Narayaniyam Dashaka 15 - Kapilopadesham

ॐ

ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 15 - ಕಪಿಲೋಪದೇಶಮ್

Vishnu Kannada

ಮತಿರಿಹ ಗುಣಸಕ್ತಾ ಬನ್ಧಕೃತ್ತೇಷ್ವಸಕ್ತಾ

ತ್ವಮೃತಕೃದುಪರುನ್ಧೇ ಭಕ್ತಿಯೋಗಸ್ತು ಸಕ್ತಿಮ್ ।

ಮಹದನುಗಮಲಭ್ಯಾ ಭಕ್ತಿರೇವಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯಾ

ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥1॥

ಪ್ರಕೃತಿಮಹದಹಙ್ಕಾರಾಶ್ಚ ಮಾತ್ರಾಶ್ಚ ಭೂತಾ-

ನ್ಯಪಿ ಹೃದಪಿ ದಶಾಕ್ಷೀ ಪೂರುಷಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶಃ ।

ಇತಿ ವಿದಿತವಿಭಾಗೋ ಮುಚ್ಯತೇಽಸೌ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ

ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥2॥

ಪ್ರಕೃತಿಗತಗುಣೌಘೈರ್ನಾಜ್ಯತೇ ಪೂರುಷೋಽಯಂ

ಯದಿ ತು ಸಜತಿ ತಸ್ಯಾಂ ತತ್ ಗುಣಾಸ್ತಂ ಭಜೇರನ್ ।

ಮದನುಭಜನತತ್ತ್ವಾಲೋಚನೈಃ ಸಾಽಪ್ಯಪೇಯಾತ್

ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥3॥

ವಿಮಲಮತಿರುಪಾತ್ತೈರಾಸನಾದ್ಯೈರ್ಮದಙ್ಗಂ

ಗರುಡಸಮಧಿರೂಢಂ ದಿವ್ಯಭೂಷಾಯುಧಾಙ್ಕಮ್ ।

ರುಚಿತುಲಿತತಮಾಲಂ ಶೀಲಯೇತಾನುವೇಲಂ

ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥4॥

ಮಮ ಗುಣಗಣಲೀಲಾಕರ್ಣನೈಃ ಕೀರ್ತನಾದ್ಯೈ-

ರ್ಮಯಿ ಸುರಸರಿದೋಘಪ್ರಖ್ಯಚಿತ್ತಾನುವೃತ್ತಿಃ ।

ಭವತಿ ಪರಮಭಕ್ತಿಃ ಸಾ ಹಿ ಮೃತ್ಯೋರ್ವಿಜೇತ್ರೀ

ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥5॥

ಅಹಹ ಬಹುಲಹಿಂಸಾಸಞ್ಚಿತಾರ್ಥೈಃ ಕುಟುಮ್ಬಂ

ಪ್ರತಿದಿನಮನುಪುಷ್ಣನ್ ಸ್ತ್ರೀಜಿತೋ ಬಾಲಲಾಲೀ ।

ವಿಶತಿ ಹಿ ಗೃಹಸಕ್ತೋ ಯಾತನಾಂ ಮಯ್ಯಭಕ್ತಃ

ಕಪಿಲತನುರಿತಿತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥6॥

ಯುವತಿಜಠರಖಿನ್ನೋ ಜಾತಬೋಧೋಽಪ್ಯಕಾಣ್ಡೇ

ಪ್ರಸವಗಲಿತಬೋಧಃ ಪೀಡಯೋಲ್ಲಙ್ಘ್ಯ ಬಾಲ್ಯಮ್ ।

ಪುನರಪಿ ಬತ ಮುಹ್ಯತ್ಯೇವ ತಾರುಣ್ಯಕಾಲೇ

ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥7॥

ಪಿತೃಸುರಗಣಯಾಜೀ ಧಾರ್ಮಿಕೋ ಯೋ ಗೃಹಸ್ಥಃ

ಸ ಚ ನಿಪತತಿ ಕಾಲೇ ದಕ್ಷಿಣಾಧ್ವೋಪಗಾಮೀ ।

ಮಯಿ ನಿಹಿತಮಕಾಮಂ ಕರ್ಮ ತೂದಕ್ಪಥಾರ್ಥಂ

ಕಪಿಲ್ತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥8॥

ಇತಿ ಸುವಿದಿತವೇದ್ಯಾಂ ದೇವ ಹೇ ದೇವಹೂತಿಂ

ಕೃತನುತಿಮನುಗೃಹ್ಯ ತ್ವಂ ಗತೋ ಯೋಗಿಸಙ್ಘೈಃ ।

ವಿಮಲಮತಿರಥಾಽಸೌ ಭಕ್ತಿಯೋಗೇನ ಮುಕ್ತಾ

ತ್ವಮಪಿ ಜನಹಿತಾರ್ಥಂ ವರ್ತಸೇ ಪ್ರಾಗುದೀಚ್ಯಾಮ್ ॥9॥

ಪರಮ ಕಿಮು ಬಹೂಕ್ತ್ಯಾ ತ್ವತ್ಪದಾಮ್ಭೋಜಭಕ್ತಿಂ

ಸಕಲಭಯವಿನೇತ್ರೀಂ ಸರ್ವಕಾಮೋಪನೇತ್ರೀಮ್ ।

ವದಸಿ ಖಲು ದೃಢಂ ತ್ವಂ ತದ್ವಿಧೂಯಾಮಯಾನ್ ಮೇ

ಗುರುಪವನಪುರೇಶ ತ್ವಯ್ಯುಪಾಧತ್ಸ್ವ ಭಕ್ತಿಮ್ ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

matiriha guṇasaktā bandhakṛtteṣvasaktā

tvamṛtakṛduparundhe bhaktiyogastu saktim |

mahadanugamalabhyā bhaktirevātra sādhyā

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||1||

prakṛtimahadahaṅkārāśca mātrāśca bhūtā-

nyapi hṛdapi daśākṣī pūruṣaḥ pañcaviṃśaḥ |

iti viditavibhāgo mucyate'sau prakṛtyā

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||2||

prakṛtigataguṇaughairnājyate pūruṣo'yaṃ

yadi tu sajati tasyāṃ tat guṇāstaṃ bhajeran |

madanubhajanatattvālocanaiḥ sā'pyapeyāt

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||3||

vimalamatirupāttairāsanādyairmadaṅgaṃ

garuḍasamadhirūḍhaṃ divyabhūṣāyudhāṅkam |

rucitulitatamālaṃ śīlayetānuvelaṃ

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||4||

mama guṇagaṇalīlākarṇanaiḥ kīrtanādyai-

rmayi surasaridoghaprakhyacittānuvṛttiḥ |

bhavati paramabhaktiḥ sā hi mṛtyorvijetrī

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||5||

ahaha bahulahiṃsāsañcitārthaiḥ kuṭumbaṃ

pratidinamanupuṣṇan strījito bālalālī |

viśati hi gṛhasakto yātanāṃ mayyabhaktaḥ

kapilatanurititvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||6||

yuvatijaṭharakhinno jātabodho'pyakāṇḍe

prasavagalitabodhaḥ pīḍayollaṅghya bālyam |

punarapi bata muhyatyeva tāruṇyakāle

kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||7||

pitṛsuragaṇayājī dhārmiko yo gṛhasthaḥ

sa ca nipatati kāle dakṣiṇādhvopagāmī |

mayi nihitamakāmaṃ karma tūdakpathārthaṃ

kapiltanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||8||

iti suviditavedyāṃ deva he devahūtiṃ

kṛtanutimanugṛhya tvaṃ gato yogisaṅghaiḥ |

vimalamatirathā'sau bhaktiyogena muktā

tvamapi janahitārthaṃ vartase prāgudīcyām ||9||

parama kimu bahūktyā tvatpadāmbhojabhaktiṃ

sakalabhayavinetrīṃ sarvakāmopanetrīm |

vadasi khalu dṛḍhaṃ tvaṃ tadvidhūyāmayān me

gurupavanapureśa tvayyupādhatsva bhaktim ||10||