1.40 Balakanda - Chatvarimsha Sargah

ॐ

1.40 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಚತ್ವಾರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

. ದೇವತಾನಾಂ ವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಭಗವಾನ್ವೈ ಪಿತಾಮಹಃ ।

ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಸುಸನ್ತ್ರಸ್ತಾನ್ಕೃತಾನ್ತಬಲಮೋಹಿತಾನ್ ॥ 1 ॥

ಯಸ್ಯೇಯಂ ವಸುಧಾ ಕೃತ್ಸ್ನಾ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ।

ಕಾಪಿಲಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಾಯ ಧಾರಯತ್ಯನಿಶಂ ಧರಾಮ್ ॥ 2 ॥

ತಸ್ಯ ಕೋಪಾಗ್ನಿನಾ ದಗ್ಧಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ನೃಪಾತ್ಮಜಾಃ ।

ಪೃಥಿವ್ಯಾಶ್ಚಾಪಿ ನಿರ್ಭೇದೋಽದೃಷ್ಟ ಏವ ಸನಾತನಃ ॥ 3 ॥

ಸಗರಸ್ಯ ಚ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ವಿನಾಶೋಽದೀರ್ಘಜೀವಿನಾಮ್ ।

ಪಿತಾಮಹವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದರಿನ್ದಮ ॥ 4 ॥

ದೇವಾಃ ಪರಮಸಂಹೃಷ್ಟಾಃ ಪುನರ್ಜಗ್ಮುರ್ಯಥಾಗತಮ್ ।

ಸಗರಸ್ಯ ಚ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ಪ್ರಾದುರಾಸೀನ್ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ 5 ॥

ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಭಿದ್ಯಮಾನಾಯಾಂ ನಿರ್ಘಾತಸಮನಿಸ್ವನಃ ।

ತತೋ ಭಿತ್ವಾ ಮಹೀಂ ಸರ್ವೇ ಕೃತ್ವಾ ಚಾಭಿಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ॥ 6 ॥

ಸಹಿತಾ ಸ್ಸಗರಾಸ್ಸರ್ವೇ ಪಿತರಂ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರುವನ್ ।

0 ಪರಿಕ್ರಾನ್ತಾ ಮಹೀ ಸರ್ವಾ ಸತ್ತ್ವವನ್ತಶ್ಚ ಸೂದಿತಾಃ ॥ 7 ॥

ದೇವದಾನವರಕ್ಷಾಂಸಿ ಪಿಶಾಚೋರಗಕಿನ್ನರಾಃ ।

ನ ಚ ಪಶ್ಯಾಮಹೇಽಶ್ವಂ ತಮಶ್ವಹರ್ತಾರಮೇವ ಚ ॥ 8 ॥

ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮ ಭದ್ರಂ ತೇ ಬುದ್ಧಿರತ್ರ ವಿಚಾರ್ಯತಾಮ್ ।

ತೇಷಾಂ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ರಾಜಸತ್ತಮಃ ॥ 9 ॥

ಸಮನ್ಯುರಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಂ ಸಗರೋ ರಘುನನ್ದನ ।

ಭೂಯಃ ಖನತ ಭದ್ರಂ ವೋ ನಿರ್ಭಿದ್ಯ ವಸುಧಾತಲಮ್ ॥ 10 ॥

ಅಶ್ವಹರ್ತಾರಮಾಸಾದ್ಯ ಕೃತಾರ್ಥಾಶ್ಚ ನಿವರ್ತಥ ।

ಪಿತುರ್ವಚನಮಾಸಾದ್ಯ ಸಗರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 11 ॥

ಷಷ್ಟಿಃ ಪುತ್ರಸಹಸ್ರಾಣಿ ರಸಾತಲಮಭಿದ್ರವನ್ ।

ಖನ್ಯಮಾನೇ ತತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ದದೃಶುಃ ಪರ್ವತೋಪಮಮ್ ॥ 12 ॥

ದಿಶಾಗಜಂ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಂ ಧಾರಯನ್ತಂ ಮಹೀತಲಮ್ ।

ಸಪರ್ವತವನಾಂ ಕೃತ್ಸ್ನಾಂ ಪೃಥಿವೀಂ ರಘುನನ್ದನ ॥ 13 ॥

ಶಿರಸಾ ಧಾರಯಾಮಾಸ ವಿರೂಪಾಕ್ಷೋ ಮಹಾಗಜಃ ।

ಯದಾ ಪರ್ವಣಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ವಿಶ್ರಮಾರ್ಥಂ ಮಹಾಗಜಃ ॥ 14 ॥

ಖೇದಾಚ್ಚಾಲಯತೇ ಶೀರ್ಷಂ ಭೂಮಿಕಮ್ಪಸ್ತದಾಭವೇತ್ ।

ತಂ ತೇ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಕೃತ್ವಾ ದಿಶಾಪಾಲಂ ಮಹಾಗಜಮ್ ॥ 15 ॥

ಮಾನಯನ್ತೋ ಹಿ ತೇ ರಾಮ ಜಗ್ಮುರ್ಭಿತ್ತ್ವಾ ರಸಾತಲಮ್ ।

ತತಃ ಪೂರ್ವಾಂ ದಿಶಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಬಿಭಿದುಃ ಪುನಃ ॥ 16 ॥

ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯಾಮಪಿ ದಿಶಿ ದದೃಶುಸ್ತೇ ಮಹಾಗಜಮ್ ।

ಮಹಾಪದ್ಮಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಸುಮಹತ್ಪರ್ವತೋಪಮಮ್ ॥ 17 ॥

ಶಿರಸಾ ಧಾರಯನ್ತಂ ತೇ ವಿಸ್ಮಯಂ ಜಗ್ಮುರುತ್ತಮಮ್ ।

ತತಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಗರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 18 ॥

ಷಷ್ಟಿಃ ಪುತ್ರಸಹಸ್ರಾಣಿ ಪಶ್ಚಿಮಾಂ ಬಿಭಿದುರ್ದಿಶಮ್ ।

ಪಶ್ಚಿಮಾಯಾಮಪಿ ದಿಶಿ ಮಹಾನ್ತಮಚಲೋಪಮಮ್ ॥ 19 ॥

ದಿಶಾಗಜಂ ಸೌಮನಸಂ ದದೃಶುಸ್ತೇ ಮಹಾಬಲಾಃ ।

ತಂ ತೇ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಚಾಪಿ ನಿರಾಮಯಮ್ ।

ಖನನ್ತ ಸ್ಸಮುಪಕ್ರಾನ್ತಾ ದಿಶಂ ಹೈಮವತೀಂ ತತಃ ॥ 20 ॥

ಉತ್ತರಸ್ಯಾಂ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠ ದದೃಶುರ್ಹಿಮಪಾಣ್ಡುರಮ್ ॥ 21 ॥

ಭದ್ರಂ ಭದ್ರೇಣ ವಪುಷಾ ಧಾರಯನ್ತಂ ಮಹೀಮಿಮಾಮ್ ।

ಸಮಾಲಭ್ಯ ತತ ಸ್ಸರ್ವೇ ಕೃತ್ವಾ ಚೈನಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ॥ 22 ॥

ಷಷ್ಟಿಃ ಪುತ್ರಸಹಸ್ರಾಣಿ ಬಿಭಿದುರ್ವಸುಧಾತಲಮ್ ।

ತತಃ ಪ್ರಾಗುತ್ತರಾಂ ಗತ್ವಾ ಸಾಗರಾಃ ಪ್ರಥಿತಾಂ ದಿಶಮ್ ॥ 23 ॥

ರೋಷಾದಭ್ಯಖನನ್ ಸರ್ವೇ ಪೃಥಿವೀಂ ಸಗರಾತ್ಮಜಾಃ ।

ತೇ ತು ಸರ್ವೇ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಭೀಮವೇಗಾ ಮಹಾಬಲಾಃ ॥ 24 ॥

ದದೃಶುಃ ಕಪಿಲಂ ತತ್ರ ವಾಸುದೇವಂ ಸನಾತನಮ್ ।

ಹಯಂ ಚ ತಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಚರನ್ತಮವಿದೂರತಃ ॥ 25 ॥

ಪ್ರಹರ್ಷಮತುಲಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಸ್ಸರ್ವೇ ತೇ ರಘುನನ್ದನ ।

ತೇ ತಂ ಹಯವರಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕ್ರೋಧಪರ್ಯಾಕುಲೇಕ್ಷಣಾಃ ॥ 26 ॥

ಖನಿತ್ರಲಾಙ್ಗಲಧರಾ ನಾನಾವೃಕ್ಷಶಿಲಾಧರಾಃ ।

ಅಭ್ಯಧಾವನ್ತ ಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧಾಸ್ತಿಷ್ಠ ತಿಷ್ಠೇತಿ ಚಾಬ್ರುವನ್ ॥ 27 ॥

ಅಸ್ಮಾಕಂ ತ್ವಂ ಹಿ ತುರಗಂ ಯಜ್ಞೀಯಂ ಹೃತವಾನಸಿ ।

ದುರ್ಮೇಧಸ್ತ್ವಂ ಹಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾನ್ ವಿದ್ಧಿ ನಸ್ಸಗರಾತ್ಮಜಾನ್ ॥ 28 ॥

ಶ್ರುತ್ವಾ ತು ವಚನಂ ತೇಷಾಂ ಕಪಿಲೋ ರಘುನನ್ದನ ।

ರೋಷೇಣ ಮಹತಾಽಽವಿಷ್ಟೋ ಹುಙ್ಕಾರಮಕರೋತ್ತದಾ ॥ 29 ॥

ತತಸ್ತೇನಾಪ್ರಮೇಯೇನ ಕಪಿಲೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।

ಭಸ್ಮರಾಶೀಕೃತಾಸ್ಸರ್ವೇ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಸಗರಾತ್ಮಜಾಃ ॥ 30 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha catvāriṃśassargaḥ |

. devatānāṃ vacaśśrutvā bhagavānvai pitāmahaḥ |

pratyuvāca susantrastānkṛtāntabalamohitān || 1 ||

yasyeyaṃ vasudhā kṛtsnā vāsudevasya dhīmataḥ |

kāpilaṃ rūpamāsthāya dhārayatyaniśaṃ dharām || 2 ||

tasya kopāgninā dagdhā bhaviṣyanti nṛpātmajāḥ |

pṛthivyāścāpi nirbhedo'dṛṣṭa eva sanātanaḥ || 3 ||

sagarasya ca putrāṇāṃ vināśo'dīrghajīvinām |

pitāmahavacaśśrutvā trayastriṃśadarindama || 4 ||

devāḥ paramasaṃhṛṣṭāḥ punarjagmuryathāgatam |

sagarasya ca putrāṇāṃ prādurāsīnmahātmanām || 5 ||

pṛthivyāṃ bhidyamānāyāṃ nirghātasamanisvanaḥ |

tato bhitvā mahīṃ sarve kṛtvā cābhipradakṣiṇam || 6 ||

sahitā ssagarāssarve pitaraṃ vākyamabruvan |

0 parikrāntā mahī sarvā sattvavantaśca sūditāḥ || 7 ||

devadānavarakṣāṃsi piśācoragakinnarāḥ |

na ca paśyāmahe'śvaṃ tamaśvahartārameva ca || 8 ||

kiṃ kariṣyāma bhadraṃ te buddhiratra vicāryatām |

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā putrāṇāṃ rājasattamaḥ || 9 ||

samanyurabravīdvākyaṃ sagaro raghunandana |

bhūyaḥ khanata bhadraṃ vo nirbhidya vasudhātalam || 10 ||

aśvahartāramāsādya kṛtārthāśca nivartatha |

piturvacanamāsādya sagarasya mahātmanaḥ || 11 ||

ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi rasātalamabhidravan |

khanyamāne tatastasmin dadṛśuḥ parvatopamam || 12 ||

diśāgajaṃ virūpākṣaṃ dhārayantaṃ mahītalam |

saparvatavanāṃ kṛtsnāṃ pṛthivīṃ raghunandana || 13 ||

śirasā dhārayāmāsa virūpākṣo mahāgajaḥ |

yadā parvaṇi kākutstha viśramārthaṃ mahāgajaḥ || 14 ||

khedāccālayate śīrṣaṃ bhūmikampastadābhavet |

taṃ te pradakṣiṇaṃ kṛtvā diśāpālaṃ mahāgajam || 15 ||

mānayanto hi te rāma jagmurbhittvā rasātalam |

tataḥ pūrvāṃ diśaṃ bhittvā dakṣiṇāṃ bibhiduḥ punaḥ || 16 ||

dakṣiṇasyāmapi diśi dadṛśuste mahāgajam |

mahāpadmaṃ mahātmānaṃ sumahatparvatopamam || 17 ||

śirasā dhārayantaṃ te vismayaṃ jagmuruttamam |

tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā sagarasya mahātmanaḥ || 18 ||

ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi paścimāṃ bibhidurdiśam |

paścimāyāmapi diśi mahāntamacalopamam || 19 ||

diśāgajaṃ saumanasaṃ dadṛśuste mahābalāḥ |

taṃ te pradakṣiṇaṃ kṛtvā pṛṣṭvā cāpi nirāmayam |

khananta ssamupakrāntā diśaṃ haimavatīṃ tataḥ || 20 ||

uttarasyāṃ raghuśreṣṭha dadṛśurhimapāṇḍuram || 21 ||

bhadraṃ bhadreṇa vapuṣā dhārayantaṃ mahīmimām |

samālabhya tata ssarve kṛtvā cainaṃ pradakṣiṇam || 22 ||

ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi bibhidurvasudhātalam |

tataḥ prāguttarāṃ gatvā sāgarāḥ prathitāṃ diśam || 23 ||

roṣādabhyakhanan sarve pṛthivīṃ sagarātmajāḥ |

te tu sarve mahātmāno bhīmavegā mahābalāḥ || 24 ||

dadṛśuḥ kapilaṃ tatra vāsudevaṃ sanātanam |

hayaṃ ca tasya devasya carantamavidūrataḥ || 25 ||

praharṣamatulaṃ prāptāssarve te raghunandana |

te taṃ hayavaraṃ jñātvā krodhaparyākulekṣaṇāḥ || 26 ||

khanitralāṅgaladharā nānāvṛkṣaśilādharāḥ |

abhyadhāvanta saṅkruddhāstiṣṭha tiṣṭheti cābruvan || 27 ||

asmākaṃ tvaṃ hi turagaṃ yajñīyaṃ hṛtavānasi |

durmedhastvaṃ hi samprāptān viddhi nassagarātmajān || 28 ||

śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ kapilo raghunandana |

roṣeṇa mahatā''viṣṭo huṅkāramakarottadā || 29 ||

tatastenāprameyena kapilena mahātmanā |

bhasmarāśīkṛtāssarve kākutstha sagarātmajāḥ || 30 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||