5.39 Sundarakanda - Ekonachatvarimsha Sargah

ॐ

5.39 ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡ - ಏಕೋನಚತ್ವಾರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕೋನಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಮಣಿಂ ದತ್ತ್ವಾ ತತಃ ಸೀತಾ ಹನೂಮನ್ತಮಥಾಬ್ರವೀತ್ ।

ಅಭಿಜ್ಞಾನಮಭಿಜ್ಞಾತಮೇತದ್ರಾಮಸ್ಯ ತತ್ತ್ವತಃ ॥ 1 ॥

ಮಣಿಂ ತು ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಮೋ ವೈ ತ್ರಯಾಣಾಂ ಸಂಸ್ಮರಿಷ್ಯತಿ ।

ವೀರೋ ಜನನ್ಯಾ ಮಮ ಚ ರಾಜ್ಞೋ ದಶರಥಸ್ಯ ಚ ॥ 2 ॥

ಸ ಭೂಯಸ್ತ್ವಂ ಸಮುತ್ಸಾಹೇ ಚೋದಿತೋ ಹರಿಸತ್ತಮ ।

ಅಸ್ಮಿನ್ಕಾರ್ಯಸಮಾರಮ್ಭೇ ಪ್ರಚಿನ್ತಯ ಯದುತ್ತರಮ್ ॥ 3 ॥

ತ್ವಮಸ್ಮಿನ್ಕಾರ್ಯನಿರ್ಯೋಗೇ ಪ್ರಮಾಣಂ ಹರಿಸತ್ತಮ ।

ಹನುಮನ್ಯತ್ನಮಾಸ್ಥಾಯ ದುಃಖಕ್ಷಯಕರೋ ಭವ ॥ 4 ॥

ತಸ್ಯ ಚಿನ್ತಯತೋ ಯತ್ನೋ ದುಃಖಕ್ಷಯಕರೋ ಭವೇತ್ ।

ಸ ತಥೇತಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಯ ಮಾರುತಿರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ ॥ 5 ॥

ಶಿರಸಾ ವನ್ಧ್ಯ ವೈದೇಹೀಂ ಗಮನಾಯೋಪಚಕ್ರಮೇ ।

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸಮ್ಪ್ರಸ್ಥಿತಂ ದೇವೀ ವಾನರಂ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಮ್ ॥ 6 ॥

ಬಾಷ್ಪಗದ್ಗದಯಾ ವಾಚಾ ಮೈಥಿಲೀ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।

ಕುಶಲಂ ಹನುಮನ್ಬ್ರೂಯಾಃ ಸಹಿತೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ॥ 7 ॥

ಸುಗ್ರೀವಂ ಚ ಸಹಾಮಾತ್ಯಂ ವೃದ್ಧಾನ್ ಸರ್ವಾಂಶ್ಚ ವಾನರಾನ್ ।

ಬ್ರೂಯಾಸ್ತ್ವಂ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಶಲಂ ಧರ್ಮಸಂಹಿತಮ್ ॥ 8 ॥

ಯಥಾ ಸ ಚ ಮಹಾಬಾಹುರ್ಮಾಂ ತಾರಯತಿ ರಾಘವಃ ।

ಅಸ್ಮಾದ್ಧುಃಖಾಮ್ಬುಸಂರೋಧಾತ್ತ್ವಂ ಸಮಾಧಾತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 9 ॥

ಜೀವನ್ತೀಂ ಮಾಂ ಯಥಾ ರಾಮಃ ಸಮ್ಭಾವಯತಿ ಕೀರ್ತಿಮಾನ್ ।

ತತ್ತಥಾ ಹನುಮನ್ವಾಚ್ಯಂ ವಾಚಾ ಧರ್ಮಮವಾಪ್ನುಹಿ ॥ 10 ॥

ನಿತ್ಯಮುತ್ಸಾಹಯುಕ್ತಾಶ್ಚ ವಾಚಶ್ರುತ್ವಾ ತ್ವಯೇರಿತಾಃ ।

ವರ್ಧಿಷ್ಯತೇ ದಾಶರಥೇಃ ಪೌರುಷಂ ಮದವಾಪ್ತಯೇ ॥ 11 ॥

ಮತ್ಸನ್ದೇಶಯುತಾ ವಾಚಸ್ತ್ವತ್ತಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ರಾಘವಃ ।

ಪರಾಕ್ರಮವಿಧಿಂ ವೀರೋ ವಿಧಿವತ್ಸಂವಿಧಾಸ್ಯತಿ ॥ 12 ॥

ಸೀತಾಯಾ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಹನುಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ।

ಶಿರಸ್ಯಞ್ಜಲಿಮಾಧಾಯ ವಾಕ್ಯಮುತ್ತರಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 13 ॥

ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇಷ್ಯತಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೋ ಹಾರ್ಯೃಕ್ಷಪ್ರವರೈರ್ವೃತಃ ।

ಯಸ್ತೇ ಯುಧಿ ವಿಜಿತ್ಯಾರೀನ್ಶೋಕಂ ವ್ಯಪನಯಿಷ್ಯತಿ ॥ 14 ॥

ನ ಹಿ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಮರ್ತ್ಯೇಷು ನಾಸುರೇಷು ಸುರೇಷು ವಾ ।

ಯಸ್ತಸ್ಯ ಕ್ಷಿಪತೋ ಬಾಣಾನ್ಸ್ಥಾತುಮುತ್ಸಹತೇಽಗ್ರತಃ ॥ 15 ॥

ಅಪ್ಯರ್ಕಮಪಿ ಪರ್ಜನ್ಯಮಪಿ ವೈವಸ್ವತಂ ಯಮಮ್ ।

ಸ ಹಿ ಸೋಢುಂ ರಣೇ ಶಕ್ತಸ್ತವ ಹೇತೋರ್ವಿಶೇಷತಃ ॥ 16 ॥

ಸ ಹಿ ಸಾಗರಪರ್ಯನ್ತಾಂ ಮಹೀಂ ಶಾಸಿತುಮೀಹತಿ ।

ತ್ವನ್ನಿಮಿತ್ತೋ ಹಿ ರಾಮಸ್ಯ ಜಯೋ ಜನಕನನ್ದಿನಿ ॥ 17 ॥

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಮ್ಯಕ್ಸತ್ಯಂ ಸುಭಾಷಿತಮ್ ।

ಜಾನಕೀ ಬಹುಮೇನೇಽಥ ವಚನಂ ಚೇದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 18 ॥

ತತಸ್ತಂ ಪ್ರಸ್ಥಿತಂ ಸೀತಾ ವೀಕ್ಷಮಾಣಾ ಪುನಃ ಪುನಃ ।

ಭರ್ತೃಸ್ನೇಹಾನ್ವಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸೌಹಾರ್ದಾದನುಮಾನಯತ್ ॥ 19 ॥

ಯದಿ ವಾ ಮನ್ಯಸೇ ವೀರ ವಸೈಕಾಹಮರಿನ್ದಮ ।

ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿತ್ಸಂವೃತೇ ದೇಶೇ ವಿಶ್ರಾನ್ತಃಶ್ವೋ ಗಮಿಷ್ಯಸಿ ॥ 20 ॥

ಮಮ ಚೇದಲ್ಪಭಾಗ್ಯಾಯಾ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾತ್ತವ ವಾನರ ।

ಅಸ್ಯ ಶೋಕಸ್ಯ ಮಹತೋ ಮುಹೂರ್ತಂ ಮೋಕ್ಷಣಂ ಭವೇತ್ ॥ 21 ॥

ಗತೇ ಹಿ ಹರಿಶಾರ್ದೂಲ ಪುನರಾಗಮನಾಯ ತು ।

ಪ್ರಾಣಾನಾಮಪಿ ಸನ್ದೇಹೋ ಮಮ ಸ್ಯಾನ್ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ 22 ॥

ತವಾದರ್ಶನಜಃ ಶೋಕೋ ಭೂಯೋ ಮಾಂ ಪರಿತಾಪಯೇತ್ ।

ದುಃಖಾದ್ಧುಃಖಪರಾಮೃಷ್ಟಾಂ ದೀಪಯನ್ನಿವ ವಾನರ ॥ 23 ॥

ಅಯಂ ಚ ವೀರ ಸನ್ದೇಹಸ್ತಿಷ್ಠತೀವ ಮಮಾಗ್ರತಃ ।

ಸುಮಹಾಂಸ್ತ್ವತ್ಸಹಾಯೇಷು ಹರ್ಯೃಕ್ಷೇಷು ಹರೀಶ್ವರಃ ॥ 24 ॥

ಕಥಂ ನು ಖಲು ದುಷ್ಪಾರಂ ತರಿಷ್ಯನ್ತಿ ಮಹೋದಧಿಮ್ ।

ತಾನಿ ಹರ್ಯೃಕ್ಷಸೈನ್ಯಾನಿ ತೌ ವಾ ನರವರಾತ್ಮಜೌ ॥ 25 ॥

ತ್ರಯಾಣಾಮೇವ ಭೂತಾನಾಂ ಸಾಗರಸ್ಯಾಸ್ಯ ಲಙ್ಘನೇ ।

ಶಕ್ತಿಸ್ಸ್ಯಾದ್ವೈನತೇಯಸ್ಯ ತವ ವಾ ಮಾರುತಸ್ಯ ವಾ ॥ 26 ॥

ತದಸ್ಮಿನ್ಕಾರ್ಯನಿರ್ಯೋಗೇ ವೀರೈವಂ ದುರತಿಕ್ರಮೇ ।

ಕಿಂ ಪಶ್ಯಸಿ ಸಮಾಧಾನಂ ತ್ವಂ ಹಿ ಕಾರ್ಯವಿದಾಂ ವರಃ ॥ 27 ॥

ಕಾಮಮಸ್ಯ ತ್ವಮೇವೈಕಃ ಕಾರ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಸಾಧನೇ ।

ಪರ್ಯಾಪ್ತಃ ಪರವೀರಘ್ನ ಯಶಸ್ಯಸ್ತೇ ಫಲೋದಯಃ ॥ 28 ॥

ಬಲೈಸ್ಸಮಗ್ರೈರ್ಯದಿ ಮಾಂ ರಾವಣಂ ಜಿತ್ಯ ಸಂಯುಗೇ ।

ವಿಜಯೀ ಸ್ವಪುರಂ ಯಾಯಾತ್ತತ್ತಸ್ಯ ಸದೃಶಂ ಭವೇತ್ ॥ 29 ॥

ಶರೈಸ್ತು ಸಙ್ಕುಲಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಲಙ್ಕಾಂ ಪರಬಲಾರ್ದನಃ ।

ಮಾಂ ನಯೇದ್ಯದಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಃ ತತ್ತಸ್ಯ ಸದೃಶಂ ಭವೇತ್ ॥ 30 ॥

ತದ್ಯಥಾ ತಸ್ಯ ವಿಕ್ರಾನ್ತಮನುರೂಪಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।

ಭವೇದಾಹವಶೂರಸ್ಯ ತಥಾ ತ್ವಮುಪಪಾದಯ ॥ 31 ॥

ತದರ್ಥೋಪಹಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಪ್ರಶ್ರಿತಂ ಹೇತುಸಂಹಿತಮ್ ।

ನಿಶಮ್ಯ ಹನುಮಾನ್ಶೇಷಂ ವಾಕ್ಯಮುತ್ತರಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 32 ॥

ದೇವಿ ಹರ್ಯೃಕ್ಷಸೈನ್ಯಾನಾಮೀಶ್ವರಃ ಪ್ಲವತಾಂ ವರಃ ।

ಸುಗ್ರೀವಸ್ಸತ್ತ್ವಸಮ್ಪನ್ನಸ್ತವಾರ್ಥೇ ಕೃತನಿಶ್ಚಯಃ ॥ 33 ॥

ಸ ವಾನರಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಕೋಟೀಭಿರಭಿಸಂವೃತಃ ।

ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇಷ್ಯತಿ ವೈದೇಹಿ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ನಿಬರ್ಹಣಃ ॥ 34 ॥

ತಸ್ಯ ವಿಕ್ರಮಸಮ್ಪನ್ನಾಸ್ಸತ್ತ್ವವನ್ತೋ ಮಹಾಬಲಾಃ ।

ಮನಸ್ಸಙ್ಕಲ್ಪಸಮ್ಪಾತಾ ನಿದೇಶೇ ಹರಯಃ ಸ್ಥಿತಾಃ ॥ 35 ॥

ಯೇಷಾಂ ನೋಪರಿ ನಾಧಸ್ತಾನ್ನ ತಿರ್ಯಕ್ಸಜ್ಜತೇ ಗತಿಃ ।

ನ ಚ ಕರ್ಮಸು ಸೀದನ್ತಿ ಮಹತ್ಸ್ವಮಿತತೇಜಸಃ ॥ 36 ॥

ಅಸಕೃತ್ತೈರ್ಮಹೋತ್ಸಾಹೈಸ್ಸಸಾಗರಧರಾಧರಾ ।

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತಾ ಭೂಮಿರ್ವಾಯುಮಾರ್ಗಾನುಸಾರಿಭಿಃ ॥ 37 ॥

ಮದ್ವಿಶಿಷ್ಟಾಶ್ಚ ತುಲ್ಯಾಶ್ಚ ಸನ್ತಿ ತತ್ರ ವನೌಕಸಃ ।

ಮತ್ತಃ ಪ್ರತ್ಯವರಃ ಕಶ್ಚಿನ್ನಾಸ್ತಿ ಸುಗ್ರೀವಸನ್ನಿಧೌ ॥ 38 ॥

ಅಹಂ ತಾವದಿಹ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಕಿಂ ಪುನಸ್ತೇ ಮಹಾಬಲಾಃ ।

ನ ಹಿ ಪ್ರಕೃಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೇಷ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರೇಷ್ಯನ್ತೇ ಹೀತರೇ ಜನಾಃ ॥ 39 ॥

ತದಲಂ ಪರಿತಾಪೇನ ದೇವಿ ಶೋಕೋ ವ್ಯಪೈತು ತೇ ।

ಏಕೋತ್ಪಾತೇನ ತೇ ಲಙ್ಕಾಮೇಷ್ಯನ್ತಿ ಹರಿಯೂಥಪಾಃ ॥ 40 ॥

ಮಮ ಪೃಷ್ಠಗತೌ ತೌ ಚ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಾವಿವೋದಿತೌ ।

ತ್ವತ್ಸಕಾಶಂ ಮಹಾಸತ್ತ್ವೌ ನೃಸಿಂಹಾವಾಗಮಿಷ್ಯತಃ ॥ 41 ॥

ತತೋ ವೀರೌ ನರವರೌ ಸಹಿತೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ।

ಆಗಮ್ಯ ನಗರೀಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಸಾಯಕೈರ್ವಿಧಮಿಷ್ಯತಃ ॥ 42 ॥

ಸಗಣಂ ರಾವಣಂ ಹತ್ತ್ವಾ ರಾಘವೋ ರಘುನನ್ದನಃ ।

ತ್ವಾಮಾದಾಯ ವರಾರೋಹೇ ಸ್ವಪುರೀಂ ಪ್ರತಿಯಾಸ್ಯತಿ ॥ 43 ॥

ತದಾಶ್ವಸಿಹಿ ಭದ್ರಂ ತೇ ಭವ ತ್ವಂ ಕಾಲಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣೀ ।

ನಚಿರಾದ್ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇ ರಾಮಂ ಪ್ರಜ್ವಲನ್ತಮಿವಾನಲಮ್ ॥ 44 ॥

ನಿಹತೇ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರೇಽಸ್ಮಿನ್ಸಪುತ್ರಾಮಾತ್ಯಬಾನ್ಧವೇ ।

ತ್ವಂ ಸಮೇಷ್ವಸಿ ರಾಮೇಣ ಶಶಾಙ್ಕೇನೇವ ರೋಹಿಣೀ ॥ 45 ॥

ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ತ್ವಂ ದೇವಿ ಶೋಕಸ್ಯ ಪಾರಂ ಯಾಸ್ಯಸಿ ಮೈಥಿಲಿ ।

ರಾವಣಂ ಚೈವ ರಾಮೇಣ ನಿಹತಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇಽಚಿರಾತ್ ॥ 46 ॥

ಏವಮಾಶ್ವಾಸ್ಯ ವೈದೇಹೀಂ ಹನುಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ।

ಗಮನಾಯ ಮತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ವೈದೇಹೀಂ ಪುನರಬ್ರವೀತ್ ॥ 47 ॥

ತಮರಿಘ್ನಂ ಕೃತಾತ್ಮಾನಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ ರಾಘವಮ್ ।

ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಚ ಧನುಷ್ಪಾಣಿಂ ಲಙ್ಕಾದ್ವಾರಮುಪಾಗತಮ್ ॥ 48 ॥

ನಖದಂಷ್ಟ್ರಾಯುಧಾನ್ವೀರಾನ್ಸಿಮ್ಹಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರಮಾನ್ ।

ವಾನರಾನ್ವಾರಣೇನ್ದ್ರಾಭಾನ್ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ ಸಙ್ಗತಾನ್ ॥ 49 ॥

ಶೈಲಾಮ್ಬುದನಿಕಾಶಾನಾಂ ಲಙ್ಕಾಮಲಯಸಾನುಷು ।

ನರ್ದತಾಂ ಕಪಿಮುಖ್ಯಾನಾಮಾರ್ಯೇ ಯೂಧಾನ್ಯನೇಕಶಃ ॥ 50 ॥

ಸ ತು ಮರ್ಮಣಿ ಘೋರೇಣ ತಾಡಿತೋ ಮನ್ಮಥೇಷುಣಾ ।

ನ ಶರ್ಮ ಲಭತೇ ರಾಮಸ್ಸಿಂಹಾರ್ಧಿತ ಇವ ದ್ವಿಪಃ ॥ 51 ॥

ಮಾ ರುದೋ ದೇವಿ ಶೋಕೇನ ಮಾಭೂತ್ತೇ ಮನಸೋಽಪ್ರಿಯಮ್ ।

ಶಚೀವ ಪತ್ಯಾ ಶಕ್ರೇಣ ಭರ್ತ್ರಾ ನಾಥವತೀ ಹ್ಯಸಿ ॥ 52 ॥

ರಾಮಾದ್ವಿಶಿಷ್ಟಃ ಕೋಽನ್ಯೋಽಸ್ತಿ ಕಶ್ಚಿತ್ಸೌಮಿತ್ರಿಣಾ ಸಮಃ ।

ಅಗ್ನಿಮಾರುತಕಲ್ಪೌ ತೌ ಭ್ರಾತರೌ ತವ ಸಂಶ್ರಯೌ ॥ 53 ॥

ನಾಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿರಂ ವತ್ಸ್ಯಸಿ ದೇವಿ ದೇಶೇ ರಕ್ಷೋಗಣೈರಧ್ಯುಷಿತೇಽತಿರೌದ್ರೇ ।

ನ ತೇ ಚಿರಾದಾಮಗಮನಂ ಪ್ರಿಯಸ್ಯ ಕ್ಷಮಸ್ವ ಮತ್ಸಙ್ಗಮಕಾಲಮಾತ್ರಮ್ ॥ 54 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha ekonacatvāriṃśassargaḥ |

maṇiṃ dattvā tataḥ sītā hanūmantamathābravīt |

abhijñānamabhijñātametadrāmasya tattvataḥ || 1 ||

maṇiṃ tu dṛṣṭvā rāmo vai trayāṇāṃ saṃsmariṣyati |

vīro jananyā mama ca rājño daśarathasya ca || 2 ||

sa bhūyastvaṃ samutsāhe codito harisattama |

asminkāryasamārambhe pracintaya yaduttaram || 3 ||

tvamasminkāryaniryoge pramāṇaṃ harisattama |

hanumanyatnamāsthāya duḥkhakṣayakaro bhava || 4 ||

tasya cintayato yatno duḥkhakṣayakaro bhavet |

sa tatheti pratijñāya mārutirbhīmavikramaḥ || 5 ||

śirasā vandhya vaidehīṃ gamanāyopacakrame |

jñātvā samprasthitaṃ devī vānaraṃ mārutātmajam || 6 ||

bāṣpagadgadayā vācā maithilī vākyamabravīt |

kuśalaṃ hanumanbrūyāḥ sahitau rāmalakṣmaṇau || 7 ||

sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ vṛddhān sarvāṃśca vānarān |

brūyāstvaṃ vānaraśreṣṭha kuśalaṃ dharmasaṃhitam || 8 ||

yathā sa ca mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ |

asmāddhuḥkhāmbusaṃrodhāttvaṃ samādhātumarhasi || 9 ||

jīvantīṃ māṃ yathā rāmaḥ sambhāvayati kīrtimān |

tattathā hanumanvācyaṃ vācā dharmamavāpnuhi || 10 ||

nityamutsāhayuktāśca vācaśrutvā tvayeritāḥ |

vardhiṣyate dāśaratheḥ pauruṣaṃ madavāptaye || 11 ||

matsandeśayutā vācastvattaśśrutvā ca rāghavaḥ |

parākramavidhiṃ vīro vidhivatsaṃvidhāsyati || 12 ||

sītāyā vacanaṃ śrutvā hanumānmārutātmajaḥ |

śirasyañjalimādhāya vākyamuttaramabravīt || 13 ||

kṣiprameṣyati kākutstho hāryṛkṣapravarairvṛtaḥ |

yaste yudhi vijityārīnśokaṃ vyapanayiṣyati || 14 ||

na hi paśyāmi martyeṣu nāsureṣu sureṣu vā |

yastasya kṣipato bāṇānsthātumutsahate'grataḥ || 15 ||

apyarkamapi parjanyamapi vaivasvataṃ yamam |

sa hi soḍhuṃ raṇe śaktastava hetorviśeṣataḥ || 16 ||

sa hi sāgaraparyantāṃ mahīṃ śāsitumīhati |

tvannimitto hi rāmasya jayo janakanandini || 17 ||

tasya tadvacanaṃ śrutvā samyaksatyaṃ subhāṣitam |

jānakī bahumene'tha vacanaṃ cedamabravīt || 18 ||

tatastaṃ prasthitaṃ sītā vīkṣamāṇā punaḥ punaḥ |

bhartṛsnehānvitaṃ vākyaṃ sauhārdādanumānayat || 19 ||

yadi vā manyase vīra vasaikāhamarindama |

kasmiṃścitsaṃvṛte deśe viśrāntaḥśvo gamiṣyasi || 20 ||

mama cedalpabhāgyāyā sānnidhyāttava vānara |

asya śokasya mahato muhūrtaṃ mokṣaṇaṃ bhavet || 21 ||

gate hi hariśārdūla punarāgamanāya tu |

prāṇānāmapi sandeho mama syānnātra saṃśayaḥ || 22 ||

tavādarśanajaḥ śoko bhūyo māṃ paritāpayet |

duḥkhāddhuḥkhaparāmṛṣṭāṃ dīpayanniva vānara || 23 ||

ayaṃ ca vīra sandehastiṣṭhatīva mamāgrataḥ |

sumahāṃstvatsahāyeṣu haryṛkṣeṣu harīśvaraḥ || 24 ||

kathaṃ nu khalu duṣpāraṃ tariṣyanti mahodadhim |

tāni haryṛkṣasainyāni tau vā naravarātmajau || 25 ||

trayāṇāmeva bhūtānāṃ sāgarasyāsya laṅghane |

śaktissyādvainateyasya tava vā mārutasya vā || 26 ||

tadasminkāryaniryoge vīraivaṃ duratikrame |

kiṃ paśyasi samādhānaṃ tvaṃ hi kāryavidāṃ varaḥ || 27 ||

kāmamasya tvamevaikaḥ kāryasya parisādhane |

paryāptaḥ paravīraghna yaśasyaste phalodayaḥ || 28 ||

balaissamagrairyadi māṃ rāvaṇaṃ jitya saṃyuge |

vijayī svapuraṃ yāyāttattasya sadṛśaṃ bhavet || 29 ||

śaraistu saṅkulāṃ kṛtvā laṅkāṃ parabalārdanaḥ |

māṃ nayedyadi kākutsthaḥ tattasya sadṛśaṃ bhavet || 30 ||

tadyathā tasya vikrāntamanurūpaṃ mahātmanaḥ |

bhavedāhavaśūrasya tathā tvamupapādaya || 31 ||

tadarthopahitaṃ vākyaṃ praśritaṃ hetusaṃhitam |

niśamya hanumānśeṣaṃ vākyamuttaramabravīt || 32 ||

devi haryṛkṣasainyānāmīśvaraḥ plavatāṃ varaḥ |

sugrīvassattvasampannastavārthe kṛtaniścayaḥ || 33 ||

sa vānarasahasrāṇāṃ koṭībhirabhisaṃvṛtaḥ |

kṣiprameṣyati vaidehi rākṣasānāṃ nibarhaṇaḥ || 34 ||

tasya vikramasampannāssattvavanto mahābalāḥ |

manassaṅkalpasampātā nideśe harayaḥ sthitāḥ || 35 ||

yeṣāṃ nopari nādhastānna tiryaksajjate gatiḥ |

na ca karmasu sīdanti mahatsvamitatejasaḥ || 36 ||

asakṛttairmahotsāhaissasāgaradharādharā |

pradakṣiṇīkṛtā bhūmirvāyumārgānusāribhiḥ || 37 ||

madviśiṣṭāśca tulyāśca santi tatra vanaukasaḥ |

mattaḥ pratyavaraḥ kaścinnāsti sugrīvasannidhau || 38 ||

ahaṃ tāvadiha prāptaḥ kiṃ punaste mahābalāḥ |

na hi prakṛṣṭāḥ preṣyante preṣyante hītare janāḥ || 39 ||

tadalaṃ paritāpena devi śoko vyapaitu te |

ekotpātena te laṅkāmeṣyanti hariyūthapāḥ || 40 ||

mama pṛṣṭhagatau tau ca candrasūryāvivoditau |

tvatsakāśaṃ mahāsattvau nṛsiṃhāvāgamiṣyataḥ || 41 ||

tato vīrau naravarau sahitau rāmalakṣmaṇau |

āgamya nagarīṃ laṅkāṃ sāyakairvidhamiṣyataḥ || 42 ||

sagaṇaṃ rāvaṇaṃ hattvā rāghavo raghunandanaḥ |

tvāmādāya varārohe svapurīṃ pratiyāsyati || 43 ||

tadāśvasihi bhadraṃ te bhava tvaṃ kālakāṅkṣiṇī |

nacirāddrakṣyase rāmaṃ prajvalantamivānalam || 44 ||

nihate rākṣasendre'sminsaputrāmātyabāndhave |

tvaṃ sameṣvasi rāmeṇa śaśāṅkeneva rohiṇī || 45 ||

kṣipraṃ tvaṃ devi śokasya pāraṃ yāsyasi maithili |

rāvaṇaṃ caiva rāmeṇa nihataṃ drakṣyase'cirāt || 46 ||

evamāśvāsya vaidehīṃ hanumānmārutātmajaḥ |

gamanāya matiṃ kṛtvā vaidehīṃ punarabravīt || 47 ||

tamarighnaṃ kṛtātmānaṃ kṣipraṃ drakṣyasi rāghavam |

lakṣmaṇaṃ ca dhanuṣpāṇiṃ laṅkādvāramupāgatam || 48 ||

nakhadaṃṣṭrāyudhānvīrānsimhaśārdūlavikramān |

vānarānvāraṇendrābhānkṣipraṃ drakṣyasi saṅgatān || 49 ||

śailāmbudanikāśānāṃ laṅkāmalayasānuṣu |

nardatāṃ kapimukhyānāmārye yūdhānyanekaśaḥ || 50 ||

sa tu marmaṇi ghoreṇa tāḍito manmatheṣuṇā |

na śarma labhate rāmassiṃhārdhita iva dvipaḥ || 51 ||

mā rudo devi śokena mābhūtte manaso'priyam |

śacīva patyā śakreṇa bhartrā nāthavatī hyasi || 52 ||

rāmādviśiṣṭaḥ ko'nyo'sti kaścitsaumitriṇā samaḥ |

agnimārutakalpau tau bhrātarau tava saṃśrayau || 53 ||

nāsmiṃściraṃ vatsyasi devi deśe rakṣogaṇairadhyuṣite'tiraudre |

na te cirādāmagamanaṃ priyasya kṣamasva matsaṅgamakālamātram || 54 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonacatvāriṃśassargaḥ ||