6.97 Yuddhakanda - Saptanavatitama Sargah

ॐ

6.97 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ಸಪ್ತನವತಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಸಪ್ತನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತಥಾತೈಃಕೃತ್ತಗಾತ್ರೈಸ್ತುದಶಗ್ರೀವೇಣಮಾರ್ಗಣೈಃ ।

ಬಭೂವವಸುಧಾತತ್ರಪ್ರಕೀರ್ಣಾಹರಿಭಿಸ್ತದಾ ॥ 1 ॥

ರಾವಣಸ್ಯಾಪ್ರಸಹ್ಯನ್ತಂಶರಸಮ್ಪಾತಮೇಕತಃ ।

ನ ಶೇಕುಸ್ಸಹಿತುನ್ದೀಪ್ತಮ್ಪತಙ್ಗಾಜ್ವಲನಂಯಥಾ ॥ 2 ॥

ತೇಽರ್ದಿತಾನಿಶಿತೈರ್ಬಾಣೈಃಕ್ರೋಶನ್ತೋವಿಪ್ರದುದ್ರುವುಃ ।

ಪಾವಕಾರ್ಚಿಸ್ಸಮಾವಿಷ್ಟಾದಹ್ಯಮಾನಾಯಥಾಗಜಾಃ ॥ 3 ॥

ಪ್ಲವಙ್ಗನಾಮನೀಕಾನಿಮಹಾಭ್ರಾಣೀವಮಾರುತಃ ।

ಸಯಯೌಸಮರೇತಸ್ಮಿನ್ವಿಧಮನ್ರಾವಣಶ್ಶರೈಃ ॥ 4 ॥

ಕದನನ್ತರಸಾಕೃತ್ವಾರಾಕ್ಷಸೇನ್ಧ್ರೋವನೌಕಸಾಮ್ ।

ಆಸಸಾದತತೋತ್ವರಿತಂಯುದ್ಧೇರಾಘವಂಸ್ತದಾ ॥ 5 ॥

ಸುಗ್ರೀವಸ್ತಾನ್ಕಪೀನ್ದೃಷ್ಟವಾಭಗ್ನಾನ್ವಿದ್ರಾವಿತಾನ್ರಣೇ ।

ಗುಲ್ಮೇಸುಷೇಣನ್ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯಚಕ್ರೇಯುದ್ಧೇಽದ್ಭುತಮ್ಮನಃ ॥ 6 ॥

ಆತ್ಮನಸ್ಸದೃಶಂವೀರಸ್ಸತನ್ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯವಾನರಮ್ ।

ಸುಗ್ರೀವೋಽಽಭಿಮುಖಶ್ಶತ್ರುಮ್ಪ್ರತಸ್ಥೇಪಾದಪಾಯುಧಃ ॥ 7 ॥

ಪಾರ್ಶ್ವತಃಪೃಷ್ಠತಶ್ಚಾಸ್ಯಸರ್ವೇಯೂಥಾಧಿಪಾಸ್ಸ್ವಯಮ್ ।

ಅನುಜಹ್ರುರ್ಮಹಾಶೈಲಾನ್ ವಿವಿಧಾಂಶ್ಚಮಹಾದ್ರುಮಾನ್ ॥ 8 ॥

ಸನದನ್ಯುಧಿಸುಗ್ರೀವಸ್ಸ್ವರೇಣಮಹತಾಮಹಾನ್ ।

ಪಾತಯನ್ವಿವಿಧಾಂಶ್ಚಾನ್ಯಾನ್ಞ್ಜಗಾಮೋತ್ತಮರಾಕ್ಷಸಾನ್ ॥ 9 ॥

ಮಮನ್ಥ ಚ ಮಹಾಕಾಯಾನ್ರಾಕ್ಷಸಾನ್ವಾನರೇಶ್ವರಃ ।

ಯುಗಾನ್ತಸಮಯೇವಾಯುಃಪ್ರವೃದ್ಧಾನಗಮಾನಿವ ॥ 10 ॥

ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮನೀಕೇಷುಶೈಲವರ್ಷಂವವರ್ಷ ಹ ।

ಅಶ್ಮವರ್ಷಂಯಥಾಮೇಘಃಪಕ್ಷಿಸಙ್ಘೇಷುಕಾನನೇ ॥ 11 ॥

ಕಪಿರಾಜವಿಮುಕ್ತೈಸ್ತೈಶ್ಶೈಲವರ್ಷೈಸ್ತುರಾಕ್ಷಸಾಃ ।

ವಿಕೀರ್ಣಶಿರಸಃಪೇತುರ್ನಿಕೃತ್ತಾಇವಪರ್ವತಾಃ ॥ 12 ॥

ಅಥಸಙ್ಕ್ಷೀಯಮಾಣೇಷುರಾಕ್ಷಸೇಷುಸಮನ್ತತಃ ।

ಸುಗ್ರೀವೇಣಪ್ರಭಗ್ನೇಷುಪತತ್ಸುನಿನದತ್ಸು ಚ ॥ 13 ॥

ವಿರೂಪಾಕ್ಷಸ್ಸ್ವಕನ್ನಾಮಧನ್ವೀವಿಶ್ರಾವ್ಯರಾಕ್ಷಸಃ ।

ರಥಾದಾಪ್ಲುತ್ಯದುರ್ಧರ್ಷೋಗಜಸ್ಕನ್ಧಮುಪಾರುಹತ್ ॥ 14 ॥

ಸ ತನ್ದ್ವಿರದಮಾರುಹ್ಯವಿರೂಪಾಕ್ಷೋಮಹಾರಥಃ ।

ವನರ್ದಭನೀಮನಿರ್ಹ್ರಾದಂವಾನರಾನಭ್ಯಧಾವತ ॥ 15 ॥

ಸುಗ್ರೀವೇ ಸ ಶರಾನ್ಘೋರಾನ್ವಿಸಸರ್ಜಚಮೂಮುಖೇ ।

ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸಚೋದ್ವಿಗ್ನಾನ್ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ಸಮ್ಪ್ರಹರ್ಷಯನ್ ॥ 16 ॥

ಸತುವಿದ್ಧಶ್ಶಿತೈರ್ಬಾಣೈಃಕಪೀನ್ದ್ರಸ್ತೇನರಕ್ಷಸಾ ।

ಚುಕ್ರೋಧ ಸ ಮಹಾಕ್ರೋಧೋವಧೇಚಾಸ್ಯಮನೋದಧೇ ॥ 17 ॥

ತತಃಪಾದಪಮುದ್ಧೃತ್ಯಶೂರಸ್ಸಮ್ಪ್ರಧನೋಹರಿಃ ।

ಅಭಿಪತ್ಯಜಘಾನಾಸ್ಯಪ್ರಮುಖೇತುಮಹಾಗಜಮ್ ॥ 18 ॥

ಸ ತುಪ್ರಹಾರಾಭಿಹತಸ್ಸುಗ್ರೀವೇಣಮಹಾಗಜಃ ।

ಅಪಾಸರ್ಪದ್ಧನುರ್ಮಾತ್ರನ್ನಿಷಸಾದನನಾದ ಚ ॥ 19 ॥

ಗಜಾತ್ತುಮಥಿತಾತ್ತೂರ್ಣಮಪಕ್ರಮ್ಯ ಸ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।

ರಾಕ್ಷಸೋಽಽಭಿಮುಖಶ್ಶತ್ರುಮ್ಪ್ರತ್ಯುದ್ಗಮ್ಯತತಃಕಪಿಮ್ ॥ 20 ॥

ಆರ್ಷಭಞ್ಚರ್ಮಖಡಗಂ ಚ ಪ್ರಗೃಹ್ಯಲಘುವಿಕ್ರಮಃ ।

ಭರ್ತ್ಸಯನ್ನಿವಸುಗ್ರೀವಮಾಸಸಾದವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 21 ॥

ಸ ಹಿತಸ್ಯಾಭಿಸಙ್ಕೃದ್ಧಃಪ್ರಗೃಹ್ಯವಿಪುಲಾಂಶಿಲಾಮ್ ।

ವಿರೂಪಾಕ್ಷಾಯಚಿಕ್ಷೇಪಸುಗ್ರೀವೋಜಲದೋಪಮಾಮ್ ॥ 22 ॥

ಸ ತಾಂಶಿಲಾಮಾಪತನ್ತೀನ್ದೃಷ್ಟವಾರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಃ ।

ಅಪಕ್ರಮ್ಯಸುವಿಕ್ರಾನ್ತಃಖಡಗೇನಪ್ರಾಹರತ್ತದಾ ॥ 23 ॥

ತತೋ ಭಿನ್ನಪ್ರಹರಣೌ ಮುಷ್ಟಿಭ್ಯಾನ್ ತೌ ಸಮೀಯತುಃ ।

ತೇಜೋ ಬಲಸಮಾವಿಷ್ಟೌ ದೀಪ್ತಾವಿವ ಹುತಾಶನೌ ॥ 24 ॥

ಸ ತದಾ ಸ ಹಸೋತ್ಪತ್ಯರಾಕ್ಷಸಸ್ಯಮಹಾಹವೇ ।

ಮುಷ್ಟಿಂಸನ್ವರ್ತ್ಯವೇಗೇನಪಾತಯಾಮಾಸವಕ್ಷಸಿ ॥ 25 ॥

ಮುಷ್ಟಿಪ್ರಹಾರಾಭಿಹತೋವಿರೂಪಾಕ್ಷೋನಿಶಾಚರಃ ।

ತೇನಖಡಗೇನಸಙ್ಕೃದ್ದಸ್ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯಚಮೂಮುಖೇ ॥ 26 ॥

ಕವಚಮ್ಪಾತಯಾಮಾಸಪದ್ಭ್ಯಾಮಭಿಹತೋಽಽಪತತ್ ।

ಸ ಸಮುತ್ಥಾಯಪತಿತಃಕಪಿಸ್ತಸ್ಯವ್ಯಸರ್ಜಯತ್ ।

ತಲಪ್ರಹಾರಮಶನೇಸ್ಸಮಾನಮ್ಭೀಮನಿಸ್ಸ್ವನಮ್ ॥ 27 ॥

ತಲಪ್ರಹಾರನ್ತದ್ರಕ್ಷಸ್ಸುಗ್ರೀವೇಣಸಮುದ್ಯತಮ್ ।

ನೈಪುಣ್ಯಾನ್ಮೋಚಯಿತ್ವೈನಮ್ಮುಷ್ಟಿನೋರಸ್ಯತಾಡಯತ್ ॥ 28 ॥

ತಸ್ಸುಸಙ್ಕೃದ್ಧತರಃಸುಗ್ರೀವೋವಾನರೇಶ್ವರಃ ॥ 29 ॥

ಮೋಕ್ಷಿತಞ್ಚಾತ್ಮನೋದೃಷ್ಟವಾಪ್ರಹಾರನ್ತೇನರಕ್ಷಸಾ ।

ದದರ್ಶಾನ್ತರನ್ತಸ್ಯವಿರೂಪಾಕ್ಷಸ್ಯವಾನರಃ ॥ 30 ॥

ತತೋನ್ಯಪಾತಯತ್ಕ್ರೋಧಾಚ್ಛಙ್ಖದೇಶೇಮಹಾತ್ತಲಮ್ ।

ಮಹೇನ್ದ್ರಾಶನಿಕಲ್ಪೇನತಲೇನಾಭಿಹತಃಕ್ಷಿತೌ ॥ 31 ॥

ಪಪಾತರುಧಿರಕ್ಲಿನ್ನಶ್ಶೋಣಿತಂಸಮುದ್ಯಮನ್ ।

ಸ್ರೋತೋಭ್ಯಸ್ತುವಿರೂಪಾಕ್ಷೋಜಲಮ್ಪ್ರಸ್ರವಣಾದಿವ ॥ 32 ॥

ವಿವೃತ್ತನಯನಙ್ಕ್ರೋಧಾತ್ಸಫೇನಂರುಧಿರಾಪ್ಲುತಮ್ ।

ದದೃಶುಸ್ತೇವಿರೂಪಾಕ್ಷಂವಿರೂಪಾಕ್ಷತರಙ್ಕೃತಮ್ ॥ 33 ॥

ಸ್ಫುರನ್ತಮ್ಪರಿವರ್ತನ್ತಮ್ಪಾರ್ಶ್ವೇನರುಧಿರೋಕ್ಷಿತಮ್ ।

ಕರುಣಂ ಚ ವಿನರ್ದನ್ತನ್ದದೃಶುಃಕಪಯೋರಿಪುಮ್ ॥ 34 ॥

ತಥಾತುತೌಸಮ್ಮ್ಯತಿಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತೌ ।

ತರಸ್ವಿನೌವಾನರರಾಕ್ಷಸಾನಾಮ್ ॥ 35 ॥

ವಿನಾಶಿತಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯವಿರೂಪನೇತ್ರಮ್ಮಹಾಬಲನ್ತಂಹರಿಪಾರ್ಥಿವೇನ ।

ಬಲಂಸಮಸ್ತಙ್ಕಪಿರಾಕ್ಷಸಾನಾಮುನ್ಮತ್ತಗಙ್ಗಾಪ್ರತಿಮಮ್ಬಭೂವ ॥ 36 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha saptanavatitamassargaḥ |

tathātaiḥkṛttagātraistudaśagrīveṇamārgaṇaiḥ |

babhūvavasudhātatraprakīrṇāharibhistadā || 1 ||

rāvaṇasyāprasahyantaṃśarasampātamekataḥ |

na śekussahitundīptampataṅgājvalanaṃyathā || 2 ||

te'rditāniśitairbāṇaiḥkrośantovipradudruvuḥ |

pāvakārcissamāviṣṭādahyamānāyathāgajāḥ || 3 ||

plavaṅganāmanīkānimahābhrāṇīvamārutaḥ |

sayayausamaretasminvidhamanrāvaṇaśśaraiḥ || 4 ||

kadanantarasākṛtvārākṣasendhrovanaukasām |

āsasādatatotvaritaṃyuddherāghavaṃstadā || 5 ||

sugrīvastānkapīndṛṣṭavābhagnānvidrāvitānraṇe |

gulmesuṣeṇannikṣipyacakreyuddhe'dbhutammanaḥ || 6 ||

ātmanassadṛśaṃvīrassatannikṣipyavānaram |

sugrīvo''bhimukhaśśatrumpratasthepādapāyudhaḥ || 7 ||

pārśvataḥpṛṣṭhataścāsyasarveyūthādhipāssvayam |

anujahrurmahāśailān vividhāṃścamahādrumān || 8 ||

sanadanyudhisugrīvassvareṇamahatāmahān |

pātayanvividhāṃścānyānñjagāmottamarākṣasān || 9 ||

mamantha ca mahākāyānrākṣasānvānareśvaraḥ |

yugāntasamayevāyuḥpravṛddhānagamāniva || 10 ||

rākṣasānāmanīkeṣuśailavarṣaṃvavarṣa ha |

aśmavarṣaṃyathāmeghaḥpakṣisaṅgheṣukānane || 11 ||

kapirājavimuktaistaiśśailavarṣaisturākṣasāḥ |

vikīrṇaśirasaḥpeturnikṛttāivaparvatāḥ || 12 ||

athasaṅkṣīyamāṇeṣurākṣaseṣusamantataḥ |

sugrīveṇaprabhagneṣupatatsuninadatsu ca || 13 ||

virūpākṣassvakannāmadhanvīviśrāvyarākṣasaḥ |

rathādāplutyadurdharṣogajaskandhamupāruhat || 14 ||

sa tandviradamāruhyavirūpākṣomahārathaḥ |

vanardabhanīmanirhrādaṃvānarānabhyadhāvata || 15 ||

sugrīve sa śarānghorānvisasarjacamūmukhe |

sthāpayāmāsacodvignānrākṣasān sampraharṣayan || 16 ||

satuviddhaśśitairbāṇaiḥkapīndrastenarakṣasā |

cukrodha sa mahākrodhovadhecāsyamanodadhe || 17 ||

tataḥpādapamuddhṛtyaśūrassampradhanohariḥ |

abhipatyajaghānāsyapramukhetumahāgajam || 18 ||

sa tuprahārābhihatassugrīveṇamahāgajaḥ |

apāsarpaddhanurmātranniṣasādananāda ca || 19 ||

gajāttumathitāttūrṇamapakramya sa vīryavān |

rākṣaso''bhimukhaśśatrumpratyudgamyatataḥkapim || 20 ||

ārṣabhañcarmakhaḍagaṃ ca pragṛhyalaghuvikramaḥ |

bhartsayannivasugrīvamāsasādavyavasthitam || 21 ||

sa hitasyābhisaṅkṛddhaḥpragṛhyavipulāṃśilām |

virūpākṣāyacikṣepasugrīvojaladopamām || 22 ||

sa tāṃśilāmāpatantīndṛṣṭavārākṣasapuṅgavaḥ |

apakramyasuvikrāntaḥkhaḍagenaprāharattadā || 23 ||

tato bhinnapraharaṇau muṣṭibhyān tau samīyatuḥ |

tejo balasamāviṣṭau dīptāviva hutāśanau || 24 ||

sa tadā sa hasotpatyarākṣasasyamahāhave |

muṣṭiṃsanvartyavegenapātayāmāsavakṣasi || 25 ||

muṣṭiprahārābhihatovirūpākṣoniśācaraḥ |

tenakhaḍagenasaṅkṛddassugrīvasyacamūmukhe || 26 ||

kavacampātayāmāsapadbhyāmabhihato''patat |

sa samutthāyapatitaḥkapistasyavyasarjayat |

talaprahāramaśanessamānambhīmanissvanam || 27 ||

talaprahārantadrakṣassugrīveṇasamudyatam |

naipuṇyānmocayitvainammuṣṭinorasyatāḍayat || 28 ||

tassusaṅkṛddhataraḥsugrīvovānareśvaraḥ || 29 ||

mokṣitañcātmanodṛṣṭavāprahārantenarakṣasā |

dadarśāntarantasyavirūpākṣasyavānaraḥ || 30 ||

tatonyapātayatkrodhācchaṅkhadeśemahāttalam |

mahendrāśanikalpenatalenābhihataḥkṣitau || 31 ||

papātarudhiraklinnaśśoṇitaṃsamudyaman |

srotobhyastuvirūpākṣojalamprasravaṇādiva || 32 ||

vivṛttanayanaṅkrodhātsaphenaṃrudhirāplutam |

dadṛśustevirūpākṣaṃvirūpākṣataraṅkṛtam || 33 ||

sphurantamparivartantampārśvenarudhirokṣitam |

karuṇaṃ ca vinardantandadṛśuḥkapayoripum || 34 ||

tathātutausammyatisamprayuktau |

tarasvinauvānararākṣasānām || 35 ||

vināśitamprekṣyavirūpanetrammahābalantaṃharipārthivena |

balaṃsamastaṅkapirākṣasānāmunmattagaṅgāpratimambabhūva || 36 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptanavatitamassargaḥ ||