1.22 Balakanda - Dvavimsha Sargah

ॐ

1.22 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ದ್ವಾವಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ದ್ವಾವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತಥಾ ವಸಿಷ್ಠೇ ಬ್ರುವತಿ ರಾಜಾ ದಶರಥಸ್ಸುತಮ ಪ್ರಹೃಷ್ಟವದನೋ ರಾಮಮಾಜುಹಾವ ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ॥ 1 ॥

ಕೃತಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ಮಾತ್ರಾ ಪಿತ್ರಾ ದಶರಥೇನ ಚ ।

ಪುರೋಧಸಾ ವಸಿಷ್ಠೇನ ಮಙ್ಗಲೈರಭಿಮನ್ತ್ರಿತಮ್ ॥ 2 ॥

ಸ ಪುತ್ರಂ ಮೂರ್ಧ್ನ್ಯುಪಾಘ್ರಾಯ ರಾಜಾ ದಶರಥಃ ಪ್ರಿಯಮ್ ।

ದದೌ ಕುಶಿಕಪುತ್ರಾಯ ಸುಪ್ರೀತೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ ॥ 3 ॥

ತತೋ ವಾಯುಸ್ಸುಖಸ್ಪರ್ಶೋ ನೀರಜಸ್ಕೋ ವವೌ ತದಾ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಗತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಮಂ ರಾಜೀವಲೋಚನಮ್ ॥ 4 ॥

ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿರ್ಮಹತ್ಯಾಸೀದ್ದೇವದುನ್ದುಭಿನಿಸ್ವನೈಃ ।

ಶಙ್ಖದುನ್ದುಭಿನಿರ್ಘೋಷಃ ಪ್ರಯಾತೇ ತು ಮಹಾತ್ಮನಿ ॥ 5 ॥

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಯಯಾವಗ್ರೇ ತತೋ ರಾಮೋ ಧನುರ್ಧರಃ ।

ಕಾಕಪಕ್ಷಧರೋ ಧನ್ವೀ ತಂ ಚ ಸೌಮಿತ್ರಿರನ್ವಗಾತ್ ॥ 6 ॥

ಕಲಾಪಿನೌ ಧನುಷ್ಪಾಣೀ ಶೋಭಮಾನೌ ದಿಶೋ ದಶ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ತ್ರಿಶೀರ್ಷಾವಿವ ಪನ್ನಗೌ ॥ 7 ॥

ಅನುಜಗ್ಮತುರಕ್ಷುದ್ರೌ ಪಿತಾಮಹಮಿವಾಶ್ವಿನೌ ।

ತದಾ ಕುಶಿಕಪುತ್ರಂ ತು ಧನುಷ್ಪಾಣೀ ಸ್ವಲಙ್ಕೃತೌ ॥ 8 ॥

ಬದ್ಧಗೋಧಾಙ್ಗುಲಿತ್ರಾಣೌ ಖಡ್ಗವನ್ತೌ ಮಹಾದ್ಯುತೀ ।

ಕುಮಾರೌ ಚಾರುವಪುಷೌ ಭ್ರಾತರೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ॥ 9 ॥

ಅನುಯಾತೌ ಶ್ರಿಯಾ ದೀಪ್ತೌ ಶೋಭಯೇತಾಮನಿನ್ದಿತೌ ।

ಸ್ಥಾಣುಂ ದೇವಮಿವಾಚಿನ್ತ್ಯಂ ಕುಮಾರಾವಿವ ಪಾವಕೀ ॥ 10 ॥

ಅಧ್ಯರ್ಧಯೋಜನಂ ಗತ್ವಾ ಸರಯ್ವಾ ದಕ್ಷಿಣೇ ತಟೇ ।

ರಾಮೇತಿ ಮಧುರಾಂ ವಾಣೀಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋಽಭ್ಯಭಾಷತ ॥ 11 ॥

ಗೃಹಾಣ ವತ್ಸ ಸಲಿಲಂ ಮಾ ಭೂತ್ಕಾಲಸ್ಯ ಪರ್ಯಯಃ ।

ಮನ್ತ್ರಗ್ರಾಮಂ ಗೃಹಾಣ ತ್ವಂ ಬಲಾಮತಿಬಲಾಂ ತಥಾ ॥ 12 ॥

ನ ಶ್ರಮೋ ನ ಜ್ವರೋ ವಾ ತೇ ನ ರೂಪಸ್ಯ ವಿಪರ್ಯಯಃ ।

ನ ಚ ಸುಪ್ತಂ ಪ್ರಮತ್ತಂ ವಾ ಧರ್ಷಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ನೈರೃತಾಃ ॥ 13 ॥

ನ ಬಾಹ್ವೋಸ್ಸದೃಶೋ ವೀರ್ಯೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಸ್ತಿ ಕಶ್ಚನ ।

ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ವೈ ರಾಮ ನ ಭವೇತ್ಸದೃಶಸ್ತವ ॥ 14 ॥

ನ ಸೌಭಾಗ್ಯೇ ನ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯೇ ನ ಜ್ಞಾನೇ ಬುದ್ಧಿನಿಶ್ಚಯೇ ।

ನೋತ್ತರೇ ಪ್ರತಿವಕ್ತವ್ಯೇ ಸಮೋ ಲೋಕೇ ತವಾಽನಘ ॥ 15 ॥

ಏತದ್ವಿದ್ಯಾದ್ವಯೇ ಲಬ್ಧೇ ಭವಿತಾ ನಾಸ್ತಿ ತೇ ಸಮಃ ।

ಬಲಾತ್ವತಿಬಲಾ ಚೈವ ಸರ್ವಜ್ಞಾನಸ್ಯ ಮಾತರೌ ॥ 16 ॥

ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸೇ ನ ತೇ ರಾಮ ಭವಿಷ್ಯೇತೇ ನರೋತ್ತಮ ।

ಬಲಾಮತಿಬಲಾಂ ಚೈವ ಪಠತಃ ಪಥಿ ರಾಘವ ॥ 17 ॥

ವಿದ್ಯಾದ್ವಯಮಧೀಯಾನೇ ಯಶಶ್ಚಾಪ್ಯತುಲಂ ತ್ವಯಿ ।

ಪಿತಾಮಹಸುತೇ ಹ್ಯೇತೇ ವಿದ್ಯೇ ತೇಜಸ್ಸಮನ್ವಿತೇ ॥ 18 ॥

ಪ್ರದಾತುಂ ತವ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಸದೃಶಸ್ತ್ವಂ ಹಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ।

ಕಾಮಂ ಬಹುಗುಣಾಸ್ಸರ್ವೇ ತ್ವಯ್ಯೇತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।

ತಪಸಾ ಸಮ್ಭೃತೇ ಚೈತೇ ಬಹುರೂಪೇ ಭವಿಷ್ಯತಃ ॥ 19 ॥

ತತೋ ರಾಮೋ ಜಲಂ ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಹೃಷ್ಟವದನಶ್ಶುಚಿಃ ।

ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ತೇ ವಿದ್ಯೇ ಮಹರ್ಷೇರ್ಭಾವಿತಾತ್ಮನಃ ॥ 20 ॥

ವಿದ್ಯಾಸಮುದಿತೋ ರಾಮಶ್ಶುಶುಭೇ ಭೂರಿವಿಕ್ರಮಃ ।

ಸಹಸ್ರರಶ್ಮಿರ್ಭಗವಾನ್ ಶರದೀವ ದಿವಾಕರಃ ॥ 21 ॥

ಗುರುಕಾರ್ಯಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ನಿಯುಜ್ಯ ಕುಶಿಕಾತ್ಮಜೇ ।

ಊಷುಸ್ತಾಂ ರಜನೀಂ ತತ್ರ ಸರಯ್ವಾಂ ಸುಸುಖಂ ತ್ರಯಃ ॥ 22 ॥

ದಶರಥನೃಪಸೂನುಸತ್ತಮಾಭ್ಯಾಂ ತೃಣಶಯನೇಽನುಚಿತೇ ಸಹೋಷಿತಾಭ್ಯಾಮ್ ।

ಕುಶಿಕಸುತವಚೋಽನುಲಾಲಿತಾಭ್ಯಾಂ ಸುಖಮಿವ ಸಾ ವಿಬಭೌ ವಿಭಾವರೀ ಚ ॥ 23 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಾವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha dvāviṃśassargaḥ |

tathā vasiṣṭhe bruvati rājā daśarathassutama prahṛṣṭavadano rāmamājuhāva salakṣmaṇam || 1 ||

kṛtasvastyayanaṃ mātrā pitrā daśarathena ca |

purodhasā vasiṣṭhena maṅgalairabhimantritam || 2 ||

sa putraṃ mūrdhnyupāghrāya rājā daśarathaḥ priyam |

dadau kuśikaputrāya suprītenāntarātmanā || 3 ||

tato vāyussukhasparśo nīrajasko vavau tadā |

viśvāmitragataṃ dṛṣṭvā rāmaṃ rājīvalocanam || 4 ||

puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |

śaṅkhadundubhinirghoṣaḥ prayāte tu mahātmani || 5 ||

viśvāmitro yayāvagre tato rāmo dhanurdharaḥ |

kākapakṣadharo dhanvī taṃ ca saumitriranvagāt || 6 ||

kalāpinau dhanuṣpāṇī śobhamānau diśo daśa |

viśvāmitraṃ mahātmānaṃ triśīrṣāviva pannagau || 7 ||

anujagmaturakṣudrau pitāmahamivāśvinau |

tadā kuśikaputraṃ tu dhanuṣpāṇī svalaṅkṛtau || 8 ||

baddhagodhāṅgulitrāṇau khaḍgavantau mahādyutī |

kumārau cāruvapuṣau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 9 ||

anuyātau śriyā dīptau śobhayetāmaninditau |

sthāṇuṃ devamivācintyaṃ kumārāviva pāvakī || 10 ||

adhyardhayojanaṃ gatvā sarayvā dakṣiṇe taṭe |

rāmeti madhurāṃ vāṇīṃ viśvāmitro'bhyabhāṣata || 11 ||

gṛhāṇa vatsa salilaṃ mā bhūtkālasya paryayaḥ |

mantragrāmaṃ gṛhāṇa tvaṃ balāmatibalāṃ tathā || 12 ||

na śramo na jvaro vā te na rūpasya viparyayaḥ |

na ca suptaṃ pramattaṃ vā dharṣayiṣyanti nairṛtāḥ || 13 ||

na bāhvossadṛśo vīrye pṛthivyāmasti kaścana |

triṣu lokeṣu vai rāma na bhavetsadṛśastava || 14 ||

na saubhāgye na dākṣiṇye na jñāne buddhiniścaye |

nottare prativaktavye samo loke tavā'nagha || 15 ||

etadvidyādvaye labdhe bhavitā nāsti te samaḥ |

balātvatibalā caiva sarvajñānasya mātarau || 16 ||

kṣutpipāse na te rāma bhaviṣyete narottama |

balāmatibalāṃ caiva paṭhataḥ pathi rāghava || 17 ||

vidyādvayamadhīyāne yaśaścāpyatulaṃ tvayi |

pitāmahasute hyete vidye tejassamanvite || 18 ||

pradātuṃ tava kākutstha sadṛśastvaṃ hi dhārmika |

kāmaṃ bahuguṇāssarve tvayyete nātra saṃśayaḥ |

tapasā sambhṛte caite bahurūpe bhaviṣyataḥ || 19 ||

tato rāmo jalaṃ spṛṣṭvā prahṛṣṭavadanaśśuciḥ |

pratijagrāha te vidye maharṣerbhāvitātmanaḥ || 20 ||

vidyāsamudito rāmaśśuśubhe bhūrivikramaḥ |

sahasraraśmirbhagavān śaradīva divākaraḥ || 21 ||

gurukāryāṇi sarvāṇi niyujya kuśikātmaje |

ūṣustāṃ rajanīṃ tatra sarayvāṃ susukhaṃ trayaḥ || 22 ||

daśarathanṛpasūnusattamābhyāṃ tṛṇaśayane'nucite sahoṣitābhyām |

kuśikasutavaco'nulālitābhyāṃ sukhamiva sā vibabhau vibhāvarī ca || 23 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvāviṃśassargaḥ ||