1.67 Balakanda - Saptashashtitama Sargah

ॐ

1.67 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಸಪ್ತಷಷ್ಟಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಸಪ್ತಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

. ಜನಕಸ್ಯ ವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾಮುನಿಃ ।

ಧನುರ್ದರ್ಶಯ ರಾಮಾಯ ಇತಿ ಹೋವಾಚ ಪಾರ್ಥಿವಮ್ ॥ 1 ॥

ತತಸ್ಸ ರಾಜಾ ಜನಕಃ ಸಾಮನ್ತಾನ್ವ್ಯಾದಿದೇಶ ಹ ।

ಧನುರಾನೀಯತಾಂ ದಿವ್ಯಂ ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯವಿಭೂಷಿತಮ್ ॥ 2 ॥

ಜನಕೇನ ಸಮಾದಿಷ್ಟಾಃ ಸಚಿವಾ ಪ್ರಾವಿಶನ್ ಪುರೀಮ್ ।

ತದ್ಧನುಃ ಪುರತಃ ಕೃತ್ವಾ ನಿರ್ಜಗ್ಮುಃ ಪಾರ್ಥಿವಾಜ್ಞಯಾ ॥ 3 ॥

ನೃಣಾಂ ಶತಾನಿ ಪಞ್ಚಾಶದ್ವ್ಯಾಯತಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।

ಮಞ್ಜೂಷಾಮಷ್ಟಚಕ್ರಾಂ ತಾಂ ಸಮೂಹುಸ್ತೇ ಕಥಞ್ಚನ ॥ 4 ॥

ತಾಮಾದಾಯ ತು ಮಞ್ಜೂಷಾಮಾಯಸೀಂ ಯತ್ರ ತದ್ಧನುಃ ।

ಸುರೋಪಮಂ ತೇ ಜನಕಮೂಚುರ್ನೃಪತಿಮನ್ತ್ರಿಣಃ ॥ 5 ॥

ಇದಂ ಧನುರ್ವರಂ ರಾಜನ್ ಪೂಜಿತಂ ಸರ್ವರಾಜಭಿಃ ।

ಮಿಥಿಲಾಧಿಪ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ದರ್ಶನೀಯಂ ಯದಿಚ್ಛಸಿ ॥ 6 ॥

ತೇಷಾಂ ನೃಪೋ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿರಭಾಷತ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ತೌ ಚೋಭೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ॥ 7 ॥

ಇದಂ ಧನುರ್ವರಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಜನಕೈರಭಿಪೂಜಿತಮ್ ।

ರಾಜಭಿಶ್ಚ ಮಹಾವೀರ್ಯೈಃ ಅಶಕ್ತೈಃ ಪೂರಿತುಂ ಪುರಾ ॥ 8 ॥

ನೈತತ್ಸುರಗಣಾಸ್ಸರ್ವೇ ನಾಸುರಾ ನ ಚ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ।

ಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷಪ್ರವರಾಃ ಸಕಿನ್ನರಮಹೋರಗಾಃ ॥ 9 ॥

ಕ್ವ ಗತಿರ್ಮಾನುಷಾಣಾಂ ಚ ಧನುಷೋಽಸ್ಯ ಪ್ರಪೂರಣೇ ।

ಆರೋಪಣೇ ಸಮಾಯೋಗೇ ವೇಪನೇ ತೋಲನೇಽಪಿ ವಾ ॥ 10 ॥

ತದೇತದ್ಧನುಷಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಾನೀತಂ ಮುನಿಪುಙ್ಗವ ।

ದರ್ಶಯೈತನ್ಮಹಾಭಾಗ ಅನಯೋಃ ರಾಜಪುತ್ರಯೋಃ ॥ 11 ॥

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತು ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಶ್ರುತ್ವಾ ಜನಕಭಾಷಿತಮ್ ।

ವತ್ಸ ರಾಮ ಧನುಃ ಪಶ್ಯ ಇತಿ ರಾಘವಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 12 ॥

ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೇರ್ವಚನಾದ್ರಾಮೋ ಯತ್ರ ತಿಷ್ಠತಿ ತದ್ಧನುಃ ।

ಮಞ್ಜೂಷಾಂ ತಾಮಪಾವೃತ್ಯ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಧನುರಥಾಬ್ರವೀತ್ ॥ 13 ॥

ಇದಂ ಧನುರ್ವರಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸಂಸ್ಪೃಶಾಮೀಹ ಪಾಣಿನಾ ।

ಯತ್ನವಾಂಶ್ಚ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ತೋಲನೇ ಪೂರಣೇಽಪಿ ವಾ ॥ 14 ॥

ಬಾಢಮಿತ್ಯೇವ ತಂ ರಾಜಾ ಮುನಿಶ್ಚ ಸಮಭಾಷತ ।

ಲೀಲಯಾ ಸ ಧನುರ್ಮಧ್ಯೇ ಜಗ್ರಾಹ ವಚನಾನ್ಮುನೇಃ ॥ 15 ॥

ಪಶ್ಯತಾಂ ನೃಪಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಬಹೂನಾಂ ರಘುನನ್ದನಃ ।

ಆರೋಪಯತ್ಸ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸಲೀಲಮಿವ ತದ್ಧನುಃ ॥ 16 ॥

ಆರೋಪಯಿತ್ವಾ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಪೂರಯಾಮಾಸ ತದ್ಧನುಃ ।

ತದ್ಬಭಞ್ಜ ಧನುರ್ಮಧ್ಯೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಮಹಾಯಶಾಃ ॥ 17 ॥

ತಸ್ಯ ಶಬ್ದೋ ಮಹಾನಾಸೀತ್ ನಿರ್ಘಾತಸಮನಿಸ್ವನಃ ।

ಭೂಮಿಕಮ್ಪಶ್ಚ ಸುಮಹಾನ್ ಪರ್ವತಸ್ಯೇವ ದೀರ್ಯತಃ ॥ 18 ॥

ನಿಪೇತುಶ್ಚ ನರಾ ಸ್ಸರ್ವೇ ತೇನ ಶಬ್ದೇನ ಮೋಹಿತಾಃ ।

ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಮುನಿವರಂ ರಾಜಾನಂ ತೌ ಚ ರಾಘವೌ ॥ 19 ॥

ಪ್ರತ್ಯಾಶ್ವಸ್ತೇ ಜನೇ ತಸ್ಮಿನ್ರಾಜಾ ವಿಗತಸಾಧ್ವಸಃ ।

ಉವಾಚ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ವಾಕ್ಯಂ ವಾಕ್ಯಜ್ಞೋ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಮ್ ॥ 20 ॥

ಭಗವನ್ ದೃಷ್ಟವೀರ್ಯೋ ಮೇ ರಾಮೋ ದಶರಥಾತ್ಮಜಃ ।

ಅತ್ಯದ್ಭುತಮಚಿನ್ತ್ಯಂ ಚ ನ ತರ್ಕಿತಮಿದಂ ಮಯಾ ॥ 21 ॥

ಜನಕಾನಾಂ ಕುಲೇ ಕೀರ್ತಿಮಾಹರಿಷ್ಯತಿ ಮೇ ಸುತಾ ।

ಸೀತಾ ಭರ್ತಾರಮಾಸಾದ್ಯ ರಾಮಂ ದಶರಥಾತ್ಮಜಮ್ ॥ 22 ॥

ಮಮ ಸತ್ಯಾ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಚ ವೀರ್ಯಶುಲ್ಕೇತಿ ಕೌಶಿಕ ।

ಸೀತಾ ಪ್ರಾಣೈರ್ಬಹುಮತಾ ದೇಯಾ ರಾಮಾಯ ಮೇ ಸುತಾ ॥ 23 ॥

ಭವತೋಽನುಮತೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಶೀಘ್ರಂ ಗಚ್ಛನ್ತು ಮನ್ತ್ರಿಣಃ ।

ಮಮ ಕೌಶಿಕ ಭದ್ರಂ ತೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಂ ತ್ವರಿತಾ ರಥೈಃ ॥ 24 ॥

ರಾಜಾನಂ ಪ್ರಶ್ರಿತೈರ್ವಾಕ್ಯೈರಾನಯನ್ತು ಪುರಂ ಮಮ ।

ಪ್ರದಾನಂ ವೀರ್ಯಶುಲ್ಕಾಯಾಃ ಕಥಯನ್ತು ಚ ಸರ್ವಶಃ ॥ 25 ॥

ಮುನಿಗುಪ್ತೌ ಚ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೌ ಕಥಯನ್ತು ನೃಪಾಯ ವೈ ।

ಪ್ರೀಯಮಾಣಂ ತು ರಾಜಾನಮಾನಯನ್ತು ಸುಶೀಘ್ರಗಾಃ ॥ 26 ॥

ಕೌಶಿಕಶ್ಚ ತಥೇತ್ಯಾಹ ರಾಜಾ ಚಾಭಾಷ್ಯ ಮನ್ತ್ರಿಣಃ ॥ 27 ॥

ಅಯೋಧ್ಯಾಂ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಕೃತಶಾಸನಾನ್ ।

ಯಥಾವೃತ್ತಂ ಸಮಾಖ್ಯಾತುಮಾನೇತುಂ ಚ ನೃಪಂ ತದಾ ॥ 28 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha saptaṣaṣṭitamassargaḥ |

. janakasya vacaśśrutvā viśvāmitro mahāmuniḥ |

dhanurdarśaya rāmāya iti hovāca pārthivam || 1 ||

tatassa rājā janakaḥ sāmantānvyādideśa ha |

dhanurānīyatāṃ divyaṃ gandhamālyavibhūṣitam || 2 ||

janakena samādiṣṭāḥ sacivā prāviśan purīm |

taddhanuḥ purataḥ kṛtvā nirjagmuḥ pārthivājñayā || 3 ||

nṛṇāṃ śatāni pañcāśadvyāyatānāṃ mahātmanām |

mañjūṣāmaṣṭacakrāṃ tāṃ samūhuste kathañcana || 4 ||

tāmādāya tu mañjūṣāmāyasīṃ yatra taddhanuḥ |

suropamaṃ te janakamūcurnṛpatimantriṇaḥ || 5 ||

idaṃ dhanurvaraṃ rājan pūjitaṃ sarvarājabhiḥ |

mithilādhipa rājendra darśanīyaṃ yadicchasi || 6 ||

teṣāṃ nṛpo vacaḥ śrutvā kṛtāñjalirabhāṣata |

viśvāmitraṃ mahātmānaṃ tau cobhau rāmalakṣmaṇau || 7 ||

idaṃ dhanurvaraṃ brahman janakairabhipūjitam |

rājabhiśca mahāvīryaiḥ aśaktaiḥ pūrituṃ purā || 8 ||

naitatsuragaṇāssarve nāsurā na ca rākṣasāḥ |

gandharvayakṣapravarāḥ sakinnaramahoragāḥ || 9 ||

kva gatirmānuṣāṇāṃ ca dhanuṣo'sya prapūraṇe |

āropaṇe samāyoge vepane tolane'pi vā || 10 ||

tadetaddhanuṣāṃ śreṣṭhamānītaṃ munipuṅgava |

darśayaitanmahābhāga anayoḥ rājaputrayoḥ || 11 ||

viśvāmitrastu dharmātmā śrutvā janakabhāṣitam |

vatsa rāma dhanuḥ paśya iti rāghavamabravīt || 12 ||

brahmarṣervacanādrāmo yatra tiṣṭhati taddhanuḥ |

mañjūṣāṃ tāmapāvṛtya dṛṣṭvā dhanurathābravīt || 13 ||

idaṃ dhanurvaraṃ brahman saṃspṛśāmīha pāṇinā |

yatnavāṃśca bhaviṣyāmi tolane pūraṇe'pi vā || 14 ||

bāḍhamityeva taṃ rājā muniśca samabhāṣata |

līlayā sa dhanurmadhye jagrāha vacanānmuneḥ || 15 ||

paśyatāṃ nṛpasahasrāṇāṃ bahūnāṃ raghunandanaḥ |

āropayatsa dharmātmā salīlamiva taddhanuḥ || 16 ||

āropayitvā dharmātmā pūrayāmāsa taddhanuḥ |

tadbabhañja dhanurmadhye naraśreṣṭho mahāyaśāḥ || 17 ||

tasya śabdo mahānāsīt nirghātasamanisvanaḥ |

bhūmikampaśca sumahān parvatasyeva dīryataḥ || 18 ||

nipetuśca narā ssarve tena śabdena mohitāḥ |

varjayitvā munivaraṃ rājānaṃ tau ca rāghavau || 19 ||

pratyāśvaste jane tasminrājā vigatasādhvasaḥ |

uvāca prāñjalirvākyaṃ vākyajño munipuṅgavam || 20 ||

bhagavan dṛṣṭavīryo me rāmo daśarathātmajaḥ |

atyadbhutamacintyaṃ ca na tarkitamidaṃ mayā || 21 ||

janakānāṃ kule kīrtimāhariṣyati me sutā |

sītā bhartāramāsādya rāmaṃ daśarathātmajam || 22 ||

mama satyā pratijñā ca vīryaśulketi kauśika |

sītā prāṇairbahumatā deyā rāmāya me sutā || 23 ||

bhavato'numate brahman śīghraṃ gacchantu mantriṇaḥ |

mama kauśika bhadraṃ te ayodhyāṃ tvaritā rathaiḥ || 24 ||

rājānaṃ praśritairvākyairānayantu puraṃ mama |

pradānaṃ vīryaśulkāyāḥ kathayantu ca sarvaśaḥ || 25 ||

muniguptau ca kākutsthau kathayantu nṛpāya vai |

prīyamāṇaṃ tu rājānamānayantu suśīghragāḥ || 26 ||

kauśikaśca tathetyāha rājā cābhāṣya mantriṇaḥ || 27 ||

ayodhyāṃ preṣayāmāsa dharmātmā kṛtaśāsanān |

yathāvṛttaṃ samākhyātumānetuṃ ca nṛpaṃ tadā || 28 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptaṣaṣṭitamassargaḥ ||