1.60 Balakanda - Shashtitama Sargah

ॐ

1.60 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಷಷ್ಟಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತಪೋಬಲಹತಾನ್ ಕೃತ್ವಾ ವಾಸಿಷ್ಠಾನ್ ಸಮಹೋದಯಾನ್ ।

ಋಷಿಮಧ್ಯೇ ಮಹಾತೇಜಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋಽಭ್ಯಭಾಷತ ॥ 1 ॥

ಅಯಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುದಾಯಾದಸ್ತ್ರಿಶಙ್ಕುರಿತಿ ವಿಶ್ರುತಃ ।

ಧರ್ಮಿಷ್ಠಶ್ಚ ವದಾನ್ಯಶ್ಚ ಮಾಂ ಚೈವ ಶರಣಂ ಗತಃ ॥ 2 ॥

ತೇನಾನೇನ ಶರೀರೇಣ ದೇವಲೋಕಜಿಗೀಷಯಾ ।

ಯಥಾಽಯಂ ಸ್ವಶರೀರೇಣ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಂ ಗಮಿಷ್ಯತಿ ॥ 3 ॥

ತಥಾ ಪ್ರವರ್ತ್ಯತಾಂ ಯಜ್ಞೇ ಭವದ್ಭಿಶ್ಚ ಮಯಾ ಸಹ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರವಚ ಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಸರ್ವ ಏವ ಮಹರ್ಷಯಃ ॥ 4 ॥

ಊಚುಸ್ಸಮೇತ್ಯ ಸಹಿತಾ ಧರ್ಮಜ್ಞಾ ಧರ್ಮಸಂಹಿತಮ್ ।

ಅಯಂ ಕುಶಿಕದಾಯಾದೋ ಮುನಿಃ ಪರಮಕೋಪನಃ ॥ 5 ॥

ಯದಾಹ ವಚನಂ ಸಮ್ಯಗೇತತ್ಕಾರ್ಯಂ ನ ಸಂಶಯಃ ।

ಅಗ್ನಿಕಲ್ಪೋ ಹಿ ಭಗವಾನ್ ಶಾಪಂ ದಾಸ್ಯತಿ ರೋಷಿತಃ ॥ 6 ॥

ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರವರ್ತ್ಯತಾಂ ಯಜ್ಞ ಸ್ಸಶರೀರೋ ಯಥಾ ದಿವಮ್ ।

ಗಚ್ಛೇದಿಕ್ಷ್ವಾಕುದಾಯಾದೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ತೇಜಸಾ ॥ 7 ॥

ತಥಾ ಪ್ರವರ್ತ್ಯತಾಂ ಯಜ್ಞ ಸ್ಸರ್ವೇ ಸಮಧಿತಿಷ್ಠತ ।

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮಹರ್ಷಯಃ ಚಕ್ರುಸ್ತಾಸ್ತಾಃಕ್ರಿಯಾಸ್ತದಾ ॥ 8 ॥

ಯಾಜಕಶ್ಚ ಮಹಾತೇಜಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋಽಭವತ್ಕ್ರತೌ ।

ಋತ್ವಿಜಶ್ಚಾನುಪೂರ್ವ್ಯೇಣ ಮನ್ತ್ರವನ್ಮನ್ತ್ರಕೋವಿದಾಃ ॥ 9 ॥

ಚಕ್ರುಃ ಕರ್ಮಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಯಥಾಕಲ್ಪಂ ಯಥಾವಿಧಿ ।

ತತಃ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾತಪಾಃ ॥ 10 ॥

ಚಕಾರಾವಾಹನಂ ತತ್ರ ಭಾಗಾರ್ಥಂ ಸರ್ವದೇವತಾಃ ।

ನಾಭ್ಯಾಗಮಂಸ್ತದಾಹೂತಾ ಭಾಗಾರ್ಥಂ ಸರ್ವದೇವತಾಃ ॥ 11 ॥

ತತಃ ಕ್ರೋಧಸಮಾವಿಷ್ಟೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾಮುನಿಃ ।

ಸ್ರುವಮುದ್ಯಮ್ಯ ಸಕ್ರೋಧಸ್ತ್ರಿಶಙ್ಕುಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 12 ॥

ಪಶ್ಯ ಮೇ ತಪಸೋ ವೀರ್ಯಂ ಸ್ವಾರ್ಜಿತಸ್ಯ ನರೇಶ್ವರ ।

ಏಷ ತ್ವಾಂ ಸಶರೀರೇಣ ನಯಾಮಿ ಸ್ವರ್ಗಮೋಜಸಾ ॥ 13 ॥

ದುಷ್ಪ್ರಾಪಂ ಸಶರೀರೇಣ ದಿವಂ ಗಚ್ಛ ನರಾಧಿಪ ।

ಸ್ವಾರ್ಜಿತಂ ಕಿಞ್ಚಿದಪ್ಯಸ್ತಿ ಮಯಾ ಹಿ ತಪಸಃಫಲಮ್ ॥ 14 ॥

ರಾಜನ್ ಸ್ವತೇಜಸಾ ತಸ್ಯ ಸಶರೀರೋ ದಿವಂ ವ್ರಜ ।

ಉಕ್ತವಾಕ್ಯೇ ಮುನೌ ತಸ್ಮಿನ್ ಸಶರೀರೋ ನರೇಶ್ವರಃ ॥ 15 ॥

ದಿವಂ ಜಗಾಮ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಮುನೀನಾಂ ಪಶ್ಯತಾಂ ತದಾ ।

ದೇವಲೋಕಗತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತ್ರಿಶಙ್ಕುಂ ಪಾಕಶಾಸನಃ ॥ 16 ॥

ಸಹ ಸರ್ವೈಸ್ಸುರಗಣೈರಿದಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ।

ತ್ರಿಶಙ್ಕೋ ಗಚ್ಛ ಭೂಯಸ್ತ್ವಂ ನಾಸಿ ಸ್ವರ್ಗಕೃತಾಲಯಃ ॥ 17 ॥

ಗುರುಶಾಪಹತೋ ಮೂಢ ಪತ ಭೂಮಿಮವಾಕ್ಛಿರಾಃ ।

ಏವಮುಕ್ತೋ ಮಹೇನ್ದ್ರೇಣ ತ್ರಿಶಙ್ಕುರಪತತ್ಪುನಃ ॥ 18 ॥

ವಿಕ್ರೋಶಮಾನಸ್ತ್ರಾಹೀತಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ತಪೋಧನಮ್ ।

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ತಸ್ಯ ಕ್ರೋಶಮಾನಸ್ಯ ಕೌಶಿಕಃ ॥ 19 ॥

ರೋಷಮಾಹಾರಯತ್ತೀವ್ರಂ ತಿಷ್ಠ ತಿಷ್ಠೇತಿ ಚಾಬ್ರವೀತ್ ।

ಋಷಿಮಧ್ಯೇ ಸ ತೇಜಸ್ಸ್ವೀ ಪ್ರಜಾಪತಿರಿವಾಪರಃ ॥ 20 ॥

ಸೃಜನ್ ದಕ್ಷಿಣಮಾರ್ಗಸ್ಥಾನ್ ಸಪ್ತರ್ಷೀನಪರಾನ್ ಪುನಃ ।

ನಕ್ಷತ್ರಮಾಲಾಮಪರಾಮಸೃಜತ್ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚ್ಛಿತಃ ॥ 21 ॥

ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮಾಸ್ಥಾಯ ಮುನಿಮಧ್ಯೇ ಮಹಾಯಶಾಃ ।

ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ನಕ್ಷತ್ರವಂಶಂ ಚ ಕ್ರೋಧೇನ ಕಲುಷೀಕೃತಃ ॥ 22 ॥

ಅನ್ಯಮಿನ್ದ್ರಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಲೋಕೋ ವಾ ಸ್ಯಾದನಿನ್ದ್ರಕಃ ।

ದೈವತಾನ್ಯಪಿ ಸ ಕ್ರೋಧಾ ತ್ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಸಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ 23 ॥

ತತಃ ಪರಮಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಾಸ್ಸರ್ಷಿಸಙ್ಘಾಸ್ಸುರಾಸುರಾಃ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಮೂಚುಃ ಸಾನುನಯಂ ವಚಃ ॥ 24 ॥

ಅಯಂ ರಾಜಾ ಮಹಾಭಾಗ ಗುರುಶಾಪಪರಿಕ್ಷತಃ ।

ಸಶರೀರೋ ದಿವಂ ಯಾತುಂ ನಾರ್ಹತ್ಯೇವ ತಪೋಧನ ॥ 25 ॥

ತೇಷಾಂ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ದೇವಾನಾಂ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಃ ।

ಅಬ್ರವೀತ್ಸುಮಹದ್ವಾಕ್ಯಂ ಕೌಶಿಕಃ ಸರ್ವದೇವತಾಃ ॥ 26 ॥

ಸಶರೀರಸ್ಯ ಭದ್ರಂ ವಸ್ತ್ರಿಶಙ್ಕೋರಸ್ಯ ಭೂಪತೇಃ ।

ಆರೋಹಣಂ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಯ ನಾನೃತಂ ಕರ್ತುಮುತ್ಸಹೇ ॥ 27 ॥

ಸ್ವರ್ಗೋಽಸ್ತು ಸಶರೀರಸ್ಯ ತ್ರಿಶಙ್ಕೋರಸ್ಯ ಶಾಶ್ವತಃ ।

ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಚ ಸರ್ವಾಣಿ ಮಾಮಕಾನಿ ಧ್ರುವಾಣ್ಯಥ ॥ 28 ॥

ಯಾವಲ್ಲೋಕಾ ಧರಿಷ್ಯನ್ತಿ ತಿಷ್ಠನ್ತ್ವೇತಾನಿ ಸರ್ವಶಃ ।

ಮತ್ಕೃತಾನಿ ಸುರಾ ಸ್ಸರ್ವೇ ತದನುಜ್ಞಾತುಮರ್ಹಥ ॥ 29 ॥

ಏವಮುಕ್ತಾಃ ಸುರಾಸ್ಸರ್ವೇ ಪ್ರತ್ಯೂಚುರ್ಮುನಿಪುಙ್ಗವಮ್ ।

ಏವಂ ಭವತು ಭದ್ರಂ ತೇ ತಿಷ್ಠನ್ತ್ವೇತಾನಿ ಸರ್ವಶಃ ॥ 30 ॥

ಗಗನೇ ತಾನ್ಯನೇಕಾನಿ ವೈಶ್ವಾನರಪಥಾದ್ಬಹಿಃ ।

ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ತೇಷು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಷು ಜಾಜ್ವಲನ್ ॥ 31 ॥

ಅವಾಕ್ಛಿರಾಸ್ತ್ರಿಶಙ್ಕುಶ್ಚ ತಿಷ್ಠತ್ವಮರಸನ್ನಿಭಃ ।

ಅನುಯಾಸ್ಯನ್ತಿ ಚೈತಾನಿ ಜ್ಯೋತೀಂಷಿ ನೃಪಸತ್ತಮಮ್ ॥ 32 ॥

ಕೃತಾರ್ಥಂ ಕೀರ್ತಿಮನ್ತಂ ಚ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗತಂ ಯಥಾ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತು ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸರ್ವದೇವೈರಭಿಷ್ಟುತಃ ॥ 33 ॥

ಋಷಿಭಿಶ್ಚ ಮಹಾತೇಜಾ ಬಾಢಮಿತ್ಯಾಹ ದೇವತಾಃ ।

ತತೋ ದೇವಾ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಮುನಯಶ್ಚ ತಪೋಧನಾಃ ।

ಜಗ್ಮುರ್ಯಥಾಽಽಗತಂ ಸರ್ವೇ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತೇ ನರೋತ್ತಮ ॥ 34 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha ṣaṣṭitamassargaḥ |

tapobalahatān kṛtvā vāsiṣṭhān samahodayān |

ṛṣimadhye mahātejā viśvāmitro'bhyabhāṣata || 1 ||

ayamikṣvākudāyādastriśaṅkuriti viśrutaḥ |

dharmiṣṭhaśca vadānyaśca māṃ caiva śaraṇaṃ gataḥ || 2 ||

tenānena śarīreṇa devalokajigīṣayā |

yathā'yaṃ svaśarīreṇa svargalokaṃ gamiṣyati || 3 ||

tathā pravartyatāṃ yajñe bhavadbhiśca mayā saha |

viśvāmitravaca śśrutvā sarva eva maharṣayaḥ || 4 ||

ūcussametya sahitā dharmajñā dharmasaṃhitam |

ayaṃ kuśikadāyādo muniḥ paramakopanaḥ || 5 ||

yadāha vacanaṃ samyagetatkāryaṃ na saṃśayaḥ |

agnikalpo hi bhagavān śāpaṃ dāsyati roṣitaḥ || 6 ||

tasmātpravartyatāṃ yajña ssaśarīro yathā divam |

gacchedikṣvākudāyādo viśvāmitrasya tejasā || 7 ||

tathā pravartyatāṃ yajña ssarve samadhitiṣṭhata |

evamuktvā maharṣayaḥ cakrustāstāḥkriyāstadā || 8 ||

yājakaśca mahātejā viśvāmitro'bhavatkratau |

ṛtvijaścānupūrvyeṇa mantravanmantrakovidāḥ || 9 ||

cakruḥ karmāṇi sarvāṇi yathākalpaṃ yathāvidhi |

tataḥ kālena mahatā viśvāmitro mahātapāḥ || 10 ||

cakārāvāhanaṃ tatra bhāgārthaṃ sarvadevatāḥ |

nābhyāgamaṃstadāhūtā bhāgārthaṃ sarvadevatāḥ || 11 ||

tataḥ krodhasamāviṣṭo viśvāmitro mahāmuniḥ |

sruvamudyamya sakrodhastriśaṅkumidamabravīt || 12 ||

paśya me tapaso vīryaṃ svārjitasya nareśvara |

eṣa tvāṃ saśarīreṇa nayāmi svargamojasā || 13 ||

duṣprāpaṃ saśarīreṇa divaṃ gaccha narādhipa |

svārjitaṃ kiñcidapyasti mayā hi tapasaḥphalam || 14 ||

rājan svatejasā tasya saśarīro divaṃ vraja |

uktavākye munau tasmin saśarīro nareśvaraḥ || 15 ||

divaṃ jagāma kākutstha munīnāṃ paśyatāṃ tadā |

devalokagataṃ dṛṣṭvā triśaṅkuṃ pākaśāsanaḥ || 16 ||

saha sarvaissuragaṇairidaṃ vacanamabravīt |

triśaṅko gaccha bhūyastvaṃ nāsi svargakṛtālayaḥ || 17 ||

guruśāpahato mūḍha pata bhūmimavākchirāḥ |

evamukto mahendreṇa triśaṅkurapatatpunaḥ || 18 ||

vikrośamānastrāhīti viśvāmitraṃ tapodhanam |

tacchrutvā vacanaṃ tasya krośamānasya kauśikaḥ || 19 ||

roṣamāhārayattīvraṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt |

ṛṣimadhye sa tejassvī prajāpatirivāparaḥ || 20 ||

sṛjan dakṣiṇamārgasthān saptarṣīnaparān punaḥ |

nakṣatramālāmaparāmasṛjatkrodhamūrcchitaḥ || 21 ||

dakṣiṇāṃ diśamāsthāya munimadhye mahāyaśāḥ |

sṛṣṭvā nakṣatravaṃśaṃ ca krodhena kaluṣīkṛtaḥ || 22 ||

anyamindraṃ kariṣyāmi loko vā syādanindrakaḥ |

daivatānyapi sa krodhā tsraṣṭuṃ samupacakrame || 23 ||

tataḥ paramasambhrāntāssarṣisaṅghāssurāsurāḥ |

viśvāmitraṃ mahātmānamūcuḥ sānunayaṃ vacaḥ || 24 ||

ayaṃ rājā mahābhāga guruśāpaparikṣataḥ |

saśarīro divaṃ yātuṃ nārhatyeva tapodhana || 25 ||

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā devānāṃ munipuṅgavaḥ |

abravītsumahadvākyaṃ kauśikaḥ sarvadevatāḥ || 26 ||

saśarīrasya bhadraṃ vastriśaṅkorasya bhūpateḥ |

ārohaṇaṃ pratijñāya nānṛtaṃ kartumutsahe || 27 ||

svargo'stu saśarīrasya triśaṅkorasya śāśvataḥ |

nakṣatrāṇi ca sarvāṇi māmakāni dhruvāṇyatha || 28 ||

yāvallokā dhariṣyanti tiṣṭhantvetāni sarvaśaḥ |

matkṛtāni surā ssarve tadanujñātumarhatha || 29 ||

evamuktāḥ surāssarve pratyūcurmunipuṅgavam |

evaṃ bhavatu bhadraṃ te tiṣṭhantvetāni sarvaśaḥ || 30 ||

gagane tānyanekāni vaiśvānarapathādbahiḥ |

nakṣatrāṇi muniśreṣṭha teṣu jyotiṣṣu jājvalan || 31 ||

avākchirāstriśaṅkuśca tiṣṭhatvamarasannibhaḥ |

anuyāsyanti caitāni jyotīṃṣi nṛpasattamam || 32 ||

kṛtārthaṃ kīrtimantaṃ ca svargalokagataṃ yathā |

viśvāmitrastu dharmātmā sarvadevairabhiṣṭutaḥ || 33 ||

ṛṣibhiśca mahātejā bāḍhamityāha devatāḥ |

tato devā mahātmāno munayaśca tapodhanāḥ |

jagmuryathā''gataṃ sarve yajñasyānte narottama || 34 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṣṭitamassargaḥ ||