5.30 Sundarakanda - Trimsha Sargah

ॐ

5.30 ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡ - ತ್ರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಹನುಮಾನಪಿ ವಿಕ್ರಾನ್ತಃ ಸರ್ವಂ ಶುಶ್ರಾವ ತತ್ತ್ವತಃ ।

ಸೀತಾಯಾಸ್ತ್ರಿಜಟಾಯಾಶ್ಚ ರಾಕ್ಷಸೀನಾಂ ಚ ತರ್ಜನಮ್ ॥ 1 ॥

ಅವೇಕ್ಷಮಾಣಸ್ತಾಂ ದೇವೀಂ ದೇವತಾಮಿವ ನನ್ದನೇ ।

ತತೋ ಬಹುವಿಧಾಂ ಚಿನ್ತಾಂ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ವಾನರಃ ॥ 2 ॥

ಯಾಂ ಕಪೀನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸುಬಹೂನ್ಯಯುತಾನಿ ಚ ।

ದಿಕ್ಷು ಸರ್ವಾಸು ಮಾರ್ಗನ್ತೇ ಸೇಯಮಾಸಾದಿತಾ ಮಯಾ ॥ 3 ॥

ಚಾರೇಣ ತು ಸುಯುಕ್ತೇನ ಶತ್ರೋಶ್ಶಕ್ತಿಮವೇಕ್ಷತಾ ।

ಗೂಢೇನ ಚರತಾ ತಾವದವೇಕ್ಷಿತಮಿದಂ ಮಯಾ ॥ 4 ॥

ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ವಿಶೇಷಶ್ಚ ಪುರೀ ಚೇಯಮವೇಕ್ಷಿತಾ ।

ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತೇರಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವೋ ರಾವಣಸ್ಯ ಚ ॥ 5 ॥

ಯುಕ್ತಂ ತಸ್ಯಾಪ್ರಮೇಯಸ್ಯ ಸರ್ವಸತ್ತ್ವದಯಾವತಃ ।

ಸಮಾಶ್ವಾಸಯಿತುಂ ಭಾರ್ಯಾಂ ಪತಿದರ್ಶನಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣೀಮ್ ॥ 6 ॥

ಅಹಮಾಶ್ವಾಸಯಾಮ್ಯೇನಾಂ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನಾಮ್ ।

ಅದೃಷ್ಟದುಃಖಾಂ ದುಃಖಾರ್ತಾಂ ದುಃಖಸ್ಯಾನ್ತಮಗಚ್ಛತೀಮ್ ॥ 7 ॥

ಯದ್ಯಪ್ಯಹಮಿಮಾಂ ದೇವೀಂ ಶೋಕೋಪಹತಚೇತನಾಮ್ ।

ಅನಾಶ್ವಾಸ್ಯ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ದೋಷವದ್ಗಮನಂ ಭವೇತ್ ॥ 8 ॥

ಗತೇ ಹಿ ಮಯಿ ತತ್ರೇಯಂ ರಾಜಪುತ್ರೀ ಯಶಸ್ವಿನೀ ।

ಪರಿತ್ರಾಣಮವಿನ್ದನ್ತೀ ಜಾನಕೀ ಜೀವಿತಂ ತ್ಯಜೇತ್ ॥ 9 ॥

ಮಯಾ ಚ ಸ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನಃ ।

ಸಮಾಶ್ಯಾಸಯಿತುಂ ನ್ಯಾಯ್ಯಸ್ಸೀತಾದರ್ಶನಲಾಲಸಃ ॥ 10 ॥

ನಿಶಾಚರೀಣಾಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮನರ್ಹಂ ಚಾಭಿಭಾಷಿತಮ್ ।

ಕಥನ್ನು ಖಲು ಕರ್ತವ್ಯಮಿದಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಗತೋ ಹ್ಯಹಮ್ ॥ 11 ॥

ಅನೇನ ರಾತ್ರಿಶೇಷೇಣ ಯದಿ ನಾಶ್ವಾಸ್ಯತೇ ಮಯಾ ।

ಸರ್ವಥಾ ನಾಸ್ತಿ ಸನ್ದೇಹಃ ಪರಿತ್ಯಕ್ಷ್ಯತಿ ಜೀವಿತಮ್ ॥ 12 ॥

ರಾಮಶ್ಚ ಯದಿ ಪೃಚ್ಛೇನ್ಮಾಂ ಕಿಂ ಮಾಂ ಸೀತಾಬ್ರವೀದ್ವಚಃ ।

ಕಿಮಹಂ ತಂ ಪ್ರತಿ ಬ್ರೂಯಾಮಸಮ್ಭಾಷ್ಯ ಸುಮಧ್ಯಮಾಮ್ ॥ 13 ॥

ಸೀತಾಸನ್ದೇಶರಹಿತಂ ಮಾಮಿತಸ್ತ್ವರಯಾಽಗತಮ್ ।

ನಿರ್ದಹೇದಪಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಯ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ತೀವ್ರೇಣ ಚಕ್ಷುಷಾ ॥ 14 ॥

ಯದಿ ಚೋದ್ಯೋಜಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಭರ್ತಾರಂ ರಾಮಕಾರಣಾತ್ ।

ವ್ಯರ್ಥಮಾಗಮನಂ ತಸ್ಯ ಸಸೈನ್ಯಸ್ಯ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 15 ॥

ಅನ್ತರಂ ತು ಅಹಂ ಆಸಾದ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೀನಾಂ ಇಹ ಸ್ಥಿತಃ ।

ಶನೈಃ ಆಶ್ವಾಸಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಮ್ತಾಪ ಬಹುಲಾಂ ಇಮಾಮ್ ॥ 16 ॥

ಅಹಂ ತ್ವತಿತನುಶ್ಚೈವ ವಾನರಶ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ ।

ವಾಚಂ ಚೋದಾಹರಿಷ್ಯಾಮಿ ಮಾನುಷೀಮಿಹ ಸಂಸ್ಕೃತಾಮ್ ॥ 17 ॥

ಯದಿ ವಾಚಂ ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿ ದ್ವಿಜಾತಿರಿವ ಸಂಸ್ಕೃತಾಮ್ ।

ರಾವಣಂ ಮನ್ಯಮಾನಾ ಮಾಂ ಸೀತಾ ಭೀತಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 18 ॥

ವಾನರಸ್ಯ ವಿಶೇಷೇಣ ಕಥಂ ಸ್ಯಾದಭಿಭಾಷಣಮ್ ।

ಅವಶ್ಯಮೇವ ವಕ್ತವ್ಯಂ ಮಾನುಷಂ ವಾಕ್ಯಮರ್ಥವತ್ ॥ 19 ॥

ಮಯಾ ಸಾನ್ತ್ವಯಿತುಂ ಶಕ್ಯಾ ನಾನ್ಯಥೇಯಮನಿನ್ದಿತಾ ।

ಸೇಯಮಾಲೋಕ್ಯ ಮೇ ರೂಪಂ ಜಾನಕೀ ಭಾಷಿತಂ ತಥಾ ॥ 20 ॥

ರಕ್ಷೋಭಿಸ್ತ್ರಾಸಿತಾ ಪೂರ್ವಂ ಭೂಯಸ್ತ್ರಾಸಂ ಗಮಿಷ್ಯತಿ ।

ತತೋ ಜಾತಪರಿತ್ರಾಸಾ ಶಬ್ದಂ ಕುರ್ಯಾನ್ಮನಸ್ವಿನೀ ॥ 21 ॥

ಜಾನಮಾನಾ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ರಾವಣಂ ಕಾಮರೂಪಿಣಮ್ ।

ಸೀತಯಾ ಚ ಕೃತೇ ಶಬ್ದೇ ಸಹಸಾ ರಾಕ್ಷಸೀಗಣಾಃ ।

ನಾನಾಪ್ರಹರಣೋ ಘೋರಃ ಸಮೇಯಾದನ್ತಕೋಪಮಃ ॥ 22 ॥

ತತೋ ಮಾಂ ಸಮ್ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಸರ್ವತೋ ವಿಕೃತಾನನಾಃ ॥ 23 ॥

ವಧೇ ಚ ಗ್ರಹಣೇ ಚೈವ ಕುರ್ಯುರ್ಯತ್ನಂ ಯಥಾಬಲಮ್ ।

ಗೃಹ್ಯ ಶಾಖಾಃ ಪ್ರಶಾಖಾಶ್ಚ ಸ್ಕನ್ಧಾಂಶ್ಚೋತ್ತಮಶಾಖಿನಾಮ್ ॥ 24 ॥

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಪರಿಧಾವನ್ತಂ ಭವೇಯುರ್ಭಯಶಙ್ಕಿತಾಃ ।

ಮಮ ರೂಪಂ ಚ ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ವನೇ ವಿಚರತೋ ಮಹತ್ ॥ 25 ॥

ರಾಕ್ಷಸ್ಯೋ ಭಯವಿತ್ರಸ್ತಾ ಭವೇಯುರ್ವಿಕೃತಾನನಾಃ ।

ತತಃ ಕುರ್ಯುಸ್ಸಮಾಹ್ವಾನಂ ರಾಕ್ಷಸ್ಯೋ ರಕ್ಷಸಾಮಪಿ ॥ 26 ॥

ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರನಿಯುಕ್ತಾನಾಂ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರನಿವೇಶನೇ ।

ತೇ ಶೂಲಶಕ್ತಿನಿಸ್ತ್ರಿಂಶವಿವಿಧಾಯುಧಪಾಣಯಃ ॥ 27 ॥

ಆಪತೇಯುರ್ವಿಮರ್ದೇಽಸ್ಮಿನ್ವೇಗೇನೋದ್ವೇಗಕಾರಣಾತ್ ।

ಸಮೃದ್ಧಸ್ತೈಸ್ತು ಪರಿತೋ ವಿಧಮನ್ ರಕ್ಷಸಾಂ ಬಲಮ್ ॥ 28 ॥

ಶಕ್ನುಯಾಂ ನ ತು ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತುಂ ಪರಂ ಪಾರಂ ಮಹೋದಧೇಃ ।

ಮಾಂ ವಾ ಗೃಹ್ಣೀಯುರಾಪ್ಲುತ್ಯ ಬಹವಶ್ಶೀಘ್ರಕಾರಿಣಃ ॥ 29 ॥

ಸ್ಯಾದಿಯಂ ಚಾಗೃಹೀತಾರ್ಥಾ ಮಮ ಚ ಗ್ರಹಣಂ ಭವೇತ್ ।

ಹಿಂಸಾಭಿರುಚಯೋ ಹಿಂಸ್ಯುರಿಮಾಂ ವಾ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್ ॥ 30 ॥

ವಿಪನ್ನಂ ಸ್ಯಾತ್ತತಃ ಕಾರ್ಯಂ ರಾಮಸುಗ್ರೀವಯೋರಿದಮ್ ।

ಉದ್ದೇಶೇ ನಷ್ಟಮಾರ್ಗೇಽಸ್ಮಿನ್ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಪರಿವಾರಿತೇ ॥ 31 ॥

ಸಾಗರೇಣ ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತೇ ಗುಪ್ತೇ ವಸತಿ ಜಾನಕೀ ।

ವಿಶಸ್ತೇ ವಾ ಗೃಹೀತೇ ವಾ ರಕ್ಷೋಭಿರ್ಮಯಿ ಸಂಯುಗೇ ॥ 32 ॥

ನಾನ್ಯಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ರಾಮಸ್ಯ ಸಹಾಯಂ ಕಾರ್ಯಸಾಧನೇ ।

ವಿಮೃಶಂಶ್ಚ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಯೋ ಹತೇ ಮಯಿ ವಾನರಃ ॥ 33 ॥

ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಲಙ್ಘಯೇತ ಮಹೋದಧಿಮ್ ।

ಕಾಮಂ ಹನ್ತುಂ ಸಮರ್ಥೋಽಸ್ಮಿ ಸಹಸ್ರಾಣ್ಯಪಿ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ॥ 34 ॥

ನ ತು ಶಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತುಂ ಪರಂ ಪಾರಂ ಮಹೋದಧೇಃ ।

ಅಸತ್ಯಾನಿ ಚ ಯುದ್ಧಾನಿ ಸಂಶಯೋ ಮೇ ನ ರೋಚತೇ ॥ 35 ॥

ಕಶ್ಚ ನಿಸ್ಸಂಶಯಂ ಕಾರ್ಯಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಸಸಂಶಯಮ್ ।

ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಶ್ಚ ವೈದೇಹ್ಯಾ ಭವೇದನಭಿಭಾಷಣೇ ॥ 36 ॥

ಏಷ ದೋಷೋ ಮಹಾನ್ಹಿ ಸ್ಯಾನ್ಮಮ ಸೀತಾಭಿಭಾಷಣೇ ।

ಭೂತಾಶ್ಚಾರ್ಥಾ ವಿನಶ್ಯನ್ತಿ ದೇಶಕಾಲವಿರೋಧಿತಾಃ ॥ 37 ॥

ವಿಕ್ಲಬಂ ದೂತಮಾಸಾದ್ಯ ತಮಃ ಸೂರ್ಯೋದಯೇ ಯಥಾ ।

ಅರ್ಥಾನರ್ಥಾನ್ತರೇ ಬುದ್ಧಿನಿಶ್ಚಿತಾಪಿ ನ ಶೋಭತೇ ॥ 38 ॥

ಘಾತಯನ್ತಿ ಹಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ದೂತಾಃ ಪಣ್ಡಿತಮಾನಿನಃ ।

ನ ವಿನಶ್ಯೇತ್ಕಥಂ ಕಾರ್ಯಂ ವೈಕ್ಲಬ್ಯಂ ನ ಕಥಂ ಭವೇತ್ ॥ 39 ॥

ಲಙ್ಘನಂ ಚ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಕಥಂ ನು ನ ವೃಥಾ ಭವೇತ್ ।

ಕಥಂ ನು ಖಲು ವಾಕ್ಯಂ ಮೇ ಶೃಣುಯಾನ್ನೋದ್ವಿಜೇತ ವಾ ।

ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಹನುಮಾಂಶ್ಚಕಾರ ಮತಿಮಾನ್ಮತಿಮ್ ॥ 40 ॥

ರಾಮಮಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಾಣಂ ಸುಬನ್ಧುಮನುಕೀರ್ತಯನ್ ॥ 41 ॥

ನೈನಾಮುದ್ವೇಜಯಿಷ್ಯಾಮಿ ತದ್ಬನ್ಧುಗತಮಾನಸಾಮ್ ।

ಇಕ್ಷ್ವಾಕೂಣಾಂ ವರಿಷ್ಠಸ್ಯ ರಾಮಸ್ಯ ವಿದಿತಾತ್ಮನಃ ॥ 42 ॥

ಶುಭಾನಿ ಧರ್ಮಯುಕ್ತಾನಿ ವಚನಾನಿ ಸಮರ್ಪಯನ್ ।

ಶ್ರಾವಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಮಧುರಾಂ ಪ್ರಬ್ರುವನ್ ಗಿರಮ್ ॥ 43 ॥

ಶ್ರದ್ಧಾಸ್ಯತಿ ಯಥಾಹೀಯಂ ತಥಾ ಸರ್ವಂ ಸಮಾದಧೇ ।

ಇತಿ ಸ ಬಹುವಿಧಂ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಜಗತಿಪತೇಃ ಪ್ರಮದಾಮವೇಕ್ಷಮಾಣಃ ।

ಮಧುರಮವಿತಥಂ ಜಗಾದ ವಾಕ್ಯಂ ದ್ರುಮವಿಟಪಾನ್ತರಮಾಸ್ಥಿತೋ ಹನೂಮಾನ್ ॥ 44 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha triṃśassargaḥ |

hanumānapi vikrāntaḥ sarvaṃ śuśrāva tattvataḥ |

sītāyāstrijaṭāyāśca rākṣasīnāṃ ca tarjanam || 1 ||

avekṣamāṇastāṃ devīṃ devatāmiva nandane |

tato bahuvidhāṃ cintāṃ cintayāmāsa vānaraḥ || 2 ||

yāṃ kapīnāṃ sahasrāṇi subahūnyayutāni ca |

dikṣu sarvāsu mārgante seyamāsāditā mayā || 3 ||

cāreṇa tu suyuktena śatrośśaktimavekṣatā |

gūḍhena caratā tāvadavekṣitamidaṃ mayā || 4 ||

rākṣasānāṃ viśeṣaśca purī ceyamavekṣitā |

rākṣasādhipaterasya prabhāvo rāvaṇasya ca || 5 ||

yuktaṃ tasyāprameyasya sarvasattvadayāvataḥ |

samāśvāsayituṃ bhāryāṃ patidarśanakāṅkṣiṇīm || 6 ||

ahamāśvāsayāmyenāṃ pūrṇacandranibhānanām |

adṛṣṭaduḥkhāṃ duḥkhārtāṃ duḥkhasyāntamagacchatīm || 7 ||

yadyapyahamimāṃ devīṃ śokopahatacetanām |

anāśvāsya gamiṣyāmi doṣavadgamanaṃ bhavet || 8 ||

gate hi mayi tatreyaṃ rājaputrī yaśasvinī |

paritrāṇamavindantī jānakī jīvitaṃ tyajet || 9 ||

mayā ca sa mahābāhuḥ pūrṇacandranibhānanaḥ |

samāśyāsayituṃ nyāyyassītādarśanalālasaḥ || 10 ||

niśācarīṇāṃ pratyakṣamanarhaṃ cābhibhāṣitam |

kathannu khalu kartavyamidaṃ kṛcchragato hyaham || 11 ||

anena rātriśeṣeṇa yadi nāśvāsyate mayā |

sarvathā nāsti sandehaḥ parityakṣyati jīvitam || 12 ||

rāmaśca yadi pṛcchenmāṃ kiṃ māṃ sītābravīdvacaḥ |

kimahaṃ taṃ prati brūyāmasambhāṣya sumadhyamām || 13 ||

sītāsandeśarahitaṃ māmitastvarayā'gatam |

nirdahedapi kākutsya kruddhastīvreṇa cakṣuṣā || 14 ||

yadi codyojayiṣyāmi bhartāraṃ rāmakāraṇāt |

vyarthamāgamanaṃ tasya sasainyasya bhaviṣyati || 15 ||

antaraṃ tu ahaṃ āsādya rākṣasīnāṃ iha sthitaḥ |

śanaiḥ āśvāsayiṣyāmi samtāpa bahulāṃ imām || 16 ||

ahaṃ tvatitanuścaiva vānaraśca viśeṣataḥ |

vācaṃ codāhariṣyāmi mānuṣīmiha saṃskṛtām || 17 ||

yadi vācaṃ pradāsyāmi dvijātiriva saṃskṛtām |

rāvaṇaṃ manyamānā māṃ sītā bhītā bhaviṣyati || 18 ||

vānarasya viśeṣeṇa kathaṃ syādabhibhāṣaṇam |

avaśyameva vaktavyaṃ mānuṣaṃ vākyamarthavat || 19 ||

mayā sāntvayituṃ śakyā nānyatheyamaninditā |

seyamālokya me rūpaṃ jānakī bhāṣitaṃ tathā || 20 ||

rakṣobhistrāsitā pūrvaṃ bhūyastrāsaṃ gamiṣyati |

tato jātaparitrāsā śabdaṃ kuryānmanasvinī || 21 ||

jānamānā viśālākṣī rāvaṇaṃ kāmarūpiṇam |

sītayā ca kṛte śabde sahasā rākṣasīgaṇāḥ |

nānāpraharaṇo ghoraḥ sameyādantakopamaḥ || 22 ||

tato māṃ samparikṣipya sarvato vikṛtānanāḥ || 23 ||

vadhe ca grahaṇe caiva kuryuryatnaṃ yathābalam |

gṛhya śākhāḥ praśākhāśca skandhāṃścottamaśākhinām || 24 ||

dṛṣṭvā viparidhāvantaṃ bhaveyurbhayaśaṅkitāḥ |

mama rūpaṃ ca samprekṣya vane vicarato mahat || 25 ||

rākṣasyo bhayavitrastā bhaveyurvikṛtānanāḥ |

tataḥ kuryussamāhvānaṃ rākṣasyo rakṣasāmapi || 26 ||

rākṣasendraniyuktānāṃ rākṣasendraniveśane |

te śūlaśaktinistriṃśavividhāyudhapāṇayaḥ || 27 ||

āpateyurvimarde'sminvegenodvegakāraṇāt |

samṛddhastaistu parito vidhaman rakṣasāṃ balam || 28 ||

śaknuyāṃ na tu samprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahodadheḥ |

māṃ vā gṛhṇīyurāplutya bahavaśśīghrakāriṇaḥ || 29 ||

syādiyaṃ cāgṛhītārthā mama ca grahaṇaṃ bhavet |

hiṃsābhirucayo hiṃsyurimāṃ vā janakātmajām || 30 ||

vipannaṃ syāttataḥ kāryaṃ rāmasugrīvayoridam |

uddeśe naṣṭamārge'smin rākṣasaiḥ parivārite || 31 ||

sāgareṇa parikṣipte gupte vasati jānakī |

viśaste vā gṛhīte vā rakṣobhirmayi saṃyuge || 32 ||

nānyaṃ paśyāmi rāmasya sahāyaṃ kāryasādhane |

vimṛśaṃśca na paśyāmi yo hate mayi vānaraḥ || 33 ||

śatayojanavistīrṇaṃ laṅghayeta mahodadhim |

kāmaṃ hantuṃ samartho'smi sahasrāṇyapi rakṣasām || 34 ||

na tu śakṣyāmi samprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahodadheḥ |

asatyāni ca yuddhāni saṃśayo me na rocate || 35 ||

kaśca nissaṃśayaṃ kāryaṃ kuryātprājñaḥ sasaṃśayam |

prāṇatyāgaśca vaidehyā bhavedanabhibhāṣaṇe || 36 ||

eṣa doṣo mahānhi syānmama sītābhibhāṣaṇe |

bhūtāścārthā vinaśyanti deśakālavirodhitāḥ || 37 ||

viklabaṃ dūtamāsādya tamaḥ sūryodaye yathā |

arthānarthāntare buddhiniścitāpi na śobhate || 38 ||

ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ |

na vinaśyetkathaṃ kāryaṃ vaiklabyaṃ na kathaṃ bhavet || 39 ||

laṅghanaṃ ca samudrasya kathaṃ nu na vṛthā bhavet |

kathaṃ nu khalu vākyaṃ me śṛṇuyānnodvijeta vā |

iti sañcintya hanumāṃścakāra matimānmatim || 40 ||

rāmamakliṣṭakarmāṇaṃ subandhumanukīrtayan || 41 ||

naināmudvejayiṣyāmi tadbandhugatamānasām |

ikṣvākūṇāṃ variṣṭhasya rāmasya viditātmanaḥ || 42 ||

śubhāni dharmayuktāni vacanāni samarpayan |

śrāvayiṣyāmi sarvāṇi madhurāṃ prabruvan giram || 43 ||

śraddhāsyati yathāhīyaṃ tathā sarvaṃ samādadhe |

iti sa bahuvidhaṃ mahānubhāvo jagatipateḥ pramadāmavekṣamāṇaḥ |

madhuramavitathaṃ jagāda vākyaṃ drumaviṭapāntaramāsthito hanūmān || 44 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe triṃśassargaḥ ||