1.41 Balakanda - Ekachatvarimsha Sargah

ॐ

1.41 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಏಕಚತ್ವಾರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಪುತ್ರಾಂಶ್ಚಿರಗತಾನ್ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸಗರೋ ರಘುನನ್ದನ ।

ನಪ್ತಾರಮಬ್ರವೀದ್ರಾಜಾ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ಸ್ವತೇಜಸಾ ॥ 1 ॥

ಶೂರಶ್ಚ ಕೃತವಿದ್ಯಶ್ಚ ಪೂರ್ವೈಸ್ತುಲ್ಯೋಽಸಿ ತೇಜಸಾ ।

ಪಿತೃಣಾಂ ಗತಿಮನ್ವಿಚ್ಛ ಯೇನ ಚಾಶ್ವೋಽಪವಾಹಿತಃ ॥ 2 ॥

ಅನ್ತರ್ಭೌಮಾನಿ ಸತ್ತ್ವಾನಿ ವೀರ್ಯವನ್ತಿ ಮಹಾನ್ತಿ ಚ ।

ತೇಷಾಂ ತ್ವಂ ಪ್ರತಿಘಾತಾರ್ಥಂ ಸಾಸ್ತ್ರಂ ಗೃಹ್ಣೀಷ್ವ ಕಾರ್ಮುಕಮ್ ॥ 3 ॥

ಅಭಿವಾದ್ಯಾಭಿವಾದ್ಯಾಂಸ್ತ್ವಂ ಹತ್ವಾ ವಿಘ್ನಕರಾನಪಿ ।

ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಸ್ಸನ್ನಿವರ್ತಸ್ವ ಮಮ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪಾರಗಃ ॥ 4 ॥

ಏವಮುಕ್ತೋಂಽಶುಮಾನ್ಸಮ್ಯಕ್ ಸಗರೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।

ಧನುರಾದಾಯ ಖಡ್ಗಂ ಚ ಜಗಾಮ ಲಘುವಿಕ್ರಮಃ ॥ 5 ॥

ಸ ಖಾತಂ ಪಿತೃಭಿರ್ಮಾರ್ಗಮನ್ತರ್ಭೌಮಂ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ ।

ಪ್ರಾಪದ್ಯತ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ತೇನ ರಾಜ್ಞಾಽಭಿಚೋದಿತಃ ॥ 6 ॥

ದೈತ್ಯದಾನವರಕ್ಷೋಭಿಃ ಪಿಶಾಚಪತಗೋರಗೈಃ ।

ಪೂಜ್ಯಮಾನಂ ಮಹಾತೇಜಾ ದಿಶಾಗಜಮಪಶ್ಯತ ॥ 7 ॥

ಸ ತಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಚಾಪಿ ನಿರಾಮಯಮ್ ।

ಪಿತೃನ್ ಸ ಪರಿಪಪ್ರಚ್ಛ ವಾಜಿಹರ್ತಾರಮೇವ ಚ ॥ 8 ॥

ದಿಶಾಗಜಸ್ತು ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಾಹಾಂಶುಮತೋ ವಚಃ ।

ಆಸಮಞ್ಜ ಕೃತಾರ್ಥಸ್ತ್ವಂ ಸಹಾಶ್ವಶ್ಶೀಘ್ರಮೇಷ್ಯಸಿ ॥ 9 ॥

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸರ್ವಾನೇವ ದಿಶಾಗಜಾನ್ ।

ಯಥಾಕ್ರಮಂ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಪ್ರಷ್ಟುಂ ಸಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ 10 ॥

ತೈಶ್ಚ ಸರ್ವೈರ್ದಿಶಾಪಾಲೈರ್ವಾಕ್ಯಜ್ಞೈರ್ವಾಕ್ಯಕೋವಿದೈಃ ।

ಪೂಜಿತಸ್ಸಹಯಶ್ಚೈವ ಗನ್ತಾಽಸೀತ್ಯಭಿಚೋದಿತಃ ॥ 11 ॥

ತೇಷಾಂ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಜಗಾಮ ಲಘುವಿಕ್ರಮಃ ।

ಭಸ್ಮರಾಶೀಕೃತಾ ಯತ್ರ ಪಿತರಸ್ತಸ್ಯ ಸಾಗರಾಃ ॥ 12 ॥

ಸ ದುಃಖವಶಮಾಪನ್ನಸ್ತ್ವಸಮಞ್ಜಸುತಸ್ತದಾ ।

ಚುಕ್ರೋಶ ಪರಮಾರ್ತಸ್ತು ವಧಾತ್ತೇಷಾಂ ಸುದುಃಖಿತಃ ॥ 13 ॥

ಯಜ್ಞೀಯಂ ಚ ಹಯಂ ತತ್ರ ಚರನ್ತಮವಿದೂರತಃ ।

ದದರ್ಶ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರೋ ದುಃಖಶೋಕಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 14 ॥

ಸ ತೇಷಾಂ ರಾಜಪುತ್ರಾಣಾಂ ಕರ್ತುಕಾಮೋ ಜಲಕ್ರಿಯಾಮ್ ।

ಸಲಿಲಾರ್ಥೀ ಮಹಾತೇಜಾ ನ ಚಾಪಶ್ಯಜ್ಜಲಾಶಯಮ್ ॥ 15 ॥

ವಿಸಾರ್ಯ ನಿಪುಣಾಂ ದೃಷ್ಟಿಂ ತತೋಽಪಶ್ಯತ್ಖಗಾಧಿಪಮ್ ।

ಪಿತೃಣಾಂ ಮಾತುಲಂ ರಾಮ ಸುಪರ್ಣಮನಿಲೋಪಮಮ್ ॥ 16 ॥

ಸ ಚೈವಮಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಂ ವೈನತೇಯೋ ಮಹಾಬಲ ಃ ।

ಮಾ ಶುಚಃ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ವಧೋಽಯಂ ಲೋಕಸಮ್ಮತಃ ॥ 17 ॥

ಕಪಿಲೇನಾಪ್ರಮೇಯೇನ ದಗ್ಧಾ ಹೀಮೇ ಮಹಾಬಲಾಃ ।

ಸಲಿಲಂ ನಾರ್ಹಸಿ ಪ್ರಾಜ್ಞ ದಾತುಮೇಷಾಂ ಹಿ ಲೌಕಿಕಮ್ ॥ 18 ॥

ಗಙ್ಗಾ ಹಿಮವತೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ದುಹಿತಾ ಪುರುಷರ್ಷಭ ।

ತಸ್ಯಾಂ ಕುರು ಮಹಾಬಾಹೋ ಪಿತೃಣಾಂ ತು ಜಲಕ್ರಿಯಾಮ್ ॥ 19 ॥

ಭಸ್ಮರಾಶೀಕೃತಾನೇತಾನ್ ಪ್ಲಾವಯೇಲ್ಲೋಕಪಾವನೀ ।

ತಯಾ ಕ್ಲಿನ್ನಮಿದಂ ಭಸ್ಮ ಗಙ್ಗಯಾ ಲೋಕಕಾನ್ತಯಾ ॥ 20 ॥

ಷಷ್ಟಿಂ ಪುತ್ರಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಂ ಚ ನೇಷ್ಯತಿ ।

ಗಚ್ಛ ಚಾಶ್ವಂ ಮಹಾಭಾಗ ತಂ ಗೃಹ್ಯ ಪುರುಷರ್ಷಭ ॥ 21 ॥

ಯಜ್ಞಂ ಪೈತಾಮಹಂ ವೀರ ಸಂವರ್ತಯಿತುಮರ್ಹಸಿ ।

ಸುಪರ್ಣವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸೋಂಽಶುಮಾನತಿವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 22 ॥

ತ್ವರಿತಂ ಹಯಮಾದಾಯ ಪುನರಾಯಾನ್ಮಹಾಯಶಾಃ ।

ತತೋ ರಾಜಾನಮಾಸಾದ್ಯ ದೀಕ್ಷಿತಂ ರಘುನನ್ದನ ॥ 23 ॥

ನ್ಯವೇದಯದ್ಯಥಾವೃತ್ತಂ ಸುಪರ್ಣವಚನಂ ತಥಾ ।

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಘೋರಸಙ್ಕಾಶಂ ವಾಕ್ಯಮಂಶುಮತೋ ನೃಪಃ ॥ 24 ॥

ಯಜ್ಞಂ ನಿವರ್ತಯಾಮಾಸ ಯಥಾಕಲ್ಪಂ ಯಥಾವಿಧಿ ।

ಸ್ವಪುರಂ ಚಾಗಮಚ್ಛ್ರೀಮಾನಿಷ್ಟಯಜ್ಞೋಮಹೀಪತಿಃ ॥ 25 ॥

ಗಙ್ಗಾಯಾಶ್ಚಾಗಮೇ ರಾಜಾ ನಿಶ್ಚಯಂ ನಾಧ್ಯಗಚ್ಛತ ।

ಅಕೃತ್ವಾ ನಿಶ್ಚಯಂ ರಾಜಾ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ಮಹಾನ್ ।

ತ್ರಿಂಶದ್ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ರಾಜ್ಯಂ ಕೃತ್ವಾ ದಿವಂ ಗತಃ ॥ 26 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಏಕಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha ekacatvāriṃśassargaḥ |

putrāṃściragatān jñātvā sagaro raghunandana |

naptāramabravīdrājā dīpyamānaṃ svatejasā || 1 ||

śūraśca kṛtavidyaśca pūrvaistulyo'si tejasā |

pitṛṇāṃ gatimanviccha yena cāśvo'pavāhitaḥ || 2 ||

antarbhaumāni sattvāni vīryavanti mahānti ca |

teṣāṃ tvaṃ pratighātārthaṃ sāstraṃ gṛhṇīṣva kārmukam || 3 ||

abhivādyābhivādyāṃstvaṃ hatvā vighnakarānapi |

siddhārthassannivartasva mama yajñasya pāragaḥ || 4 ||

evamuktoṃ'śumānsamyak sagareṇa mahātmanā |

dhanurādāya khaḍgaṃ ca jagāma laghuvikramaḥ || 5 ||

sa khātaṃ pitṛbhirmārgamantarbhaumaṃ mahātmabhiḥ |

prāpadyata naraśreṣṭha tena rājñā'bhicoditaḥ || 6 ||

daityadānavarakṣobhiḥ piśācapatagoragaiḥ |

pūjyamānaṃ mahātejā diśāgajamapaśyata || 7 ||

sa taṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā pṛṣṭvā cāpi nirāmayam |

pitṛn sa paripapraccha vājihartārameva ca || 8 ||

diśāgajastu tacchrutvā pratyāhāṃśumato vacaḥ |

āsamañja kṛtārthastvaṃ sahāśvaśśīghrameṣyasi || 9 ||

tasya tadvacanaṃ śrutvā sarvāneva diśāgajān |

yathākramaṃ yathānyāyaṃ praṣṭuṃ samupacakrame || 10 ||

taiśca sarvairdiśāpālairvākyajñairvākyakovidaiḥ |

pūjitassahayaścaiva gantā'sītyabhicoditaḥ || 11 ||

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā jagāma laghuvikramaḥ |

bhasmarāśīkṛtā yatra pitarastasya sāgarāḥ || 12 ||

sa duḥkhavaśamāpannastvasamañjasutastadā |

cukrośa paramārtastu vadhātteṣāṃ suduḥkhitaḥ || 13 ||

yajñīyaṃ ca hayaṃ tatra carantamavidūrataḥ |

dadarśa puruṣavyāghro duḥkhaśokasamanvitaḥ || 14 ||

sa teṣāṃ rājaputrāṇāṃ kartukāmo jalakriyām |

salilārthī mahātejā na cāpaśyajjalāśayam || 15 ||

visārya nipuṇāṃ dṛṣṭiṃ tato'paśyatkhagādhipam |

pitṛṇāṃ mātulaṃ rāma suparṇamanilopamam || 16 ||

sa caivamabravīdvākyaṃ vainateyo mahābala ḥ |

mā śucaḥ puruṣavyāghra vadho'yaṃ lokasammataḥ || 17 ||

kapilenāprameyena dagdhā hīme mahābalāḥ |

salilaṃ nārhasi prājña dātumeṣāṃ hi laukikam || 18 ||

gaṅgā himavato jyeṣṭhā duhitā puruṣarṣabha |

tasyāṃ kuru mahābāho pitṛṇāṃ tu jalakriyām || 19 ||

bhasmarāśīkṛtānetān plāvayellokapāvanī |

tayā klinnamidaṃ bhasma gaṅgayā lokakāntayā || 20 ||

ṣaṣṭiṃ putrasahasrāṇi svargalokaṃ ca neṣyati |

gaccha cāśvaṃ mahābhāga taṃ gṛhya puruṣarṣabha || 21 ||

yajñaṃ paitāmahaṃ vīra saṃvartayitumarhasi |

suparṇavacanaṃ śrutvā soṃ'śumānativīryavān || 22 ||

tvaritaṃ hayamādāya punarāyānmahāyaśāḥ |

tato rājānamāsādya dīkṣitaṃ raghunandana || 23 ||

nyavedayadyathāvṛttaṃ suparṇavacanaṃ tathā |

tacchrutvā ghorasaṅkāśaṃ vākyamaṃśumato nṛpaḥ || 24 ||

yajñaṃ nivartayāmāsa yathākalpaṃ yathāvidhi |

svapuraṃ cāgamacchrīmāniṣṭayajñomahīpatiḥ || 25 ||

gaṅgāyāścāgame rājā niścayaṃ nādhyagacchata |

akṛtvā niścayaṃ rājā kālena mahatā mahān |

triṃśadvarṣasahasrāṇi rājyaṃ kṛtvā divaṃ gataḥ || 26 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekacatvāriṃśassargaḥ ||