6.125 Yuddhakanda - Panchavimshatyadhikashatatama Sargah

ॐ

6.125 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ಪಞ್ಚವಿಂಶತ್ಯಧಿಕಶತತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಪಞ್ಚವಿಂಶತ್ಯಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಉಪಸ್ಥಿತನ್ತುತಙ್ಕೃತ್ವಾಪುಷ್ಪಕಮ್ಪುಷ್ಪಭೂಷಿತಮ್ ।

ಅವಿದೂರೇಸ್ಥಿತೋರಾಮಮಿತ್ಯುವಾಚವಿಭೀಷಣಃ ॥ 1 ॥

ಸ ತುಬದ್ಧಾಞ್ಜಲಿಃ ಪ್ರಹ್ವೋವಿನೀತೋರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ।

ಅಬ್ರವೀತ್ತ್ವರಯೋಪೇತಃಕಿಙ್ಕರೋಮೀತಿರಾಘವಮ್ ॥ 2 ॥

ತಮಬ್ರವೀನ್ಮಹಾತೇಜಾಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯೋಪಶೃಣ್ವತಃ ।

ವಿಮೃಶ್ಯರಾಘವೋವಾಕ್ಯಮಿದಂಸ್ನೇಹಪುರಸ್ಕೃತಮ್ ॥ 3 ॥

ಕೃತಪ್ರಯತ್ನಕರ್ಮಾಣಃಸರ್ವಏವವನೇಚರಾಃ ।

ರತ್ನೈರರ್ಥೈಶ್ಚವಿವಿಧೈಸ್ಸಮ್ಪೂಜ್ಯನ್ತಾಂವಿಭೀಷಣ ॥ 4 ॥

ಸಹಾಮೀಭಿಸ್ತ್ವಯಾಲಙ್ಕಾನಿರ್ಜಿತಾರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ।

ಹೃಷ್ಟೈಃಪ್ರಾಣಭಯನ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾಸಙ್ಗ್ರಾಮೇಷ್ವನಿವರ್ತಿಭಿಃ ॥ 5 ॥

ತ ಇಮೇಕೃತಕರ್ಮಾಣಸ್ಸರ್ವಏವವನೌಕಸಃ ।

ಧನರತ್ನಪ್ರದಾನೇನಕರ್ಮೈಷಾಂಸಫಲಙ್ಕುರು ॥ 6 ॥

ಏವಂಸಮ್ಮಾನಿತಾಶ್ಚೇತೇಮಾನಾರ್ಹಮಾನದಾತ್ವಯಾ ।

ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿಕೃತಜ್ಞೇನನಿರ್ವೃತಾಹರಿಯೂಥಪಾಃ ॥ 7 ॥

ತ್ಯಾಗಿನಂಸಙ್ಗ್ರಹೀತಾರಂಸಾನುಕ್ರೋಶಞ್ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ।

ಸರ್ವೇತತಃಅವಗಚ್ಛನ್ತಿಸಮ್ಬೋಧಯಾಮಿತೇ ॥ 8 ॥

ಹೀನಂರತಿಗುಣೈಸ್ಸರ್ವೈರಭಿಹನ್ತಾರಮಾಹವೇ ।

ಸೇನಾತ್ಯಜತಿಸಮ್ವಿಗ್ನಾನೃಪತಿನ್ತನ್ನರೇಶ್ವರಾ ॥ 9 ॥

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತುರಾಮೇಣವಾನರಾಂಸ್ತಾನ್ವಿಭೀಷಣಃ ।

ರತ್ನಾರ್ಥಸಂವಿಭಾಗೇನಸರ್ವಾನೇವಾಭ್ಯಪೂಜಯತ್ ॥ 10 ॥

ತತಸ್ತಾನ್ಪೂಜಿತಾನ್ದೃಷ್ಟವಾರತ್ನಾರ್ಥೈರ್ಹರಿಯೂಥಪಾನ್ ।

ಆರುರೋಹತದಾರಾಮಸ್ತದ್ವಿಮಾನಮನುತ್ತಮಮ್ ॥ 11 ॥

ಅಙ್ಕೇನಾದಾಯವೈದೇಹೀಂಲಜ್ಜಮಾನಾಂಯಶಸ್ವಿನೀಮ್ ।

ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಸಹಭ್ರಾತ್ರಾವಿಕ್ರಾನ್ತೇವಧನುಷ್ಮತಾ ॥ 12 ॥

ಅಬ್ರವೀತ್ಸವಿಮಾನಸ್ಥಃಪೂಜಯನ್ಸರ್ವಾವಾನರಾನ್ ।

ಸುಗ್ರೀವಂ ಚ ಮಹಾವೀರ್ಯಙ್ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಸವಿಭೀಷಣಮ್ ॥ 13 ॥

ಮಿತ್ರಕಾರ್ಯಙ್ಕೃತಮಿದಮ್ಭವದ್ಭಿದ್ವಾನರರ್ಷಭಾಃ ।

ಅನುಜ್ಞಾತಾಮಯಾಸರ್ವೇಯಥೇಷ್ಟಮ್ಪ್ರತಿಗಚ್ಛತ ॥ 14 ॥

ಯತ್ತುಕಾರ್ಯಂವಯಸ್ಯೇನಸ್ನಿಗ್ಧೇನ ಚ ಹಿತೇನ ಚ ।

ಕೃತಂಸುಗ್ರೀವತತ್ಸರ್ವಮ್ಭವತಾಧರ್ಮಭೀರುಣಾ ॥ 15 ॥

ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಮ್ಪ್ರತಿಯಾಹ್ಯಾವುಸ್ವಸೈನ್ಯೇನಾಭಿಸಮ್ವೃತಃ ।

ಸ್ವರಾಜ್ಯೇವಸಲಙ್ಕಾಯಾಮ್ಮಯಾದತ್ತೇವಿಭೀಷಣ ॥ 16 ॥

ನ ತ್ವಾನ್ಧರ್ಷಯಿತುಂಶಕ್ತಾಸ್ಸೇನ್ದ್ರಾಅಪಿದಿವೌಕಸಃ ।

ಯೋಧ್ಯಾಮ್ಪ್ರತಿಯಾಸ್ಯಾಮಿರಾಜಧಾನೀಮ್ಪಿತುರ್ಮಮ ॥ 17 ॥

ಅಭ್ಯನುಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛಾಮಿಸರ್ವಾನಾಮನ್ತ್ರಯಾಮಿವಃ ।

ವಮುಕ್ತಾಸ್ತುರಾಮೇಣಹರೀನ್ದ್ರಾಹರಯಸ್ತಥಾ ॥ 18 ॥

ಊಚುಃಪ್ರಾಞ್ಜಲಯಸ್ಸರ್ವೇರಾಕ್ಷಸಶ್ಚವಿಭೀಷಣಃ ।

ಅಯೋಧ್ಯಾಙ್ಗನ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮಃಸರ್ವನ್ನಯತುನೋಭವಾನ್ ॥ 19 ॥

ಮುದ್ಯುಕ್ತಾವಿಚರಿಷ್ಯಾಮೋವನಾನ್ಯುಪನನಾನಿ ಚ ।

ದೃಷ್ಟವಾತ್ವಾಮಭಿಷೇಕಾರ್ಧ್ರಙ್ಕೌಸಲ್ಯಾಮಭಿವಾದ್ಯ ಚ ॥ 20 ॥

ಅಚಿರಾದಗಮಿಷ್ಯಾಮಃಸ್ವಗೃಹಾನ್ನೃಪಸತ್ತಮ ।

ಏವಮುಕ್ತಸ್ಸಧರ್ಮಾತ್ಮಾವಾನರೈಸ್ಸವಿಭೀಷಣೈಃ ॥ 21 ॥

ಅಬ್ರವೀದ್ವಾನರಾನ್ರಾಮಸ್ಸಸುಗ್ರೀವವಿಭೀಷಣಾನ್ ।

ಪ್ರಿಯಯತರಂಲಬ್ದಂಯದಹಂಸಸುಹೃಜ್ಜನಃ ॥ 22 ॥

ಸರ್ವೈರ್ಭವದ್ಭಿಃಸಹಿತಃಪ್ರೀತಿಂಲಪ್ಸ್ಯೇಪುರೀಙ್ಗತಃ ।

ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸುಗ್ರೀವವಿಮಾನಂವಾನರೈಸ್ಸಹ ॥ 23 ॥

ತ್ವಮಪ್ಯಾರೋಹಸಾಮಾತ್ಯೋರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರವಿಭೀಷಣ ।

ತತಃ ಸ ಪುಷ್ಪಕನ್ದಿವ್ಯಂಸುಗ್ರೀವಸ್ಸಹವಾನರೈಃ ॥ 24 ॥

ಆರುರೋಹಮುದಾಯುಕ್ತಃಸಾಮಾತ್ಯಶ್ಚವಿಭೀಷಣಃ ।

ತೇಷ್ವಾರೂಢೇಷುಸರ್ವೇಷುಕೌಬೇರಮ್ಪರಮಾಸನಮ್ ॥ 25 ॥

ರಾಘವಣಾಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಮುತ್ಪಪಾತವಿಹಾಯಸಮ್ ।

ಗತೇನವಿಮಾನೇನಹಂಸಯುಕ್ತೇನಭಾಸ್ವತಾ ॥ 26 ॥

ಪ್ರಹೃಷ್ಟಶ್ಚಪ್ರತೀತಶ್ಚಬಭೌರಾಮಃಕುಬೇರವತ್ ।

ತೇಸರ್ವೇವಾನರರ್ರ್ಕ್ಷಶ್ಚರಾಕ್ಷಸಾಶ್ಚಮಹಾಬಲಾಃ ॥ 27 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚವಿಂಶತ್ಯಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |

upasthitantutaṅkṛtvāpuṣpakampuṣpabhūṣitam |

avidūresthitorāmamityuvācavibhīṣaṇaḥ || 1 ||

sa tubaddhāñjaliḥ prahvovinītorākṣaseśvaraḥ |

abravīttvarayopetaḥkiṅkaromītirāghavam || 2 ||

tamabravīnmahātejālakṣmaṇasyopaśṛṇvataḥ |

vimṛśyarāghavovākyamidaṃsnehapuraskṛtam || 3 ||

kṛtaprayatnakarmāṇaḥsarvaevavanecarāḥ |

ratnairarthaiścavividhaissampūjyantāṃvibhīṣaṇa || 4 ||

sahāmībhistvayālaṅkānirjitārākṣaseśvara |

hṛṣṭaiḥprāṇabhayantyaktvāsaṅgrāmeṣvanivartibhiḥ || 5 ||

ta imekṛtakarmāṇassarvaevavanaukasaḥ |

dhanaratnapradānenakarmaiṣāṃsaphalaṅkuru || 6 ||

evaṃsammānitāścetemānārhamānadātvayā |

bhaviṣyantikṛtajñenanirvṛtāhariyūthapāḥ || 7 ||

tyāginaṃsaṅgrahītāraṃsānukrośañjitendriyam |

sarvetataḥavagacchantisambodhayāmite || 8 ||

hīnaṃratiguṇaissarvairabhihantāramāhave |

senātyajatisamvignānṛpatintannareśvarā || 9 ||

evamuktasturāmeṇavānarāṃstānvibhīṣaṇaḥ |

ratnārthasaṃvibhāgenasarvānevābhyapūjayat || 10 ||

tatastānpūjitāndṛṣṭavāratnārthairhariyūthapān |

ārurohatadārāmastadvimānamanuttamam || 11 ||

aṅkenādāyavaidehīṃlajjamānāṃyaśasvinīm |

lakṣmaṇenasahabhrātrāvikrāntevadhanuṣmatā || 12 ||

abravītsavimānasthaḥpūjayansarvāvānarān |

sugrīvaṃ ca mahāvīryaṅkākutsthasavibhīṣaṇam || 13 ||

mitrakāryaṅkṛtamidambhavadbhidvānararṣabhāḥ |

anujñātāmayāsarveyatheṣṭampratigacchata || 14 ||

yattukāryaṃvayasyenasnigdhena ca hitena ca |

kṛtaṃsugrīvatatsarvambhavatādharmabhīruṇā || 15 ||

kiṣkindhāmpratiyāhyāvusvasainyenābhisamvṛtaḥ |

svarājyevasalaṅkāyāmmayādattevibhīṣaṇa || 16 ||

na tvāndharṣayituṃśaktāssendrāapidivaukasaḥ |

yodhyāmpratiyāsyāmirājadhānīmpiturmama || 17 ||

abhyanujñātumicchāmisarvānāmantrayāmivaḥ |

vamuktāsturāmeṇaharīndrāharayastathā || 18 ||

ūcuḥprāñjalayassarverākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |

ayodhyāṅgantumicchāmaḥsarvannayatunobhavān || 19 ||

mudyuktāvicariṣyāmovanānyupananāni ca |

dṛṣṭavātvāmabhiṣekārdhraṅkausalyāmabhivādya ca || 20 ||

acirādagamiṣyāmaḥsvagṛhānnṛpasattama |

evamuktassadharmātmāvānaraissavibhīṣaṇaiḥ || 21 ||

abravīdvānarānrāmassasugrīvavibhīṣaṇān |

priyayataraṃlabdaṃyadahaṃsasuhṛjjanaḥ || 22 ||

sarvairbhavadbhiḥsahitaḥprītiṃlapsyepurīṅgataḥ |

kṣipraṃ sugrīvavimānaṃvānaraissaha || 23 ||

tvamapyārohasāmātyorākṣasendravibhīṣaṇa |

tataḥ sa puṣpakandivyaṃsugrīvassahavānaraiḥ || 24 ||

ārurohamudāyuktaḥsāmātyaścavibhīṣaṇaḥ |

teṣvārūḍheṣusarveṣukauberamparamāsanam || 25 ||

rāghavaṇābhyanujñātamutpapātavihāyasam |

gatenavimānenahaṃsayuktenabhāsvatā || 26 ||

prahṛṣṭaścapratītaścababhaurāmaḥkuberavat |

tesarvevānararrkṣaścarākṣasāścamahābalāḥ || 27 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||