Ashtavakra Gita Dvitiyo'dhyayah

ॐ

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಗೀತಾ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ

Gita Kannada

ಜನಕ ಉವಾಚ ॥

ಅಹೋ ನಿರಞ್ಜನಃ ಶಾನ್ತೋ ಬೋಧೋಽಹಂ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರಃ ।

ಏತಾವನ್ತಮಹಂ ಕಾಲಂ ಮೋಹೇನೈವ ವಿಡಮ್ಬಿತಃ ॥ 2-1॥

ಯಥಾ ಪ್ರಕಾಶಯಾಮ್ಯೇಕೋ ದೇಹಮೇನಂ ತಥಾ ಜಗತ್ ।

ಅತೋ ಮಮ ಜಗತ್ಸರ್ವಮಥವಾ ನ ಚ ಕಿಞ್ಚನ ॥ 2-2॥

ಸ ಶರೀರಮಹೋ ವಿಶ್ವಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಮಯಾಧುನಾ ।

ಕುತಶ್ಚಿತ್ ಕೌಶಲಾದ್ ಏವ ಪರಮಾತ್ಮಾ ವಿಲೋಕ್ಯತೇ ॥ 2-3॥

ಯಥಾ ನ ತೋಯತೋ ಭಿನ್ನಾಸ್ತರಙ್ಗಾಃ ಫೇನಬುದ್ಬುದಾಃ ।

ಆತ್ಮನೋ ನ ತಥಾ ಭಿನ್ನಂ ವಿಶ್ವಮಾತ್ಮವಿನಿರ್ಗತಮ್ ॥ 2-4॥

ತನ್ತುಮಾತ್ರೋ ಭವೇದ್ ಏವ ಪಟೋ ಯದ್ವದ್ ವಿಚಾರಿತಃ ।

ಆತ್ಮತನ್ಮಾತ್ರಮೇವೇದಂ ತದ್ವದ್ ವಿಶ್ವಂ ವಿಚಾರಿತಮ್ ॥ 2-5॥

ಯಥೈವೇಕ್ಷುರಸೇ ಕ್ಲೃಪ್ತಾ ತೇನ ವ್ಯಾಪ್ತೈವ ಶರ್ಕರಾ ।

ತಥಾ ವಿಶ್ವಂ ಮಯಿ ಕ್ಲೃಪ್ತಂ ಮಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ನಿರನ್ತರಮ್ ॥ 2-6॥

ಆತ್ಮಾಜ್ಞಾನಾಜ್ಜಗದ್ಭಾತಿ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಾನ್ನ ಭಾಸತೇ ।

ರಜ್ಜ್ವಜ್ಞಾನಾದಹಿರ್ಭಾತಿ ತಜ್ಜ್ಞಾನಾದ್ ಭಾಸತೇ ನ ಹಿ ॥ 2-7॥

ಪ್ರಕಾಶೋ ಮೇ ನಿಜಂ ರೂಪಂ ನಾತಿರಿಕ್ತೋಽಸ್ಮ್ಯಹಂ ತತಃ ।

ಯದಾ ಪ್ರಕಾಶತೇ ವಿಶ್ವಂ ತದಾಹಂ ಭಾಸ ಏವ ಹಿ ॥ 2-8॥

ಅಹೋ ವಿಕಲ್ಪಿತಂ ವಿಶ್ವಮಜ್ಞಾನಾನ್ಮಯಿ ಭಾಸತೇ ।

ರೂಪ್ಯಂ ಶುಕ್ತೌ ಫಣೀ ರಜ್ಜೌ ವಾರಿ ಸೂರ್ಯಕರೇ ಯಥಾ ॥ 2-9॥

ಮತ್ತೋ ವಿನಿರ್ಗತಂ ವಿಶ್ವಂ ಮಯ್ಯೇವ ಲಯಮೇಷ್ಯತಿ ।

ಮೃದಿ ಕುಮ್ಭೋ ಜಲೇ ವೀಚಿಃ ಕನಕೇ ಕಟಕಂ ಯಥಾ ॥ 2-10॥

ಅಹೋ ಅಹಂ ನಮೋ ಮಹ್ಯಂ ವಿನಾಶೋ ಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ಮೇ ।

ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಸ್ತಮ್ಬಪರ್ಯನ್ತಂ ಜಗನ್ನಾಶೋಽಪಿ ತಿಷ್ಠತಃ ॥ 2-11॥

ಅಹೋ ಅಹಂ ನಮೋ ಮಹ್ಯಮೇಕೋಽಹಂ ದೇಹವಾನಪಿ ।

ಕ್ವಚಿನ್ನ ಗನ್ತಾ ನಾಗನ್ತಾ ವ್ಯಾಪ್ಯ ವಿಶ್ವಮವಸ್ಥಿತಃ ॥ 2-12॥

ಅಹೋ ಅಹಂ ನಮೋ ಮಹ್ಯಂ ದಕ್ಷೋ ನಾಸ್ತೀಹ ಮತ್ಸಮಃ ।

ಅಸಂಸ್ಪೃಶ್ಯ ಶರೀರೇಣ ಯೇನ ವಿಶ್ವಂ ಚಿರಂ ಧೃತಮ್ ॥ 2-13॥

ಅಹೋ ಅಹಂ ನಮೋ ಮಹ್ಯಂ ಯಸ್ಯ ಮೇ ನಾಸ್ತಿ ಕಿಞ್ಚನ ।

ಅಥವಾ ಯಸ್ಯ ಮೇ ಸರ್ವಂ ಯದ್ ವಾಙ್ಮನಸಗೋಚರಮ್ ॥ 2-14॥

ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ತಥಾ ಜ್ಞಾತಾ ತ್ರಿತಯಂ ನಾಸ್ತಿ ವಾಸ್ತವಮ್ ।

ಅಜ್ಞಾನಾದ್ ಭಾತಿ ಯತ್ರೇದಂ ಸೋಽಹಮಸ್ಮಿ ನಿರಞ್ಜನಃ ॥ 2-15॥

ದ್ವೈತಮೂಲಮಹೋ ದುಃಖಂ ನಾನ್ಯತ್ತಸ್ಯಾಽಸ್ತಿ ಭೇಷಜಮ್ ।

ದೃಶ್ಯಮೇತನ್ ಮೃಷಾ ಸರ್ವಮೇಕೋಽಹಂ ಚಿದ್ರಸೋಮಲಃ ॥ 2-16॥

ಬೋಧಮಾತ್ರೋಽಹಮಜ್ಞಾನಾದ್ ಉಪಾಧಿಃ ಕಲ್ಪಿತೋ ಮಯಾ ।

ಏವಂ ವಿಮೃಶತೋ ನಿತ್ಯಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪೇ ಸ್ಥಿತಿರ್ಮಮ ॥ 2-17॥

ನ ಮೇ ಬನ್ಧೋಽಸ್ತಿ ಮೋಕ್ಷೋ ವಾ ಭ್ರಾನ್ತಿಃ ಶಾನ್ತಾ ನಿರಾಶ್ರಯಾ ।

ಅಹೋ ಮಯಿ ಸ್ಥಿತಂ ವಿಶ್ವಂ ವಸ್ತುತೋ ನ ಮಯಿ ಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 2-18॥

ಸಶರೀರಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿದಿತಿ ನಿಶ್ಚಿತಮ್ ।

ಶುದ್ಧಚಿನ್ಮಾತ್ರ ಆತ್ಮಾ ಚ ತತ್ಕಸ್ಮಿನ್ ಕಲ್ಪನಾಧುನಾ ॥ 2-19॥

ಶರೀರಂ ಸ್ವರ್ಗನರಕೌ ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷೌ ಭಯಂ ತಥಾ ।

ಕಲ್ಪನಾಮಾತ್ರಮೇವೈತತ್ ಕಿಂ ಮೇ ಕಾರ್ಯಂ ಚಿದಾತ್ಮನಃ ॥ 2-20॥

ಅಹೋ ಜನಸಮೂಹೇಽಪಿ ನ ದ್ವೈತಂ ಪಶ್ಯತೋ ಮಮ ।

ಅರಣ್ಯಮಿವ ಸಂವೃತ್ತಂ ಕ್ವ ರತಿಂ ಕರವಾಣ್ಯಹಮ್ ॥ 2-21॥

ನಾಹಂ ದೇಹೋ ನ ಮೇ ದೇಹೋ ಜೀವೋ ನಾಹಮಹಂ ಹಿ ಚಿತ್ ।

ಅಯಮೇವ ಹಿ ಮೇ ಬನ್ಧ ಆಸೀದ್ಯಾ ಜೀವಿತೇ ಸ್ಪೃಹಾ ॥ 2-22॥

ಅಹೋ ಭುವನಕಲ್ಲೋಲೈರ್ವಿಚಿತ್ರೈರ್ದ್ರಾಕ್ ಸಮುತ್ಥಿತಮ್ ।

ಮಯ್ಯನನ್ತಮಹಾಮ್ಭೋಧೌ ಚಿತ್ತವಾತೇ ಸಮುದ್ಯತೇ ॥ 2-23॥

ಮಯ್ಯನನ್ತಮಹಾಮ್ಭೋಧೌ ಚಿತ್ತವಾತೇ ಪ್ರಶಾಮ್ಯತಿ ।

ಅಭಾಗ್ಯಾಜ್ಜೀವವಣಿಜೋ ಜಗತ್ಪೋತೋ ವಿನಶ್ವರಃ ॥ 2-24॥

ಮಯ್ಯನನ್ತಮಹಾಮ್ಭೋಧಾವಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಜೀವವೀಚಯಃ ।

ಉದ್ಯನ್ತಿ ಘ್ನನ್ತಿ ಖೇಲನ್ತಿ ಪ್ರವಿಶನ್ತಿ ಸ್ವಭಾವತಃ ॥ 2-25॥

Roman (IAST) Transliteration

janaka uvāca ||

aho nirañjanaḥ śānto bodho'haṃ prakṛteḥ paraḥ |

etāvantamahaṃ kālaṃ mohenaiva viḍambitaḥ || 2-1||

yathā prakāśayāmyeko dehamenaṃ tathā jagat |

ato mama jagatsarvamathavā na ca kiñcana || 2-2||

sa śarīramaho viśvaṃ parityajya mayādhunā |

kutaścit kauśalād eva paramātmā vilokyate || 2-3||

yathā na toyato bhinnāstaraṅgāḥ phenabudbudāḥ |

ātmano na tathā bhinnaṃ viśvamātmavinirgatam || 2-4||

tantumātro bhaved eva paṭo yadvad vicāritaḥ |

ātmatanmātramevedaṃ tadvad viśvaṃ vicāritam || 2-5||

yathaivekṣurase klṛptā tena vyāptaiva śarkarā |

tathā viśvaṃ mayi klṛptaṃ mayā vyāptaṃ nirantaram || 2-6||

ātmājñānājjagadbhāti ātmajñānānna bhāsate |

rajjvajñānādahirbhāti tajjñānād bhāsate na hi || 2-7||

prakāśo me nijaṃ rūpaṃ nātirikto'smyahaṃ tataḥ |

yadā prakāśate viśvaṃ tadāhaṃ bhāsa eva hi || 2-8||

aho vikalpitaṃ viśvamajñānānmayi bhāsate |

rūpyaṃ śuktau phaṇī rajjau vāri sūryakare yathā || 2-9||

matto vinirgataṃ viśvaṃ mayyeva layameṣyati |

mṛdi kumbho jale vīciḥ kanake kaṭakaṃ yathā || 2-10||

aho ahaṃ namo mahyaṃ vināśo yasya nāsti me |

brahmādistambaparyantaṃ jagannāśo'pi tiṣṭhataḥ || 2-11||

aho ahaṃ namo mahyameko'haṃ dehavānapi |

kvacinna gantā nāgantā vyāpya viśvamavasthitaḥ || 2-12||

aho ahaṃ namo mahyaṃ dakṣo nāstīha matsamaḥ |

asaṃspṛśya śarīreṇa yena viśvaṃ ciraṃ dhṛtam || 2-13||

aho ahaṃ namo mahyaṃ yasya me nāsti kiñcana |

athavā yasya me sarvaṃ yad vāṅmanasagocaram || 2-14||

jñānaṃ jñeyaṃ tathā jñātā tritayaṃ nāsti vāstavam |

ajñānād bhāti yatredaṃ so'hamasmi nirañjanaḥ || 2-15||

dvaitamūlamaho duḥkhaṃ nānyattasyā'sti bheṣajam |

dṛśyametan mṛṣā sarvameko'haṃ cidrasomalaḥ || 2-16||

bodhamātro'hamajñānād upādhiḥ kalpito mayā |

evaṃ vimṛśato nityaṃ nirvikalpe sthitirmama || 2-17||

na me bandho'sti mokṣo vā bhrāntiḥ śāntā nirāśrayā |

aho mayi sthitaṃ viśvaṃ vastuto na mayi sthitam || 2-18||

saśarīramidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścitam |

śuddhacinmātra ātmā ca tatkasmin kalpanādhunā || 2-19||

śarīraṃ svarganarakau bandhamokṣau bhayaṃ tathā |

kalpanāmātramevaitat kiṃ me kāryaṃ cidātmanaḥ || 2-20||

aho janasamūhe'pi na dvaitaṃ paśyato mama |

araṇyamiva saṃvṛttaṃ kva ratiṃ karavāṇyaham || 2-21||

nāhaṃ deho na me deho jīvo nāhamahaṃ hi cit |

ayameva hi me bandha āsīdyā jīvite spṛhā || 2-22||

aho bhuvanakallolairvicitrairdrāk samutthitam |

mayyanantamahāmbhodhau cittavāte samudyate || 2-23||

mayyanantamahāmbhodhau cittavāte praśāmyati |

abhāgyājjīvavaṇijo jagatpoto vinaśvaraḥ || 2-24||

mayyanantamahāmbhodhāvāścaryaṃ jīvavīcayaḥ |

udyanti ghnanti khelanti praviśanti svabhāvataḥ || 2-25||