Dhanyashtakam — InfoLyter.in

ॐ

ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕಮ್

Dhanyashtakam

Ashtakam Adi Shankaracharya Kannada

(ಪ್ರಹರ್ಷಣೀವೃತ್ತಮ್ -)

ತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರಶಮಕರಂ ಯದಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ

ತಜ್ಜ್ಞೇಯಂ ಯದುಪನಿಷತ್ಸು ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಮ್ ।

ತೇ ಧನ್ಯಾ ಭುವಿ ಪರಮಾರ್ಥನಿಶ್ಚಿತೇಹಾಃ

ಶೇಷಾಸ್ತು ಭ್ರಮನಿಲಯೇ ಪರಿಭ್ರಮನ್ತಃ ॥ 1॥

(ವಸನ್ತತಿಲಕಾವೃತ್ತಮ್ -)

ಆದೌ ವಿಜಿತ್ಯ ವಿಷಯಾನ್ಮದಮೋಹರಾಗ-

ದ್ವೇಷಾದಿಶತ್ರುಗಣಮಾಹೃತಯೋಗರಾಜ್ಯಾಃ ।

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮತಂ ಸಮನುಭೂಯಪರಾತ್ಮವಿದ್ಯಾ-

ಕಾನ್ತಾಸುಖಂ ವನಗೃಹೇ ವಿಚರನ್ತಿ ಧನ್ಯಾಃ ॥ 2॥

ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಗೃಹೇ ರತಿಮಧೋಗತಿಹೇತುಭೂತಾಮ್

ಆತ್ಮೇಚ್ಛಯೋಪನಿಷದರ್ಥರಸಂ ಪಿಬನ್ತಃ ।

ವೀತಸ್ಪೃಹಾ ವಿಷಯಭೋಗಪದೇ ವಿರಕ್ತಾ

ಧನ್ಯಾಶ್ಚರನ್ತಿ ವಿಜನೇಷು ವಿರಕ್ತಸಙ್ಗಾಃ ॥ 3॥

ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಮಮಾಹಮಿತಿ ಬನ್ಧಕರೇ ಪದೇ ದ್ವೇ

ಮಾನಾವಮಾನಸದೃಶಾಃ ಸಮದರ್ಶಿನಶ್ಚ ।

ಕರ್ತಾರಮನ್ಯಮವಗಮ್ಯ ತದರ್ಪಿತಾನಿ

ಕುರ್ವನ್ತಿ ಕರ್ಮಪರಿಪಾಕಫಲಾನಿ ಧನ್ಯಾಃ ॥ 4॥

ತ್ಯಕ್ತ್ವೀಷಣಾತ್ರಯಮವೇಕ್ಷಿತಮೋಕ್ಷಮರ್ಗಾ

ಭೈಕ್ಷಾಮೃತೇನ ಪರಿಕಲ್ಪಿತದೇಹಯಾತ್ರಾಃ ।

ಜ್ಯೋತಿಃ ಪರಾತ್ಪರತರಂ ಪರಮಾತ್ಮಸಞ್ಜ್ಞಂ

ಧನ್ಯಾ ದ್ವಿಜಾರಹಸಿ ಹೃದ್ಯವಲೋಕಯನ್ತಿ ॥ 5॥

ನಾಸನ್ನ ಸನ್ನ ಸದಸನ್ನ ಮಹಸನ್ನಚಾಣು

ನ ಸ್ತ್ರೀ ಪುಮಾನ್ನ ಚ ನಪುಂಸಕಮೇಕಬೀಜಮ್ ।

ಯೈರ್ಬ್ರಹ್ಮ ತತ್ಸಮಮುಪಾಸಿತಮೇಕಚಿತ್ತೈಃ

ಧನ್ಯಾ ವಿರೇಜುರಿತ್ತರೇಭವಪಾಶಬದ್ಧಾಃ ॥ 6॥

ಅಜ್ಞಾನಪಙ್ಕಪರಿಮಗ್ನಮಪೇತಸಾರಂ

ದುಃಖಾಲಯಂ ಮರಣಜನ್ಮಜರಾವಸಕ್ತಮ್ ।

ಸಂಸಾರಬನ್ಧನಮನಿತ್ಯಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಧನ್ಯಾ

ಜ್ಞಾನಾಸಿನಾ ತದವಶೀರ್ಯ ವಿನಿಶ್ಚಯನ್ತಿ ॥ 7॥

ಶಾನ್ತೈರನನ್ಯಮತಿಭಿರ್ಮಧುರಸ್ವಭಾವೈಃ

ಏಕತ್ವನಿಶ್ಚಿತಮನೋಭಿರಪೇತಮೋಹೈಃ ।

ಸಾಕಂ ವನೇಷು ವಿಜಿತಾತ್ಮಪದಸ್ವರುಪಂ

ತದ್ವಸ್ತು ಸಮ್ಯಗನಿಶಂ ವಿಮೃಶನ್ತಿ ಧನ್ಯಾಃ ॥ 8॥

(ಮಾಲಿನೀವೃತ್ತಮ್ -)

ಅಹಿಮಿವ ಜನಯೋಗಂ ಸರ್ವದಾ ವರ್ಜಯೇದ್ಯಃ

ಕುಣಪಮಿವ ಸುನಾರೀಂ ತ್ಯಕ್ತುಕಾಮೋ ವಿರಾಗೀ ।

ವಿಷಮಿವ ವಿಷಯಾನ್ಯೋ ಮನ್ಯಮಾನೋ ದುರನ್ತಾನ್

ಜಯತಿ ಪರಮಹಂಸೋ ಮುಕ್ತಿಭಾವಂ ಸಮೇತಿ ॥ 9॥

(ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತವೃತ್ತಮ್ -)

ಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ಜಗದೇವ ನನ್ದನವನಂ ಸರ್ವೇಽಪಿ ಕಲ್ಪದ್ರುಮಾ

ಗಾಙ್ಗಂ ವರಿ ಸಮಸ್ತವಾರಿನಿವಹಃ ಪುಣ್ಯಾಃ ಸಮಸ್ತಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ ।

ವಾಚಃ ಪ್ರಾಕೃತಸಂಸ್ಕೃತಾಃ ಶ್ರುತಿಶಿರೋವಾರಾಣಸೀ ಮೇದಿನೀ

ಸರ್ವಾವಸ್ಥಿತಿರಸ್ಯ ವಸ್ತುವಿಷಯಾ ದೃಷ್ಟೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ॥ 10॥

॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ ಶಙ್ಕರಾಚಾರ್ಯವಿರಚಿತಂ ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ॥

Roman (IAST) Transliteration

(praharṣaṇīvṛttam -)

tajjñānaṃ praśamakaraṃ yadindriyāṇāṃ

tajjñeyaṃ yadupaniṣatsu niścitārtham |

te dhanyā bhuvi paramārthaniścitehāḥ

śeṣāstu bhramanilaye paribhramantaḥ || 1||

(vasantatilakāvṛttam -)

ādau vijitya viṣayānmadamoharāga-

dveṣādiśatrugaṇamāhṛtayogarājyāḥ |

jñātvā mataṃ samanubhūyaparātmavidyā-

kāntāsukhaṃ vanagṛhe vicaranti dhanyāḥ || 2||

tyaktvā gṛhe ratimadhogatihetubhūtām

ātmecchayopaniṣadartharasaṃ pibantaḥ |

vītaspṛhā viṣayabhogapade viraktā

dhanyāścaranti vijaneṣu viraktasaṅgāḥ || 3||

tyaktvā mamāhamiti bandhakare pade dve

mānāvamānasadṛśāḥ samadarśinaśca |

kartāramanyamavagamya tadarpitāni

kurvanti karmaparipākaphalāni dhanyāḥ || 4||

tyaktvīṣaṇātrayamavekṣitamokṣamargā

bhaikṣāmṛtena parikalpitadehayātrāḥ |

jyotiḥ parātparataraṃ paramātmasañjñaṃ

dhanyā dvijārahasi hṛdyavalokayanti || 5||

nāsanna sanna sadasanna mahasannacāṇu

na strī pumānna ca napuṃsakamekabījam |

yairbrahma tatsamamupāsitamekacittaiḥ

dhanyā virejurittarebhavapāśabaddhāḥ || 6||

ajñānapaṅkaparimagnamapetasāraṃ

duḥkhālayaṃ maraṇajanmajarāvasaktam |

saṃsārabandhanamanityamavekṣya dhanyā

jñānāsinā tadavaśīrya viniścayanti || 7||

śāntairananyamatibhirmadhurasvabhāvaiḥ

ekatvaniścitamanobhirapetamohaiḥ |

sākaṃ vaneṣu vijitātmapadasvarupaṃ

tadvastu samyaganiśaṃ vimṛśanti dhanyāḥ || 8||

(mālinīvṛttam -)

ahimiva janayogaṃ sarvadā varjayedyaḥ

kuṇapamiva sunārīṃ tyaktukāmo virāgī |

viṣamiva viṣayānyo manyamāno durantān

jayati paramahaṃso muktibhāvaṃ sameti || 9||

(śārdūlavikrīḍitavṛttam -)

sampūrṇaṃ jagadeva nandanavanaṃ sarve'pi kalpadrumā

gāṅgaṃ vari samastavārinivahaḥ puṇyāḥ samastāḥ kriyāḥ |

vācaḥ prākṛtasaṃskṛtāḥ śrutiśirovārāṇasī medinī

sarvāvasthitirasya vastuviṣayā dṛṣṭe parabrahmaṇi || 10||

|| iti śrīmad śaṅkarācāryaviracitaṃ dhanyāṣṭakaṃ samāptam ||