृत्तिलब्धये रमापतिः किं न सखा निषेव्यते ॥2॥

इतीरितोऽयं प्रियया क्षुधार्तया जुगुप्समानोऽपि धने मदावहे ।

तदा त्वदालोकनकौतुकाद्ययौ वहन् पटान्ते पृथुकानुपायनम् ॥3॥

गतोऽयमाश्चर्यमयीं भवत्पुरीं गृहेषु शैब्याभवनं समेयिवान् ।

प्रविश्य वैकुण्ठमिवाप निर्वृतिं तवातिसम्भावनया तु किं पुनः ॥4॥

प्रपूजितं तं प्रियया च वीजितं करे गृहीत्वाऽकथयः पुराकृतम् ।

यदिन्धनार्थं गुरुदारचोदितैरपर्तुवर्ष तदमर्षि कानने ॥5॥

त्रपाजुषोऽस्मात् पृथुकं बलादथ प्रगृह्य मुष्टौ सकृदाशिते त्वया ।

कृतं कृतं नन्वियतेति सम्भ्रमाद्रमा किलोपेत्य करं रुरोध ते ॥6॥

भक्तेषु भक्तेन स मानितस्त्वया पुरीं वसन्नेकनिशां महासुखम् ।

बतापरेद्युर्द्रविणं विना ययौ विचित्ररूपस्तव खल्वनुग्रहः ॥7॥

यदि ह्ययाचिष्यमदास्यदच्युतो वदामि भार्यां किमिति व्रजन्नसौ ।

त्वदुक्तिलीलास्मितमग्नधीः पुनः क्रमादपश्यन्मणिदीप्रमालयम् ॥8॥

किं मार्गविभ्रंश इति भ्रम्मन् क्षणं गृहं प्रविष्टः स ददर्श वल्लभाम् ।

सखीपरीतां मणिहेमभूषितां बुबोध च त्वत्करुणां महाद्भुताम् ॥9॥

स रत्नशालासु वसन्नपि स्वयं समुन्नमद्भक्तिभरोऽमृतं ययौ ।

त्वमेवमापूरितभक्तवाञ्छितो मरुत्पुराधीश हरस्व मे गदान् ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

kucelanāmā bhavataḥ satīrthyatāṃ gataḥ sa sāndīpanimandire dvijaḥ |

tvadekarāgeṇa dhanādinisspṛho dināni ninye praśamī gṛhāśramī ||1||

samānaśīlā'pi tadīyavallabhā tathaiva no cittajayaṃ sameyuṣī |

kadācidūce bata vṛttilabdhaye ramāpatiḥ kiṃ na sakhā niṣevyate ||2||

itīrito'yaṃ priyayā kṣudhārtayā jugupsamāno'pi dhane madāvahe |

tadā tvadālokanakautukādyayau vahan paṭānte pṛthukānupāyanam ||3||

gato'yamāścaryamayīṃ bhavatpurīṃ gṛheṣu śaibyābhavanaṃ sameyivān |

praviśya vaikuṇṭhamivāpa nirvṛtiṃ tavātisambhāvanayā tu kiṃ punaḥ ||4||

prapūjitaṃ taṃ priyayā ca vījitaṃ kare gṛhītvā'kathayaḥ purākṛtam |

yadindhanārthaṃ gurudāracoditairapartuvarṣa tadamarṣi kānane ||5||

trapājuṣo'smāt pṛthukaṃ balādatha pragṛhya muṣṭau sakṛdāśite tvayā |

kṛtaṃ kṛtaṃ nanviyateti sambhramādramā kilopetya karaṃ rurodha te ||6||

bhakteṣu bhaktena sa mānitastvayā purīṃ vasannekaniśāṃ mahāsukham |

batāparedyurdraviṇaṃ vinā yayau vicitrarūpastava khalvanugrahaḥ ||7||

yadi hyayāciṣyamadāsyadacyuto vadāmi bhāryāṃ kimiti vrajannasau |

tvaduktilīlāsmitamagnadhīḥ punaḥ kramādapaśyanmaṇidīpramālayam ||8||

kiṃ mārgavibhraṃśa iti bhramman kṣaṇaṃ gṛhaṃ praviṣṭaḥ sa dadarśa vallabhām |

sakhīparītāṃ maṇihemabhūṣitāṃ bubodha ca tvatkaruṇāṃ mahādbhutām ||9||

sa ratnaśālāsu vasannapi svayaṃ samunnamadbhaktibharo'mṛtaṃ yayau |

tvamevamāpūritabhaktavāñchito marutpurādhīśa harasva me gadān ||10||