6.98 Yuddhakanda - Ashtanavatitama Sargah

ॐ

6.98 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ಅಷ್ಟನವತಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಅಷ್ಟನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಹನ್ಯಮಾನೇಬಲೇತೂರ್ಣಮನ್ಯೋನ್ಯನ್ತೇಮಹಾಮೃಥೇ ।

ಸರಸೀವಮಹಾಘರ್ಮೇಸೋಪಕ್ಷೀಣೇಬಭೂವತುಃ ॥ 1 ॥

ಸ್ವಬಲಸ್ಯವಿಘಾತೇನವಿರೂಪಾಕ್ಷ್ವಧೇನ ಚ ।

ಬಭೂವದ್ವಿಗುಣಙ್ಕ್ರುದ್ಧೋರಾವಣೋರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ॥ 2 ॥

ಪ್ರಕ್ಷೀಣನ್ತುಬಲನ್ದೃಷ್ಟವಾವಧ್ಯಮಾನಂವಲೀಮುಖೈಃ ।

ಬಭೂವಾಸ್ಯವ್ಯಥಾಯುದ್ಧೇಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯದೈವವಿಪರ್ಯಯಮ್ ॥ 3 ॥

ಉವಾಚ ಚ ಸಮೀಪಸ್ಥಮ್ಮಹೋದರಮರಿನ್ದಮಮ್ ।

ಅಸ್ಮಿನ್ಕಾಲೇಮಹಾಬಾಹೋಜಯಾಶಾತ್ವಯಿಮೇಸ್ಥಿತಾ ॥ 4 ॥

ಜಹಿಶತ್ರುಚಮೂಂವೀರದರ್ಶಯಾದ್ಯಪರಾಕ್ರಮಮ್ ।

ಭರ್ತೃಪಿಣ್ಡಸ್ಯಕಾಲೋಽಽಯನ್ನಿರ್ದೇಷ್ಟುಂಸಾಧುಯುಧ್ಯತಾಮ್ ॥ 5 ॥

ವೇಗನ್ ಚಕ್ರೇ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಸಮುದ್ರ ಇವ ಪರ್ವಣಿ ।

ಆಯಸಂ ಪರಿಘನ್ ಗೃಹ್ಯ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಸಮಪ್ರಭಮ್ ॥ 6 ॥

ತತಸ್ಸಕದನಞ್ಚಕ್ರೇವಾನರಾಣಾಮ್ಮಹಾಬಲಃ ।

ಭರ್ತೃವಾಕ್ಯೇನತೇಜಸ್ವೀಸ್ವೇನವೀರ್ಯೇಣಚೋದಿತಃ ॥ 7 ॥

ವಾನರಾಶ್ಚಮಹಾಸತ್ತ್ವಾಃಪ್ರಗೃಹ್ವಃವಿಪುಲಾಶಶಿಲಾಃ ।

ಪ್ರವಿಶ್ಯಾರಿಬಲಮ್ಭೀಮಞ್ಜಘ್ನುಸ್ತೇರಜನೀಚರಾನ್ ॥ 8 ॥

ಮಹೋದರಸ್ತುಸಙ್ಕೃದ್ಧಶ್ಶರೈಃಕಾಞ್ಚನಭೂಷಣೈಃ ।

ಚಿಚ್ಛೇದಪಾಣಿಪಾದೋರುನ್ವಾನರಾಣಾಮ್ಮಹಾಹವೇ ॥ 9 ॥

ತತಸ್ತೇವಾನರಾಸ್ಸರ್ವೇರಾಕ್ಷಸೈರರ್ದಿತಾಭೃಶಮ್ ।

ದಿಶೋದಶದ್ರುತಾಃಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿತ್ಸುಗ್ರೀವಮಾಶ್ರಿತಾಃ ॥ 10 ॥

ಪ್ರಭಗ್ನಾಂಸಮರೇದೃಷ್ಟವಾವಾನರಾಣಾಮ್ಮಹಾಚಮೂಮ್ ।

ಅಭಿದುದ್ರಾವಸುಗ್ರೀವೋಮಹೋದರಮನನ್ತರಮ್ ॥ 11 ॥

ಪ್ರಗೃಹ್ಯವಿಪುಲಾಙ್ಘೋರಾಮ್ಮಹೀಧರಸಮಾಂಶಿಲಾಮ್ ।

ಚಿಕ್ಷೇಪ ಸ ಮಹಾತೇಜಾಸ್ತದ್ವಧಾಯಹರೀಶ್ವರಃ ॥ 12 ॥

ತಾಮಾಪತತನೀಂಸಹಸಾಶಿಲಾನ್ದೃಷ್ಟವಾಮಹೋದರಃ ।

ಅಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಸ್ತತೋಬಾಣೈರ್ನಿರ್ಬಿಭೇದದುರಾಸದಾಮ್ ॥ 13 ॥

ರಕ್ಷಸಾತೇನಬಾಣೌಘೈರ್ನಿಕೃತ್ತಾಸಾಸಹಸ್ರಧಾ ।

ನಿಪಪಾತಶಿಲಾಭೂಮೌಗೃಧ್ರಚಕ್ರಮಿವಾಕುಲಮ್ ॥ 14 ॥

ತಾನ್ತುಭಿನ್ನಾಂಶಿಲಾನ್ದೃಷ್ಟವಾಸುಗ್ರೀವಃಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ ।

ಸಾಲಮುತ್ಪಾಟ್ಯಚಿಕ್ಷೇಪರಾಕ್ಷಸೇರಣಮೂರ್ಥನಿ ॥ 15 ॥

ಶರೈಶ್ಚವಿದದಾರೈನಂಶೂರಃಪರಪುರಞ್ಜಯಃ ।

ಸ ದದರ್ಶತತಃಕ್ರುದ್ಧಃಪರಿಘಮ್ಪತಿತಮ್ಭುವಿ ॥ 16 ॥

ಆವಿಧ್ಯತು ಸ ತನ್ದೀಪ್ತಮ್ಪರಿಘನ್ತಸ್ಯದರ್ಶಯನ್ ।

ಪರಿಘಾಗ್ರೇಣವೇಗೇನಜಘಾನಾಸ್ಯಹಯೋತ್ತಮಾನ್ ॥ 17 ॥

ತಸ್ಮಾದ್ಧತಹಯಾವದೀರಃಸೋಽಽವಪ್ಲುತ್ಯಮಹಾರಥಾತ್ ।

ಗದಾಞ್ಜಗ್ರಾಹಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧೋರಾಕ್ಷಸೋಽಽಥಮಹೋದರಃ ॥ 18 ॥

ಗದಾಪರಿಘಹಸ್ತೌತೌಯುಧಿವೀರೌಸಮೀಯತುಃ ।

ನರ್ದನ್ತೌಗೋವೃಷಪ್ರಖ್ಯೌಘನಾವಿವಸವಿದ್ಯುತೌ ॥ 19 ॥

ತತಃಕ್ರುದ್ಧೋಗದಾನ್ತಸ್ಯೈಚಿಕ್ಷೇಪರಜನೀಚರಃ ।

ಜ್ವಲತನೀಮ್ಭಾಸ್ಕರಾಭಾಸಾಂಸುಗ್ರೀವಾಯಮಹೋದರಃ ॥ 20 ॥

ಗದಾನ್ತಾಂಸುಮಹಾಘೋರಾಮಾಪತತನೀಮ್ಮಹಾಬಲಃ ।

ಸುಗ್ರೀವೋರೋಷತಾಮ್ರಾಕ್ಷಸ್ಸಮುದ್ಯಮ್ಯಮಹಾಹವೇ ॥ 21 ॥

ಆಜಘಾನಗದಾನ್ತಸ್ಯಪರಿಘೇಣಹರೀಶ್ವರ ।

ಪಪಾತ ಸ ಗದೋದ್ಭಿನ್ನಃಪರಿಘಸ್ತಸ್ಯಭೂತಲೇ ॥ 22 ॥

ತತೋಜಗ್ರಾಹತೇಜಸ್ವೀಸುಗ್ರೀವೋವಸುಧಾತಲಾತ್ ।

ಆಯಸಮ್ಮುಸಲಙ್ಘೋರಂಸರ್ವತೋಹೇಮಭೂಷಿತಮ್ ॥ 23 ॥

ಸ ತಮುದ್ಯಮ್ಯಚಿಕ್ಷೇಪಸೋಽಽಪ್ಯನ್ಯಾಂವ್ಯಾಕ್ಷಿಪದ್ಗದಾಮ್ ।

ಭಿನ್ನಾವನ್ಯೋನ್ಯಮಾಸಾದ್ಯಪೇತತುದ್ದರಣೀತಲೇ ॥ 24 ॥

ತತೋಗ್ನಪ್ರಹರಣೌಮುಷ್ಟಿಭ್ಯಾನ್ತೌಸಮೀಯತುಃ ।

ತೇಜೋಬಲಸಮಾವಿಷ್ಟೌದೀಪ್ತಾವಿವಹುತಾಶನೌ ॥ 25 ॥

ಜಘ್ನತುಸ್ತೌತದಾನ್ಯೋನ್ಯಂವೇದತುಶ್ಚಪುನಃಪುನಃ ।

ತಲೈಶ್ಚಾನ್ಯೋನ್ಯಮಹತ್ಯಪೇತತುಶ್ಚಮಹೀತಲೇ ॥ 26 ॥

ಉತ್ಪೇತತುಸ್ತತಸ್ತೂರ್ಣಞ್ಜಘ್ನತುಶ್ಚಪರಸ್ಪರಮ್ ।

ಭುಜೈಶ್ಚಿಕ್ಷಿಪತುರ್ವೀರಾವನ್ಯೋನ್ಯಮಪರಾಜಿತೌ ॥ 27 ॥

ಜಗ್ಮತುಸ್ತೌಶ್ರಮಂವೀರೌಬಾಹುಯುಧೇಪರನ್ತಪೌ ।

ಅಜಹಾರತದಾಖಡಗಮದೂರಪರಿವರ್ತಿನಮ್ ॥ 28 ॥

ರಾಕ್ಷಸಶ್ಚರ್ಮಣಾಸಾರ್ಧಮ್ಮಹಾವೇಗೋಮಹೋದರಃ ।

ಥೈವ ಚ ಮಹಾಖಡಗಞ್ಚರ್ಮಣಾಪತಿತಂಸಹ ॥ 29 ॥

ಜಗ್ರಾಹವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠಸ್ಸುಗ್ರೀವೋವೇಗವತ್ತರಃ ।

ತೌತುರೋಷಪರೀತಾಙ್ಗೌನರ್ದನ್ತಾವಭ್ಯಧಾವತಾಮ್ ॥ 30 ॥

ಉದ್ಯತಾಸೀರಣೇಹೃಷ್ಟಾವುಭೌಶಸ್ತ್ರವಿಶಾರದೌ ।

ದಕ್ಷಿಣಮ್ಮಣ್ಡಲಞ್ಚೋಭೌಸುತೂರ್ಣಂಸಮ್ಪರೀಯತುಃ ॥ 31 ॥

ಅನ್ಯೋನ್ಯಮಭಿಸಙ್ಕೃದ್ಧೌ ಜಯೇ ಪ್ರಣಿಹಿತಾವುಭೌ ।

ತುಶೂರೋಮಹಾವೇಗೋವೀರ್ಯಶ್ಲಾಘೀಮಹೋದರಃ ॥ 32 ॥

ಮಹಾಚರ್ಮಣಿತಙ್ಖಡಗಮ್ಪಾತಯಾಮಾಸದುರ್ಮತಿಃ ।

ಲಗ್ನಮುತ್ಕರ್ಷತಃಖಡಗಙ್ಖಡಗೇನಕಪಿಕುಞ್ಜರಃ ॥ 33 ॥

ಜಹಾರಸಶಿರಸ್ತ್ರಾಣಙ್ಕುಣ್ಡಲೋಪಹಿತಂಶಿರಃ ।

ನಿಕೃತ್ತಶಿರಸಸ್ತಸ್ಯಪತಿತಸ್ಯಮಹೀತಲೇ ॥ 34 ॥

ತದ್ಬಲಂರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯದೃಷ್ಟವಾತತ್ರ ನ ತಿಷ್ಟತೇ ।

ಹತ್ವಾನ್ತಂವಾನರೈಸ್ಸಾರ್ಧನ್ನನಾದಮುದಿತೋಹರಿಃ ॥ 35 ॥

ಚುಕ್ರೋಧ ಚ ದಶಗ್ರೀವೋಬಭೌಹೃಷ್ಟಶ್ಚರಾಘವಃ ।

ವಿಷಣ್ಣವದನಾಸ್ಸರ್ವೇರಾಕ್ಷಸಾದೀನಚೇತಸಃ ॥ 36 ॥

ವಿದ್ರವನ್ತಿತತಸ್ಸರ್ವೇಭಯವಿತ್ರಸ್ತಚೇತಸಃ ।

ಮಹೋದರನ್ತನ್ನ್ವೀಪಾತ್ಯಭೂಮೌಮಹಾಗಿರೇಃಕೀರ್ಣಮಿವೈಕದೇಶಮ್ ।

ಸೂರ್ಯಾತ್ಮಜಸ್ತತ್ರರರಾಜಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಸೂರ್ಯಸ್ಸ್ವತೇಜೋಭಿರಿವಾಪ್ರಧೃಷ್ಯಃ ॥ 37 ॥

ಅಥವಿಜಯಮವಾಪ್ಯವಾನರೇನ್ದ್ರಸ್ಸಮರಮುಖೇಸುರಸಿದ್ಧಯಕ್ಷಸಙ್ಘೈ ।

ಅನ್ವಿತಲಗತೈಶ್ಚಭೂತಸಙ್ಘೈರ್ಹರ್ಷರುಷಸಮಾಕುಲಿತೈಸ್ತುತೋಮಹಾತ್ಮಾ ॥ 38 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha aṣṭanavatitamassargaḥ |

hanyamānebaletūrṇamanyonyantemahāmṛthe |

sarasīvamahāgharmesopakṣīṇebabhūvatuḥ || 1 ||

svabalasyavighātenavirūpākṣvadhena ca |

babhūvadviguṇaṅkruddhorāvaṇorākṣasādhipaḥ || 2 ||

prakṣīṇantubalandṛṣṭavāvadhyamānaṃvalīmukhaiḥ |

babhūvāsyavyathāyuddheprekṣyadaivaviparyayam || 3 ||

uvāca ca samīpasthammahodaramarindamam |

asminkālemahābāhojayāśātvayimesthitā || 4 ||

jahiśatrucamūṃvīradarśayādyaparākramam |

bhartṛpiṇḍasyakālo''yannirdeṣṭuṃsādhuyudhyatām || 5 ||

vegan cakre mahābāhuḥ samudra iva parvaṇi |

āyasaṃ parighan gṛhya sūryaraśmisamaprabham || 6 ||

tatassakadanañcakrevānarāṇāmmahābalaḥ |

bhartṛvākyenatejasvīsvenavīryeṇacoditaḥ || 7 ||

vānarāścamahāsattvāḥpragṛhvaḥvipulāśaśilāḥ |

praviśyāribalambhīmañjaghnusterajanīcarān || 8 ||

mahodarastusaṅkṛddhaśśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ |

cicchedapāṇipādorunvānarāṇāmmahāhave || 9 ||

tatastevānarāssarverākṣasairarditābhṛśam |

diśodaśadrutāḥkecitkecitsugrīvamāśritāḥ || 10 ||

prabhagnāṃsamaredṛṣṭavāvānarāṇāmmahācamūm |

abhidudrāvasugrīvomahodaramanantaram || 11 ||

pragṛhyavipulāṅghorāmmahīdharasamāṃśilām |

cikṣepa sa mahātejāstadvadhāyaharīśvaraḥ || 12 ||

tāmāpatatanīṃsahasāśilāndṛṣṭavāmahodaraḥ |

asambhrāntastatobāṇairnirbibhedadurāsadām || 13 ||

rakṣasātenabāṇaughairnikṛttāsāsahasradhā |

nipapātaśilābhūmaugṛdhracakramivākulam || 14 ||

tāntubhinnāṃśilāndṛṣṭavāsugrīvaḥkrodhamūrchitaḥ |

sālamutpāṭyacikṣeparākṣaseraṇamūrthani || 15 ||

śaraiścavidadārainaṃśūraḥparapurañjayaḥ |

sa dadarśatataḥkruddhaḥparighampatitambhuvi || 16 ||

āvidhyatu sa tandīptamparighantasyadarśayan |

parighāgreṇavegenajaghānāsyahayottamān || 17 ||

tasmāddhatahayāvadīraḥso''vaplutyamahārathāt |

gadāñjagrāhasaṅkruddhorākṣaso''thamahodaraḥ || 18 ||

gadāparighahastautauyudhivīrausamīyatuḥ |

nardantaugovṛṣaprakhyaughanāvivasavidyutau || 19 ||

tataḥkruddhogadāntasyaicikṣeparajanīcaraḥ |

jvalatanīmbhāskarābhāsāṃsugrīvāyamahodaraḥ || 20 ||

gadāntāṃsumahāghorāmāpatatanīmmahābalaḥ |

sugrīvoroṣatāmrākṣassamudyamyamahāhave || 21 ||

ājaghānagadāntasyaparigheṇaharīśvara |

papāta sa gadodbhinnaḥparighastasyabhūtale || 22 ||

tatojagrāhatejasvīsugrīvovasudhātalāt |

āyasammusalaṅghoraṃsarvatohemabhūṣitam || 23 ||

sa tamudyamyacikṣepaso''pyanyāṃvyākṣipadgadām |

bhinnāvanyonyamāsādyapetatuddaraṇītale || 24 ||

tatognapraharaṇaumuṣṭibhyāntausamīyatuḥ |

tejobalasamāviṣṭaudīptāvivahutāśanau || 25 ||

jaghnatustautadānyonyaṃvedatuścapunaḥpunaḥ |

talaiścānyonyamahatyapetatuścamahītale || 26 ||

utpetatustatastūrṇañjaghnatuścaparasparam |

bhujaiścikṣipaturvīrāvanyonyamaparājitau || 27 ||

jagmatustauśramaṃvīraubāhuyudheparantapau |

ajahāratadākhaḍagamadūraparivartinam || 28 ||

rākṣasaścarmaṇāsārdhammahāvegomahodaraḥ |

thaiva ca mahākhaḍagañcarmaṇāpatitaṃsaha || 29 ||

jagrāhavānaraśreṣṭhassugrīvovegavattaraḥ |

tauturoṣaparītāṅgaunardantāvabhyadhāvatām || 30 ||

udyatāsīraṇehṛṣṭāvubhauśastraviśāradau |

dakṣiṇammaṇḍalañcobhausutūrṇaṃsamparīyatuḥ || 31 ||

anyonyamabhisaṅkṛddhau jaye praṇihitāvubhau |

tuśūromahāvegovīryaślāghīmahodaraḥ || 32 ||

mahācarmaṇitaṅkhaḍagampātayāmāsadurmatiḥ |

lagnamutkarṣataḥkhaḍagaṅkhaḍagenakapikuñjaraḥ || 33 ||

jahārasaśirastrāṇaṅkuṇḍalopahitaṃśiraḥ |

nikṛttaśirasastasyapatitasyamahītale || 34 ||

tadbalaṃrākṣasendrasyadṛṣṭavātatra na tiṣṭate |

hatvāntaṃvānaraissārdhannanādamuditohariḥ || 35 ||

cukrodha ca daśagrīvobabhauhṛṣṭaścarāghavaḥ |

viṣaṇṇavadanāssarverākṣasādīnacetasaḥ || 36 ||

vidravantitatassarvebhayavitrastacetasaḥ |

mahodarantannvīpātyabhūmaumahāgireḥkīrṇamivaikadeśam |

sūryātmajastatrararājalakṣmyasūryassvatejobhirivāpradhṛṣyaḥ || 37 ||

athavijayamavāpyavānarendrassamaramukhesurasiddhayakṣasaṅghai |

anvitalagataiścabhūtasaṅghairharṣaruṣasamākulitaistutomahātmā || 38 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭanavatitamassargaḥ ||