Narayaniyam Dashaka 86 - Salvavadham Mahabharatayuddham

ॐ

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 86 - ಸಾಲ್ವವಧಂ ಮಹಾಭಾರತಯುದ್ಧಮ್

Vishnu Kannada

ಸಾಲ್ವೋ ಭೈಷ್ಮೀವಿವಾಹೇ ಯದುಬಲವಿಜಿತಶ್ಚನ್ದ್ರಚೂಡಾದ್ವಿಮಾನಂ

ವಿನ್ದನ್ ಸೌಭಂ ಸ ಮಾಯೀ ತ್ವಯಿ ವಸತಿ ಕುರುಂಸ್ತ್ವತ್ಪುರೀಮಭ್ಯಭಾಙ್ಕ್ಷೀತ್ ।

ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಸ್ತಂ ನಿರುನ್ಧನ್ನಿಖಿಲಯದುಭಟೈರ್ನ್ಯಗ್ರಹೀದುಗ್ರವೀರ್ಯಂ

ತಸ್ಯಾಮಾತ್ಯಂ ದ್ಯುಮನ್ತಂ ವ್ಯಜನಿ ಚ ಸಮರಃ ಸಪ್ತವಿಂಶತ್ಯಹಾನ್ತಃ ॥1॥

ತಾವತ್ತ್ವಂ ರಾಮಶಾಲೀ ತ್ವರಿತಮುಪಗತಃ ಖಣ್ಡಿತಪ್ರಾಯಸೈನ್ಯಂ

ಸೌಭೇಶಂ ತಂ ನ್ಯರುನ್ಧಾಃ ಸ ಚ ಕಿಲ ಗದಯಾ ಶಾರ್ಙ್ಗಮಭ್ರಂಶಯತ್ತೇ ।

ಮಾಯಾತಾತಂ ವ್ಯಹಿಂಸೀದಪಿ ತವ ಪುರತಸ್ತತ್ತ್ವಯಾಪಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧಂ

ನಾಜ್ಞಾಯೀತ್ಯಾಹುರೇಕೇ ತದಿದಮವಮತಂ ವ್ಯಾಸ ಏವ ನ್ಯಷೇಧೀತ್ ॥2॥

ಕ್ಷಿಪ್ತ್ವಾ ಸೌಭಂ ಗದಾಚೂರ್ಣಿತಮುದಕನಿಧೌ ಮಙ್ಕ್ಷು ಸಾಲ್ವೇಽಪಿ ಚಕ್ರೇ-

ಣೋತ್ಕೃತ್ತೇ ದನ್ತವಕ್ತ್ರಃ ಪ್ರಸಭಮಭಿಪತನ್ನಭ್ಯಮುಞ್ಚದ್ಗದಾಂ ತೇ ।

ಕೌಮೋದಕ್ಯಾ ಹತೋಽಸಾವಪಿ ಸುಕೃತನಿಧಿಶ್ಚೈದ್ಯವತ್ಪ್ರಾಪದೈಕ್ಯಂ

ಸರ್ವೇಷಾಮೇಷ ಪೂರ್ವಂ ತ್ವಯಿ ಧೃತಮನಸಾಂ ಮೋಕ್ಷಣಾರ್ಥೋಽವತಾರಃ ॥3॥

ತ್ವಯ್ಯಾಯಾತೇಽಥ ಜಾತೇ ಕಿಲ ಕುರುಸದಸಿ ದ್ಯೂತಕೇ ಸಂಯತಾಯಾಃ

ಕ್ರನ್ದನ್ತ್ಯಾ ಯಾಜ್ಞಸೇನ್ಯಾಃ ಸಕರುಣಮಕೃಥಾಶ್ಚೇಲಮಾಲಾಮನನ್ತಾಮ್ ।

ಅನ್ನಾನ್ತಪ್ರಾಪ್ತಶರ್ವಾಂಶಜಮುನಿಚಕಿತದ್ರೌಪದೀಚಿನ್ತಿತೋಽಥ

ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಶಾಕಾನ್ನಮಶ್ನನ್ ಮುನಿಗಣಮಕೃಥಾಸ್ತೃಪ್ತಿಮನ್ತಂ ವನಾನ್ತೇ ॥4॥

ಯುದ್ಧೋದ್ಯೋಗೇಽಥ ಮನ್ತ್ರೇ ಮಿಲತಿ ಸತಿ ವೃತಃ ಫಲ್ಗುನೇನ ತ್ವಮೇಕಃ

ಕೌರವ್ಯೇ ದತ್ತಸೈನ್ಯಃ ಕರಿಪುರಮಗಮೋ ದೂತ್ಯಕೃತ್ ಪಾಣ್ಡವಾರ್ಥಮ್ ।

ಭೀಷ್ಮದ್ರೋಣಾದಿಮಾನ್ಯೇ ತವ ಖಲು ವಚನೇ ಧಿಕ್ಕೃತೇ ಕೌರವೇಣ

ವ್ಯಾವೃಣ್ವನ್ ವಿಶ್ವರೂಪಂ ಮುನಿಸದಸಿ ಪುರೀಂ ಕ್ಷೋಭಯಿತ್ವಾಗತೋಽಭೂಃ ॥5॥

ಜಿಷ್ಣೋಸ್ತ್ವಂ ಕೃಷ್ಣ ಸೂತಃ ಖಲು ಸಮರಮುಖೇ ಬನ್ಧುಘಾತೇ ದಯಾಲುಂ

ಖಿನ್ನಂ ತಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ವೀರಂ ಕಿಮಿದಮಯಿ ಸಖೇ ನಿತ್ಯ ಏಕೋಽಯಮಾತ್ಮಾ ।

ಕೋ ವಧ್ಯಃ ಕೋಽತ್ರ ಹನ್ತಾ ತದಿಹ ವಧಭಿಯಂ ಪ್ರೋಜ್ಝ್ಯ ಮಯ್ಯರ್ಪಿತಾತ್ಮಾ

ಧರ್ಮ್ಯಂ ಯುದ್ಧಂ ಚರೇತಿ ಪ್ರಕೃತಿಮನಯಥಾ ದರ್ಶಯನ್ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್ ॥6॥

ಭಕ್ತೋತ್ತಂಸೇಽಥ ಭೀಷ್ಮೇ ತವ ಧರಣಿಭರಕ್ಷೇಪಕೃತ್ಯೈಕಸಕ್ತೇ

ನಿತ್ಯಂ ನಿತ್ಯಂ ವಿಭಿನ್ದತ್ಯಯುತಸಮಧಿಕಂ ಪ್ರಾಪ್ತಸಾದೇ ಚ ಪಾರ್ಥೇ ।

ನಿಶ್ಶಸ್ತ್ರತ್ವಪ್ರತಿಜ್ಞಾಂ ವಿಜಹದರಿವರಂ ಧಾರಯನ್ ಕ್ರೋಧಶಾಲೀ-

ವಾಧಾವನ್ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಂ ತಂ ನತಶಿರಸಮಥೋ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಮೋದಾದಪಾಗಾಃ ॥7॥

ಯುದ್ಧೇ ದ್ರೋಣಸ್ಯ ಹಸ್ತಿಸ್ಥಿರರಣಭಗದತ್ತೇರಿತಂ ವೈಷ್ಣವಾಸ್ತ್ರಂ

ವಕ್ಷಸ್ಯಾಧತ್ತ ಚಕ್ರಸ್ಥಗಿತರವಿಮಹಾಃ ಪ್ರಾರ್ದಯತ್ಸಿನ್ಧುರಾಜಮ್ ।

ನಾಗಾಸ್ತ್ರೇ ಕರ್ಣಮುಕ್ತೇ ಕ್ಷಿತಿಮವನಮಯನ್ ಕೇವಲಂ ಕೃತ್ತಮೌಲಿಂ

ತತ್ರೇ ತ್ರಾಪಿ ಪಾರ್ಥಂ ಕಿಮಿವ ನಹಿ ಭವಾನ್ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಮಕಾರ್ಷೀತ್ ॥8॥

ಯುದ್ಧಾದೌ ತೀರ್ಥಗಾಮೀ ಸ ಖಲು ಹಲಧರೋ ನೈಮಿಶಕ್ಷೇತ್ರಮೃಚ್ಛ-

ನ್ನಪ್ರತ್ಯುತ್ಥಾಯಿಸೂತಕ್ಷಯಕೃದಥ ಸುತಂ ತತ್ಪದೇ ಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾ ।

ಯಜ್ಞಘ್ನಂ ವಲ್ಕಲಂ ಪರ್ವಣಿ ಪರಿದಲಯನ್ ಸ್ನಾತತೀರ್ಥೋ ರಣಾನ್ತೇ

ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಭೀಮದುರ್ಯೋಧನರಣಮಶಮಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಯಾತಃ ಪುರೀಂ ತೇ ॥9॥

ಸಂಸುಪ್ತದ್ರೌಪದೇಯಕ್ಷಪಣಹತಧಿಯಂ ದ್ರೌಣಿಮೇತ್ಯ ತ್ವದುಕ್ತ್ಯಾ

ತನ್ಮುಕ್ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಮಸ್ತ್ರಂ ಸಮಹೃತ ವಿಜಯೋ ಮೌಲಿರತ್ನಂ ಚ ಜಹ್ರೇ ।

ಉಚ್ಛಿತ್ಯೈ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಪುನರಪಿ ಚ ವಿಶತ್ಯುತ್ತರಾಗರ್ಭಮಸ್ತ್ರೇ

ರಕ್ಷನ್ನಙ್ಗುಷ್ಠಮಾತ್ರಃ ಕಿಲ ಜಠರಮಗಾಶ್ಚಕ್ರಪಾಣಿರ್ವಿಭೋ ತ್ವಮ್ ॥10॥

ಧರ್ಮೌಘಂ ಧರ್ಮಸೂನೋರಭಿದಧದಖಿಲಂ ಛನ್ದಮೃತ್ಯುಸ್ಸ ಭೀಷ್ಮ-

ಸ್ತ್ವಾಂ ಪಶ್ಯನ್ ಭಕ್ತಿಭೂಮ್ನೈವ ಹಿ ಸಪದಿ ಯಯೌ ನಿಷ್ಕಲಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಮ್ ।

ಸಂಯಾಜ್ಯಾಥಾಶ್ವಮೇಧೈಸ್ತ್ರಿಭಿರತಿಮಹಿತೈರ್ಧರ್ಮಜಂ ಪೂರ್ಣಕಾಮಂ

ಸ್ಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೋ ದ್ವರಕಾಂ ತ್ವಂ ಪವನಪುರಪತೇ ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಸರ್ವರೋಗಾತ್ ॥11॥

Roman (IAST) Transliteration

sālvo bhaiṣmīvivāhe yadubalavijitaścandracūḍādvimānaṃ

vindan saubhaṃ sa māyī tvayi vasati kuruṃstvatpurīmabhyabhāṅkṣīt |

pradyumnastaṃ nirundhannikhilayadubhaṭairnyagrahīdugravīryaṃ

tasyāmātyaṃ dyumantaṃ vyajani ca samaraḥ saptaviṃśatyahāntaḥ ||1||

tāvattvaṃ rāmaśālī tvaritamupagataḥ khaṇḍitaprāyasainyaṃ

saubheśaṃ taṃ nyarundhāḥ sa ca kila gadayā śārṅgamabhraṃśayatte |

māyātātaṃ vyahiṃsīdapi tava puratastattvayāpi kṣaṇārdhaṃ

nājñāyītyāhureke tadidamavamataṃ vyāsa eva nyaṣedhīt ||2||

kṣiptvā saubhaṃ gadācūrṇitamudakanidhau maṅkṣu sālve'pi cakre-

ṇotkṛtte dantavaktraḥ prasabhamabhipatannabhyamuñcadgadāṃ te |

kaumodakyā hato'sāvapi sukṛtanidhiścaidyavatprāpadaikyaṃ

sarveṣāmeṣa pūrvaṃ tvayi dhṛtamanasāṃ mokṣaṇārtho'vatāraḥ ||3||

tvayyāyāte'tha jāte kila kurusadasi dyūtake saṃyatāyāḥ

krandantyā yājñasenyāḥ sakaruṇamakṛthāścelamālāmanantām |

annāntaprāptaśarvāṃśajamunicakitadraupadīcintito'tha

prāptaḥ śākānnamaśnan munigaṇamakṛthāstṛptimantaṃ vanānte ||4||

yuddhodyoge'tha mantre milati sati vṛtaḥ phalgunena tvamekaḥ

kauravye dattasainyaḥ karipuramagamo dūtyakṛt pāṇḍavārtham |

bhīṣmadroṇādimānye tava khalu vacane dhikkṛte kauraveṇa

vyāvṛṇvan viśvarūpaṃ munisadasi purīṃ kṣobhayitvāgato'bhūḥ ||5||

jiṣṇostvaṃ kṛṣṇa sūtaḥ khalu samaramukhe bandhughāte dayāluṃ

khinnaṃ taṃ vīkṣya vīraṃ kimidamayi sakhe nitya eko'yamātmā |

ko vadhyaḥ ko'tra hantā tadiha vadhabhiyaṃ projjhya mayyarpitātmā

dharmyaṃ yuddhaṃ careti prakṛtimanayathā darśayan viśvarūpam ||6||

bhaktottaṃse'tha bhīṣme tava dharaṇibharakṣepakṛtyaikasakte

nityaṃ nityaṃ vibhindatyayutasamadhikaṃ prāptasāde ca pārthe |

niśśastratvapratijñāṃ vijahadarivaraṃ dhārayan krodhaśālī-

vādhāvan prāñjaliṃ taṃ nataśirasamatho vīkṣya modādapāgāḥ ||7||

yuddhe droṇasya hastisthiraraṇabhagadatteritaṃ vaiṣṇavāstraṃ

vakṣasyādhatta cakrasthagitaravimahāḥ prārdayatsindhurājam |

nāgāstre karṇamukte kṣitimavanamayan kevalaṃ kṛttamauliṃ

tatre trāpi pārthaṃ kimiva nahi bhavān pāṇḍavānāmakārṣīt ||8||

yuddhādau tīrthagāmī sa khalu haladharo naimiśakṣetramṛccha-

nnapratyutthāyisūtakṣayakṛdatha sutaṃ tatpade kalpayitvā |

yajñaghnaṃ valkalaṃ parvaṇi paridalayan snātatīrtho raṇānte

samprāpto bhīmaduryodhanaraṇamaśamaṃ vīkṣya yātaḥ purīṃ te ||9||

saṃsuptadraupadeyakṣapaṇahatadhiyaṃ drauṇimetya tvaduktyā

tanmuktaṃ brāhmamastraṃ samahṛta vijayo mauliratnaṃ ca jahre |

ucchityai pāṇḍavānāṃ punarapi ca viśatyuttarāgarbhamastre

rakṣannaṅguṣṭhamātraḥ kila jaṭharamagāścakrapāṇirvibho tvam ||10||

dharmaughaṃ dharmasūnorabhidadhadakhilaṃ chandamṛtyussa bhīṣma-

stvāṃ paśyan bhaktibhūmnaiva hi sapadi yayau niṣkalabrahmabhūyam |

saṃyājyāthāśvamedhaistribhiratimahitairdharmajaṃ pūrṇakāmaṃ

smprāpto dvarakāṃ tvaṃ pavanapurapate pāhi māṃ sarvarogāt ||11||