1.66 Balakanda - Shatshashtitama Sargah

ॐ

1.66 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಷಟ್ಷಷ್ಟಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಷಟ್ಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತತಃ ಪ್ರಭಾತೇ ವಿಮಲೇ ಕೃತಕರ್ಮಾ ನರಾಧಿಪಃ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಆಜುಹಾವ ಸರಾಘವಮ್ ॥ 1 ॥

ತಮರ್ಚಯಿತ್ವಾ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟೇನ ಕರ್ಮಣಾ ।

ರಾಘವೌ ಚ ಮಹಾತ್ಮಾನೌ ತದಾ ವಾಕ್ಯಮುವಾಚ ಹ ॥ 2 ॥

ಭಗವನ್ ಸ್ವಾಗತಂ ತೇಽಸ್ತು ಕಿಂ ಕರೋಮಿ ತವಾನಘ ।

ಭವಾನಾಜ್ಞಾಪಯತು ಮಾಮಾಜ್ಞಾಪ್ಯೋ ಭವತಾ ಹ್ಯಹಮ್ ॥ 3 ॥

ಏವಮುಕ್ತಸ್ಸ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಜನಕೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।

ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಮುನಿರ್ವೀರಂ ವಾಕ್ಯಂ ವಾಕ್ಯವಿಶಾರದಃ ॥ 4 ॥

ಪುತ್ರೌ ದಶರಥಸ್ಯೇಮೌ ಕ್ಷತ್ರಿಯೌ ಲೋಕವಿಶ್ರುತೌ ।

ದ್ರುಷ್ಟುಕಾಮೌ ಧನು ಶ್ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಯದೇತತ್ವಯಿ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 5 ॥

ಏತದ್ದರ್ಶಯ ಭದ್ರಂ ತೇ ಕೃತಕಾಮೌ ನೃಪಾತ್ಮಜೌ ।

ದರ್ಶನಾದಸ್ಯ ಧನುಷೋ ಯಥೇಷ್ಟಂ ಪ್ರತಿಯಾಸ್ಯತಃ ॥ 6 ॥

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ಜನಕಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಮಹಾಮುನಿಮ್ ।

ಶ್ರೂಯತಾಮಸ್ಯ ಧನುಷೋ ಯದರ್ಥಮಿಹ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 7 ॥

ದೇವರಾತ ಇತಿ ಖ್ಯಾತೋ ನಿಮೇಷ್ಷಷ್ಠೋ ಮಹೀಪತಿಃ ।

ನ್ಯಾಸೋಽಯಂ ತಸ್ಯ ಭಗವನ್ ಹಸ್ತೇ ದತ್ತೋ ಮಹಾತ್ಮನಾ ॥ 8 ॥

ದಕ್ಷಯಜ್ಞವಧೇ ಪೂರ್ವಂ ಧನುರಾಯಮ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।

ರುದ್ರಸ್ತು ತ್ರಿದಶಾನ್ ರೋಷಾತ್ಸಲೀಲಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 9 ॥

ಯಸ್ಮಾದ್ಭಾಗಾರ್ಥಿನೋ ಭಾಗಾನ್ನಾಕಲ್ಪಯತ ಮೇ ಸುರಾಃ ।

ವರಾಙ್ಗಾಣಿ ಮಹಾರ್ಹಾಣಿ ಧನುಷಾ ಶಾತಯಾಮಿ ವಃ ॥ 10 ॥

ತತೋ ವಿಮನಸಸ್ಸರ್ವೇ ದೇವಾ ವೈ ಮುನಿಪುಙ್ಗವ ।

ಪ್ರಸಾದಯನ್ತಿ ದೇವೇಶಂ ತೇಷಾಂ ಪ್ರೀತೋಽಭವದ್ಭವಃ ॥ 11 ॥

ಪ್ರೀತಿಯುಕ್ತಸ್ಸ ಸರ್ವೇಷಾಂ ದದೌ ತೇಷಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।

ತದೇತದ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ಧನೂರತ್ನಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।

ನ್ಯಾಸಭೂತಂ ತದಾ ನ್ಯಸ್ತಮಸ್ಮಾಕಂ ಪೂರ್ವ ಕೇ ವಿಭೋ ॥ 12 ॥

ಅಥ ಮೇ ಕೃಷತಃ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಲಾಙ್ಗೂಲಾದುತ್ಥಿತಾ ಮಯಾ ।

ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಶೋಧಯತಾ ಲಬ್ಧಾ ನಾಮ್ನಾ ಸೀತೇತಿ ವಿಶ್ರುತಾ ॥ 13 ॥

ಭೂತಲಾದುತ್ಥಿತಾ ಸಾ ತು ವ್ಯವರ್ಧತ ಮಮಾತ್ಮಜಾ ।

ವೀರ್ಯಶುಲ್ಕೇತಿ ಮೇ ಕನ್ಯಾ ಸ್ಥಾಪಿತೇಯಮಯೋನಿಜಾ ॥ 14 ॥

ಭೂತಲಾದುತ್ಥಿತಾಂ ತಾಂ ತು ವರ್ಧಮಾನಾಂ ಮಮಾತ್ಮಜಾಮ್ ।

ವರಯಾಮಾಸುರಾಗಮ್ಯ ರಾಜಾನೋ ಮುನಿಪುಙ್ಗವ ॥ 15 ॥

ತೇಷಾಂ ವರಯತಾಂ ಕನ್ಯಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪೃಥಿವೀಕ್ಷಿತಾಮ್ ।

ವೀರ್ಯಶುಲ್ಕೇತಿ ಭಗವನ್ ನ ದದಾಮಿ ಸುತಾಮಹಮ್ ॥ 16 ॥

ತತಸ್ಸರ್ವೇ ನೃಪತಯ ಸ್ಸಮೇತ್ಯ ಮುನಿಪುಙ್ಗವ ।

ಮಿಥಿಲಾಮಭ್ಯುಪಾಗಮ್ಯ ವೀರ್ಯಜಿಜ್ಞಾಸವಸ್ತದಾ ॥ 17 ॥

ತೇಷಾಂ ಜಿಜ್ಞಾಸಮಾನಾನಾಂ ವೀರ್ಯಂ ಧನುರುಪಾಹೃತಮ್ ।

ನ ಶೇಕುರ್ಗ್ರಹಣೇ ತಸ್ಯ ಧನುಷಸ್ತೋಲನೇಽಪಿ ವಾ ॥ 18 ॥

ತೇಷಾಂ ವೀರ್ಯವತಾಂ ವೀರ್ಯಮಲ್ಪಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಹಾಮುನೇ ।

ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ ನೃಪತಯಸ್ತನ್ನಿಬೋಧ ತಪೋಧನ ॥ 19 ॥

ತತಃ ಪರಮಕೋಪೇನ ರಾಜಾನೋ ನೃಪಪುಙ್ಗವ ।

ನ್ಯರುನ್ಧನ್ಮಿಥಿಲಾಂ ಸರ್ವೇ ವೀರ್ಯಸನ್ದೇಹಮಾಗತಾಃ ॥ 20 ॥

ಆತ್ಮಾನಮವಧೂತಂ ತೇ ವಿಜ್ಞಾಯ ನೃಪಪುಙ್ಗವಾಃ ।

ರೋಷೇಣ ಮಹತಾಽಽವಿಷ್ಟಾಃ ಪೀಡಯನ್ಮಿಥಿಲಾಂ ಪುರೀಮ್ ॥ 21 ॥

ತತಸ್ಸಂವತ್ಸರೇ ಪೂರ್ಣೇ ಕ್ಷಯಂ ಯಾತಾನಿ ಸರ್ವಶಃ ।

ಸಾಧನಾನಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ತತೋಽಹಂ ಭೃಶದುಃಖಿತಃ ॥ 22 ॥

ತತೋ ದೇವಗಣಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ತಪಸಾಽಹಂ ಪ್ರಸಾದಯಮ್ ।

ದದುಶ್ಚ ಪರಮಪ್ರೀತಾ ಶ್ಚತುರಙ್ಗಬಲಂ ಸುರಾಃ ॥ 23 ॥

ತತೋ ಭಗ್ನಾ ನೃಪತಯೋ ಹನ್ಯಮಾನಾ ದಿಶೋ ಯಯುಃ ।

ಅವೀರ್ಯಾ ವೀರ್ಯಸನ್ದಿಗ್ಧಾ ಸ್ಸಾಮಾತ್ಯಾಃ ಪಾಪಕರ್ಮಣಃ ॥ 24 ॥

ತದೇತನ್ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ಧನುಃ ಪರಮಭಾಸ್ವರಮ್ ।

ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣಯೋಶ್ಚಾಪಿ ದರ್ಶಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಸುವ್ರತ ॥ 25 ॥

ಯದ್ಯಸ್ಯ ಧನುಷೋ ರಾಮಃ ಕುರ್ಯಾದಾರೋಪಣಂ ಮುನೇ ।

ಸುತಾಮಯೋನಿಜಾಂ ಸೀತಾಂ ದದ್ಯಾಂ ದಾಶರಥೇರಹಮ್ ॥ 26 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಷಟ್ಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ |

tataḥ prabhāte vimale kṛtakarmā narādhipaḥ |

viśvāmitraṃ mahātmānaṃ ājuhāva sarāghavam || 1 ||

tamarcayitvā dharmātmā śāstradṛṣṭena karmaṇā |

rāghavau ca mahātmānau tadā vākyamuvāca ha || 2 ||

bhagavan svāgataṃ te'stu kiṃ karomi tavānagha |

bhavānājñāpayatu māmājñāpyo bhavatā hyaham || 3 ||

evamuktassa dharmātmā janakena mahātmanā |

pratyuvāca munirvīraṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ || 4 ||

putrau daśarathasyemau kṣatriyau lokaviśrutau |

druṣṭukāmau dhanu śśreṣṭhaṃ yadetatvayi tiṣṭhati || 5 ||

etaddarśaya bhadraṃ te kṛtakāmau nṛpātmajau |

darśanādasya dhanuṣo yatheṣṭaṃ pratiyāsyataḥ || 6 ||

evamuktastu janakaḥ pratyuvāca mahāmunim |

śrūyatāmasya dhanuṣo yadarthamiha tiṣṭhati || 7 ||

devarāta iti khyāto nimeṣṣaṣṭho mahīpatiḥ |

nyāso'yaṃ tasya bhagavan haste datto mahātmanā || 8 ||

dakṣayajñavadhe pūrvaṃ dhanurāyamya vīryavān |

rudrastu tridaśān roṣātsalīlamidamabravīt || 9 ||

yasmādbhāgārthino bhāgānnākalpayata me surāḥ |

varāṅgāṇi mahārhāṇi dhanuṣā śātayāmi vaḥ || 10 ||

tato vimanasassarve devā vai munipuṅgava |

prasādayanti deveśaṃ teṣāṃ prīto'bhavadbhavaḥ || 11 ||

prītiyuktassa sarveṣāṃ dadau teṣāṃ mahātmanām |

tadetaddevadevasya dhanūratnaṃ mahātmanaḥ |

nyāsabhūtaṃ tadā nyastamasmākaṃ pūrva ke vibho || 12 ||

atha me kṛṣataḥ kṣetraṃ lāṅgūlādutthitā mayā |

kṣetraṃ śodhayatā labdhā nāmnā sīteti viśrutā || 13 ||

bhūtalādutthitā sā tu vyavardhata mamātmajā |

vīryaśulketi me kanyā sthāpiteyamayonijā || 14 ||

bhūtalādutthitāṃ tāṃ tu vardhamānāṃ mamātmajām |

varayāmāsurāgamya rājāno munipuṅgava || 15 ||

teṣāṃ varayatāṃ kanyāṃ sarveṣāṃ pṛthivīkṣitām |

vīryaśulketi bhagavan na dadāmi sutāmaham || 16 ||

tatassarve nṛpataya ssametya munipuṅgava |

mithilāmabhyupāgamya vīryajijñāsavastadā || 17 ||

teṣāṃ jijñāsamānānāṃ vīryaṃ dhanurupāhṛtam |

na śekurgrahaṇe tasya dhanuṣastolane'pi vā || 18 ||

teṣāṃ vīryavatāṃ vīryamalpaṃ jñātvā mahāmune |

pratyākhyātā nṛpatayastannibodha tapodhana || 19 ||

tataḥ paramakopena rājāno nṛpapuṅgava |

nyarundhanmithilāṃ sarve vīryasandehamāgatāḥ || 20 ||

ātmānamavadhūtaṃ te vijñāya nṛpapuṅgavāḥ |

roṣeṇa mahatā''viṣṭāḥ pīḍayanmithilāṃ purīm || 21 ||

tatassaṃvatsare pūrṇe kṣayaṃ yātāni sarvaśaḥ |

sādhanāni muniśreṣṭha tato'haṃ bhṛśaduḥkhitaḥ || 22 ||

tato devagaṇān sarvān tapasā'haṃ prasādayam |

daduśca paramaprītā ścaturaṅgabalaṃ surāḥ || 23 ||

tato bhagnā nṛpatayo hanyamānā diśo yayuḥ |

avīryā vīryasandigdhā ssāmātyāḥ pāpakarmaṇaḥ || 24 ||

tadetanmuniśārdūla dhanuḥ paramabhāsvaram |

rāmalakṣmaṇayoścāpi darśayiṣyāmi suvrata || 25 ||

yadyasya dhanuṣo rāmaḥ kuryādāropaṇaṃ mune |

sutāmayonijāṃ sītāṃ dadyāṃ dāśaratheraham || 26 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ||