📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತವಮ್
Sarasvati Stavam
Saraswati Yajnavalkya Kannada
ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಕೃತ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತವಮ್
ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಉವಾಚ
ಕೃಪಾಂ ಕುರು ಜಗನ್ಮಾತರ್‌-ಮಾಮೇವಂ ಹತತೇಜಸಮ್‌ ।
ಗುರುಶಾಪಾತ್ ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಷ್ಟಂ ವಿದ್ಯಾಹೀನಂ ಚ ದುಃಖಿತಮ್‌ ॥ 1 ॥
ಜ್ಞಾನಂ ದೇಹಿ ಸ್ಮೃತಿಂ ವಿದ್ಯಾಂ ಶಕ್ತಿಂ ಶಿಷ್ಯ ಪ್ರಬೋಧಿನೀಮ್‌ ।
ಗ್ರನ್ಥಕರ್ತೃತ್ವ ಶಕ್ತಿಂ ಚ ಸುಶಿಷ್ಯಂ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್‌ ॥ 2 ॥
ಪ್ರತಿಭಾಂ ಸತ್ಸಭಾಯಾಂ ಚ ವಿಚಾರಕ್ಷಮತಾಂ ಶುಭಾಮ್‌ ।
ಲುಪ್ತಂ ಸರ್ವಂ ದೈವ ಯೋಗಾ-ನ್ನವೀಭೂತಂ ಪುನಃ ಕುರು ॥ 3 ॥
ಯಥಾಙ್ಕುರಂ ಭಸ್ಮನಿ ಚ ಕರೋತಿ ದೇವತಾ ಪುನಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಾ ಪರಮಾ ಜ್ಯೋತೀರೂಪಾ ಸನಾತನೀ ॥ 4 ॥
ಸರ್ವವಿದ್ಯಾಧಿದೇವೀ ಯಾ ತಸ್ಯೈ ವಾಣ್ಯೈ ನಮೋ ನಮಃ ।
ವಿಸರ್ಗ ಬಿನ್ದುಮಾತ್ರಾಸು ಯದಧಿಷ್ಠಾನಮೇವಚ ॥ 5 ॥
ತದಧಿಷ್ಠಾತ್ರೀ ಯಾ ದೇವೀ ತಸ್ಯೈ ವಾಣ್ಯೈ ನಮೋ ನಮಃ ।
ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ವರೂಪಾ ಸಾ ದೇವೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಧಿಷ್ಠಾತೃರೂಪಿಣೀ ॥ 6 ॥
ಯಯಾ ವಿನಾ ಪ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾವಾನ್ ಸಙ್ಖ್ಯಾಂ ಕರ್ತುಂ ನ ಶಕ್ಯತೇ ।
ಕಾಲಸಙ್ಖ್ಯಾ ಸ್ವರೂಪಾ ಯಾ ತಸ್ಯೈ ದೇವ್ಯೈ ನಮೋ ನಮಃ ॥ 7 ॥
ಭ್ರಮ ಸಿದ್ಧಾನ್ತರೂಪಾ ಯಾ ತಸ್ಯೈ ದೇವ್ಯೈ ನಮೋ ನಮಃ ।
ಸ್ಮೃತಿಶಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣೀ ॥ 8 ॥
ಪ್ರತಿಭಾಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿರ್‌-ಯಾ ಚ ತಸ್ಯೈ ನಮೋನಮಃ ।
ಸನತ್ಕುಮಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಜ್ಞಾನಂ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಯತ್ರ ವೈ ॥ 9 ॥
ಬಭೂವ ಮೂಕವತ್ಸೋಸ್ಪಿ ಸಿದ್ಧಾನ್ತಂ ಕರ್ತು ಮಕ್ಷಮಃ ।
ತದಾಷ್ಜಗಾಮ ಭಗವಾ-ನಾತ್ಮಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಈಶ್ವರಃ ॥ 10 ॥
ಉವಾಚ ಸ ಚ ತಾಂ ಸ್ತೌಹಿ ವಾಣೀ ಮಿಷ್ಟಾಂ ಪ್ರಜಾಪತೇ ।
ಸ ಚ ತುಷ್ಟಾವ ತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚಾಜ್ಞಯಾ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ॥ 11 ॥
ಚಕಾರ ತತ್ಪ್ರಸಾದೇನ ತದಾ ಸಿದ್ಧಾನ್ತ ಮುತ್ತಮಮ್‌ ।
ಯದಾಪ್ಯನನ್ತಂ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಜ್ಞಾನಮೇಕಂ ವಸುನ್ಧರಾ ॥ 12 ॥
ಬಭೂವ ಮೂಕವತ್ಸೋಸ್ಪಿ ಸಿದ್ಧಾನ್ತಂ ಕರ್ತು ಮಕ್ಷಮಃ ।
ತದಾ ತಾಂ ಚ ಸ ತುಷ್ಟಾವ ಸನ್ತ್ರಸ್ತಃ ಕಶ್ಯಪಾಜ್ಞಯಾ ॥ 13 ॥
ತತ ಶ್ಚಕಾರ ಸಿದ್ಧಾನ್ತಂ ನಿರ್ಮಲಂ ಭ್ರಮ ಭಞ್ಜನಮ್‌ ।
ವ್ಯಾಸಃ ಪುರಾಣಸೂತ್ರಂ ಚ ಪಪ್ರಚ್ಛ ವಾಲ್ಮೀಕಿಂ ಯದಾ ॥ 14 ॥
ಮೌನೀಭೂತ ಶ್ಚ ಸಸ್ಮಾರ ತಾಮೇವ ಜಗದಮ್ಬಿಕಾಮ್‌ ।
ತದಾ ಚಕಾರ ಸಿದ್ಧಾನ್ತಂ ತದ್ವರೇಣ ಮುನೀಶ್ವರಃ ॥ 15 ॥
ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ನಿರ್ಮಲಂ ಜ್ಞಾನಂ ಭ್ರಮಾನ್ಧ್ಯ ಧ್ವಂಸದೀಪಕಮ್‌ ।
ಪುರಾಣಸೂತ್ರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ವ್ಯಾಸಃ ಕೃಷ್ಣಕಲೋದ್ಭವಃ ॥ 16 ॥
ತಾಂ ಶಿವಾಂ ವೇದ ದಧ್ಯೌ ಚ ಶತವರ್ಷಂ ಚ ಪುಷ್ಕರೇ ।
ತದಾ ತ್ವತ್ತೋ ವರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸತ್ಕವೀನ್ದ್ರೋ ಬಭೂವ ಹ ॥ 17 ॥
ತದಾ ವೇದವಿಭಾಗಂ ಚ ಪುರಾಣಂ ಚ ಚಕಾರ ಸಃ ।
ಯದಾ ಮಹೇನ್ದ್ರಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಂ ಸದಾಶಿವಮ್‌ ॥ 18 ॥
ಕ್ಷಣಂ ತಾಮೇವ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ತಸ್ಮೈ ಜ್ಞಾನಂ ದದೌ ವಿಭುಃ ।
ಪಪ್ರಚ್ಛ ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ಮಹೇನ್ದ್ರ ಶ್ಚ ಬೃಹಸ್ಪತಿಮ್‌ ॥ 19 ॥
ದಿವ್ಯ ವರ್ಷ ಸಹಸ್ರಂ ಚ ಸ ತ್ವಾಂ ದಧ್ಯೌ ಚ ಪುಷ್ಕರೇ ।
ತದಾ ತ್ವತ್ತೋ ವರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ದಿವ್ಯವರ್ಷಸಹಸ್ರಕಮ್‌ ॥ 20 ॥
ಉವಾಚ ಶಬ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ತದರ್ಥಂ ಚ ಸುರೇಶ್ವರಮ್‌ ।
ಅಧ್ಯಾಪಿತಾಶ್ಚ ಯೇ ಶಿಷ್ಯಾ ಯೈರಧೀತಂ ಮುನೀಶ್ವರೈಃ ॥ 21 ॥
ತೇ ಚ ತಾಂ ಪರಿಸಞ್ಚಿತ್ಯ ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ ಸುರೇಶ್ವರೀಮ್‌ ।
ತ್ವಂ ಸಂಸ್ತುತಾ ಪೂಜಿತಾ ಚ ಮುನೀನ್ದ್ರೈ ರ್ಮನು ಮಾನವೈಃ ॥ 22 ॥
ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರೈ ಶ್ಚ ಸುರೈಶ್ಚಾಪಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಷ್ಣುಶಿವಾದಿಭಿಃ ।
ಜಡೀಭೂತ ಸ್ಸಹಸ್ರಾಸ್ಯಃ ಪಞ್ಚವಕ್ತ್ರ ಶ್ಚತುರ್ಮುಖಃ ॥ 23 ॥
ಯಾಂ ಸ್ತೋತುಂ ಕಿ ಮಹಂ ಸ್ತೌಮಿ ತಾಮೇಕಾಸ್ಯೇನ ಮಾನವಃ ।
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಶ್ಚ ಭಕ್ತಿನಮ್ರಾತ್ಮ ಕನ್ಧರಃ ॥ 24 ॥
ಪ್ರಣನಾಮ ನಿರಾಹಾರೋ ರುರೋದ ಚ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ।
ಜ್ಯೋತೀರೂಪಾ ಮಹಾಮಾಯಾ ತೇನ ದೃಷ್ಟಾ7ಪ್ಯುವಾಚ ತಮ್‌ ॥ 25 ॥
ಸುಕವೀನ್ದ್ರೋ ಭವೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ವೈಕುಣ್ಠಂ ಚ ಜಗಾಮ ಹ ।
ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಕೃತಂ ವಾಣೀ ಸ್ತೋತ್ರಮೇತತ್ತು ಯಃ ಪಠೇತ್‌ ॥ 26 ॥
ಸ ಕವೀನ್ದ್ರೋ ಮಹಾವಾಗ್ಮೀ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸಮೋ ಭವೇತ್‌ ।
ಮಹಾ ಮೂರ್ಖಶ್ಚ ದುರ್ಬುದ್ಧಿರ್‌-ವರ್ಷಮೇಕಂ ಯದಾ ಪಠೇತ್‌ ।
ಸ ಪಣ್ಡಿತಶ್ಚ ಮೇಧಾವೀ ಸುಕವೀನ್ದ್ರೋ ಭವೇದ್ಧ್ರುವಮ್‌ ॥ 27 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀ ದೇವೀ ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ನವಮಸ್ಕನ್ಧೇ
ಸರಸ್ವತೀಸ್ತವಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋಧ್ಯಾಯಃ ।
ಸರಸ್ವತೀ ಕಟಾಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಿರಸ್ತು ।
ಇದಂ ಮಯಾಕೃತಂ ಪಾರಾಯಣಂ
ಶ್ರೀಸದ್ಗುರು ಚರಣಾರವಿನ್ದಾರ್ಪಣಮಸ್ತು ।
Roman (IAST) Transliteration
yājñavalkyakṛta sarasvatī stavam
yājñavalkya uvāca
kṛpāṃ kuru jaganmātar‌-māmevaṃ hatatejasam‌ |
guruśāpāt smṛtibhraṣṭaṃ vidyāhīnaṃ ca duḥkhitam‌ || 1 ||
jñānaṃ dehi smṛtiṃ vidyāṃ śaktiṃ śiṣya prabodhinīm‌ |
granthakartṛtva śaktiṃ ca suśiṣyaṃ supratiṣṭhitam‌ || 2 ||
pratibhāṃ satsabhāyāṃ ca vicārakṣamatāṃ śubhām‌ |
luptaṃ sarvaṃ daiva yogā-nnavībhūtaṃ punaḥ kuru || 3 ||
yathāṅkuraṃ bhasmani ca karoti devatā punaḥ |
brahmasvarūpā paramā jyotīrūpā sanātanī || 4 ||
sarvavidyādhidevī yā tasyai vāṇyai namo namaḥ |
visarga bindumātrāsu yadadhiṣṭhānamevaca || 5 ||
tadadhiṣṭhātrī yā devī tasyai vāṇyai namo namaḥ |
vyākhyāsvarūpā sā devī vyākhyādhiṣṭhātṛrūpiṇī || 6 ||
yayā vinā prasaṅkhyāvān saṅkhyāṃ kartuṃ na śakyate |
kālasaṅkhyā svarūpā yā tasyai devyai namo namaḥ || 7 ||
bhrama siddhāntarūpā yā tasyai devyai namo namaḥ |
smṛtiśakti jñānaśakti buddhiśakti svarūpiṇī || 8 ||
pratibhākalpanāśaktir‌-yā ca tasyai namonamaḥ |
sanatkumāro brahmāṇaṃ jñānaṃ papraccha yatra vai || 9 ||
babhūva mūkavatsospi siddhāntaṃ kartu makṣamaḥ |
tadāṣjagāma bhagavā-nātmā śrīkṛṣṇa īśvaraḥ || 10 ||
uvāca sa ca tāṃ stauhi vāṇī miṣṭāṃ prajāpate |
sa ca tuṣṭāva tāṃ brahmā cājñayā paramātmanaḥ || 11 ||
cakāra tatprasādena tadā siddhānta muttamam‌ |
yadāpyanantaṃ papraccha jñānamekaṃ vasundharā || 12 ||
babhūva mūkavatsospi siddhāntaṃ kartu makṣamaḥ |
tadā tāṃ ca sa tuṣṭāva santrastaḥ kaśyapājñayā || 13 ||
tata ścakāra siddhāntaṃ nirmalaṃ bhrama bhañjanam‌ |
vyāsaḥ purāṇasūtraṃ ca papraccha vālmīkiṃ yadā || 14 ||
maunībhūta śca sasmāra tāmeva jagadambikām‌ |
tadā cakāra siddhāntaṃ tadvareṇa munīśvaraḥ || 15 ||
samprāpya nirmalaṃ jñānaṃ bhramāndhya dhvaṃsadīpakam‌ |
purāṇasūtraṃ śrutvā ca vyāsaḥ kṛṣṇakalodbhavaḥ || 16 ||
tāṃ śivāṃ veda dadhyau ca śatavarṣaṃ ca puṣkare |
tadā tvatto varaṃ prāpya satkavīndro babhūva ha || 17 ||
tadā vedavibhāgaṃ ca purāṇaṃ ca cakāra saḥ |
yadā mahendraḥ papraccha tattvajñānaṃ sadāśivam‌ || 18 ||
kṣaṇaṃ tāmeva sañcintya tasmai jñānaṃ dadau vibhuḥ |
papraccha śabdaśāstraṃ ca mahendra śca bṛhaspatim‌ || 19 ||
divya varṣa sahasraṃ ca sa tvāṃ dadhyau ca puṣkare |
tadā tvatto varaṃ prāpya divyavarṣasahasrakam‌ || 20 ||
uvāca śabda śāstraṃ ca tadarthaṃ ca sureśvaram‌ |
adhyāpitāśca ye śiṣyā yairadhītaṃ munīśvaraiḥ || 21 ||
te ca tāṃ parisañcitya pravartante sureśvarīm‌ |
tvaṃ saṃstutā pūjitā ca munīndrai rmanu mānavaiḥ || 22 ||
daityendrai śca suraiścāpi brahma viṣṇuśivādibhiḥ |
jaḍībhūta ssahasrāsyaḥ pañcavaktra ścaturmukhaḥ || 23 ||
yāṃ stotuṃ ki mahaṃ staumi tāmekāsyena mānavaḥ |
ityuktvā yājñavalkya śca bhaktinamrātma kandharaḥ || 24 ||
praṇanāma nirāhāro ruroda ca muhurmuhuḥ |
jyotīrūpā mahāmāyā tena dṛṣṭā7pyuvāca tam‌ || 25 ||
sukavīndro bhavetyuktvā vaikuṇṭhaṃ ca jagāma ha |
yājñavalkya kṛtaṃ vāṇī stotrametattu yaḥ paṭhet‌ || 26 ||
sa kavīndro mahāvāgmī bṛhaspatisamo bhavet‌ |
mahā mūrkhaśca durbuddhir‌-varṣamekaṃ yadā paṭhet‌ |
sa paṇḍitaśca medhāvī sukavīndro bhaveddhruvam‌ || 27 ||
iti śrī devī bhāgavate mahāpurāṇe navamaskandhe
sarasvatīstavaṃ nāma pañcamodhyāyaḥ |
sarasvatī kaṭākṣa siddhirastu |
idaṃ mayākṛtaṃ pārāyaṇaṃ
śrīsadguru caraṇāravindārpaṇamastu |