Narayaniyam Dashaka 62 - Indrayajnanirodhanam Tatha Govardhanayagam

ॐ

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 62 - ಇನ್ದ್ರಯಜ್ಞನಿರೋಧನಂ ತಥಾ ಗೋವರ್ಧನಯಾಗಮ್

Vishnu Kannada

ಕದಾಚಿದ್ಗೋಪಾಲಾನ್ ವಿಹಿತಮಖಸಮ್ಭಾರವಿಭವಾನ್

ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ತ್ವಂ ಶೌರೇ ಮಘವಮದಮುದ್ಧ್ವಂಸಿತುಮನಾಃ ।

ವಿಜಾನನ್ನಪ್ಯೇತಾನ್ ವಿನಯಮೃದು ನನ್ದಾದಿಪಶುಪಾ-

ನಪೃಚ್ಛಃ ಕೋ ವಾಽಯಂ ಜನಕ ಭವತಾಮುದ್ಯಮ ಇತಿ ॥1॥

ಬಭಾಷೇ ನನ್ದಸ್ತ್ವಾಂ ಸುತ ನನು ವಿಧೇಯೋ ಮಘವತೋ

ಮಖೋ ವರ್ಷೇ ವರ್ಷೇ ಸುಖಯತಿ ಸ ವರ್ಷೇಣ ಪೃಥಿವೀಮ್ ।

ನೃಣಾಂ ವರ್ಷಾಯತ್ತಂ ನಿಖಿಲಮುಪಜೀವ್ಯಂ ಮಹಿತಲೇ

ವಿಶೇಷಾದಸ್ಮಾಕಂ ತೃಣಸಲಿಲಜೀವಾ ಹಿ ಪಶವಃ ॥2॥

ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಚಂ ಪಿತುರಯಿ ಭವಾನಾಹ ಸರಸಂ

ಧಿಗೇತನ್ನೋ ಸತ್ಯಂ ಮಘವಜನಿತಾ ವೃಷ್ಟಿರಿತಿ ಯತ್ ।

ಅದೃಷ್ಟಂ ಜೀವಾನಾಂ ಸೃಜತಿ ಖಲು ವೃಷ್ಟಿಂ ಸಮುಚಿತಾಂ

ಮಹಾರಣ್ಯೇ ವೃಕ್ಷಾಃ ಕಿಮಿವ ಬಲಿಮಿನ್ದ್ರಾಯ ದದತೇ ॥3॥

ಇದಂ ತಾವತ್ ಸತ್ಯಂ ಯದಿಹ ಪಶವೋ ನಃ ಕುಲಧನಂ

ತದಾಜೀವ್ಯಾಯಾಸೌ ಬಲಿರಚಲಭರ್ತ್ರೇ ಸಮುಚಿತಃ ।

ಸುರೇಭ್ಯೋಽಪ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟಾ ನನು ಧರಣಿದೇವಾಃ ಕ್ಷಿತಿತಲೇ

ತತಸ್ತೇಽಪ್ಯಾರಾಧ್ಯಾ ಇತಿ ಜಗದಿಥ ತ್ವಂ ನಿಜಜನಾನ್ ॥4॥

ಭವದ್ವಾಚಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಬಹುಮತಿಯುತಾಸ್ತೇಽಪಿ ಪಶುಪಾಃ

ದ್ವಿಜೇನ್ದ್ರಾನರ್ಚನ್ತೋ ಬಲಿಮದದುರುಚ್ಚೈಃ ಕ್ಷಿತಿಭೃತೇ ।

ವ್ಯಧುಃ ಪ್ರಾದಕ್ಷಿಣ್ಯಂ ಸುಭೃಶಮನಮನ್ನಾದರಯುತಾ-

ಸ್ತ್ವಮಾದಶ್ಶೈಲಾತ್ಮಾ ಬಲಿಮಖಿಲಮಾಭೀರಪುರತಃ ॥5॥

ಅವೋಚಶ್ಚೈವಂ ತಾನ್ ಕಿಮಿಹ ವಿತಥಂ ಮೇ ನಿಗದಿತಂ

ಗಿರೀನ್ದ್ರೋ ನನ್ವೇಷ ಸ್ವಬಲಿಮುಪಭುಙ್ಕ್ತೇ ಸ್ವವಪುಷಾ ।

ಅಯಂ ಗೋತ್ರೋ ಗೋತ್ರದ್ವಿಷಿ ಚ ಕುಪಿತೇ ರಕ್ಷಿತುಮಲಂ

ಸಮಸ್ತಾನಿತ್ಯುಕ್ತಾ ಜಹೃಷುರಖಿಲಾ ಗೋಕುಲಜುಷಃ ॥6॥

ಪರಿಪ್ರೀತಾ ಯಾತಾಃ ಖಲು ಭವದುಪೇತಾ ವ್ರಜಜುಷೋ

ವ್ರಜಂ ಯಾವತ್ತಾವನ್ನಿಜಮಖವಿಭಙ್ಗಂ ನಿಶಮಯನ್ ।

ಭವನ್ತಂ ಜಾನನ್ನಪ್ಯಧಿಕರಜಸಾಽಽಕ್ರಾನ್ತಹೃದಯೋ

ನ ಸೇಹೇ ದೇವೇನ್ದ್ರಸ್ತ್ವದುಪರಚಿತಾತ್ಮೋನ್ನತಿರಪಿ ॥7॥

ಮನುಷ್ಯತ್ವಂ ಯಾತೋ ಮಧುಭಿದಪಿ ದೇವೇಷ್ವವಿನಯಂ

ವಿಧತ್ತೇ ಚೇನ್ನಷ್ಟಸ್ತ್ರಿದಶಸದಸಾಂ ಕೋಽಪಿ ಮಹಿಮಾ ।

ತತಶ್ಚ ಧ್ವಂಸಿಷ್ಯೇ ಪಶುಪಹತಕಸ್ಯ ಶ್ರಿಯಮಿತಿ

ಪ್ರವೃತ್ತಸ್ತ್ವಾಂ ಜೇತುಂ ಸ ಕಿಲ ಮಘವಾ ದುರ್ಮದನಿಧಿಃ ॥8॥

ತ್ವದಾವಾಸಂ ಹನ್ತುಂ ಪ್ರಲಯಜಲದಾನಮ್ಬರಭುವಿ

ಪ್ರಹಿಣ್ವನ್ ಬಿಭ್ರಾಣ; ಕುಲಿಶಮಯಮಭ್ರೇಭಗಮನಃ ।

ಪ್ರತಸ್ಥೇಽನ್ಯೈರನ್ತರ್ದಹನಮರುದಾದ್ಯೈವಿಂಹಸಿತೋ

ಭವನ್ಮಾಯಾ ನೈವ ತ್ರಿಭುವನಪತೇ ಮೋಹಯತಿ ಕಮ್ ॥9॥

ಸುರೇನ್ದ್ರಃ ಕ್ರುದ್ಧಶ್ಚೇತ್ ದ್ವಿಜಕರುಣಯಾ ಶೈಲಕೃಪಯಾಽ-

ಪ್ಯನಾತಙ್ಕೋಽಸ್ಮಾಕಂ ನಿಯತ ಇತಿ ವಿಶ್ವಾಸ್ಯ ಪಶುಪಾನ್ ।

ಅಹೋ ಕಿನ್ನಾಯಾತೋ ಗಿರಿಭಿದಿತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ನಿವಸನ್

ಮರುದ್ಗೇಹಾಧೀಶ ಪ್ರಣುದ ಮುರವೈರಿನ್ ಮಮ ಗದಾನ್ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

kadācidgopālān vihitamakhasambhāravibhavān

nirīkṣya tvaṃ śaure maghavamadamuddhvaṃsitumanāḥ |

vijānannapyetān vinayamṛdu nandādipaśupā-

napṛcchaḥ ko vā'yaṃ janaka bhavatāmudyama iti ||1||

babhāṣe nandastvāṃ suta nanu vidheyo maghavato

makho varṣe varṣe sukhayati sa varṣeṇa pṛthivīm |

nṛṇāṃ varṣāyattaṃ nikhilamupajīvyaṃ mahitale

viśeṣādasmākaṃ tṛṇasalilajīvā hi paśavaḥ ||2||

iti śrutvā vācaṃ piturayi bhavānāha sarasaṃ

dhigetanno satyaṃ maghavajanitā vṛṣṭiriti yat |

adṛṣṭaṃ jīvānāṃ sṛjati khalu vṛṣṭiṃ samucitāṃ

mahāraṇye vṛkṣāḥ kimiva balimindrāya dadate ||3||

idaṃ tāvat satyaṃ yadiha paśavo naḥ kuladhanaṃ

tadājīvyāyāsau baliracalabhartre samucitaḥ |

surebhyo'pyutkṛṣṭā nanu dharaṇidevāḥ kṣititale

tataste'pyārādhyā iti jagaditha tvaṃ nijajanān ||4||

bhavadvācaṃ śrutvā bahumatiyutāste'pi paśupāḥ

dvijendrānarcanto balimadaduruccaiḥ kṣitibhṛte |

vyadhuḥ prādakṣiṇyaṃ subhṛśamanamannādarayutā-

stvamādaśśailātmā balimakhilamābhīrapurataḥ ||5||

avocaścaivaṃ tān kimiha vitathaṃ me nigaditaṃ

girīndro nanveṣa svabalimupabhuṅkte svavapuṣā |

ayaṃ gotro gotradviṣi ca kupite rakṣitumalaṃ

samastānityuktā jahṛṣurakhilā gokulajuṣaḥ ||6||

pariprītā yātāḥ khalu bhavadupetā vrajajuṣo

vrajaṃ yāvattāvannijamakhavibhaṅgaṃ niśamayan |

bhavantaṃ jānannapyadhikarajasā''krāntahṛdayo

na sehe devendrastvaduparacitātmonnatirapi ||7||

manuṣyatvaṃ yāto madhubhidapi deveṣvavinayaṃ

vidhatte cennaṣṭastridaśasadasāṃ ko'pi mahimā |

tataśca dhvaṃsiṣye paśupahatakasya śriyamiti

pravṛttastvāṃ jetuṃ sa kila maghavā durmadanidhiḥ ||8||

tvadāvāsaṃ hantuṃ pralayajaladānambarabhuvi

prahiṇvan bibhrāṇa; kuliśamayamabhrebhagamanaḥ |

pratasthe'nyairantardahanamarudādyaiviṃhasito

bhavanmāyā naiva tribhuvanapate mohayati kam ||9||

surendraḥ kruddhaścet dvijakaruṇayā śailakṛpayā'-

pyanātaṅko'smākaṃ niyata iti viśvāsya paśupān |

aho kinnāyāto giribhiditi sañcintya nivasan

marudgehādhīśa praṇuda muravairin mama gadān ||10||