Narayaniyam Dashaka 33 - Ambarishacharitam

ॐ

नारायणीयं दशक 33 - अम्बरीषचरितम्

Vishnu Devanagari

वैवस्वताख्यमनुपुत्रनभागजात-

नाभागनामकनरेन्द्रसुतोऽम्बरीषः ।

सप्तार्णवावृतमहीदयितोऽपि रेमे

त्वत्सङ्गिषु त्वयि च मग्नमनास्सदैव ॥1॥

त्वत्प्रीतये सकलमेव वितन्वतोऽस्य

भक्त्यैव देव नचिरादभृथाः प्रसादम् ।

येनास्य याचनमृतेऽप्यभिरक्षणार्थं

चक्रं भवान् प्रविततार सहस्रधारम् ॥2॥

स द्वादशीव्रतमथो भवदर्चनार्थं

वर्षं दधौ मधुवने यमुनोपकण्ठे ।

पत्न्या समं सुमनसा महतीं वितन्वन्

पूजां द्विजेषु विसृजन् पशुषष्टिकोटिम् ॥3॥

तत्राथ पारणदिने भवदर्चनान्ते

दुर्वाससाऽस्य मुनिना भवनं प्रपेदे ।

भोक्तुं वृतश्चस नृपेण परार्तिशीलो

मन्दं जगाम यमुनां नियमान्विधास्यन् ॥4॥

राज्ञाऽथ पारणमुहूर्तसमाप्तिखेदा-

द्वारैव पारणमकारि भवत्परेण ।

प्राप्तो मुनिस्तदथ दिव्यदृशा विजानन्

क्षिप्यन् क्रुधोद्धृतजटो विततान कृत्याम् ॥5॥

कृत्यां च तामसिधरां भुवनं दहन्ती-

मग्रेऽभिवीक्ष्यनृपतिर्न पदाच्चकम्पे ।

त्वद्भक्तबाधमभिवीक्ष्य सुदर्शनं ते

कृत्यानलं शलभयन् मुनिमन्वधावीत् ॥6॥

धावन्नशेषभुवनेषु भिया स पश्यन्

विश्वत्र चक्रमपि ते गतवान् विरिञ्चम् ।

कः कालचक्रमतिलङ्घयतीत्यपास्तः

शर्वं ययौ स च भवन्तमवन्दतैव ॥7॥

भूयो भवन्निलयमेत्य मुनिं नमन्तं

प्रोचे भवानहमृषे ननु भक्तदासः ।

ज्ञानं तपश्च विनयान्वितमेव मान्यं

याह्यम्बरीषपदमेव भजेति भूमन् ॥8॥

तावत्समेत्य मुनिना स गृहीतपादो

राजाऽपसृत्य भवदस्त्रमसावनौषीत् ।

चक्रे गते मुनिरदादखिलाशिषोऽस्मै

त्वद्भक्तिमागसि कृतेऽपि कृपां च शंसन् ॥9॥

राजा प्रतीक्ष्य मुनिमेकसमामनाश्वान्

सम्भोज्य साधु तमृषिं विसृजन् प्रसन्नम् ।

भुक्त्वा स्वयं त्वयि ततोऽपि दृढं रतोऽभू-

त्सायुज्यमाप च स मां पवनेश पायाः ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

vaivasvatākhyamanuputranabhāgajāta-

nābhāganāmakanarendrasuto'mbarīṣaḥ |

saptārṇavāvṛtamahīdayito'pi reme

tvatsaṅgiṣu tvayi ca magnamanāssadaiva ||1||

tvatprītaye sakalameva vitanvato'sya

bhaktyaiva deva nacirādabhṛthāḥ prasādam |

yenāsya yācanamṛte'pyabhirakṣaṇārthaṃ

cakraṃ bhavān pravitatāra sahasradhāram ||2||

sa dvādaśīvratamatho bhavadarcanārthaṃ

varṣaṃ dadhau madhuvane yamunopakaṇṭhe |

patnyā samaṃ sumanasā mahatīṃ vitanvan

pūjāṃ dvijeṣu visṛjan paśuṣaṣṭikoṭim ||3||

tatrātha pāraṇadine bhavadarcanānte

durvāsasā'sya muninā bhavanaṃ prapede |

bhoktuṃ vṛtaścasa nṛpeṇa parārtiśīlo

mandaṃ jagāma yamunāṃ niyamānvidhāsyan ||4||

rājñā'tha pāraṇamuhūrtasamāptikhedā-

dvāraiva pāraṇamakāri bhavatpareṇa |

prāpto munistadatha divyadṛśā vijānan

kṣipyan krudhoddhṛtajaṭo vitatāna kṛtyām ||5||

kṛtyāṃ ca tāmasidharāṃ bhuvanaṃ dahantī-

magre'bhivīkṣyanṛpatirna padāccakampe |

tvadbhaktabādhamabhivīkṣya sudarśanaṃ te

kṛtyānalaṃ śalabhayan munimanvadhāvīt ||6||

dhāvannaśeṣabhuvaneṣu bhiyā sa paśyan

viśvatra cakramapi te gatavān viriñcam |

kaḥ kālacakramatilaṅghayatītyapāstaḥ

śarvaṃ yayau sa ca bhavantamavandataiva ||7||

bhūyo bhavannilayametya muniṃ namantaṃ

proce bhavānahamṛṣe nanu bhaktadāsaḥ |

jñānaṃ tapaśca vinayānvitameva mānyaṃ

yāhyambarīṣapadameva bhajeti bhūman ||8||

tāvatsametya muninā sa gṛhītapādo

rājā'pasṛtya bhavadastramasāvanauṣīt |

cakre gate muniradādakhilāśiṣo'smai

tvadbhaktimāgasi kṛte'pi kṛpāṃ ca śaṃsan ||9||

rājā pratīkṣya munimekasamāmanāśvān

sambhojya sādhu tamṛṣiṃ visṛjan prasannam |

bhuktvā svayaṃ tvayi tato'pi dṛḍhaṃ rato'bhū-

tsāyujyamāpa ca sa māṃ pavaneśa pāyāḥ ||10||