Narayaniyam Dashaka 80 - Syamantakopakhyanam

ॐ

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 80 - ಸ್ಯಮನ್ತಕೋಪಾಖ್ಯಾನಮ್

Vishnu Kannada

ಸತ್ರಾಜಿತಸ್ತ್ವಮಥ ಲುಬ್ಧವದರ್ಕಲಬ್ಧಂ

ದಿವ್ಯಂ ಸ್ಯಮನ್ತಕಮಣಿಂ ಭಗವನ್ನಯಾಚೀಃ ।

ತತ್ಕಾರಣಂ ಬಹುವಿಧಂ ಮಮ ಭಾತಿ ನೂನಂ

ತಸ್ಯಾತ್ಮಜಾಂ ತ್ವಯಿ ರತಾಂ ಛಲತೋ ವಿವೋಢುಮ್ ॥1॥

ಅದತ್ತಂ ತಂ ತುಭ್ಯಂ ಮಣಿವರಮನೇನಾಲ್ಪಮನಸಾ

ಪ್ರಸೇನಸ್ತದ್ಭ್ರಾತಾ ಗಲಭುವಿ ವಹನ್ ಪ್ರಾಪ ಮೃಗಯಾಮ್ ।

ಅಹನ್ನೇನಂ ಸಿಂಹೋ ಮಣಿಮಹಸಿ ಮಾಂಸಭ್ರಮವಶಾತ್

ಕಪೀನ್ದ್ರಸ್ತಂ ಹತ್ವಾ ಮಣಿಮಪಿ ಚ ಬಾಲಾಯ ದದಿವಾನ್ ॥2॥

ಶಶಂಸುಃ ಸತ್ರಾಜಿದ್ಗಿರಮನು ಜನಾಸ್ತ್ವಾಂ ಮಣಿಹರಂ

ಜನಾನಾಂ ಪೀಯೂಷಂ ಭವತಿ ಗುಣಿನಾಂ ದೋಷಕಣಿಕಾ ।

ತತಃ ಸರ್ವಜ್ಞೋಽಪಿ ಸ್ವಜನಸಹಿತೋ ಮಾರ್ಗಣಪರಃ

ಪ್ರಸೇನಂ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಮಪಿ ಗತೋಽಭೂಃ ಕಪಿಗುಹಾಮ್ ॥3॥

ಭವನ್ತಮವಿತರ್ಕಯನ್ನತಿವಯಾಃ ಸ್ವಯಂ ಜಾಮ್ಬವಾನ್

ಮುಕುನ್ದಶರಣಂ ಹಿ ಮಾಂ ಕ ಇಹ ರೋದ್ಧುಮಿತ್ಯಾಲಪನ್ ।

ವಿಭೋ ರಘುಪತೇ ಹರೇ ಜಯ ಜಯೇತ್ಯಲಂ ಮುಷ್ಟಿಭಿ-

ಶ್ಚಿರಂ ತವ ಸಮರ್ಚನಂ ವ್ಯಧಿತ ಭಕ್ತಚೂಡಾಮಣಿಃ ॥4॥

ಬುಧ್ವಾಽಥ ತೇನ ದತ್ತಾಂ ನವರಮಣೀಂ ವರಮಣಿಂ ಚ ಪರಿಗೃಹ್ಣನ್ ।

ಅನುಗೃಹ್ಣನ್ನಮುಮಾಗಾಃ ಸಪದಿ ಚ ಸತ್ರಾಜಿತೇ ಮಣಿಂ ಪ್ರಾದಾಃ ॥5॥

ತದನು ಸ ಖಲು ಬ್ರೀಲಾಲೋಲೋ ವಿಲೋಲವಿಲೋಚನಾಂ

ದುಹಿತರಮಹೋ ಧೀಮಾನ್ ಭಾಮಾಂ ಗಿರೈವ ಪರಾರ್ಪಿತಾಮ್ ।

ಅದಿತ ಮಣಿನಾ ತುಭ್ಯಂ ಲಭ್ಯಂ ಸಮೇತ್ಯ ಭವಾನಪಿ

ಪ್ರಮುದಿತಮನಾಸ್ತಸ್ಯೈವಾದಾನ್ಮಣಿಂ ಗಹನಾಶಯಃ ॥6॥

ವ್ರೀಲಾಕುಲಾಂ ರಮಯತಿ ತ್ವಯಿ ಸತ್ಯಭಾಮಾಂ

ಕೌನ್ತೇಯದಾಹಕಥಯಾಥ ಕುರೂನ್ ಪ್ರಯಾತೇ ।

ಹೀ ಗಾನ್ದಿನೇಯಕೃತವರ್ಮಗಿರಾ ನಿಪಾತ್ಯ

ಸತ್ರಾಜಿತಂ ಶತಧನುರ್ಮಣಿಮಾಜಹಾರ ॥7॥

ಶೋಕಾತ್ ಕುರೂನುಪಗತಾಮವಲೋಕ್ಯ ಕಾನ್ತಾಂ

ಹತ್ವಾ ದ್ರುತಂ ಶತಧನುಂ ಸಮಹರ್ಷಯಸ್ತಾಮ್ ।

ರತ್ನೇ ಸಶಙ್ಕ ಇವ ಮೈಥಿಲಗೇಹಮೇತ್ಯ

ರಾಮೋ ಗದಾಂ ಸಮಶಿಶಿಕ್ಷತ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಮ್ ॥8॥

ಅಕ್ರೂರ ಏಷ ಭಗವನ್ ಭವದಿಚ್ಛಯೈವ

ಸತ್ರಾಜಿತಃ ಕುಚರಿತಸ್ಯ ಯುಯೋಜ ಹಿಂಸಾಮ್ ।

ಅಕ್ರೂರತೋ ಮಣಿಮನಾಹೃತವಾನ್ ಪುನಸ್ತ್ವಂ

ತಸ್ಯೈವ ಭೂತಿಮುಪಧಾತುಮಿತಿ ಬ್ರುವನ್ತಿ ॥9॥

ಭಕ್ತಸ್ತ್ವಯಿ ಸ್ಥಿರತರಃ ಸ ಹಿ ಗಾನ್ದಿನೇಯ-

ಸ್ತಸ್ಯೈವ ಕಾಪಥಮತಿಃ ಕಥಮೀಶ ಜಾತಾ ।

ವಿಜ್ಞಾನವಾನ್ ಪ್ರಶಮವಾನಹಮಿತ್ಯುದೀರ್ಣಂ

ಗರ್ವಂ ಧ್ರುವಂ ಶಮಯಿತುಂ ಭವತಾ ಕೃತೈವ ॥10॥

ಯಾತಂ ಭಯೇನ ಕೃತವರ್ಮಯುತಂ ಪುನಸ್ತ-

ಮಾಹೂಯ ತದ್ವಿನಿಹಿತಂ ಚ ಮಣಿಂ ಪ್ರಕಾಶ್ಯ ।

ತತ್ರೈವ ಸುವ್ರತಧರೇ ವಿನಿಧಾಯ ತುಷ್ಯನ್

ಭಾಮಾಕುಚಾನ್ತಶಯನಃ ಪವನೇಶ ಪಾಯಾಃ ॥11॥

Roman (IAST) Transliteration

satrājitastvamatha lubdhavadarkalabdhaṃ

divyaṃ syamantakamaṇiṃ bhagavannayācīḥ |

tatkāraṇaṃ bahuvidhaṃ mama bhāti nūnaṃ

tasyātmajāṃ tvayi ratāṃ chalato vivoḍhum ||1||

adattaṃ taṃ tubhyaṃ maṇivaramanenālpamanasā

prasenastadbhrātā galabhuvi vahan prāpa mṛgayām |

ahannenaṃ siṃho maṇimahasi māṃsabhramavaśāt

kapīndrastaṃ hatvā maṇimapi ca bālāya dadivān ||2||

śaśaṃsuḥ satrājidgiramanu janāstvāṃ maṇiharaṃ

janānāṃ pīyūṣaṃ bhavati guṇināṃ doṣakaṇikā |

tataḥ sarvajño'pi svajanasahito mārgaṇaparaḥ

prasenaṃ taṃ dṛṣṭvā harimapi gato'bhūḥ kapiguhām ||3||

bhavantamavitarkayannativayāḥ svayaṃ jāmbavān

mukundaśaraṇaṃ hi māṃ ka iha roddhumityālapan |

vibho raghupate hare jaya jayetyalaṃ muṣṭibhi-

ściraṃ tava samarcanaṃ vyadhita bhaktacūḍāmaṇiḥ ||4||

budhvā'tha tena dattāṃ navaramaṇīṃ varamaṇiṃ ca parigṛhṇan |

anugṛhṇannamumāgāḥ sapadi ca satrājite maṇiṃ prādāḥ ||5||

tadanu sa khalu brīlālolo vilolavilocanāṃ

duhitaramaho dhīmān bhāmāṃ giraiva parārpitām |

adita maṇinā tubhyaṃ labhyaṃ sametya bhavānapi

pramuditamanāstasyaivādānmaṇiṃ gahanāśayaḥ ||6||

vrīlākulāṃ ramayati tvayi satyabhāmāṃ

kaunteyadāhakathayātha kurūn prayāte |

hī gāndineyakṛtavarmagirā nipātya

satrājitaṃ śatadhanurmaṇimājahāra ||7||

śokāt kurūnupagatāmavalokya kāntāṃ

hatvā drutaṃ śatadhanuṃ samaharṣayastām |

ratne saśaṅka iva maithilagehametya

rāmo gadāṃ samaśiśikṣata dhārtarāṣṭram ||8||

akrūra eṣa bhagavan bhavadicchayaiva

satrājitaḥ kucaritasya yuyoja hiṃsām |

akrūrato maṇimanāhṛtavān punastvaṃ

tasyaiva bhūtimupadhātumiti bruvanti ||9||

bhaktastvayi sthirataraḥ sa hi gāndineya-

stasyaiva kāpathamatiḥ kathamīśa jātā |

vijñānavān praśamavānahamityudīrṇaṃ

garvaṃ dhruvaṃ śamayituṃ bhavatā kṛtaiva ||10||

yātaṃ bhayena kṛtavarmayutaṃ punasta-

māhūya tadvinihitaṃ ca maṇiṃ prakāśya |

tatraiva suvratadhare vinidhāya tuṣyan

bhāmākucāntaśayanaḥ pavaneśa pāyāḥ ||11||