Devi Ashvadhati (amba Stuti)

ॐ

देवी अश्वधाटी (अम्बा स्तुति)

Devi Devanagari

(कालिदास कृतम्)

चेटी भवन्निखिल खेटी कदम्बवन वाटीषु नाकि पटली

कोटीर चारुतर कोटी मणीकिरण कोटी करम्बित पदा ।

पाटीरगन्धि कुचशाटी कवित्व परिपाटीमगाधिप सुता

घोटीखुरादधिक धाटीमुदार मुख वीटीरसेन तनुताम् ॥ 1 ॥ शा ॥

द्वैपायन प्रभृति शापायुध त्रिदिव सोपान धूलि चरणा

पापापह स्वमनु जापानुलीन जन तापापनोद निपुणा ।

नीपालया सुरभि धूपालका दुरितकूपादुदन्चयतुमाम्

रूपाधिका शिखरि भूपाल वंशमणि दीपायिता भगवती ॥ 2 ॥ शा ॥

यालीभि रात्मतनुतालीनकृत्प्रियक पालीषु खेलति भवा

व्याली नकुल्यसित चूली भरा चरण धूली लसन्मणिगणा ।

याली भृति श्रवसि ताली दलं वहति यालीक शोभि तिलका

साली करोतु मम काली मनः स्वपद नालीक सेवन विधौ ॥ 3 ॥ शा ॥

बालामृतांशु निभ फालामना गरुण चेला नितम्ब फलके

कोलाहल क्षपित कालामराकुशल कीलाल शोषण रविः ।

स्थूलाकुचे जलद नीलाकचे कलित वीला कदम्ब विपिने

शूलायुध प्रणति शीला दधातु हृदि शैलाधि राज तनया ॥ 4 ॥ शा ॥

कम्बावतीव सविडम्बा गलेन नव तुम्बाभ वीण सविधा

बिम्बाधरा विनत शम्बायुधादि निकुरुम्बा कदम्ब विपिने ।

अम्बा कुरङ्ग मदजम्बाल रोचि रिह लम्बालका दिशतु मे

शं बाहुलेय शशि बिम्बाभि राम मुख सम्बाधिता स्तन भरा ॥ 5 ॥ शा ॥

दासायमान सुमहासा कदम्बवन वासा कुसुम्भ सुमनो

वासा विपञ्चि कृत रासा विधूत मधु मासारविन्द मधुरा ।

कासार सून तति भासाभिराम तनु रासार शीत करुणा

नासा मणि प्रवर भासा शिवा तिमिर मासाये दुपरतिम् ॥ 6 ॥ शा ॥

न्यङ्काकरे वपुषि कङ्काल रक्त पुषि कङ्कादि पक्षि विषये

त्वं कामना मयसि किं कारणं हृदय पङ्कारि मे हि गिरिजाम् ।

शङ्काशिला निशित टङ्कायमान पद सङ्काशमान सुमनो

झङ्कारि भृङ्गतति मङ्कानुपेत शशि सङ्काश वक्त्र कमलाम् ॥ 7 ॥ शा ॥

जम्भारि कुम्भि पृथु कुम्भापहासि कुच सम्भाव्य हार लतिका

रम्भा करीन्द्र कर दम्भापहोरुगति डिम्भानुरञ्जित पदा ।

शम्भा उदार परिरम्भाङ्कुरत् पुलक दम्भानुराग पिशुना

शं भासुराभरण गुम्भा सदा दिशतु शुम्भासुर प्रहरणा ॥ 8 ॥ शा ॥

दाक्षायणी दनुज शिक्षा विधौ विकृत दीक्षा मनोहर गुणा

भिक्षाशिनो नटन वीक्षा विनोद मुखि दक्षाध्वर प्रहरणा ।

वीक्षां विधेहि मयि दक्षा स्वकीय जन पक्षा विपक्ष विमुखी

यक्षेश सेवित निराक्षेप शक्ति जय लक्षावधान कलना ॥ 9 ॥ शा ॥

वन्दारु लोक वर सन्धायिनी विमल कुन्दावदात रदना

बृन्दारु बृन्द मणि बृन्दारविन्द मकरन्दाभिषिक्त चरणा ।

मन्दानिला कलित मन्दार दामभिरमन्दाभिराम मकुटा

मन्दाकिनी जवन भिन्दान वाचमरविन्दानना दिशतु मे ॥ 10 ॥ शा ॥

यत्राशयो लगति तत्रागजा भवतु कुत्रापि निस्तुल शुका

सुत्राम काल मुख सत्रासकप्रकर सुत्राण कारि चरणा ।

छत्रानिलातिरय पत्त्राभिभिराम गुण मित्रामरी सम वधूः

कु त्रासहीन मणि चित्राकृति स्फुरित पुत्रादि दान निपुणा ॥ 11 ॥ शा ॥

कूलातिगामि भय तूलावलिज्वलनकीला निजस्तुति विधा

कोलाहलक्षपित कालामरी कुशल कीलाल पोषण रता ।

स्थूलाकुचे जलद नीलाकचे कलित लीला कदम्ब विपिने

शूलायुध प्रणति शीला विभातु हृदि शैलाधिराज तनया ॥ 12 ॥ शा ॥

इन्धान कीर मणिबन्धा भवे हृदयबन्धा वतीव रसिका

सन्धावती भुवन सन्धारणे प्यमृत सिन्धावुदार निलया ।

गन्धानुभाव मुहुरन्धालि पीत कच बन्धा समर्पयतु मे

शं धाम भानुमपि रुन्धान माशु पद सन्धान मप्यनुगता ॥ 13 ॥ शा ॥

Roman (IAST) Transliteration

(kālidāsa kṛtam)

ceṭī bhavannikhila kheṭī kadambavana vāṭīṣu nāki paṭalī

koṭīra cārutara koṭī maṇīkiraṇa koṭī karambita padā |

pāṭīragandhi kucaśāṭī kavitva paripāṭīmagādhipa sutā

ghoṭīkhurādadhika dhāṭīmudāra mukha vīṭīrasena tanutām || 1 || śā ||

dvaipāyana prabhṛti śāpāyudha tridiva sopāna dhūli caraṇā

pāpāpaha svamanu jāpānulīna jana tāpāpanoda nipuṇā |

nīpālayā surabhi dhūpālakā duritakūpādudancayatumām

rūpādhikā śikhari bhūpāla vaṃśamaṇi dīpāyitā bhagavatī || 2 || śā ||

yālībhi rātmatanutālīnakṛtpriyaka pālīṣu khelati bhavā

vyālī nakulyasita cūlī bharā caraṇa dhūlī lasanmaṇigaṇā |

yālī bhṛti śravasi tālī dalaṃ vahati yālīka śobhi tilakā

sālī karotu mama kālī manaḥ svapada nālīka sevana vidhau || 3 || śā ||

bālāmṛtāṃśu nibha phālāmanā garuṇa celā nitamba phalake

kolāhala kṣapita kālāmarākuśala kīlāla śoṣaṇa raviḥ |

sthūlākuce jalada nīlākace kalita vīlā kadamba vipine

śūlāyudha praṇati śīlā dadhātu hṛdi śailādhi rāja tanayā || 4 || śā ||

kambāvatīva saviḍambā galena nava tumbābha vīṇa savidhā

bimbādharā vinata śambāyudhādi nikurumbā kadamba vipine |

ambā kuraṅga madajambāla roci riha lambālakā diśatu me

śaṃ bāhuleya śaśi bimbābhi rāma mukha sambādhitā stana bharā || 5 || śā ||

dāsāyamāna sumahāsā kadambavana vāsā kusumbha sumano

vāsā vipañci kṛta rāsā vidhūta madhu māsāravinda madhurā |

kāsāra sūna tati bhāsābhirāma tanu rāsāra śīta karuṇā

nāsā maṇi pravara bhāsā śivā timira māsāye duparatim || 6 || śā ||

nyaṅkākare vapuṣi kaṅkāla rakta puṣi kaṅkādi pakṣi viṣaye

tvaṃ kāmanā mayasi kiṃ kāraṇaṃ hṛdaya paṅkāri me hi girijām |

śaṅkāśilā niśita ṭaṅkāyamāna pada saṅkāśamāna sumano

jhaṅkāri bhṛṅgatati maṅkānupeta śaśi saṅkāśa vaktra kamalām || 7 || śā ||

jambhāri kumbhi pṛthu kumbhāpahāsi kuca sambhāvya hāra latikā

rambhā karīndra kara dambhāpahorugati ḍimbhānurañjita padā |

śambhā udāra parirambhāṅkurat pulaka dambhānurāga piśunā

śaṃ bhāsurābharaṇa gumbhā sadā diśatu śumbhāsura praharaṇā || 8 || śā ||

dākṣāyaṇī danuja śikṣā vidhau vikṛta dīkṣā manohara guṇā

bhikṣāśino naṭana vīkṣā vinoda mukhi dakṣādhvara praharaṇā |

vīkṣāṃ vidhehi mayi dakṣā svakīya jana pakṣā vipakṣa vimukhī

yakṣeśa sevita nirākṣepa śakti jaya lakṣāvadhāna kalanā || 9 || śā ||

vandāru loka vara sandhāyinī vimala kundāvadāta radanā

bṛndāru bṛnda maṇi bṛndāravinda makarandābhiṣikta caraṇā |

mandānilā kalita mandāra dāmabhiramandābhirāma makuṭā

mandākinī javana bhindāna vācamaravindānanā diśatu me || 10 || śā ||

yatrāśayo lagati tatrāgajā bhavatu kutrāpi nistula śukā

sutrāma kāla mukha satrāsakaprakara sutrāṇa kāri caraṇā |

chatrānilātiraya pattrābhibhirāma guṇa mitrāmarī sama vadhūḥ

ku trāsahīna maṇi citrākṛti sphurita putrādi dāna nipuṇā || 11 || śā ||

kūlātigāmi bhaya tūlāvalijvalanakīlā nijastuti vidhā

kolāhalakṣapita kālāmarī kuśala kīlāla poṣaṇa ratā |

sthūlākuce jalada nīlākace kalita līlā kadamba vipine

śūlāyudha praṇati śīlā vibhātu hṛdi śailādhirāja tanayā || 12 || śā ||

indhāna kīra maṇibandhā bhave hṛdayabandhā vatīva rasikā

sandhāvatī bhuvana sandhāraṇe pyamṛta sindhāvudāra nilayā |

gandhānubhāva muhurandhāli pīta kaca bandhā samarpayatu me

śaṃ dhāma bhānumapi rundhāna māśu pada sandhāna mapyanugatā || 13 || śā ||