1.52 Balakanda - Dvipanchasha Sargah

ॐ

1.52 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ದ್ವಿಪಞ್ಚಾಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ದ್ವಿಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಸ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪರಮಪ್ರೀತೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ ।

ಪ್ರಣತೋ ವಿನಯಾದ್ವೀರೋ ವಸಿಷ್ಠಂ ಜಪತಾಂ ವರಮ್ ॥ 1 ॥

ಸ್ವಾಗತಂ ತವ ಚೇತ್ಯುಕ್ತೋ ವಸಿಷ್ಠೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।

ಆಸನಂ ಚಾಸ್ಯ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠೋ ವ್ಯಾದಿದೇಶ ಹ ॥ 2 ॥

ಉಪವಿಷ್ಟಾಯ ಚ ತದಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾಯ ಧೀಮತೇ ।

ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಮುನಿವರಃ ಫಲಮೂಲಮುಪಾಹರತ್ ॥ 3 ॥

ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯ ತು ತಾಂ ಪೂಜಾಂ ವಸಿಷ್ಠಾದ್ರಾಜಸತ್ತಮಃ ।

ತಪೋಗ್ನಿಹೋತ್ರಶಿಷ್ಯೇಷು ಕುಶಲಂ ಪರ್ಯಪೃಚ್ಛತ ॥ 4 ॥

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾತೇಜಾ ವನಸ್ಪತಿಗಣೇ ತಥಾ ।

ಸರ್ವತ್ರ ಕುಶಲಂ ಚಾಹ ವಸಿಷ್ಠೋ ರಾಜಸತ್ತಮಮ್ ॥ 5 ॥

ಸುಖೋಪವಿಷ್ಟಂ ರಾಜಾನಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಮಹಾತಪಾಃ ।

ಪಪ್ರಚ್ಛ ಜಪತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವಸಿಷ್ಠೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಸುತಃ ॥ 6 ॥

ಕಚ್ಚಿತ್ತೇ ಕುಶಲಂ ರಾಜನ್ ಕಚ್ಚಿದ್ಧರ್ಮೇಣ ರಞ್ಜಯನ್ ।

ಪ್ರಜಾಃ ಪಾಲಯಸೇ ವೀರ ರಾಜವೃತ್ತೇನ ಧಾರ್ಮಿಕ ॥ 7 ॥

ಕಚ್ಚಿತ್ತೇ ಸಮ್ಭೃತಾ ಭೃತ್ಯಾಃ ಕಚ್ಚಿತ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಶಾಸನೇ ।

ಕಚ್ಚಿತ್ತೇ ವಿಜಿತಾಸ್ಸರ್ವೇ ರಿಪವೋ ರಿಪುಸೂದನ ॥ 8 ॥

ಕಚ್ಚಿದ್ಬಲೇಷು ಕೋಶೇಷು ಮಿತ್ರೇಷು ಚ ಪರನ್ತಪ ।

ಕುಶಲಂ ತೇ ನರವ್ಯಾಘ್ರ ಪುತ್ರಪೌತ್ರೇ ತವಾನಘ ॥ 9 ॥

ಸರ್ವತ್ರ ಕುಶಲಂ ರಾಜಾ ವಸಿಷ್ಠಂ ಪ್ರತ್ಯುದಾಹರತ್ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾತೇಜಾ ವಸಿಷ್ಠಂ ವಿನಯಾನ್ವಿತಃ ॥ 10 ॥

ಕೃತ್ವೋಭೌ ಸುಚಿರಂ ಕಾಲಂ ಧರ್ಮಿಷ್ಠೌ ತಾಃ ಕಥಾಃ ಶುಭಾಃ ।

ಮುದಾ ಪರಮಯಾ ಯುಕ್ತೌ ಪ್ರೀಯೇತಾಂ ತೌ ಪರಸ್ಪರಮ್ ॥ 11 ॥

ತತೋ ವಸಿಷ್ಠೋ ಭಗವಾನ್ ಕಥಾಽನ್ತೇ ರಘುನನ್ದನ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಮಿದಂ ವಾಕ್ಯಮುವಾಚ ಪ್ರಹಸನ್ನಿವ ॥ 12 ॥

ಆತಿಥ್ಯಂ ಕರ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಬಲಸ್ಯಾಸ್ಯ ಮಹಾಬಲ ।

ತವ ಚೈವಾಪ್ರಮೇಯಸ್ಯ ಯಥಾರ್ಹಂ ಸಮ್ಪ್ರತೀಚ್ಛ ಮೇ ॥ 13 ॥

ಸತ್ಕ್ರಿಯಾಂ ತು ಭವಾನೇತಾಂ ಪ್ರತೀಚ್ಛತು ಮಯೋದ್ಯತಾಮ್ ।

ರಾಜಾ ತ್ವಮತಿಥಿಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪೂಜನೀಯಃ ಪ್ರಯತ್ನತಃ ॥ 14 ॥

ಏವಮುಕ್ತೋ ವಸಿಷ್ಠೇನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾಮತಿಃ ।

ಕೃತಮಿತ್ಯಬ್ರವೀದ್ರಾಜಾ ಪ್ರಿಯವಾಕ್ಯೇನ ಮೇ ತ್ವಯಾ ॥ 15 ॥

ಫಲಮೂಲೇನ ಭಗವನ್ ವಿದ್ಯತೇ ಯತ್ತವಾಶ್ರಮೇ ।

ಪಾದ್ಯೇನಾಚಮನೀಯೇನ ಭಗವದ್ದರ್ಶನೇನ ಚ ॥ 16 ॥

ಸರ್ವಥಾ ಚ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಪೂಜಾರ್ಹೇಣ ಸುಪೂಜಿತಃ ।

ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಮೈತ್ರೇಣೇಕ್ಷಸ್ವ ಚಕ್ಷುಷಾ ॥ 17 ॥

ಏವಂ ಬ್ರುವನ್ತಂ ರಾಜಾನಂ ವಸಿಷ್ಠಃಪುನರೇವ ಹಿ ।

ನ್ಯಮನ್ತ್ರಯತ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಪುನಃಪುನರುದಾರಧೀಃ ॥ 18 ॥

ಬಾಢಮಿತ್ಯೇವ ಗಾಧೇಯೋ ವಸಿಷ್ಠಂ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಹ ।

ಯಥಾ ಪ್ರಿಯಂ ಭಗವತಸ್ತಥಾಽಸ್ತು ಮುನಿಪುಙ್ಗವ ॥ 19 ॥

ಏವಮುಕ್ತೋ ಮಹಾತೇಜಾ ವಸಿಷ್ಠೋ ಜಪತಾಂ ವರಃ ।

ಆಜುಹಾವ ತತಃ ಪ್ರೀತಃ ಕಲ್ಮಾಷೀಂ ಧೂತಕಲ್ಮಷಃ ॥ 20 ॥

ಏಹ್ಯೇಹಿ ಶಬಲೇ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಶ್ರೃಣು ಚಾಪಿ ವಚೋ ಮಮ ।

ಸಬಲಸ್ಯಾಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇಃಕರ್ತುಂ ವ್ಯವಸಿತೋಽಸ್ಮ್ಯಹಮ್ ॥ 21 ॥

ಭೋಜನೇನ ಮಹಾರ್ಹೇಣ ಸತ್ಕಾರಂ ಸಂವಿಧತ್ಸ್ವ ಮೇ ।

ಯಸ್ಯ ಯಸ್ಯ ಯಥಾಕಾಮಂ ಷಡ್ರಸೇಷ್ವಭಿಪೂಜಿತಮ್ ।

ತತ್ಸರ್ವಂ ಕಾಮಧುಕ್ಕ್ಷಿಪ್ರಮಭಿವರ್ಷ ಕೃತೇ ಮಮ ॥ 22 ॥

ರಸೇನಾನ್ನೇನ ಪಾನೇನ ಲೇಹ್ಯಚೋಷ್ಯೇಣ ಸಂಯುತಮ್ ।

ಅನ್ನಾನಾಂ ನಿಚಯಂ ಸರ್ವಂ ಸೃಜಸ್ವ ಶಬಲೇ ತ್ವರ ॥ 23 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಿಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha dvipañcāśassargaḥ |

sa dṛṣṭvā paramaprīto viśvāmitro mahābalaḥ |

praṇato vinayādvīro vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam || 1 ||

svāgataṃ tava cetyukto vasiṣṭhena mahātmanā |

āsanaṃ cāsya bhagavān vasiṣṭho vyādideśa ha || 2 ||

upaviṣṭāya ca tadā viśvāmitrāya dhīmate |

yathānyāyaṃ munivaraḥ phalamūlamupāharat || 3 ||

pratigṛhya tu tāṃ pūjāṃ vasiṣṭhādrājasattamaḥ |

tapognihotraśiṣyeṣu kuśalaṃ paryapṛcchata || 4 ||

viśvāmitro mahātejā vanaspatigaṇe tathā |

sarvatra kuśalaṃ cāha vasiṣṭho rājasattamam || 5 ||

sukhopaviṣṭaṃ rājānaṃ viśvāmitraṃ mahātapāḥ |

papraccha japatāṃ śreṣṭho vasiṣṭho brahmaṇassutaḥ || 6 ||

kaccitte kuśalaṃ rājan kacciddharmeṇa rañjayan |

prajāḥ pālayase vīra rājavṛttena dhārmika || 7 ||

kaccitte sambhṛtā bhṛtyāḥ kaccittiṣṭhanti śāsane |

kaccitte vijitāssarve ripavo ripusūdana || 8 ||

kaccidbaleṣu kośeṣu mitreṣu ca parantapa |

kuśalaṃ te naravyāghra putrapautre tavānagha || 9 ||

sarvatra kuśalaṃ rājā vasiṣṭhaṃ pratyudāharat |

viśvāmitro mahātejā vasiṣṭhaṃ vinayānvitaḥ || 10 ||

kṛtvobhau suciraṃ kālaṃ dharmiṣṭhau tāḥ kathāḥ śubhāḥ |

mudā paramayā yuktau prīyetāṃ tau parasparam || 11 ||

tato vasiṣṭho bhagavān kathā'nte raghunandana |

viśvāmitramidaṃ vākyamuvāca prahasanniva || 12 ||

ātithyaṃ kartumicchāmi balasyāsya mahābala |

tava caivāprameyasya yathārhaṃ sampratīccha me || 13 ||

satkriyāṃ tu bhavānetāṃ pratīcchatu mayodyatām |

rājā tvamatithiśreṣṭhaḥ pūjanīyaḥ prayatnataḥ || 14 ||

evamukto vasiṣṭhena viśvāmitro mahāmatiḥ |

kṛtamityabravīdrājā priyavākyena me tvayā || 15 ||

phalamūlena bhagavan vidyate yattavāśrame |

pādyenācamanīyena bhagavaddarśanena ca || 16 ||

sarvathā ca mahāprājña pūjārheṇa supūjitaḥ |

gamiṣyāmi namaste'stu maitreṇekṣasva cakṣuṣā || 17 ||

evaṃ bruvantaṃ rājānaṃ vasiṣṭhaḥpunareva hi |

nyamantrayata dharmātmā punaḥpunarudāradhīḥ || 18 ||

bāḍhamityeva gādheyo vasiṣṭhaṃ pratyuvāca ha |

yathā priyaṃ bhagavatastathā'stu munipuṅgava || 19 ||

evamukto mahātejā vasiṣṭho japatāṃ varaḥ |

ājuhāva tataḥ prītaḥ kalmāṣīṃ dhūtakalmaṣaḥ || 20 ||

ehyehi śabale kṣipraṃ śrṛṇu cāpi vaco mama |

sabalasyāsya rājarṣeḥkartuṃ vyavasito'smyaham || 21 ||

bhojanena mahārheṇa satkāraṃ saṃvidhatsva me |

yasya yasya yathākāmaṃ ṣaḍraseṣvabhipūjitam |

tatsarvaṃ kāmadhukkṣipramabhivarṣa kṛte mama || 22 ||

rasenānnena pānena lehyacoṣyeṇa saṃyutam |

annānāṃ nicayaṃ sarvaṃ sṛjasva śabale tvara || 23 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvipañcāśassargaḥ ||