2.98 Ayodhyakanda - Ashtanavatitama Sargah

ॐ

2.98 ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡ - ಅಷ್ಟನವತಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಅಷ್ಟನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ನಿವೇಶ್ಯ ಸೇನಾಂ ತು ವಿಭುಃ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಪಾದವತಾಂ ವರಃ ।

ಅಭಿಗನ್ತುಂ ಸ ಕಾಕುತ್ಥ್ಸಮಿಯೇಷ ಗುರುವರ್ತಕಮ್ ॥ 1 ॥

ನಿವಿಷ್ಟಮಾತ್ರೇ ಸೈನ್ಯೇ ತು ಯಥೋದ್ದೇಶಂ ವಿನೀತವತ್ ।

ಭರತೋ ಭ್ರಾತರಂ ವಾಕ್ಯಂ ಶತ್ರುಘ್ನಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 2 ॥

ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ವನಮಿದಂ ಸೌಮ್ಯ ನರಸಙ್ಘೈ ಸ್ಸಮನ್ತತಃ ।

ಲುಬ್ಧೈಶ್ಚ ಸಹಿತೈರೇಭಿ ಸ್ತ್ವಮನ್ವೇಷಿತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 3 ॥

ಗುಹೋ ಜ್ಞಾತಿಸಹಸ್ರೇಣ ಶರಚಾಪಾಸಿಧಾರಿಣಾ ।

ಸಮನ್ವೇಷತು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಮಸ್ಮಿನ್ ಪರಿವೃತಸ್ಸ್ವಯಮ್ ॥ 4 ॥

ಅಮಾತ್ಯೈ ಸ್ಸಹ ಪೌರೈಶ್ಚ ಗುರುಭಿಶ್ಚ ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ ।

ವನಂ ಸರ್ವಂ ಚರಿಷ್ಯಾಮಿ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಪರಿವೃತ ಸ್ಸ್ವಯಮ್ ॥ 5 ॥

ಯಾವನ್ನ ರಾಮಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ವಾ ಮಹಾಬಲಮ್ ।

ವೈದೇಹೀಂ ಚ ಮಹಾಭಾಗಾಂ ನ ಮೇ ಶಾನ್ತಿರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 6 ॥

ಯಾವನ್ನ ಚನ್ದ್ರಸಙ್ಕಾಶಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶುಭಮಾನನಮ್ ।

ಭ್ರಾತುಃ ಪದ್ಮಪಲಾಶಾಕ್ಷಂ ನ ಮೇ ಶಾನ್ತಿರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 7 ॥

ಯಾವನ್ನ ಚರಣೌ ಭ್ರಾತುಃ ಪಾರ್ಥಿವವ್ಯಞ್ಜನಾನ್ವಿತೌ ।

ಶಿರಸಾ ಧಾರಯಿಷ್ಯಾಮಿ ನ ಮೇ ಶಾನ್ತಿರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 8 ॥

ಯಾವನ್ನ ರಾಜ್ಯೇ ರಾಜ್ಯಾರ್ಹಃ ಪಿತೃಪೈತಾಮಹೇ ಸ್ಥಿತಃ ।

ಅಭಿಷೇಕಜಲಕ್ಲಿನ್ನೋ ನ ಮೇ ಶಾನ್ತಿರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 9 ॥

ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಃ ಖಲು ಸೌಮಿತ್ರಿರ್ಯಶ್ಚನ್ದ್ರವಿಮಲೋಪಮಮ್ ।

ಮುಖಂ ಪಶ್ಯತಿ ರಾಮಸ್ಯ ರಾಜೀವಾಕ್ಷಂ ಮಹಾದ್ಯುತಿ ॥ 10 ॥

ಕೃತಕೃತ್ಯಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ವೈದೇಹೀ ಜನಕಾತ್ಮಜಾ ।

ಭರ್ತಾರಂ ಸಾಗರಾನ್ತಾಯಾಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಯಾನುಗಚ್ಛತಿ ॥ 11 ॥

ಸುಭಗಶ್ಚಿತ್ರಕೂಟೋಽಸೌ ಗಿರಿರಾಜೋಪಮೋ ಗಿರಿಃ ।

ಯಸ್ಮಿನ್ವಸತಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಃ ಕುಬೇರ ಇವ ನನ್ದನೇ ॥ 12 ॥

ಕೃತಕಾರ್ಯಮಿದಂ ದುರ್ಗಂ ವನಂ ವ್ಯಾಲನಿಷೇವಿತಮ್ ।

ಯದಧ್ಯಾಸ್ತೇ ಮಹಾತೇಜಾ ರಾಮ ಶ್ಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವರಃ ॥ 13 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮಹಾತೇಜಾ ಭರತಃ ಪುರಷರ್ಷಭಃ ।

ಪದ್ಭ್ಯಾಮೇವ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಪ್ರವಿವೇಶ ಮಹಾದ್ವನಮ್ ॥ 14 ॥

ಸ ತಾನಿ ದ್ರುಮಜಾಲಾನಿ ಜಾತಾನಿ ಗಿರಿಸಾನುಷು ।

ಪುಷ್ಪಿತಾಗ್ರಾಣಿ ಮಧ್ಯೇನ ಜಗಾಮ ವದತಾಂ ವರಃ ॥ 15 ॥

ಸ ಗಿರೇಶ್ಚಿತ್ರಕೂಟಸ್ಯ ಸಾಲಮಾಸಾದ್ಯ ಪುಷ್ಪಿತಮ್ ।

ರಾಮಾಶ್ರಮಗತಸ್ಯಾಗ್ನೇರ್ದದರ್ಶ ಧ್ವಜಮುಚ್ಛ್ರಿತಮ್ ॥ 16 ॥

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭರತ ಶ್ರೀಮಾನ್ಮುಮೋದ ಸಹ ಬಾನ್ಧವಃ ।

ಅತ್ರ ರಾಮ ಇತಿ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಗತಃ ಪಾರಮಿವಾಮ್ಭಸಃ ॥ 17 ॥

ಸ ಚಿತ್ರಕೂಟೇ ತು ಗಿರೌ ನಿಶಮ್ಯವ ರಾಮಾಶ್ರಮಂ ಪುಣ್ಯಜನೋಪಪನ್ನಮ್ ।

ಗುಹೇನ ಸಾರ್ಧಂ ತ್ವರಿತೋ ಜಗಾಮ ಪುನರ್ನಿವೇಶ್ಯೈವ ಚಮೂಂ ಮಹಾತ್ಮಾ ॥ 18 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha aṣṭanavatitamassargaḥ |

niveśya senāṃ tu vibhuḥ padbhyāṃ pādavatāṃ varaḥ |

abhigantuṃ sa kākutthsamiyeṣa guruvartakam || 1 ||

niviṣṭamātre sainye tu yathoddeśaṃ vinītavat |

bharato bhrātaraṃ vākyaṃ śatrughnamidamabravīt || 2 ||

kṣipraṃ vanamidaṃ saumya narasaṅghai ssamantataḥ |

lubdhaiśca sahitairebhi stvamanveṣitumarhasi || 3 ||

guho jñātisahasreṇa śaracāpāsidhāriṇā |

samanveṣatu kākutsthamasmin parivṛtassvayam || 4 ||

amātyai ssaha pauraiśca gurubhiśca dvijātibhiḥ |

vanaṃ sarvaṃ cariṣyāmi padbhyāṃ parivṛta ssvayam || 5 ||

yāvanna rāmaṃ drakṣyāmi lakṣmaṇaṃ vā mahābalam |

vaidehīṃ ca mahābhāgāṃ na me śāntirbhaviṣyati || 6 ||

yāvanna candrasaṅkāśaṃ drakṣyāmi śubhamānanam |

bhrātuḥ padmapalāśākṣaṃ na me śāntirbhaviṣyati || 7 ||

yāvanna caraṇau bhrātuḥ pārthivavyañjanānvitau |

śirasā dhārayiṣyāmi na me śāntirbhaviṣyati || 8 ||

yāvanna rājye rājyārhaḥ pitṛpaitāmahe sthitaḥ |

abhiṣekajalaklinno na me śāntirbhaviṣyati || 9 ||

siddhārthaḥ khalu saumitriryaścandravimalopamam |

mukhaṃ paśyati rāmasya rājīvākṣaṃ mahādyuti || 10 ||

kṛtakṛtyā mahābhāgā vaidehī janakātmajā |

bhartāraṃ sāgarāntāyāḥ pṛthivyā yānugacchati || 11 ||

subhagaścitrakūṭo'sau girirājopamo giriḥ |

yasminvasati kākutsthaḥ kubera iva nandane || 12 ||

kṛtakāryamidaṃ durgaṃ vanaṃ vyālaniṣevitam |

yadadhyāste mahātejā rāma śśastrabhṛtāṃ varaḥ || 13 ||

evamuktvā mahātejā bharataḥ puraṣarṣabhaḥ |

padbhyāmeva mahābāhuḥ praviveśa mahādvanam || 14 ||

sa tāni drumajālāni jātāni girisānuṣu |

puṣpitāgrāṇi madhyena jagāma vadatāṃ varaḥ || 15 ||

sa gireścitrakūṭasya sālamāsādya puṣpitam |

rāmāśramagatasyāgnerdadarśa dhvajamucchritam || 16 ||

taṃ dṛṣṭvā bharata śrīmānmumoda saha bāndhavaḥ |

atra rāma iti jñātvā gataḥ pāramivāmbhasaḥ || 17 ||

sa citrakūṭe tu girau niśamyava rāmāśramaṃ puṇyajanopapannam |

guhena sārdhaṃ tvarito jagāma punarniveśyaiva camūṃ mahātmā || 18 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭanavatitamassargaḥ ||