Narayaniyam Dashaka 7 - Viratsbrahmanah Janma, Tapah Tatha Vaikunthadarshanamvarupavarnanam

ॐ

नारायणीयं दशक 7 - विराट्स्ब्रह्मणः जन्म, तपः तथा वैकुण्ठदर्शनम्वरूपवर्णनम्

Vishnu Devanagari

एवं देव चतुर्दशात्मकजगद्रूपेण जातः पुन-

स्तस्योर्ध्वं खलु सत्यलोकनिलये जातोऽसि धाता स्वयम् ।

यं शंसन्ति हिरण्यगर्भमखिलत्रैलोक्यजीवात्मकं

योऽभूत् स्फीतरजोविकारविकसन्नानासिसृक्षारसः ॥1॥

सोऽयं विश्वविसर्गदत्तहृदयः सम्पश्यमानः स्वयं

बोधं खल्वनवाप्य विश्वविषयं चिन्ताकुलस्तस्थिवान् ।

तावत्त्वं जगतां पते तप तपेत्येवं हि वैहायसीं

वाणीमेनमशिश्रवः श्रुतिसुखां कुर्वंस्तपःप्रेरणाम् ॥2॥

कोऽसौ मामवदत् पुमानिति जलापूर्णे जगन्मण्डले

दिक्षूद्वीक्ष्य किमप्यनीक्षितवता वाक्यार्थमुत्पश्यता ।

दिव्यं वर्षसहस्रमात्ततपसा तेन त्वमाराधित -

स्तस्मै दर्शितवानसि स्वनिलयं वैकुण्ठमेकाद्भुतम् ॥3॥

माया यत्र कदापि नो विकुरुते भाते जगद्भ्यो बहिः

शोकक्रोधविमोहसाध्वसमुखा भावास्तु दूरं गताः ।

सान्द्रानन्दझरी च यत्र परमज्योतिःप्रकाशात्मके

तत्ते धाम विभावितं विजयते वैकुण्ठरूपं विभो ॥4॥

यस्मिन्नाम चतुर्भुजा हरिमणिश्यामावदातत्विषो

नानाभूषणरत्नदीपितदिशो राजद्विमानालयाः ।

भक्तिप्राप्ततथाविधोन्नतपदा दीव्यन्ति दिव्या जना-

तत्ते धाम निरस्तसर्वशमलं वैकुण्ठरूपं जयेत् ॥5॥

नानादिव्यवधूजनैरभिवृता विद्युल्लतातुल्यया

विश्वोन्मादनहृद्यगात्रलतया विद्योतिताशान्तरा ।

त्वत्पादाम्बुजसौरभैककुतुकाल्लक्ष्मीः स्वयं लक्ष्यते

यस्मिन् विस्मयनीयदिव्यविभवं तत्ते पदं देहि मे ॥6॥

तत्रैवं प्रतिदर्शिते निजपदे रत्नासनाध्यासितं

भास्वत्कोटिलसत्किरीटकटकाद्याकल्पदीप्राकृति ।

श्रीवत्साङ्कितमात्तकौस्तुभमणिच्छायारुणं कारणं

विश्वेषां तव रूपमैक्षत विधिस्तत्ते विभो भातु मे ॥7॥

कालाम्भोदकलायकोमलरुचीचक्रेण चक्रं दिशा -

मावृण्वानमुदारमन्दहसितस्यन्दप्रसन्नाननम् ।

राजत्कम्बुगदारिपङ्कजधरश्रीमद्भुजामण्डलं

स्रष्टुस्तुष्टिकरं वपुस्तव विभो मद्रोगमुद्वासयेत् ॥8॥

दृष्ट्वा सम्भृतसम्भ्रमः कमलभूस्त्वत्पादपाथोरुहे

हर्षावेशवशंवदो निपतितः प्रीत्या कृतार्थीभवन् ।

जानास्येव मनीषितं मम विभो ज्ञानं तदापादय

द्वैताद्वैतभवत्स्वरूपपरमित्याचष्ट तं त्वां भजे ॥9॥

आताम्रे चरणे विनम्रमथ तं हस्तेन हस्ते स्पृशन्

बोधस्ते भविता न सर्गविधिभिर्बन्धोऽपि सञ्जायते ।

इत्याभाष्य गिरं प्रतोष्य नितरां तच्चित्तगूढः स्वयं

सृष्टौ तं समुदैरयः स भगवन्नुल्लासयोल्लाघताम् ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

evaṃ deva caturdaśātmakajagadrūpeṇa jātaḥ puna-

stasyordhvaṃ khalu satyalokanilaye jāto'si dhātā svayam |

yaṃ śaṃsanti hiraṇyagarbhamakhilatrailokyajīvātmakaṃ

yo'bhūt sphītarajovikāravikasannānāsisṛkṣārasaḥ ||1||

so'yaṃ viśvavisargadattahṛdayaḥ sampaśyamānaḥ svayaṃ

bodhaṃ khalvanavāpya viśvaviṣayaṃ cintākulastasthivān |

tāvattvaṃ jagatāṃ pate tapa tapetyevaṃ hi vaihāyasīṃ

vāṇīmenamaśiśravaḥ śrutisukhāṃ kurvaṃstapaḥpreraṇām ||2||

ko'sau māmavadat pumāniti jalāpūrṇe jaganmaṇḍale

dikṣūdvīkṣya kimapyanīkṣitavatā vākyārthamutpaśyatā |

divyaṃ varṣasahasramāttatapasā tena tvamārādhita -

stasmai darśitavānasi svanilayaṃ vaikuṇṭhamekādbhutam ||3||

māyā yatra kadāpi no vikurute bhāte jagadbhyo bahiḥ

śokakrodhavimohasādhvasamukhā bhāvāstu dūraṃ gatāḥ |

sāndrānandajharī ca yatra paramajyotiḥprakāśātmake

tatte dhāma vibhāvitaṃ vijayate vaikuṇṭharūpaṃ vibho ||4||

yasminnāma caturbhujā harimaṇiśyāmāvadātatviṣo

nānābhūṣaṇaratnadīpitadiśo rājadvimānālayāḥ |

bhaktiprāptatathāvidhonnatapadā dīvyanti divyā janā-

tatte dhāma nirastasarvaśamalaṃ vaikuṇṭharūpaṃ jayet ||5||

nānādivyavadhūjanairabhivṛtā vidyullatātulyayā

viśvonmādanahṛdyagātralatayā vidyotitāśāntarā |

tvatpādāmbujasaurabhaikakutukāllakṣmīḥ svayaṃ lakṣyate

yasmin vismayanīyadivyavibhavaṃ tatte padaṃ dehi me ||6||

tatraivaṃ pratidarśite nijapade ratnāsanādhyāsitaṃ

bhāsvatkoṭilasatkirīṭakaṭakādyākalpadīprākṛti |

śrīvatsāṅkitamāttakaustubhamaṇicchāyāruṇaṃ kāraṇaṃ

viśveṣāṃ tava rūpamaikṣata vidhistatte vibho bhātu me ||7||

kālāmbhodakalāyakomalarucīcakreṇa cakraṃ diśā -

māvṛṇvānamudāramandahasitasyandaprasannānanam |

rājatkambugadāripaṅkajadharaśrīmadbhujāmaṇḍalaṃ

sraṣṭustuṣṭikaraṃ vapustava vibho madrogamudvāsayet ||8||

dṛṣṭvā sambhṛtasambhramaḥ kamalabhūstvatpādapāthoruhe

harṣāveśavaśaṃvado nipatitaḥ prītyā kṛtārthībhavan |

jānāsyeva manīṣitaṃ mama vibho jñānaṃ tadāpādaya

dvaitādvaitabhavatsvarūpaparamityācaṣṭa taṃ tvāṃ bhaje ||9||

ātāmre caraṇe vinamramatha taṃ hastena haste spṛśan

bodhaste bhavitā na sargavidhibhirbandho'pi sañjāyate |

ityābhāṣya giraṃ pratoṣya nitarāṃ taccittagūḍhaḥ svayaṃ

sṛṣṭau taṃ samudairayaḥ sa bhagavannullāsayollāghatām ||10||