1.19 Balakanda - Ekonavimsha Sargah

ॐ

1.19 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಏಕೋನವಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕೋನವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ರಾಜಸಿಂಹಸ್ಯ ವಾಕ್ಯಮದ್ಭುತವಿಸ್ತರಮ್ ।

ಹೃಷ್ಟರೋಮಾ ಮಹಾತೇಜಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋಽಭ್ಯಭಾಷತ ॥ 1 ॥

ಸದೃಶಂ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ ತವೈತದ್ಭುವಿ ನಾನ್ಯಥಾ ।

ಮಹಾವಂಶಪ್ರಸೂತಸ್ಯ ವಸಿಷ್ಠವ್ಯಪದೇಶಿನಃ ॥ 2 ॥

ಯತ್ತು ಮೇ ಹೃದ್ಗತಂ ವಾಕ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಸ್ಯ ನಿಶ್ಚಯಮ್ ।

ಕುರೂಷ್ವ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ ಭವ ಸತ್ಯಪ್ರತಿಶ್ರವಃ ॥ 3 ॥

ಅಹನ್ನಿಯಮಮಾತಿಷ್ಠೇ ಸಿಧ್ಯರ್ಥಂ ಪುರುಷರ್ಷಭ ।

ತಸ್ಯ ವಿಘ್ನಕರೌ ದ್ವೌ ತು ರಾಕ್ಷಸೌ ಕಾಮರೂಪಿಣೌ ॥ 4 ॥

ವ್ರತೇ ಮೇ ಬಹುಶಶ್ಚೀರ್ಣೇ ಸಮಾಪ್ತ್ಯಾಂ ರಾಕ್ಷಸಾವಿಮೌ ।

ಮಾರೀಚಶ್ಚ ಸುಬಾಹುಶ್ಚ ವೀರ್ಯವನ್ತೌ ಸುಶಿಕ್ಷಿತೌ ॥ 5 ॥

ಸಮಾಂಸರುಧಿರೌಘೇಣ ವೇದಿಂ ತಾಮಭ್ಯವರ್ಷತಾಮ್ ।

ಅವಧೂತೇ ತಥಾಭೂತೇ ತಸ್ಮಿನ್ನಿಯಮನಿಶ್ಚಯೇ ॥ 6 ॥

ಕೃತಶ್ರಮೋ ನಿರುತ್ಸಾಹಸ್ತಸ್ಮಾದ್ದೇಶಾದಪಾಕ್ರಮೇ ।

ನ ಚ ಮೇ ಕ್ರೋಧಮುತ್ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಬುದ್ಧಿರ್ಭವತಿ ಪಾರ್ಥಿವ ॥ 7 ॥

ತಥಾ ಭೂತಾ ಹಿ ಸಾ ಚರ್ಯಾ ನ ಶಾಪಸ್ತತ್ರ ಮುಚ್ಯತೇ ।

ಸ್ವಪುತ್ರಂ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ ರಾಮಂ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಮ್ ॥ 8 ॥

ಕಾಕಪಕ್ಷಧರಂ ಶೂರಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಮೇ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ ।

ಶಕ್ತೋ ಹ್ಯೇಷ ಮಯಾ ಗುಪ್ತೋ ದಿವ್ಯೇನ ಸ್ವೇನ ತೇಜಸಾ ॥ 9 ॥

ರಾಕ್ಷಸಾ ಯೇ ವಿಕರ್ತಾರಸ್ತೇಷಾಮಪಿ ವಿನಾಶನೇ ।

ಶ್ರೇಯಶ್ಚಾಸ್ಮೈ ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿ ಬಹುರೂಪಂ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 10 ॥

ತ್ರಯಾಣಾಮಪಿ ಲೋಕಾನಾಂ ಯೇನ ಖ್ಯಾತಿಂ ಗಮಿಷ್ಯತಿ ।

ನ ಚ ತೌ ರಾಮಮಾಸಾದ್ಯ ಶಕ್ತೌ ಸ್ಥಾತುಂ ಕಥಞ್ಚನ ॥ 11 ॥

ನ ಚ ತೌ ರಾಘವಾದನ್ಯೋ ಹನ್ತುಮುತ್ಸಹತೇ ಪುಮಾನ್ ।

ವೀರ್ಯೋತ್ಸಿಕ್ತೌ ಹಿ ತೌ ಪಾಪೌ ಕಾಲಪಾಶವಶಂ ಗತೌ ॥ 12 ॥

ರಾಮಸ್ಯ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ ನ ಪರ್ಯಾಪ್ತೌ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।

ನ ಚ ಪುತ್ರಕೃತಸ್ನೇಹಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಪಾರ್ಥಿವ ॥ 13 ॥

ಅಹಂ ತೇ ಪ್ರತಿಜಾನಾಮಿ ಹತೌ ತೌ ವಿದ್ಧಿ ರಾಕ್ಷಸೌ ।

ಅಹಂ ವೇದ್ಮಿ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ರಾಮಂ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಮ್ ॥ 14 ॥

ವಸಿಷ್ಠೋಽಪಿ ಮಹಾತೇಜಾ ಯೇ ಚೇಮೇ ತಪಸಿ ಸ್ಥಿತಾಃ ।

ಯದಿ ತೇ ಧರ್ಮಲಾಭಂ ಚ ಯಶಶ್ಚ ಪರಮಂ ಭುವಿ ॥ 15 ॥

ಸ್ಥಿತಮಿಚ್ಛಸಿ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ರಾಮಂ ಮೇ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ ।

ಯದಿಹ್ಯನುಜ್ಞಾಂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ದದತೇ ತವ ಮನ್ತ್ರಿಣಃ ॥ 16 ॥

ವಸಿಷ್ಠಪ್ರಮುಖಾಃ ಸರ್ವೇ ತತೋ ರಾಮಂ ವಿಸರ್ಜಯ ।

ಅಭಿಪ್ರೇತಮಸಂಸಕ್ತಮಾತ್ಮಜಂ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 17 ॥

ದಶರಾತ್ರಂ ಹಿ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ರಾಮಂ ರಾಜೀವಲೋಚನಮ್ ।

ನಾತ್ಯೇತಿ ಕಾಲೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯಥಾಽಯಂ ಮಮ ರಾಘವ ॥ 18 ॥

ತಥಾ ಕುರುಷ್ವ ಭದ್ರಂ ತೇ ಮಾ ಚ ಶೋಕೇ ಮನಃ ಕೃಥಾಃ ।

ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಧರ್ಮಾರ್ಥಸಹಿತಂ ವಚಃ ॥ 19 ॥

ವಿರರಾಮ ಮಹಾತೇಜಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾಮುನಿಃ ।

ಸ ತನ್ನಿಶಮ್ಯ ರಾಜೇನ್ದ್ರೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರವಚಶ್ಶುಭಮ್ ॥ 20 ॥

ಶೋಕಮಭ್ಯಗಮತ್ತೀವ್ರಂ ವ್ಯಷೀದತ ಭಯಾನ್ವಿತಃ ।

ಇತಿ ಹೃದಯಮನೋವಿದಾರಣಂ ಮುನಿವಚನಂ ತದತೀವ ಶುಶ್ರುವಾನ್ ।

ನರಪತಿರಭವನ್ಮಹಾಂಸ್ತದಾ ವ್ಯಥಿತಮನಾಃ ಪ್ರಚಚಾಲ ಚಾಸನಾತ್ ॥ 21 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha ekonaviṃśassargaḥ |

tacchrutvā rājasiṃhasya vākyamadbhutavistaram |

hṛṣṭaromā mahātejā viśvāmitro'bhyabhāṣata || 1 ||

sadṛśaṃ rājaśārdūla tavaitadbhuvi nānyathā |

mahāvaṃśaprasūtasya vasiṣṭhavyapadeśinaḥ || 2 ||

yattu me hṛdgataṃ vākyaṃ tasya kāryasya niścayam |

kurūṣva rājaśārdūla bhava satyapratiśravaḥ || 3 ||

ahanniyamamātiṣṭhe sidhyarthaṃ puruṣarṣabha |

tasya vighnakarau dvau tu rākṣasau kāmarūpiṇau || 4 ||

vrate me bahuśaścīrṇe samāptyāṃ rākṣasāvimau |

mārīcaśca subāhuśca vīryavantau suśikṣitau || 5 ||

samāṃsarudhiraugheṇa vediṃ tāmabhyavarṣatām |

avadhūte tathābhūte tasminniyamaniścaye || 6 ||

kṛtaśramo nirutsāhastasmāddeśādapākrame |

na ca me krodhamutsraṣṭuṃ buddhirbhavati pārthiva || 7 ||

tathā bhūtā hi sā caryā na śāpastatra mucyate |

svaputraṃ rājaśārdūla rāmaṃ satyaparākramam || 8 ||

kākapakṣadharaṃ śūraṃ jyeṣṭhaṃ me dātumarhasi |

śakto hyeṣa mayā gupto divyena svena tejasā || 9 ||

rākṣasā ye vikartārasteṣāmapi vināśane |

śreyaścāsmai pradāsyāmi bahurūpaṃ na saṃśayaḥ || 10 ||

trayāṇāmapi lokānāṃ yena khyātiṃ gamiṣyati |

na ca tau rāmamāsādya śaktau sthātuṃ kathañcana || 11 ||

na ca tau rāghavādanyo hantumutsahate pumān |

vīryotsiktau hi tau pāpau kālapāśavaśaṃ gatau || 12 ||

rāmasya rājaśārdūla na paryāptau mahātmanaḥ |

na ca putrakṛtasnehaṃ kartumarhasi pārthiva || 13 ||

ahaṃ te pratijānāmi hatau tau viddhi rākṣasau |

ahaṃ vedmi mahātmānaṃ rāmaṃ satyaparākramam || 14 ||

vasiṣṭho'pi mahātejā ye ceme tapasi sthitāḥ |

yadi te dharmalābhaṃ ca yaśaśca paramaṃ bhuvi || 15 ||

sthitamicchasi rājendra rāmaṃ me dātumarhasi |

yadihyanujñāṃ kākutstha dadate tava mantriṇaḥ || 16 ||

vasiṣṭhapramukhāḥ sarve tato rāmaṃ visarjaya |

abhipretamasaṃsaktamātmajaṃ dātumarhasi || 17 ||

daśarātraṃ hi yajñasya rāmaṃ rājīvalocanam |

nātyeti kālo yajñasya yathā'yaṃ mama rāghava || 18 ||

tathā kuruṣva bhadraṃ te mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ |

ityevamuktvā dharmātmā dharmārthasahitaṃ vacaḥ || 19 ||

virarāma mahātejā viśvāmitro mahāmuniḥ |

sa tanniśamya rājendro viśvāmitravacaśśubham || 20 ||

śokamabhyagamattīvraṃ vyaṣīdata bhayānvitaḥ |

iti hṛdayamanovidāraṇaṃ munivacanaṃ tadatīva śuśruvān |

narapatirabhavanmahāṃstadā vyathitamanāḥ pracacāla cāsanāt || 21 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonaviṃśassargaḥ ||