📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ಭಾವನೋಪನಿಷದ್
Bhavanopanishad
Kannada
ಶ್ರೀಗುರು-ಸ್ಸರ್ವಕಾರಣಭೂತಾ ಶಕ್ತಿಃ ॥1॥
ಕೇನ ನವರನ್ಧ್ರರೂಪೋ ದೇಹಃ।
ನವಶಕ್ತಿರೂಪಂ ಶ್ರೀಚಕ್ರಮ।
ವಾರಾಹೀ ಪಿತೃರೂಪಾ।
ಕುರುಕುಲ್ಲಾ ಬಲಿದೇವತಾ ಮಾತಾ।
ಪುರುಷಾರ್ಥಾ-ಸ್ಸಾಗರಾಃ।
ದೇಹೋ ನವರತ್ನದ್ವೀಪಃ।
ಆಧಾರನವಕಮುದ್ರಾ: ಶಕ್ತಯಃ।
ತ್ವಗಾದಿಸಪ್ತಧಾತುಭಿರ-ನೇಕೈ-ಸ್ಸಂ​ಯುಁಕ್ತಾ-ಸ್ಸಙ್ಕಲ್ಪಾಃ ಕಲ್ಪತರವಃ।
ತೇಜ: ಕಲ್ಪಕೋದ್ಯಾನಮ್।ರಸನಯಾ ಭಾವ್ಯಮಾನಾ ಮಧುರಾಮ್ಲತಿಕ್ತ-ಕಟುಕಷಾಯಲವಣಭೇದಾ-ಷ್ಷಡ್ರಸಾ-ಷ್ಷಡೃತವಃ ।
ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಃ ಪೀಠಮ್।
ಕುಣ್ಡಲಿನೀ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿರ್ಗೃಹಮ್। ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿರ್ಮಹಾತ್ರಿಪುರಸುನ್ದರೀ।
ಜ್ಞಾತಾ ಹೋತಾ ಜ್ಞಾನಮಗ್ನಿಃ ಜ್ಞೇಯಂ ಹವಿಃ। ಜ್ಞಾತೃಜ್ಞಾನಜ್ಞೇಯಾನಾಮಭೇದಭಾವನಂ ಶ್ರೀಚಕ್ರಪೂಜನಮ್। ನಿಯತಿಸಹಿತಾ-ಶ್ಶ್ರ್-ಋಙ್ಗಾರಾದಯೋ ನವ ರಸಾ ಅಣಿಮಾದಯಃ। ಕಾಮಕ್ರೋಧಲೋಭಮೋಹಮದ-ಮಾತ್ಸರ್ಯಪುಣ್ಯಪಾಪಮಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಯಾದ್ಯಷ್ಟಶಕ್ತಯಃ । ಪೃಥಿವ್ಯಪ್ತೇಜೋವಾಯ್ವಾಕಾಶಶ್ರೋತ್ರತ್ವಕ್ಚಕ್ಷುರ್ಜಿಹ್ವಾಘ್ರಾಣವಾ-ಕ್ಪಾಣಿಪಾದಪಾಯೂಪಸ್ಥಮನೋವಿಕಾರಾ-ಷ್ಷೋಡಶ ಶಕ್ತಯಃ ।
ವಚನಾದಾನಗಮನವಿಸರ್ಗಾನನ್ದಹಾನೋಪೇಕ್ಷಾಬುದ್ಧಯೋ-ಽನಙ್ಗಕುಸುಮಾದಿಶಕ್ತಯೋ-ಽಷ್ಟೌ।
ಅಲಮ್ಬುಸಾ ಕುಹೂರ್ವಿಶ್ವೋದರೀ ವರುಣಾ ಹಸ್ತಿಜಿಹ್ವಾ ಯಶಸ್ವತ್ಯಶ್ವಿನೀ ಗಾನ್ಧಾರೀ ಪೂಷಾ ಶಙ್ಖಿನೀ ಸರಸ್ವತೀಡಾ ಪಿಙ್ಗಲಾ ಸುಷುಮ್ನಾ ಚೇತಿ ಚತುರ್ದಶ ನಾಡ್ಯಃ। ಸರ್ವಸಙ್ಕ್ಷೋಭಿಣ್ಯಾದಿಚತುರ್ದಶಾರಗಾ ದೇವತಾಃ। ಪ್ರಾಣಾಪಾನವ್ಯಾನೋದಾನಸಮಾನನಾಗಕೂರ್ಮಕೃಕರದೇವದತ್ತಧನಞ್ಜಯಾ ಇತಿ ದಶ ವಾಯವಃ ।
ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿ-ಪ್ರದಾ ದೇವ್ಯೋ ಬಹಿರ್ದಶಾರಗಾ ದೇವತಾಃ। ಏತದ್ವಾಯುದಶಕಸಂಸರ್ಗೋಪಾಥಿಭೇದೇನ ರೇಚಕಪೂರಕಶೋಷಕದಾಹಕ-ಪ್ಲಾವಕಾ ಅಮೃತಮಿತಿ ಪ್ರಾಣಮುಖ್ಯತ್ವೇನ ಪಞ್ಚವಿಧೋ-ಽಸ್ತಿ ।
ಕ್ಷಾರಕೋ ದಾರಕಃ, ಕ್ಷೋಭಕೋ ಮೋಹಕೋ ಜೃಮ್ಭಕ ಇತ್ಯಪಾಲನಮುಖ್ಯತ್ವೇನ ಪಞ್ಚವಿಧೋ-ಽಸ್ತಿ ।
ತೇನ ಮನುಷ್ಯಾಣಾ-ಮ್ಮೋಹಕೋ ದಾಹಕೋ ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯಲೇಹ್ಯಚೋಷ್ಯಪೇಯಾ-ತ್ಮಕ-ಞ್ಚತುರ್ವಿಧಮನ್ನ-ಮ್ಪಾಚಯತಿ।
ಏತಾ ದಶ ವಹ್ನಿಕಲಾ-ಸ್ಸರ್ವಾತ್ವಾದ್ಯನ್ತರ್ದಶಾರಗಾ ದೇವತಾಃ। ಶೀತೋಷ್ಣಸುಖದುಃಖೇಚ್ಛಾಸತ್ತ್ವರಜಸ್ತಮೋಗುಣಾ ವಶಿನ್ಯಾದಿಶಕ್ತಯೋ-ಽಷ್ಟೌ।
ಶಬ್ದಸ್ಪರ್​ಶರೂಪರಸಗನ್ಧಾಃ ಪಞ್ಚತನ್ಮಾತ್ರಾಃ ಪಞ್ಚ ಪುಷ್ಪಬಾಣಾ ಮನ ಇಕ್ಷುಧನುಃ।
ವಶ್ಯೋ ಬಾಣೋ ರಾಗಃ ಪಾಶಃ।
ದ್ವೇಷೋ-ಽಙ್ಕುಶಃ।
ಅವ್ಯಕ್ತಮಹತ್ತತ್ತ್ವಮಹದಹಙ್ಕಾರ ಇತಿ ಕಾಮೇಶ್ವರೀವಜ್ನೇಶ್ವರೀಭಗಮಾಲಿನ್ಯೋ-ಽನ್ತಸ್ತ್ರಿಕೋಣಾಗ್ನಗಾ ದೇವತಾಃ ।
ಪಞ್ಚದಶತಿಥಿರೂಪೇಣ ಕಾಲಸ್ಯ ಪರಿಣಾಮಾವಲೋಕನಸ್ಥಿತಿಃ ಪಞ್ಚದಶ ನಿತ್ಯಾ ಶ್ರದ್ಧಾನುರೂಪಾಧಿದೇವತಾ।
ತಯೋಃ ಕಾಮೇಶ್ವರೀ ಸದಾನನ್ದಘನಾ ಪರಿಪೂರ್ಣಸ್ವಾತ್ಮೈಕ್ಯರೂಪಾ ದೇವತಾ ॥2॥
ಸಲಿಲಮಿತಿ ಸೌಹಿತ್ಯಕಾರಣಂ ಸತ್ತ್ವಮ್ । ಕರ್ತವ್ಯಮಕರ್ತವ್ಯಮಿತಿ ಭಾವನಾಯುಕ್ತ ಉಪಚಾರಃ।
ಅಸ್ತಿ ನಾಸ್ತೀತಿ ಕರ್ತವ್ಯತಾ ಉಪಚಾರಃ। ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತ:ಕರಣಾನಾಂ ರೂಪಗ್ರಹಣಯೋಗ್ಯತಾ-ಽಸ್ತ್ವಿತ್ಯಾವಾಹನಮ್।
ತಸ್ಯ ವಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತಃಕರಣಾನಾಮೇಕರೂಪವಿಷಯಗ್ರಹಣಮಾಸನಮ್।
ರಕ್ತಶುಕ್ಲಪದೈಕೀಕರಣ-ಮ್ಪಾದ್ಯಮ್।
ಉಜ್ಜ್ವಲದಾ-ಮೋದಾನನ್ದಾಸನದಾನಮರ್ಘ್ಯಮ್।
ಸ್ವಚ್ಛಂ ಸ್ವತ:ಸಿದ್ಧಮಿತ್ಯಾಚಮನೀಯಮ್। ಚಿಚ್ಚನ್ದ್ರಮಯೀತಿ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸ್ತ್ರವಣಂ ಸ್ನಾನಮ್। ಚಿದಗ್ನಿಸ್ವರೂಪಪರಮಾನನ್ದಶಕ್ತಿಸ್ಫುರಣಂ-ವಁಸ್ತ್ರಮ್। ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಸಪ್ತವಿಂಶತಿಧಾ ಭಿನ್ನತ್ವೇನೇಚ್ಛಾಜ್ಞಾನ-ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕಬ್ರಹ್ಮಗ್ರನ್ಥಿಮದ್ರಸತನ್ತುಬ್ರಹ್ಮನಾಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಮ್।
ಸ್ವವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಸ್ತುಸಙ್ಗರಹಿತಸ್ಮರಣಂ-ವಿಁಭೂಷಣಮ್। ಸ್ವಚ್ಛಸ್ವಪರಿಪೂರ್ಣತಾಸ್ಮರಣ-ಙ್ಗನ್ಧಃ ।
ಸಮಸ್ತವಿಷಯಾಣಾ-ಮ್ಮನಸ-ಸ್ಸ್ಥೈರ್ಯೇಣಾನುಸನ್ಧಾನ-ಙ್ಕುಸುಮಮ್ । ತೇಷಾಮೇವ ಸರ್ವದಾ ಸ್ವೀಕರಣ-ನ್ಧೂಪಃ । ಪವನಾವಚ್ಛಿನ್ನೋರ್ಧ್ವಗ್ವಲನಸಚ್ಚಿದುಲ್ಕಾಕಾಶದೇಹೋ ದೀಪಃ । ಸಮಸ್ತಯಾತಾಯಾ-ತವರ್ಜ್ಯ-ನ್ನೈವೇದ್ಯಮ್ । ಅವಸ್ಥಾತ್ರಯಾಣಾಮೇಕೀಕರಣ-ನ್ತಾಮ್ಬೂಲಮ್। ಮೂಲಾಧಾರಾದಾಬ್ರಹ್ಮರನ್ಧ್ರಪರ್ಯನ್ತ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮರನ್ಧ್ರಾದಾ-ಮೂಲಾಧಾರಪರ್ಯನ್ತ-ಙ್ಗತಾಗತರೂಪೇಣ ಪ್ರಾದಕ್ಷಿಣ್ಯಮ್। ತುರ್ಯಾವಸ್ಥಾ ನಮಸ್ಕಾರಃ ।
ದೇಹಶೂನ್ಯಪ್ರಮಾತೃತಾನಿಮಜ್ಜನ-ಮ್ಬಲಿಹರಣಮ್।
ಸತ್ಯಮಸ್ತಿ ಕರ್ತವ್ಯಮಕರ್ತವ್ಯಮೌದಾಸೀನ್ಯನಿತ್ಯಾತ್ಮವಿಲಾಪನಂ ಹೋಮಃ।
ಸ್ವಯ-ನ್ತತ್ಪಾದುಕಾ-ನಿಮಜ್ಜನ-ಮ್ಪರಿಪೂರ್ಣಧ್ಯಾನಮ್॥3॥
ಏವ-ಮ್ಮುಹೂರ್ತತ್ರಯ-ಮ್ಭಾವನಾಪರೋ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತೋ ಭವತಿ।
ತಸ್ಯ ದೇವತಾತ್ಮೈಕ್ಯಸಿದ್ಧಿಃ।
ಚಿನ್ತಿತಕಾರ್ಯಾಣ್ಯ-ಯತ್ನೇನ ಸಿದ್ಧಯನ್ತಿ।
ಸ ಏವ ಶಿವಯೋಗೀತಿ ಕಥ್ಯತೇ ॥4॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīguru-ssarvakāraṇabhūtā śaktiḥ ||1||
kena navarandhrarūpo dehaḥ|
navaśaktirūpaṃ śrīcakrama|
vārāhī pitṛrūpā|
kurukullā balidevatā mātā|
puruṣārthā-ssāgarāḥ|
deho navaratnadvīpaḥ|
ādhāranavakamudrā: śaktayaḥ|
tvagādisaptadhātubhira-nekai-ssaṃ​yu~ktā-ssaṅkalpāḥ kalpataravaḥ|
teja: kalpakodyānam|rasanayā bhāvyamānā madhurāmlatikta-kaṭukaṣāyalavaṇabhedā-ṣṣaḍrasā-ṣṣaḍṛtavaḥ |
kriyāśaktiḥ pīṭham|
kuṇḍalinī jñānaśaktirgṛham| icchāśaktirmahātripurasundarī|
jñātā hotā jñānamagniḥ jñeyaṃ haviḥ| jñātṛjñānajñeyānāmabhedabhāvanaṃ śrīcakrapūjanam| niyatisahitā-śśr-ṛṅgārādayo nava rasā aṇimādayaḥ| kāmakrodhalobhamohamada-mātsaryapuṇyapāpamayā brāhmayādyaṣṭaśaktayaḥ | pṛthivyaptejovāyvākāśaśrotratvakcakṣurjihvāghrāṇavā-kpāṇipādapāyūpasthamanovikārā-ṣṣoḍaśa śaktayaḥ |
vacanādānagamanavisargānandahānopekṣābuddhayo-'naṅgakusumādiśaktayo-'ṣṭau|
alambusā kuhūrviśvodarī varuṇā hastijihvā yaśasvatyaśvinī gāndhārī pūṣā śaṅkhinī sarasvatīḍā piṅgalā suṣumnā ceti caturdaśa nāḍyaḥ| sarvasaṅkṣobhiṇyādicaturdaśāragā devatāḥ| prāṇāpānavyānodānasamānanāgakūrmakṛkaradevadattadhanañjayā iti daśa vāyavaḥ |
sarvasiddhi-pradā devyo bahirdaśāragā devatāḥ| etadvāyudaśakasaṃsargopāthibhedena recakapūrakaśoṣakadāhaka-plāvakā amṛtamiti prāṇamukhyatvena pañcavidho-'sti |
kṣārako dārakaḥ, kṣobhako mohako jṛmbhaka ityapālanamukhyatvena pañcavidho-'sti |
tena manuṣyāṇā-mmohako dāhako bhakṣyabhojyalehyacoṣyapeyā-tmaka-ñcaturvidhamanna-mpācayati|
etā daśa vahnikalā-ssarvātvādyantardaśāragā devatāḥ| śītoṣṇasukhaduḥkhecchāsattvarajastamoguṇā vaśinyādiśaktayo-'ṣṭau|
śabdaspar​śarūparasagandhāḥ pañcatanmātrāḥ pañca puṣpabāṇā mana ikṣudhanuḥ|
vaśyo bāṇo rāgaḥ pāśaḥ|
dveṣo-'ṅkuśaḥ|
avyaktamahattattvamahadahaṅkāra iti kāmeśvarīvajneśvarībhagamālinyo-'ntastrikoṇāgnagā devatāḥ |
pañcadaśatithirūpeṇa kālasya pariṇāmāvalokanasthitiḥ pañcadaśa nityā śraddhānurūpādhidevatā|
tayoḥ kāmeśvarī sadānandaghanā paripūrṇasvātmaikyarūpā devatā ||2||
salilamiti sauhityakāraṇaṃ sattvam | kartavyamakartavyamiti bhāvanāyukta upacāraḥ|
asti nāstīti kartavyatā upacāraḥ| bāhyābhyanta:karaṇānāṃ rūpagrahaṇayogyatā-'stvityāvāhanam|
tasya vāhyābhyantaḥkaraṇānāmekarūpaviṣayagrahaṇamāsanam|
raktaśuklapadaikīkaraṇa-mpādyam|
ujjvaladā-modānandāsanadānamarghyam|
svacchaṃ svata:siddhamityācamanīyam| ciccandramayīti sarvāṅgastravaṇaṃ snānam| cidagnisvarūpaparamānandaśaktisphuraṇaṃ-va~stram| pratyekaṃ saptaviṃśatidhā bhinnatvenecchājñāna-kriyātmakabrahmagranthimadrasatantubrahmanāḍī brahmasūtram|
svavyatiriktavastusaṅgarahitasmaraṇaṃ-vi~bhūṣaṇam| svacchasvaparipūrṇatāsmaraṇa-ṅgandhaḥ |
samastaviṣayāṇā-mmanasa-ssthairyeṇānusandhāna-ṅkusumam | teṣāmeva sarvadā svīkaraṇa-ndhūpaḥ | pavanāvacchinnordhvagvalanasaccidulkākāśadeho dīpaḥ | samastayātāyā-tavarjya-nnaivedyam | avasthātrayāṇāmekīkaraṇa-ntāmbūlam| mūlādhārādābrahmarandhraparyanta-mbrahmarandhrādā-mūlādhāraparyanta-ṅgatāgatarūpeṇa prādakṣiṇyam| turyāvasthā namaskāraḥ |
dehaśūnyapramātṛtānimajjana-mbaliharaṇam|
satyamasti kartavyamakartavyamaudāsīnyanityātmavilāpanaṃ homaḥ|
svaya-ntatpādukā-nimajjana-mparipūrṇadhyānam||3||
eva-mmuhūrtatraya-mbhāvanāparo jīvanmukto bhavati|
tasya devatātmaikyasiddhiḥ|
cintitakāryāṇya-yatnena siddhayanti|
sa eva śivayogīti kathyate ||4||